੫. ਪਞ੍ਚਕਨਿਪਾਤੋ

੧. ਰਾਜਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਞ੍ਚਕਨਿਪਾਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਿਵਥਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਰਾਜਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ, ਇਤੋ ਚਤੁਦ੍ਦਸੇ ਕਪ੍ਪੇ ਬੁਦ੍ਧਸੁਞ੍ਞੇ ਲੋਕੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਏਕਦਿਵਸਂ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਵਨਨ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਮ੍ਬਾਟਕਫਲਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸਤ੍ਥਵਾਹਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਰਾਜਂ ਵੇਸ੍ਸਵਣਂ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਭਾਵਤੋ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਰਾਜਦਤ੍ਤੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਕਟਸਤੇਹਿ ਭਣ੍ਡਂ ਆਦਾਯ ਵਾਣਿਜ੍ਜਵਸੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਗਹੇ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਗਣਿਕਾ ਅਭਿਰੂਪਾ ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਪਰਮਸੋਭਗ੍ਗਯੋਗਤੋ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਸਹਸ੍ਸਂ ਲਭਤਿ. ਅਥ ਸੋ ਸਤ੍ਥਵਾਹਪੁਤ੍ਤੋ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਤਸ੍ਸਾ ਗਣਿਕਾਯ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਂਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਧਨਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਦੁਗ੍ਗਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਘਾਸਚ੍ਛਾਦਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤੋ ਸਂਵੇਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਸਤ੍ਥਾ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਸਾਨੇ ਵਸਤਿ. ਤਦਾ ਅਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਸਤ੍ਥਵਾਹਪੁਤ੍ਤੋ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਗਣਿਕਾਯ ਸਹ ਵਸਤਿ. ਸਾ ਚ ਗਣਿਕਾ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਮਹਗ੍ਘਰਤਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਲੋਭਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਧੁਤ੍ਤਪੁਰਿਸੇਹਿ ਤਂ ਮਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਰਤਨਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਅਥ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਵਾਹਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਓਚਰਕਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪੇਸੇਸੁਂ. ਤੇ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਤਸ੍ਸਾ ਗਣਿਕਾਯ ਘਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਛਵਿਆਦੀਨਿ ਅਨੁਪਹਚ੍ਚੇਵ ਤਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਿਵਥਿਕਾਯ ਛਡ੍ਡੇਸੁਂ. ਰਾਜਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤੁਂ ਸੁਸਾਨੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਗਣਿਕਾਯ ਕਲ਼ੇਵਰਂ ਪਟਿਕ੍ਕੁਲਤੋ ਮਨਸਿ ਕਾਤੁਂ ਉਪਗਤੋ ਕਤਿਪਯਵਾਰੇ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਚਿਰਮਤਭਾਵਤੋ ਸੋਣਸਿਙ੍ਗਾਲਾਦੀਹਿ ਅਨੁਪਹਤਛਵਿਤਾਯ ਵਿਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਚ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਂਵਿਗ੍ਗਤਰਮਾਨਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਪਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਆਦਿਤੋ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਵਦੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੪੪.੫੫-੫੯) –

‘‘ਵਿਪਿਨੇ ਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ, ਸਯਮ੍ਭੁਂ ਅਪਰਾਜਿਤਂ;

ਅਮ੍ਬਾਟਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਸਯਮ੍ਭੁਸ੍ਸ ਅਦਾਸਹਂ.

‘‘ਏਕਤਿਂਸੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਫਲਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ –

੩੧੫. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਿਵਥਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਅਦ੍ਦਸ ਇਤ੍ਥਿਮੁਜ੍ਝਿਤਂ;

ਅਪਵਿਦ੍ਧਂ ਸੁਸਾਨਸ੍ਮਿਂ, ਖਜ੍ਜਨ੍ਤਿਂ ਕਿਮਿਹੀ ਫੁਟਂ.

੩੧੬. ‘‘ਯਞ੍ਹਿ ਏਕੇ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਮਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਪਾਪਕਂ;

ਕਾਮਰਾਗੋ ਪਾਤੁਰਹੁ, ਅਨ੍ਧੋਵ ਸਵਤੀ ਅਹੁਂ.

੩੧੭. ‘‘ਓਰਂ ਓਦਨਪਾਕਮ੍ਹਾ, ਤਮ੍ਹਾ ਠਾਨਾ ਅਪਕ੍ਕਮਿਂ;

ਸਤਿਮਾ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋਹਂ, ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਉਪਾਵਿਸਿਂ.

੩੧੮. ‘‘ਤਤੋ ਮੇ ਮਨਸੀਕਾਰੋ, ਯੋਨਿਸੋ ਉਦਪਜ੍ਜਥ;

ਆਦੀਨਵੋ ਪਾਤੁਰਹੁ, ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ ਸਮਤਿਟ੍ਠਥ.

੩੧੯. ‘‘ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿ ਮੇ, ਪਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਂ;

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਿਵਥਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਭਯਸ੍ਸ ਇਕ੍ਖਨਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਂ ਆਮਕਸੁਸਾਨਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਚੇਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਥੇਰੋ ਸਯਂ ਵਦਤਿ. ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਤਿ ਥੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਕ੍ਕਸੋਣਿਤਂ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਭਾਵੇਨ ਸਂਹਞ੍ਞਤੀਤਿ ਥੀ, ਮਾਤੁਗਾਮੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਞ੍ਝਾਦੀਸੁ ਪਨ ਤਂਸਦਿਸਤਾਯ ਤਂਸਭਾਵਾਨਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ ਚ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰੋ. ‘‘ਇਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਕਲ਼ੇਵਰਂ ਵਦਤਿ. ਉਜ੍ਝਿਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਉਜ੍ਝਨਿਯਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਪਵਿਦ੍ਧਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਖਿਤ੍ਤਂ. ਖਜ੍ਜਨ੍ਤਿਂ ਕਿਮਿਹੀ ਫੁਟਨ੍ਤਿ ਕਿਮੀਹਿ ਪੂਰਿਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਜ੍ਜਮਾਨਂ.

ਯਞ੍ਹਿ ਏਕੇ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਮਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਪਾਪਕਨ੍ਤਿ ਯਂ ਅਪਗਤਾਯੁਉਸ੍ਮਾਵਿਞ੍ਞਾਣਤਾਯ ਮਤਂ ਕਲ਼ੇਵਰਂ ਪਾਪਕਂ ਨਿਹੀਨਂ ਲਾਮਕਂ ਏਕੇ ਚੋਕ੍ਖਜਾਤਿਕਾ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਓਲੋਕੇਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਕਾਮਰਾਗੋ ਪਾਤੁਰਹੂਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਣਪੇ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਬਲਵਤਾਯ ਕਾਮਰਾਗੋ ਮਯ੍ਹਂ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਅਨ੍ਧੋਵ ਸਵਤੀ ਅਹੁਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਲ਼ੇਵਰੇ ਨਵਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਅਸੁਚਿਂ ਸਵਤਿ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤੇ ਅਸੁਚਿਭਾਵਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਨ੍ਧੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿਂ. ਤੇਨਾਹ –

‘‘ਰਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਰਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ;

ਅਨ੍ਧਤਮਂ ਤਦਾ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਰਾਗੋ ਸਹਤੇ ਨਰ’’ਨ੍ਤਿ ਚ.

‘‘ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਨ੍ਧਕਰਣੋ ਅਚਕ੍ਖੁਕਰਣੋ’’ਤਿ ਚ ਆਦਿ. ਕੇਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਕਾਰਾਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਲੇਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਵਸਵਤ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਵਾ ਵਸਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇ ‘‘ਅਨ੍ਧੋਵ ਅਸਤਿ ਅਹੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਅਨ੍ਧੋ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤਿਰਹਿਤੋ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਦੁਭਯਂ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ.

ਓਰਂ ਓਦਨਪਾਕਮ੍ਹਾਤਿ ਓਦਨਪਾਕਤੋ ਓਰਂ, ਯਾਵਤਾ ਕਾਲੇਨ ਸੁਪਰਿਧੋਤਤਿਨ੍ਤਤਣ੍ਡੁਲਨਾਲ਼ਿਯਾ ਓਦਨਂ ਪਚਤਿ, ਤਤੋ ਓਰਮੇਵ ਕਾਲਂ, ਤਤੋਪਿ ਲਹੁਕਾਲੇਨ ਰਾਗਂ ਵਿਨੋਦੇਨ੍ਤੋ, ਤਮ੍ਹਾ ਠਾਨਾ ਅਪਕ੍ਕਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਮੇ ਰਾਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਤਮ੍ਹਾ ਠਾਨਾ ਅਪਕ੍ਕਮਿਂ ਅਪਸਕ੍ਕਿਂ. ਅਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋਵ ਸਤਿਮਾ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋਹਂ ਸਮਣਸਞ੍ਞਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ ਸਤਿਮਾ, ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਜਾਨਨੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਉਪਾਵਿਸਿਂ, ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂ. ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਤਤੋ ਮੇ ਮਨਸੀਕਾਰੋ, ਯੋਨਿਸੋ ਉਦਪਜ੍ਜਥਾਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ.

ਰਾਜਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਸੁਭੂਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਯੋਗੇਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੁਭੂਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਸਰਣੇਸੁ ਚ ਸੀਲੇਸੁ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਅਟ੍ਠਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਚਤੁਜ੍ਜਾਤਿਯਗਨ੍ਧੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਓਪੁਞ੍ਜਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸੁਗਨ੍ਧਸਰੀਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਗਹਪਤਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸੁਭੂਤੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਘਰਾਵਾਸਂ ਪਹਾਯ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਾਰਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪਤਿਸ੍ਸਕੋਲਿਤਸੇਲਾਦਿਕੇ ਬਹੂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮਞ੍ਞਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਵੇਕਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੫.੨੭੨-੩੦੮) –

‘‘ਇਮਮ੍ਹਿ ਭਦ੍ਦਕੇ ਕਪ੍ਪੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਨ੍ਧੁ ਮਹਾਯਸੋ;

ਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਵਦਤਂ ਵਰੋ.

‘‘ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਬਾਤ੍ਤਿਂਸਵਰਲਕ੍ਖਣੋ;

ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਪਰਿਵੁਤੋ, ਰਂਸਿਜਾਲਸਮੋਤ੍ਥਟੋ.

‘‘ਅਸ੍ਸਾਸੇਤਾ ਯਥਾ ਚਨ੍ਦੋ, ਸੂਰਿਯੋਵ ਪਭਙ੍ਕਰੋ;

ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤਾ ਯਥਾ ਮੇਘੋ, ਸਾਗਰੋਵ ਗੁਣਾਕਰੋ.

‘‘ਧਰਣੀਰਿਵ ਸੀਲੇਨ, ਹਿਮਵਾਵ ਸਮਾਧਿਨਾ;

ਆਕਾਸੋ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਅਸਙ੍ਗੋ ਅਨਿਲੋ ਯਥਾ.

‘‘ਤਦਾਹਂ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ, ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਮਹਾਕੁਲੇ;

ਪਹੂਤਧਨਧਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ, ਨਾਨਾਰਤਨਸਞ੍ਚਯੇ.

‘‘ਮਹਤਾ ਪਰਿਵਾਰੇਨ, ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ;

ਉਪੇਚ੍ਚ ਧਮ੍ਮਮਸ੍ਸੋਸਿਂ, ਅਮਤਂਵ ਮਨੋਹਰਂ.

‘‘ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਲਕ੍ਖਣਧਰੋ, ਸਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾ;

ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸਾਲਰਾਜਾਵ ਫੁਲ੍ਲਿਤੋ.

‘‘ਰਂਸਿਜਾਲਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਦਿਤ੍ਤੋਵ ਕਨਕਾਚਲੋ;

ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਪਰਿਵੁਤੋ, ਸਤਰਂਸੀ ਦਿਵਾਕਰੋ.

‘‘ਸੋਣ੍ਣਾਨਨੋ ਜਿਨਵਰੋ, ਸਮਣੀਵ ਸਿਲੁਚ੍ਚਯੋ;

ਕਰੁਣਾਪੁਣ੍ਣਹਦਯੋ, ਗੁਣੇਨ ਵਿਯ ਸਾਗਰੋ.

‘‘ਲੋਕਵਿਸ੍ਸੁਤਕਿਤ੍ਤਿ ਚ, ਸਿਨੇਰੂਵ ਨਗੁਤ੍ਤਮੋ;

ਯਸਸਾ ਵਿਤ੍ਥਤੋ ਵੀਰੋ, ਆਕਾਸਸਦਿਸੋ ਮੁਨਿ.

‘‘ਅਸਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ, ਅਨਿਲੋ ਵਿਯ ਨਾਯਕੋ;

ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਸਬ੍ਬਭੂਤਾਨਂ, ਮਹੀਵ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮੋ.

‘‘ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤੋ ਲੋਕੇਨ, ਤੋਯੇਨ ਪਦੁਮਂ ਯਥਾ;

ਕੁਵਾਦਗਚ੍ਛਦਹਨੋ, ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋਵ ਸੋਭਤਿ.

‘‘ਅਗਦੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ, ਕਿਲੇਸਵਿਸਨਾਸਕੋ;

ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਸੇਲੋਵ, ਗੁਣਗਨ੍ਧਵਿਭੂਸਿਤੋ.

‘‘ਗੁਣਾਨਂ ਆਕਰੋ ਵੀਰੋ, ਰਤਨਾਨਂਵ ਸਾਗਰੋ;

ਸਿਨ੍ਧੂਵ ਵਨਰਾਜੀਨਂ, ਕਿਲੇਸਮਲਹਾਰਕੋ.

‘‘ਵਿਜਯੀਵ ਮਹਾਯੋਧੋ, ਮਾਰਸੇਨਾਵਮਦ੍ਦਨੋ;

ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਵ ਸੋ ਰਾਜਾ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਿਸ੍ਸਰੋ.

‘‘ਮਹਾਭਿਸਕ੍ਕਸਙ੍ਕਾਸੋ, ਦੋਸਬ੍ਯਾਧਿਤਿਕਿਚ੍ਛਕੋ;

ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ਵੇਜ੍ਜੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਣ੍ਡਵਿਫਾਲਕੋ.

‘‘ਸੋ ਤਦਾ ਲੋਕਪਜ੍ਜੋਤੋ, ਸਨਰਾਮਰਸਕ੍ਕਤੋ;

ਪਰਿਸਾਸੁ ਨਰਾਦਿਚ੍ਚੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਯਤੇ ਜਿਨੋ.

‘‘ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭੋਗੋ, ਸੀਲੇਨ ਸੁਗਤੂਪਗੋ;

ਭਾਵਨਾਯ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਵਮਨੁਸਾਸਥ.

‘‘ਦੇਸਨਂ ਤਂ ਮਹਸ੍ਸਾਦਂ, ਆਦਿਮਜ੍ਝਨ੍ਤਸੋਭਨਂ;

ਸੁਣਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸਾ ਸਬ੍ਬਾ, ਅਮਤਂਵ ਮਹਾਰਸਂ.

‘‘ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਧੁਰਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਪਸਨ੍ਨੋ ਜਿਨਸਾਸਨੇ;

ਸੁਗਤਂ ਸਰਣਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਯਾਵਜੀਵਂ ਨਮਸ੍ਸਹਂ.

‘‘ਮੁਨਿਨੋ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਾ, ਓਪੁਞ੍ਜੇਸਿਂ ਤਦਾ ਮਹਿਂ;

ਚਤੁਜ੍ਜਾਤੇਨ ਗਨ੍ਧੇਨ, ਮਾਸੇ ਅਟ੍ਠ ਦਿਨੇਸ੍ਵਹਂ.

‘‘ਪਣਿਧਾਯ ਸੁਗਨ੍ਧਤ੍ਤਂ, ਸਰੀਰਵਿਸ੍ਸਗਨ੍ਧਿਨੋ;

ਤਦਾ ਜਿਨੋ ਵਿਯਾਕਾਸਿ, ਸੁਗਨ੍ਧਤਨੁਲਾਭਿਤਂ.

‘‘ਯੋ ਯਂ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਭੂਮਿਂ, ਗਨ੍ਧੇਨੋਪੁਞ੍ਜਤੇ ਸਕਿਂ;

ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ, ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਤਹਿਂ ਤਹਿਂ.

‘‘ਸੁਗਨ੍ਧਦੇਹੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ, ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਯਂ ਨਰੋ;

ਗੁਣਗਨ੍ਧਯੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤਿਨਾਸਵੋ.

‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਤਾਵਤਿਂਸਮਗਚ੍ਛਹਂ.

‘‘ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਚ ਭਵੇ ਦਾਨਿ, ਜਾਤੋ ਵਿਪ੍ਪਕੁਲੇ ਅਹਂ;

ਗਬ੍ਭਂ ਮੇ ਵਸਤੋ ਮਾਤਾ, ਦੇਹੇਨਾਸਿ ਸੁਗਨ੍ਧਿਤਾ.

‘‘ਯਦਾ ਚ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਾ, ਨਿਕ੍ਖਮਾਮਿ ਤਦਾ ਪੁਰੀ;

ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਸਬ੍ਬਗਨ੍ਧੇਹਿ, ਵਾਸਿਤਾ ਵਿਯ ਵਾਯਥ.

‘‘ਪੁਪ੍ਫਵਸ੍ਸਞ੍ਚ ਸੁਰਭਿ, ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਂ ਮਨੋਰਮਂ;

ਧੂਪਾਨਿ ਚ ਮਹਗ੍ਘਾਨਿ, ਉਪਵਾਯਿਂਸੁ ਤਾਵਦੇ.

‘‘ਦੇਵਾ ਚ ਸਬ੍ਬਗਨ੍ਧੇਹਿ, ਧੂਪਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਤਂ ਘਰਂ;

ਵਾਸਯਿਂਸੁ ਸੁਗਨ੍ਧੇਨ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਜਾਤੋ ਅਹਂ ਘਰੇ.

‘‘ਯਦਾ ਚ ਤਰੁਣੋ ਭਦ੍ਦੋ, ਪਠਮੇ ਯੋਬ੍ਬਨੇ ਠਿਤੋ;

ਤਦਾ ਸੇਲਂ ਸਪਰਿਸਂ, ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਨਰਸਾਰਥਿ.

‘‘ਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਪੁਰਮਾਗਤੋ;

ਤਦਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਤਂ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਹਂ.

‘‘ਸੀਲਂ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਞ੍ਚ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ;

ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰੋ ਧਮ੍ਮੇ, ਪਾਪੁਣਿਂ ਆਸਵਕ੍ਖਯਂ.

‘‘ਯਦਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਚਾਹਂ, ਯਦਾ ਚ ਅਰਹਾ ਅਹੁਂ;

ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਂ ਯਦਾ ਚਾਹਂ, ਗਨ੍ਧਵਸ੍ਸੋ ਤਦਾ ਅਹੁ.

‘‘ਸਰੀਰਗਨ੍ਧੋ ਚ ਸਦਾਤਿਸੇਤਿ ਮੇ, ਮਹਾਰਹਂ ਚਨ੍ਦਨਚਮ੍ਪਕੁਪ੍ਪਲਂ;

ਤਥੇਵ ਗਨ੍ਧੇ ਇਤਰੇ ਚ ਸਬ੍ਬਸੋ, ਪਸਯ੍ਹ ਵਾਯਾਮਿ ਤਤੋ ਤਹਿਂ ਤਹਿਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਝਾਨਾਦਿਸੁਖਞ੍ਚ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਮੁਖੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –

੩੨੦. ‘‘ਅਯੋਗੇ ਯੁਞ੍ਜਮਤ੍ਤਾਨਂ, ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਚ੍ਚਮਿਚ੍ਛਕੋ;

ਚਰਂ ਚੇ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਮੇ ਦੁਬ੍ਭਗਲਕ੍ਖਣਂ.

੩੨੧. ‘‘ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹਂ ਅਘਗਤਂ ਵਿਜਿਤਂ, ਏਕਞ੍ਚੇ ਓਸ੍ਸਜੇਯ੍ਯ ਕਲੀਵ ਸਿਯਾ;

ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਚੇ ਓਸ੍ਸਜੇਯ੍ਯ ਅਨ੍ਧੋਵ ਸਿਯਾ, ਸਮਵਿਸਮਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸਨਤੋ.

੩੨੨. ‘‘ਯਞ੍ਹਿ ਕਯਿਰਾ ਤਞ੍ਹਿ ਵਦੇ, ਯਂ ਨ ਕਯਿਰਾ ਨ ਤਂ ਵਦੇ;

ਅਕਰੋਨ੍ਤਂ ਭਾਸਮਾਨਂ, ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ.

੩੨੩. ‘‘ਯਥਾਪਿ ਰੁਚਿਰਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਂ ਅਗਨ੍ਧਕਂ;

ਏਵਂ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਵਾਚਾ, ਅਫਲਾ ਹੋਤਿ ਅਕੁਬ੍ਬਤੋ.

੩੨੪. ‘‘ਯਥਾਪਿ ਰੁਚਿਰਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਂ ਸੁਗਨ੍ਧਕਂ;

ਏਵਂ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਵਾਚਾ, ਸਫਲਾ ਹੋਤਿ ਕੁਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ. –

ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਯੋਗੇਤਿ ਅਯੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੇ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬੇ ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯੇ. ਇਧ ਪਨ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ. ਕਿਚ੍ਚਮਿਚ੍ਛਕੋਤਿ ਉਭਯਹਿਤਾਵਹਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਅਯੋਗੇ ਚਰਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਚੇ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਨਾਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਹਿਤਸੁਖਂ ਨ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯਾਤਿ ਞਾਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਅਹਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਮਤਵਞ੍ਚਿਤੋ ਅਯੋਗੇ ਯੁਞ੍ਜਿਂ, ਤਂ ਮੇ ਦੁਬ੍ਭਗਲਕ੍ਖਣਂ ਅਪੁਞ੍ਞਸਭਾਵੋ. ‘‘ਪੁਰਿਮਕਮ੍ਮਬ੍ਯਾਮੋਹਿਤੋ ਅਯੋਗੇ ਯੁਞ੍ਜਿ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹਂ ਅਘਗਤਂ ਵਿਜਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਬਾਧਨਸਭਾਵਤਾਯ ਅਘਾ ਨਾਮ ਰਾਗਾਦਯੋ, ਅਘਾਨਿ ਏਵ ਅਘਗਤਂ, ਅਘਗਤਾਨਂ ਵਿਜਿਤਂ ਸਂਸਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਜਯੋ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਭਿਭਵੋ. ‘‘ਅਘਗਤਂ ਵਿਜਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਨਾਸਿਕਲੋਪਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹਂ ਅਨੁਦ੍ਧਤਂ ਯੇਨ, ਤਂ ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹਾਘਗਤਂ ਵਿਜਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂਭੂਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਕਿਲੇਸੇ ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਞ੍ਚੇ ਓਸ੍ਸਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਦੁਤਿਯਤਾਯ ਪਧਾਨਤਾਯ ਚ ਏਕਂ ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗਮੇਵ ਵਾ ਓਸ੍ਸਜੇਯ੍ਯ ਪਰਿਚ੍ਚਜੇਯ੍ਯ ਚੇ. ਕਲੀਵ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣੀ ਵਿਯ ਸਿਯਾ. ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਚੇ ਓਸ੍ਸਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਪਾਚਕਾਨਿ ਸਦ੍ਧਾਵੀਰਿਯਸਤਿਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਓਸ੍ਸਜੇਯ੍ਯ ਚੇ, ਅਭਾਵਨਾਯ ਛਡ੍ਡੇਯ੍ਯ ਚੇ, ਅਨ੍ਧੋਵ ਸਿਯਾ ਸਮਵਿਸਮਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸਨਤੋ.

ਯਥਾਤਿ ਓਪਮ੍ਮਸਮ੍ਪਟਿਪਾਦਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਰੁਚਿਰਨ੍ਤਿ ਸੋਭਨਂ. ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਅਗਨ੍ਧਕਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਰਹਿਤਂ ਪਾਲਿਭਦ੍ਦਕਗਿਰਿਕਣ੍ਣਿਕਜਯਸੁਮਨਾਦਿਭੇਦਂ. ਏਵਂ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਵਾਚਾਤਿ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਵਾਚਾ ਨਾਮ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਪੁਪ੍ਫਸਦਿਸਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਗਨ੍ਧਕਂ ਪੁਪ੍ਫਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰੇ ਗਨ੍ਧੋ ਨ ਫਰਤਿ, ਏਵਂ ਏਤਮ੍ਪਿ ਯੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਸਵਨਾਦੀਹਿ ਚ ਸਮਾਚਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਅਸਮਾਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਅਕੁਬ੍ਬਤੋ ਸੁਤਗਨ੍ਧਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਗਨ੍ਧਞ੍ਚ ਨ ਆਵਹਤਿ ਅਫਲਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਵਂ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਵਾਚਾ, ਅਫਲਾ ਹੋਤਿ ਅਕੁਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ.

ਸੁਗਨ੍ਧਕਨ੍ਤਿ ਸੁਮਨਚਮ੍ਪਕਨੀਲੁਪ੍ਪਲਪੁਪ੍ਫਾਦਿਭੇਦਂ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਤਂ ਪੁਪ੍ਫਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰੇ ਗਨ੍ਧੋ ਫਰਤਿ, ਏਵਂ ਤੇਪਿਟਕਬੁਦ੍ਧਵਚਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਵਾਚਾਪਿ ਯੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਸਵਨਾਦੀਹਿ ਤਤ੍ਥ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਫਲਾ ਹੋਤਿ, ਸੁਤਗਨ੍ਧਪਟਿਪਤ੍ਤਿਗਨ੍ਧਾਨਂ ਆਵਹਨਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲਾ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥੋਵਾਦਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਯਥਾਕਾਰੀ ਤਥਾਵਾਦੀ ਚ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਸੁਭੂਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਗਿਰਿਮਾਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਵਸ੍ਸਤਿ ਦੇਵੋਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਗਿਰਿਮਾਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਸੁਮੇਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਘਰਾਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਰਿਯਾਯ ਪੁਤ੍ਤੇ ਚ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇ ਸੋਕਸਲ੍ਲਸਮਪ੍ਪਿਤੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਸੋਕਸਲ੍ਲੇ ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹੇ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਸੁਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਿਰਸਿ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ.

ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਰਾਜਗਹੇ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞੋ ਪੁਰੋਹਿਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਗਿਰਿਮਾਨਨ੍ਦੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਰਾਜਗਹਗਮਨੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕਤਿਪਯਂ ਦਿਵਸਂ ਗਾਮਕਾਵਾਸੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤੁਂ ਰਾਜਗਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਮਹਾਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਸਥ, ਅਹਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਹਾਮੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਬਹੁਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਨ ਸਰਿ. ‘‘ਥੇਰੋ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਵਸਤੀ’’ਤਿ ਦੇਵਤਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਤੇਮਨਭਯੇਨ ਵਸ੍ਸਂ ਵਾਰੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਅਵਸ੍ਸਨਕਾਰਣਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕੁਟਿਕਂ ਕਾਰਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਕੁਟਿਕਾਯਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਸੇਨਾਸਨਸਪ੍ਪਾਯਲਾਭੇਨ ਸਮਾਧਾਨਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਸਮਤਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੪੦.੪੧੯-੪੪੮) –

‘‘ਭਰਿਯਾ ਮੇ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਸਿਵਥਿਕਂ ਗਤੋ;

ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਮਤਾ ਭਾਤਾ, ਏਕਚਿਤਮ੍ਹਿ ਡਯ੍ਹਰੇ.

‘‘ਤੇਨ ਸੋਕੇਨ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤੋ, ਕਿਸੋ ਪਣ੍ਡੁ ਅਹੋਸਹਂ;

ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪੋ ਚ ਮੇ ਆਸਿ, ਤੇਨ ਸੋਕੇਨ ਅਟ੍ਟਿਤੋ.

‘‘ਸੋਕਸਲ੍ਲਪਰੇਤੋਹਂ, ਵਨਨ੍ਤਮੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂ;

ਪਵਤ੍ਤਫਲਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਸਾਮਹਂ.

‘‘ਸੁਮੇਧੋ ਨਾਮ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰੋ ਜਿਨੋ;

ਮਮੁਦ੍ਧਰਿਤੁਕਾਮੋ ਸੋ, ਆਗਞ੍ਛਿ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ.

‘‘ਪਦਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਿਤ੍ਵਾਨ, ਸੁਮੇਧਸ੍ਸ ਮਹੇਸਿਨੋ;

ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਨਹਂ ਸੀਸਂ, ਉਲ੍ਲੋਕੇਸਿਂ ਮਹਾਮੁਨਿਂ.

‘‘ਉਪਾਗਤੇ ਮਹਾਵੀਰੇ, ਪੀਤਿ ਮੇ ਉਦਪਜ੍ਜਥ;

ਤਦਾਸਿਮੇਕਗ੍ਗਮਨੋ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ.

‘‘ਸਤਿਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾਨ, ਪਣ੍ਣਮੁਟ੍ਠਿਮਦਾਸਹਂ;

ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਚਕ੍ਖੁਮਾ.

‘‘ਨਿਸਜ੍ਜ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਾ, ਸੁਮੇਧੋ ਲੋਕਨਾਯਕੋ;

ਧਮ੍ਮਂ ਮੇ ਕਥਯੀ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸੋਕਸਲ੍ਲਵਿਨੋਦਨਂ.

‘‘ਅਨਵ੍ਹਿਤਾ ਤਤੋ ਆਗੁਂ, ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਇਤੋ ਗਤਾ;

ਯਥਾਗਤਾ ਤਥਾ ਗਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਪਰਿਦੇਵਨਾ.

‘‘ਯਥਾਪਿ ਪਥਿਕਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਵਸ੍ਸਮਾਨਾਯ ਵੁਟ੍ਠਿਯਾ;

ਸਭਣ੍ਡਾ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਵਸ੍ਸਸ੍ਸਾਪਤਨਾਯ ਤੇ.

‘‘ਵਸ੍ਸੇ ਚ ਤੇ ਓਰਮਿਤੇ, ਸਮ੍ਪਯਨ੍ਤਿ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ;

ਏਵਂ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਤੁਯ੍ਹਂ, ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਪਰਿਦੇਵਨਾ.

‘‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਪਾਹੁਨਕਾ, ਚਲਿਤੇਰਿਤਕਮ੍ਪਿਤਾ;

ਏਵਂ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਤੁਯ੍ਹਂ, ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਪਰਿਦੇਵਨਾ.

‘‘ਯਥਾਪਿ ਉਰਗੋ ਜਿਣ੍ਣਂ, ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਂ ਤਚਂ;

ਏਵਂ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਤੁਯ੍ਹਂ, ਸਂ ਤਨੁਂ ਇਧ ਹੀਯਰੇ.

‘‘ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਗਿਰਮਞ੍ਞਾਯ, ਸੋਕਸਲ੍ਲਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿਂ;

ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਨਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਂ ਅਵਨ੍ਦਹਂ.

‘‘ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਨ ਮਹਾਨਾਗਂ, ਪੂਜਯਿਂ ਗਿਰਿਮਞ੍ਜਰਿਂ;

ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਂ ਸਮ੍ਪਵਨ੍ਤਂ, ਸੁਮੇਧਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ.

‘‘ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਸਿਰੇ ਕਤ੍ਵਾਨ ਅਞ੍ਜਲਿਂ;