੭. ਗਯਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਾਤੋ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਗਯਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਏਕਤਿਂਸੇ ਕਪ੍ਪੇ ਸਿਖਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਘਰਾਵਾਸਂ ਪਹਾਯ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਅਸ੍ਸਮਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰੋ ਵਸਤਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਏਕੋ ਅਦੁਤਿਯੋ ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮਸਮੀਪੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਵੇਲਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਮਨੋਹਰਾਨਿ ਕੋਲਫਲਾਨਿ ਸਤ੍ਥੁ ਉਪਨੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਘਰਾਵਾਸਂ ਪਹਾਯ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਤਾਪਸਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਯਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਗਯਾਯਂ ਵਸਨਤੋ ਹਿਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਗਯਾਕਸ੍ਸਪੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸਾਯ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾਯ (ਮਹਾਵ. ੫੪) ਓਵਦਿਯਮਾਨੋ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੪੫.੮-੧੪) –
‘‘ਅਜਿਨੇਨ ਨਿਵਤ੍ਥੋਹਂ, ਵਾਕਚੀਰਧਰੋ ਤਦਾ;
ਖਾਰਿਯਾ ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾਨਂ, ਕੋਲਂਹਾਸਿਂ ਮਮਸ੍ਸਮਂ.
‘‘ਤਮ੍ਹਿ ਕਾਲੇ ਸਿਖੀ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਏਕੋ ਅਦੁਤਿਯੋ ਅਹੁ;
ਮਮਸ੍ਸਮਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ, ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਿਕਂ.
‘‘ਸਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਨ ਚ ਸੁਬ੍ਬਤਂ;
ਉਭੋ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ, ਕੋਲਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਦਾਸਹਂ.
‘‘ਏਕਤਿਂਸੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਫਲਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਕੋਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਾਪਪਵਾਹਨਕਿਤ੍ਤਨਮੁਖੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –
੩੪੫. ‘‘ਪਾਤੋ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਂ ਸਾਯਂ, ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਦਿਵਸਸ੍ਸਹਂ;
ਓਤਰਿਂ ਉਦਕਂ ਸੋਹਂ, ਗਯਾਯ ਗਯਫਗ੍ਗੁਯਾ.
੩੪੬. ‘‘ਯਂ ਮਯਾ ਪਕਤਂ ਪਾਪਂ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਾਸੁ ਜਾਤਿਸੁ;
ਤਂ ਦਾਨੀਧ ਪਵਾਹੇਮਿ, ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ ਪੁਰੇ ਅਹੁਂ.
੩੪੭. ‘‘ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਵਾਚਂ, ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਹਿਤਂ ਪਦਂ;
ਤਥਂ ਯਾਥਾਵਕਂ ਅਤ੍ਥਂ, ਯੋਨਿਸੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਸਂ.
੩੪੮. ‘‘ਨਿਨ੍ਹਾਤਸਬ੍ਬਪਾਪੋਮ੍ਹਿ, ਨਿਮ੍ਮਲੋ ਪਯਤੋ ਸੁਚਿ;
ਸੁਦ੍ਧੋ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਾਯਾਦੋ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਓਰਸੋ.
੩੪੯. ‘‘ਓਗਯ੍ਹਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਸੋਤਂ, ਸਬ੍ਬਪਾਪਂ ਪਵਾਹਯਿਂ;
ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਜ੍ਝਗਮਿਂ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਤਾਵ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਪਾਤੋ ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਵੇਲਾਯਂ, ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਂ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਵੇਲਾਯਂ, ਸਾਯਂ ਸਾਯਨ੍ਹਵੇਲਾਯਨ੍ਤਿ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਅਹਂ ਉਦਕਂ ਓਤਰਿਂ ਓਗਾਹਿਂ. ਓਤਰਨ੍ਤੋ ਚ ਸੋਹਂ ਨ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਯਦਾ ਵਾ ਤਦਾ ਵਾ ਓਤਰਿਂ, ਅਥ ਖੋ ਗਯਾਯ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ‘‘ਪਾਪਪਵਾਹਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਸਮ੍ਮਤੇ ਗਯਾਤਿਤ੍ਥੇ, ਗਯਫਗ੍ਗੁਯਾ ਗਯਾਫਗ੍ਗੁਨਾਮਕੇ ਫਗ੍ਗੁਨੀਮਾਸਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਫਗ੍ਗੁਨੀਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇ ਅਨੁਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਉਦਕੋਰੋਹਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿਨ੍ਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਤਦਾ ਯੇਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਉਦਕੋਰੋਹਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਂ ਮਯਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ‘‘ਯਂ ਮਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਾਸੁ ਜਾਤੀਸੁ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਉਪਚਿਤਂ. ਤਂ ਇਦਾਨਿ ਇਧ ਗਯਾਤਿਤ੍ਥੇ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਚ ਗਯਾਫਗ੍ਗੁਯਾ ਇਮਿਨਾ ਉਦਕੋਰੋਹਨੇਨ ਪਵਾਹੇਮਿ ਅਪਨੇਮਿ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਮੀ’’ਤਿ. ਪੁਰੇ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨੁਪਗਮਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ ਏਵਰੂਪਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋ ਅਹੁਂ ਅਹੋਸਿਂ.
ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਹਿਤਂ ਪਦਨ੍ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਲੋਪੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਚ ਅਤ੍ਥੇਨ ਚ ਸਹਿਤਕੋਟ੍ਠਾਸਂ, ਆਦਿਤੋ ਮਜ੍ਝਤੋ ਪਰਿਯੋਸਾਨਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮੂਪਸਂਹਿਤਂ ਅਤ੍ਥੂਪਸਂਹਿਤਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਸਿਤਂ ਵਾਚਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਪਕਾਸਿਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਤਚ੍ਛਭਾਵਤੋ ਤਥਂ ਯਥਾਰਹਂ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਤ੍ਤਿਉਪਾਯਭਾਵੇ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਾਭਾਵਤੋ ਯਾਥਾਵਕਂ ਦੁਕ੍ਖਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਯੋਨਿਸੋ ਉਪਾਯੇਨ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਸਂ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ, ਸਮੁਦਯੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ, ਨਿਰੋਧੋ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਪਤਿਅਵੇਕ੍ਖਿਂ, ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਿਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਨਿਨ੍ਹਾਤਸਬ੍ਬਪਾਪੋਮ੍ਹੀਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਸਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਜਲੇਨ ਵਿਕ੍ਖਾਲਿਤਸਬ੍ਬਪਾਪੋ ਅਮ੍ਹਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਰਾਗਮਲਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਨਿਮ੍ਮਲਤ੍ਤਾ ਨਿਮ੍ਮਲੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰਤਾਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਚੀਸਮਾਚਾਰਤਾਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਮਨੋਸਮਾਚਾਰਤਾਯ ਪਯਤੋ ਸੁਚਿਸੁਦ੍ਧੋ. ਸਵਾਸਨਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਮਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਦਾਯਸ੍ਸ ਆਦਿਯਨਤੋ ਦਾਯਾਦੋ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਦੇਸਨਾਞਾਣਸਮੁਟ੍ਠਾਨਉਰੋਵਾਯਾਮਜਨਿਤਾਭਿਜਾਤਿਤਾਯ ਓਰਸੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਪੁਨਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨ੍ਹਾਤਕਭਾਵਮੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਓਗਯ੍ਹਾ’’ਤਿ ਓਸਾਨਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਓਗਯ੍ਹਾਤਿ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ. ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਸੋਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਹਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮੋਧਾਨਭੂਤਂ ਮਗ੍ਗਸੋਤਂ. ਸਬ੍ਬਪਾਪਂ ਪਵਾਹਯਿਨ੍ਤਿ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਾਪਮਲਂ ਪਕ੍ਖਾਲੇਸਿਂ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਜਲਪਵਾਹਨੇਨ ਪਰਮਤ੍ਥਨ੍ਹਾਤਕੋ ਅਹੋਸਿਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਜ੍ਝਗਮਿਂ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.
ਗਯਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.