੯. ਵਿਜਿਤਸੇਨਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਓਲਗ੍ਗੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਿਜਿਤਸੇਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਘਰਾਵਾਸਂ ਪਹਾਯ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਤੋ ਓਤਰਿ. ਸੋ ਭਗਵਤੋ ਮਨੋਹਰਾਨਿ ਮਧੁਰਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਉਪਨੇਸਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸਿ ਭਗਵਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕੋਸਲਰਟ੍ਠੇ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਿਤਸੇਨੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਾਤੁਲਾ ਸੇਨੋ ਚ ਉਪਸੇਨੋ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਾਸਧੁਰਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਵਿਜਿਤਸੇਨੋਪਿ ਹਤ੍ਥਿਸਿਪ੍ਪੇ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਘਰਾਵਾਸੇ ਅਲਗ੍ਗਮਾਨਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਮਾਤੁਲਤ੍ਥੇਰਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਂ ਲਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ ਵਿਧਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਓਵਦਨ੍ਤੋ –

੩੫੫. ‘‘ਓਲਗ੍ਗੇਸ੍ਸਾਮਿ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤ, ਆਣਿਦ੍ਵਾਰੇਵ ਹਤ੍ਥਿਨਂ;

ਨ ਤਂ ਪਾਪੇ ਨਿਯੋਜੇਸ੍ਸਂ, ਕਾਮਜਾਲਂ ਸਰੀਰਜਂ.

੩੫੬. ‘‘ਤ੍ਵਂ ਓਲਗ੍ਗੋ ਨ ਗਚ੍ਛਸਿ, ਦ੍ਵਾਰਵਿਵਰਂ ਗਜੋਵ ਅਲਭਨ੍ਤੋ;

ਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਕਲਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ, ਪਸਕ੍ਕ ਪਾਪਰਤੋ ਚਰਿਸ੍ਸਸਿ.

੩੫੭. ‘‘ਯਥਾ ਕੁਞ੍ਜਰਂ ਅਦਨ੍ਤਂ, ਨਵਗ੍ਗਹਮਙ੍ਕੁਸਗ੍ਗਹੋ;

ਬਲਵਾ ਆਵਤ੍ਤੇਤਿ ਅਕਾਮਂ, ਏਵਂ ਆਵਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਂ ਤਂ.

੩੫੮. ‘‘ਯਥਾ ਵਰਹਯਦਮਕੁਸਲੋ, ਸਾਰਥਿਪਵਰੋ ਦਮੇਤਿ ਆਜਞ੍ਞਂ;

ਏਵਂ ਦਮਯਿਸ੍ਸਂ ਤਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਬਲੇਸੁ.

੩੫੯. ‘‘ਸਤਿਯਾ ਤਂ ਨਿਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਂ, ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਤੇ ਦਮੇਸ੍ਸਾਮਿ;

ਵੀਰਿਯਧੁਰਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਨ ਯਿਤੋ ਦੂਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸੇ ਚਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. –

ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਓਲਗ੍ਗੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਂਵਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਵਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤੇਤਿ ਤਂ. ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਹਿ ਇਦਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਤੇ ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਚਨਸੇਸੋ. ਹਤ੍ਥਿਨਨ੍ਤਿ ਚ ਹਤ੍ਥਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਲਪਤਿ. ਯਥਾ ਤਂ ਵਾਰੇਤੁਕਾਮੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਣਿਦ੍ਵਾਰੇਵ ਹਤ੍ਥਿਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਆਣਿਦ੍ਵਾਰਂ ਨਾਮ ਪਾਕਾਰਬਦ੍ਧਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸ ਖੁਦ੍ਦਕਦ੍ਵਾਰਂ, ਯਂ ਘਟਿਕਾਛਿਦ੍ਦੇ ਆਣਿਮ੍ਹਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਯਨ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਠਿਤੇਹਿਪਿ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਗਵਸ੍ਸਮਹਿਂਸਾਦਯੋ ਨ ਨਿਗ੍ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਨਗਰਤੋ ਬਹਿ ਨਿਗ੍ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਮ੍ਪਿ ਹਤ੍ਥਿਂ ਯਤੋ ਪਲੋਭੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯੋ ਗਮਨਂ ਨਿਵਾਰੇਸਿ. ਅਥ ਵਾ ਆਣਿਦ੍ਵਾਰਂ ਨਾਮ ਪਲਿਘਦ੍ਵਾਰਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਤਿਰਿਯਂ ਪਲਿਘਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਸੂਚਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਣਿਂ ਪਲਿਘਸੀਸੇ ਆਵੁਣਨ੍ਤਿ. ਪਾਪੇਤਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ਤਂ ਨ ਨਿਯੋਜੇਸ੍ਸਂ ਨ ਨਿਯੋਜਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਕਾਮਜਾਲਾਤਿ ਕਾਮਸ੍ਸ ਜਾਲਭੂਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਮਿਗਲੁਦ੍ਦਾਨਂ ਜਾਲਂ ਨਾਮ ਮਚ੍ਛਾਦੀਨਂ ਤੇਸਂ ਯਥਾਕਾਮਕਾਰਸਾਧਨਂ, ਏਵਂ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਾਨੁਪਾਤਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਕਾਮਕਾਰਸਾਧਨਂ. ਤੇਨ ਹਿ ਸੋ ਸਤ੍ਤੇ ਅਨਤ੍ਥੇਸੁ ਪਾਤੇਤਿ. ਸਰੀਰਜਾਤਿ ਸਰੀਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕ. ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਰੂਪਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ‘‘ਸਰੀਰਜ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਤ੍ਵਂ ਓਲਗ੍ਗੋ ਨ ਗਚ੍ਛਸੀਤਿ ਤ੍ਵਂ, ਚਿਤ੍ਤਕਲਿ, ਮਯਾ ਸਤਿਪਞ੍ਞਾਪਤੋਦਅਙ੍ਕੁਸੇਹਿ ਵਾਰਿਤੋ ਨ ਦਾਨਿ ਯਥਾਰੁਚਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸਿ, ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ ਯਥਾਕਾਮਂ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਸਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਦ੍ਵਾਰਵਿਵਰਂ ਗਜੋਵ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਨਗਰਤੋ ਗਜਨਿਰੋਧਤੋ ਵਾ ਨਿਗ੍ਗਮਨਾਯ ਦ੍ਵਾਰਵਿਵਰਕਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਹਤ੍ਥੀ ਵਿਯ. ਚਿਤ੍ਤਕਲੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਅਪਰਾਪਰਂ. ਪਸਕ੍ਕਾਤਿ ਸਰਣਸਮ੍ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ. ਪਾਪਰਤੋਤਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਨਿਰਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਇਦਾਨਿ ਨ ਚਰਿਸ੍ਸਸਿ ਤਥਾ ਚਰਿਤੁਂ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਦਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਦਮਿਤਂ ਹਤ੍ਥਿਸਿਕ੍ਖਂ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਂ. ਨਵਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਅਚਿਰਗਹਿਤਂ. ਅਙ੍ਕੁਸਗ੍ਗਹੋਤਿ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯੋ. ਬਲਵਾਤਿ ਕਾਯਬਲੇਨ ਞਾਣਬਲੇਨ ਚ ਬਲਵਾ. ਆਵਤ੍ਤੇਤਿ ਅਕਾਮਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਮੇਵ ਨਿਸੇਧਨਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਏਵਂ ਆਵਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯੋ, ਏਵਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਕਲਿਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨਿਸੇਧਨਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ.

ਵਰਹਯਦਮਕੁਸਲੋਤਿ ਉਤ੍ਤਮਾਨਂ ਅਸ੍ਸਦਮ੍ਮਾਨਂ ਦਮਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਸਾਰਥਿਪਵਰੋ ਅਸ੍ਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥੀਸੁ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਦਮੇਤਿ ਆਜਞ੍ਞਂ ਆਜਾਨੀਯਂ ਅਸ੍ਸਦਮ੍ਮਂ ਦੇਸਕਾਲਾਨੁਰੂਪਂ ਸਣ੍ਹਫਰੁਸੇਹਿ ਦਮੇਤਿ ਵਿਨੇਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਬਲੇਸੂਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਬਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦਿਨਿਸੇਧਨਤੋ ਤਂ ਦਮਯਿਸ੍ਸਂ ਦਮੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਤਿਯਾ ਤਂ ਨਿਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਤੋ ਬਹਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਦੇਨ੍ਤੋ ਸਤਿਯੋਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਥਮ੍ਭੇ, ਚਿਤ੍ਤਕਲਿ, ਤਂ ਨਿਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਯਮੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਤੇ ਦਮੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬਨ੍ਧਨ੍ਤੋ ਏਵ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਦਮੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਂਕਿਲੇਸਮਲਤੋ ਤਂ ਵਿਸੋਧੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਵੀਰਿਯਧੁਰਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਛੇਕੇਨ ਸੁਸਾਰਥਿਨਾ ਯੁਗੇ ਯੋਜਿਤੋ ਯੁਗਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਯੁਗਨ੍ਤਰਗਤੋ ਤਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤ, ਮਮ ਵੀਰਿਯਧੁਰੇ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਾਰਿਤਾਯ ਸਾਤਚ੍ਚਕਾਰਿਤਾਯ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਤੋ ਦੂਰਂ ਬਹਿ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਸਿ. ਭਾਵਨਾਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਆਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਲਕ੍ਖਣਤੋ ਦੂਰਮੇਵਾਤਿ ਏਵਂ ਥੇਰੋ ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੪੫.੨੨-੩੦) –

‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਵਰਲਕ੍ਖਣਂ;

ਵਿਪਿਨਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ, ਸਾਲਰਾਜਂਵ ਫੁਲ੍ਲਿਤਂ.

‘‘ਤਿਣਤ੍ਥਰਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਂ ਅਯਾਚਹਂ;

ਅਨੁਕਮ੍ਪਤੁ ਮਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਭਿਕ੍ਖਂ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਦਾਤਵੇ.

‘‘ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਕਾਰੁਣਿਕੋ, ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸੀ ਮਹਾਯਸੋ;

ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯ, ਓਰੂਹਿ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮੇ.

‘‘ਓਰੋਹਿਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਨਿਸੀਦਿ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਰੇ;

ਭਲ੍ਲਾਤਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸਦਾਸਹਂ.

‘‘ਮਮ ਨਿਜ੍ਝਾਯਮਾਨਸ੍ਸ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ ਤਦਾ ਜਿਨੋ;

ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਅਭਿਵਨ੍ਦਿਂ ਤਦਾ ਜਿਨਂ.

‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸੇ ਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਯਂ ਫਲਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਵਿਜਿਤਸੇਨਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.