੪. ਸੁਮਨਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਯਂ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੁਮਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਪਞ੍ਚਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਬੁਦ੍ਧਸੁਞ੍ਞੇ ਲੋਕੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਯਾਧਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਹਰੀਤਕਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕੋਸਲਰਟ੍ਠੇ ਗਹਪਤਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸੁਮਨੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਸੁਖੇਨ ਵਡ੍ਢਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਮਾਤੁਲੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸੁਮਨੇ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਚਰਿਤਾਨੁਕੂਲਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਯੋਗਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਥੇਰੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਧਿਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਚ ਨਚਿਰੇਨੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੪੪.੬੦-੭੧) –

‘‘ਹਰੀਤਕਂ ਆਮਲਕਂ, ਅਮ੍ਬਜਮ੍ਬੁਵਿਭੀਤਕਂ;

ਕੋਲਂ ਭਲ੍ਲਾਤਕਂ ਬਿਲ੍ਲਂ, ਸਯਮੇਵ ਹਰਾਮਹਂ.

‘‘ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਪਬ੍ਭਾਰਗਤਂ, ਝਾਯਿਂ ਝਾਨਰਤਂ ਮੁਨਿਂ;

ਆਬਾਧੇਨ ਆਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤਂ, ਅਦੁਤੀਯਂ ਮਹਾਮੁਨਿਂ.

‘‘ਹਰੀਤਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਸਯਮ੍ਭੁਸ੍ਸ ਅਦਾਸਹਂ;

ਖਾਦਮਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਭੇਸਜ੍ਜੇ, ਬ੍ਯਾਧਿ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ ਤਾਵਦੇ.

‘‘ਪਹੀਨਦਰਥੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਨੁਮੋਦਮਕਾਸਿ ਮੇ;

ਭੇਸਜ੍ਜਦਾਨੇਨਿਮਿਨਾ, ਬ੍ਯਾਧਿਵੂਪਸਮੇਨ ਚ.

‘‘ਦੇਵਭੂਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ, ਜਾਤੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞਜਾਤਿਯਾ;

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸੁਖਿਤੋ ਹੋਤੁ, ਮਾ ਚ ਤੇ ਬ੍ਯਾਧਿਮਾਗਮਾ.

‘‘ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਯਮ੍ਭੂ ਅਪਰਾਜਿਤੋ;

ਨਭਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਮੀ ਧੀਰੋ, ਹਂਸਰਾਜਾਵ ਅਮ੍ਬਰੇ.

‘‘ਯਤੋ ਹਰੀਤਕਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਸਯਮ੍ਭੁਸ੍ਸ ਮਹੇਸਿਨੋ;

ਇਮਂ ਜਾਤਿਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਬ੍ਯਾਧਿ ਮੇ ਨੁਪਪਜ੍ਜਥ.

‘‘ਅਯਂ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਮਯ੍ਹਂ, ਚਰਿਮੋ ਵਤ੍ਤਤੇ ਭਵੋ;

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ.

‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਭੇਸਜ੍ਜਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਭੇਸਜ੍ਜਸ੍ਸ ਇਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਮਾਤੁਲਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਂ ਥੇਰੋ ਅਧਿਗਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –

੩੩੦. ‘‘ਯਂ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿ;

ਅਮਤਂ ਅਭਿਕਙ੍ਖਨ੍ਤਂ, ਕਤਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਂ ਮਯਾ.

੩੩੧. ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ, ਸਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੀਤਿਹੋ;

ਵਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣੋ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖੋ, ਬ੍ਯਾਕਰੋਮਿ ਤਵਨ੍ਤਿਕੇ.

੩੩੨. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੋਧਿਤਂ;

ਸਦਤ੍ਥੋ ਮੇ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ.

੩੩੩. ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਸਿਕ੍ਖਾ, ਸੁਸ੍ਸੁਤਾ ਤਵ ਸਾਸਨੇ;

ਸਬ੍ਬੇ ਮੇ ਆਸਵਾ ਖੀਣਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ.

੩੩੪. ‘‘ਅਨੁਸਾਸਿ ਮਂ ਅਰਿਯਵਤਾ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿ;

ਅਮੋਘੋ ਤੁਯ੍ਹਮੋਵਾਦੋ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਮ੍ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ. –

ਇਮਾਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿ. ਅਮਤਂ ਅਭਿਕਙ੍ਖਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੋ ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਭਿਕਙ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮਂ ਓਵਾਦਦਾਨਵਸੇਨ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਿ. ਕਤਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਂ ਮਯਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਤ੍ਥਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਂ ਮਯਾ.

ਤਤੋ ਏਵ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਧਿਗਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋਪਿ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੋ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ. ਸਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੀਤਿਹੋਤਿ ਸਯਂ ਅਤ੍ਤਨਾਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮੋ ਫਲਧਮ੍ਮੋ ਚ ਅਨੀਤਿਹੋ ਅਸਨ੍ਦਿਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖੋ ਕਤੋ, ‘‘ਇਤਿਹ, ਇਤਿ ਕਿਰਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਇਤਿਹਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਂਸਯਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋਯੇਵ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣੋ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਂਕਿਲੇਸਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣੋ. ਤਵਨ੍ਤਿਕੇਤਿ ਤਵ ਸਮੀਪੇ.

ਸਦਤ੍ਥੋਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ. ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦਯੋ. ਸੁਸ੍ਸੁਤਾਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਬਾਹੁਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਟਿਵੇਧਬਾਹੁਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਚ ਪਾਰਿਪੂਰਿਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸੁਤਾ. ਤਵ ਸਾਸਨੇਤਿ ਤਵ ਓਵਾਦੇ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ.

ਅਰਿਯਵਤਾਤਿ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਾਦਿਵਤਸਮਾਦਾਨੇਨ. ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਮ੍ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤੋਤਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਸਮੀਪੇ ਚਿਣ੍ਣਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਤਾਯ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਸਿਕ੍ਖਿਤਵਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਅਧਿਸੀਲਾਦਿਸਿਕ੍ਖੋ ਅਮ੍ਹੀਤਿ.

ਸੁਮਨਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.