੮. ਰਾਹੁਲਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਉਭਯੇਨਾਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਰਾਹੁਲਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਵਿਸੋਧਨਵਿਜ੍ਜੋਤਨਾਦਿਕਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਣਿਧਾਨਮਕਾਸਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਯਸੋਧਰਾਯ ਦੇਵਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਰਾਹੁਲੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਮਹਤਾ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਵਾਰੇਨ ਵਡ੍ਢਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਵਿਧਾਨਂ ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੧੦੫) ਆਗਤਮੇਵ. ਸੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਨੇਕੇਹਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਹਿ ਸੁਲਦ੍ਧੋਵਾਦੋ ਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੨.੬੮-੮੫) –

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;

ਸਤ੍ਤਭੂਮਮ੍ਹਿ ਪਾਸਾਦੇ, ਆਦਾਸਂ ਸਨ੍ਥਰਿਂ ਅਹਂ.

‘‘ਖੀਣਾਸਵਸਹਸ੍ਸੇਹਿ, ਪਰਿਕਿਣ੍ਣੋ ਮਹਾਮੁਨਿ;

ਉਪਾਗਮਿ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ, ਦ੍ਵਿਪਦਿਨ੍ਦੋ ਨਰਾਸਭੋ.

‘‘ਵਿਰੋਚੇਨ੍ਤੋ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ, ਦੇਵਦੇਵੋ ਨਰਾਸਭੋ;

ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਠਿਤੋ ਸਤ੍ਥਾ, ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਥ.

‘‘ਯੇਨਾਯਂ ਜੋਤਿਤਾ ਸੇਯ੍ਯਾ, ਆਦਾਸੋਵ ਸੁਸਨ੍ਥਤੋ;

ਤਮਹਂ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਣਾਥ ਮਮ ਭਾਸਤੋ.

‘‘ਸੋਣ੍ਣਮਯਾ ਰੂਪਿਮਯਾ, ਅਥੋ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਾਮਯਾ;

ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਾਸਾਦਾ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਮਨਸੋ ਪਿਯਾ.

‘‘ਚਤੁਸਟ੍ਠਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ;

ਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ, ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾ.

‘‘ਏਕਵੀਸਤਿਕਪ੍ਪਮ੍ਹਿ, ਵਿਮਲੋ ਨਾਮ ਖਤ੍ਤਿਯੋ;

ਚਾਤੁਰਨ੍ਤੋ ਵਿਜਿਤਾਵੀ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਨਗਰਂ ਰੇਣੁਵਤੀ ਨਾਮ, ਇਟ੍ਠਕਾਹਿ ਸੁਮਾਪਿਤਂ;

ਆਯਾਮਤੋ ਤੀਣਿ ਸਤਂ, ਚਤੁਰਸ੍ਸਸਮਾਯੁਤਂ.

‘‘ਸੁਦਸ੍ਸਨੋ ਨਾਮ ਪਾਸਾਦੋ, ਵਿਸ੍ਸਕਮ੍ਮੇਨ ਮਾਪਿਤੋ;

ਕੂਟਾਗਾਰਵਰੂਪੇਤੋ, ਸਤ੍ਤਰਤਨਭੂਸਿਤੋ.

‘‘ਦਸਸਦ੍ਦਾਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਤਂ, ਵਿਜ੍ਜਾਧਰਸਮਾਕੁਲਂ;

ਸੁਦਸ੍ਸਨਂਵ ਨਗਰਂ, ਦੇਵਤਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਪਭਾ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਤੇ ਤਸ੍ਸ, ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਵ ਸੂਰਿਯੇ;

ਵਿਰੋਚੇਸ੍ਸਤਿ ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਂ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਯੋਜਨਂ.

‘‘ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;

ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤੁਸਿਤਾ ਸੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾਨ, ਸੁਕ੍ਕਮੂਲੇਨ ਚੋਦਿਤੋ;

ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ, ਅਤ੍ਰਜੋ ਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਸਚੇਵਸੇਯ੍ਯ ਅਗਾਰਂ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਭਵੇਯ੍ਯ ਸੋ;

ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਯਂ ਤਾਦੀ, ਅਗਾਰੇ ਰਤਿਮਜ੍ਝਗਾ.

‘‘ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਮ੍ਹਾ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਤਿ ਸੁਬ੍ਬਤੋ;

ਰਾਹੁਲੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਅਰਹਾ ਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਕਿਕੀਵ ਅਣ੍ਡਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਚਾਮਰੀ ਵਿਯ ਵਾਲਧਿਂ;

ਨਿਪਕੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਮਮਂ ਰਕ੍ਖਿ ਮਹਾਮੁਨਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਵਿਹਾਸਿਂ ਸਾਸਨੇ ਰਤੋ;

ਸਬ੍ਬਾਸਵੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸਵੋ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –

੨੯੫. ‘‘ਉਭਯੇਨੇਵ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਰਾਹੁਲਭਦ੍ਦੋਤਿ ਮਂ ਵਿਦੂ;

ਯਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਯਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਮਾ.

੨੯੬. ‘‘ਯਞ੍ਚ ਮੇ ਆਸਵਾ ਖੀਣਾ, ਯਞ੍ਚ ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ;

ਅਰਹਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋਮ੍ਹਿ, ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ ਅਮਤਦ੍ਦਸੋ.

੨੯੭. ‘‘ਕਾਮਨ੍ਧਾ ਜਾਲਪਚ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਤਣ੍ਹਾਛਦਨਛਾਦਿਤਾ;

ਪਮਤ੍ਤਬਨ੍ਧੁਨਾ ਬਦ੍ਧਾ, ਮਚ੍ਛਾਵ ਕੁਮਿਨਾਮੁਖੇ.

੨੯੮. ‘‘ਤਂ ਕਾਮਂ ਅਹਮੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ, ਛੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਂ;

ਸਮੂਲਂ ਤਣ੍ਹਮਬ੍ਬੁਯ੍ਹ, ਸੀਤਿਭੂਤੋਸ੍ਮਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ’’ਤਿ. –

ਚਤਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਉਭਯੇਨੇਵ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਦਾ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਤਿ ਉਭਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਰਾਹੁਲਭਦ੍ਦੋਤਿ ਮਂ ਵਿਦੂਤਿ ‘‘ਰਾਹੁਲਭਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਮਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਜਾਤਸਾਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਰਾਹੁ ਜਾਤੋ, ਬਨ੍ਧਨਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਾ ‘‘ਰਾਹੁਲੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਤੋ ਪਿਤਰਾ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਰਾਹੁਲਭਦ੍ਦੋਤਿ ਮਂ ਵਿਦੂ’’ਤਿ. ਭਦ੍ਦੋਤਿ ਚ ਪਸਂਸਾਵਚਨਮੇਤਂ.

ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਉਭਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਞ੍ਚਮ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ. ਅਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹਿ. ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਲੋਕਿਯੇਸੁ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਚ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਕ੍ਖੁਮਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਚ ਅਮ੍ਹੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਪੁਨ ਅਪਰਾਪਰੇਹਿਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਉਭਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਯਞ੍ਚ ਮੇ ਆਸਵਾ ਖੀਣਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾਰਹੋ. ਅਮਤਦ੍ਦਸੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਾਵੀ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਇਦਾਨਿ ਯਾਯ ਵਿਜ੍ਜਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵੇਨ ਸਤ੍ਤਕਾਯੋ ਕੁਮਿਨੇ ਬਨ੍ਧਮਚ੍ਛਾ ਵਿਯ ਸਂਸਾਰੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਂ ਉਭਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਮਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮੇਹਿ ਕਾਮੇਸੁ ਵਾ ਅਨ੍ਧਾਤਿ ਕਾਮਨ੍ਧਾ. ‘‘ਛਨ੍ਦੋ ਰਾਗੋ’’ਤਿਆਦਿਵਿਭਾਗੇਹਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਅਜਿਤਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੮) ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਹਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਅਨ੍ਧੀਕਤਾ. ਜਾਲਪਚ੍ਛਨ੍ਨਾਤਿ ਸਕਲਂ ਭਵਤ੍ਤਯਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾਜਾਲੇਨ ਪਕਾਰਤੋ ਛਨ੍ਨਾ ਪਲਿਗੁਣ੍ਠਿਤਾ. ਤਣ੍ਹਾਛਦਨਛਾਦਿਤਾਤਿ ਤਤੋ ਏਵ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਛਦਨੇਨ ਛਾਦਿਤਾ ਨਿਵੁਤਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਟਿਕੁਜ੍ਜਿਤਾ. ਪਮਤ੍ਤਬਨ੍ਧੁਨਾ ਬਦ੍ਧਾ, ਮਚ੍ਛਾਵ ਕੁਮਿਨਾਮੁਖੇਤਿ ਕੁਮਿਨਾਮੁਖੇ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਾਨਂ ਮਚ੍ਛਪਸਿਬ੍ਬਕਮੁਖੇ ਬਦ੍ਧਾ ਮਚ੍ਛਾ ਵਿਯ ਪਮਤ੍ਤਬਨ੍ਧੁਨਾ ਮਾਰੇਨ ਯੇਨ ਕਾਮਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਦ੍ਧਾ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਨ ਨਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਬਨ੍ਧਨਗਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਤਂ ਤਥਾਰੂਪਂ ਕਾਮਂ ਬਨ੍ਧਨਭੂਤਂ ਉਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਹਾਯ ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਂ ਛੇਤ੍ਵਾ, ਪੁਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਤ੍ਥੇਨ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਏਵ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਮੂਲੇਨ ਸਮੂਲਂ, ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਦਿਕਂ ਤਣ੍ਹਂ ਅਬ੍ਬੁਯ੍ਹ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਦਰਥਪਰਿਲ਼ਾਹਾਭਾਵਤੋ, ਸੀਤਿਭੂਤੋ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਅਹਂ ਅਸ੍ਮਿ ਹੋਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਰਾਹੁਲਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.