੬. ਨਦੀਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਤ ਮੇਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਨਦੀਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਰੋਪਿਤਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਠਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨੋਸਿਲਾਵਣ੍ਣਂ ਏਕਂ ਅਮ੍ਬਫਲਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਾਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਘਰਾਵਾਸਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤੀਹਿ ਤਾਪਸਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਅਸ੍ਸਮਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਨਦੀਤੀਰੇ ਵਸਨਤੋ ਹਿਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਨਦੀਕਸ੍ਸਪੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਸਪਰਿਸਸ੍ਸ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੩੬-੩੯) ਆਗਤਮੇਵ. ਸੋ ਭਗਵਤੋ ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾਯ (ਮਹਾਵ. ੫੪; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੮) ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੪੪.੮੧-੮੭) –

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;

ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਧਾਰਤੋ ਉਤ੍ਤਮਂ ਯਸਂ.

‘‘ਅਗ੍ਗਫਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ;

ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਵੀਰਸ੍ਸ, ਅਦਾਸਿਂ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਹਂ.

‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਦ੍ਵਿਪਦਿਨ੍ਦ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠ ਨਰਾਸਭ;

ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ ਅਚਲਂ ਠਾਨਂ, ਹਿਤ੍ਵਾ ਜਯਪਰਾਜਯਂ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਦਾਨਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਅਗ੍ਗਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮੁਗ੍ਘਾਤਕਿਤ੍ਤਨਮੁਖੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –

੩੪੦. ‘‘ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਤ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਨਦਿਂ ਨੇਰਞ੍ਜਰਂ ਅਗਾ;

ਯਸ੍ਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾਨ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿਂ.

੩੪੧. ‘‘ਯਜਿਂ ਉਚ੍ਚਾਵਚੇ ਯਞ੍ਞੇ, ਅਗ੍ਗਿਹੁਤ੍ਤਂ ਜੁਹਿਂ ਅਹਂ;

ਏਸਾ ਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੋ, ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ.

੩੪੨. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ, ਪਰਾਮਾਸੇਨ ਮੋਹਿਤੋ;

ਅਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮਞ੍ਞਿਸਂ ਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ ਅਵਿਦ੍ਦਸੁ.

੩੪੩. ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਹੀਨਾ ਮੇ, ਭਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਵਿਦਾਲਿਤਾ;

ਜੁਹਾਮਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਗ੍ਗਿਂ, ਨਮਸ੍ਸਾਮਿ ਤਥਾਗਤਂ.

੩੪੪. ‘‘ਮੋਹਾ ਸਬ੍ਬੇ ਪਹੀਨਾ ਮੇ, ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਪਦਾਲਿਤਾ;

ਵਿਕ੍ਖੀਣੋ ਜਾਤਿਸਂਸਾਰੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’’ਤਿ. –

ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਤ ਮੇਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਤ ਹਿਤਾਯ ਵਤ. ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੋ. ਨਦਿਂ ਨੇਰਞ੍ਜਰਂ ਅਗਾਤਿ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਦਿਂ ਅਗਞ੍ਛਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਚ ਮਮ ਭਾਤੁ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮਂ ਉਪਗਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਸਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ. ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਨੁਸਾਰੇਨ ਉਪਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਸੁਦ੍ਧਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਂ ਪਜਹਿਂ.

ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਜਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਜਿਂ ਉਚ੍ਚਾਵਚੇ ਯਞ੍ਞੇਤਿ ਪਾਕਟਯਞ੍ਞੇ ਸੋਮਯਾਗਵਾਜਪੇਯ੍ਯਾਦਿਕੇ ਨਾਨਾਵਿਧੇ ਯਞ੍ਞੇ ਯਜਿਂ. ਅਗ੍ਗਿਹੁਤ੍ਤਂ ਜੁਹਿਂ ਅਹਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਯਞ੍ਞਾਨਂ ਯਜਨਵਸੇਨ ਆਹੁਤਿਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਰਿਚਰਿਂ. ਏਸਾ ਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੋਤਿ ਏਸਾ ਯਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾ ਅਗ੍ਗਿਪਾਰਿਚਰਿਯਾ ਸੁਦ੍ਧਿਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਸੁਦ੍ਧਿ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸਂਸਾਰਸੁਦ੍ਧਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ. ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਨ੍ਧਤਾਯ ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਨਗਹਨਪਬ੍ਬਤਗਹਨਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਦੁਰਤਿਕ੍ਕਮਨਟ੍ਠੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਗਹਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਂ, ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ. ਪਰਾਮਾਸੇਨਾਤਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਾਮਸਨਤੋ ਪਰਾਮਾਸਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ. ਮੋਹਿਤੋਤਿ ਮੂਲ਼੍ਹਭਾਵਂ ਪਾਪਿਤੋ. ਅਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮਞ੍ਞਿਸਂ ਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਅਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮਗ੍ਗਂ ‘‘ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਸਂ ਮਞ੍ਞਿਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ ਅਵਿਦ੍ਦਸੂ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮਂ ਯੁਤ੍ਤਾਯੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਵਿਦ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਮਞ੍ਞਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਹੀਨਾ ਮੇਤਿ ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਸ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਗਬ੍ਭਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੋਨਿਸੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਪਹੀਨਾ. ਭਵਾਤਿ ਕਾਮਭਵਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਭਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਤ੍ਥੇਨ ਵਿਦਾਲਿਤਾ ਵਿਦ੍ਧਂਸਿਤਾ. ਜੁਹਾਮਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਗ੍ਗਿਨ੍ਤਿ ਆਹਵਨੀਯਾਦਿਕੇ ਅਗ੍ਗੀ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚ ਪਾਪਸ੍ਸ ਦਹਨਤੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਗ੍ਗਿਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਜੁਹਾਮਿ ਪਰਿਚਰਾਮਿ. ਤਯਿਦਂ ਮਯ੍ਹਂ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਗ੍ਗਿਪਰਿਚਰਣਂ ਦਧਿਨਵਨੀਤਮਥਿਤਸਪ੍ਪਿਆਦਿਨਿਰਪੇਕ੍ਖਂ ਸਤ੍ਥੁ ਨਮਸ੍ਸਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਮਸ੍ਸਾਮਿ ਤਥਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਜੁਹਾਮਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਗ੍ਗਿਨ੍ਤਿ ਦਾਯਕਾਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਮਹਪ੍ਫਲਭਾਵਕਰਣੇਨ ਪਾਪਸ੍ਸ ਚ ਦਹਨੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਗ੍ਗਿਭੂਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜੁਹਾਮਿ ਪਰਿਚਰਾਮਿ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਚਰਾਮਿ, ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰਾਮਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਗ੍ਗਿਦੇਵਂ ਨਮਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਨਮਸ੍ਸਾਮਿ ਤਥਾਗਤਨ੍ਤਿ.

ਮੋਹਾ ਸਬ੍ਬੇ ਪਹੀਨਾ ਮੇਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇ ਅਞ੍ਞਾਣਾਦਿਭੇਦਾ ਸਬ੍ਬੇ ਮੋਹਾ ਮਯ੍ਹਂ ਪਹੀਨਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਤਤੋ ਏਵ ‘‘ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਪਦਾਲਿਤਾ. ਵਿਕ੍ਖੀਣੋ ਜਾਤਿਸਂਸਾਰੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’’ਤਿ ਤੀਸੁ ਪਦੇਸੁ ਮੇ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ.

ਨਦੀਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.