੧੨. ਮੁਦਿਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਬ੍ਬਜਿਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮੁਦਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਏਕਂ ਮਞ੍ਚਮਦਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕੋਸਲਰਟ੍ਠੇ ਗਹਪਤਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮੁਦਿਤੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਤਂ ਕੁਲਂ ਰਞ੍ਞਾ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਂ ਅਹੋਸਿ. ਮੁਦਿਤੋ ਰਾਜਭਯਾਭੀਤੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ. ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਭੀਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾ ਭਾਯੀ’’ਤਿ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਕਿਤ੍ਤਕੇਨ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਲੇਨ ਇਦਂ ਮੇ ਭਯਂ ਵੂਪਸਮੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਮਾਸੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ – ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਭਯੇ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇਪਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਰੋਚੇਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਾ ਵਸਨਗਬ੍ਭਾ ਬਹਿ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੩੬.੩੦-੩੩) –

‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਿਨੋ ਭਗਵਤੋ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;

ਏਕਂ ਮਞ੍ਚਂ ਮਯਾ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਸਪਾਣਿਨਾ.

‘‘ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਸ੍ਸਯਾਨਂ, ਦਿਬ੍ਬਯਾਨਂ ਸਮਜ੍ਝਗਂ;

ਤੇਨ ਮਞ੍ਚਕਦਾਨੇਨ, ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ ਆਸਵਕ੍ਖਯਂ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਮਞ੍ਚਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਮਞ੍ਚਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤੋ ਸਹਾਯਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਧਿਗਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਕਾਰਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ –

੩੧੧. ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਜੀਵਿਕਤ੍ਥੋਹਂ, ਲਦ੍ਧਾਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ;

ਤਤੋ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਿਂ, ਦਲ਼੍ਹਵੀਰਿਯੋ ਪਰਕ੍ਕਮਿਂ.

੩੧੨. ‘‘ਕਾਮਂ ਭਿਜ੍ਜਤੁਯਂ ਕਾਯੋ, ਮਂਸਪੇਸੀ ਵਿਸੀਯਰੁਂ;

ਉਭੋ ਜਣ੍ਣੁਕਸਨ੍ਧੀਹਿ, ਜਙ੍ਘਾਯੋ ਪਪਤਨ੍ਤੁ ਮੇ.

੩੧੩. ‘‘ਨਾਸਿਸ੍ਸਂ ਨ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਵਿਹਾਰਾ ਚ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮੇ;

ਨਪਿ ਪਸ੍ਸਂ ਨਿਪਾਤੇਸ੍ਸਂ, ਤਣ੍ਹਾਸਲ੍ਲੇ ਅਨੂਹਤੇ.

੩੧੪. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮੇਵਂ ਵਿਹਰਤੋ, ਪਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਪਰਕ੍ਕਮਂ;

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਚਤਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਜੀਵਿਕਤ੍ਥੋਤਿ ਜੀਵਿਕਾਯ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਜੀਵਿਕਪ੍ਪਯੋਜਨੋ. ‘‘ਏਤ੍ਥ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਭਯੋ ਸੁਖੇਨ ਅਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਜੀਵਿਕਤ੍ਥਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਦ੍ਧਾਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਨ੍ਤਿ ਪਠਮਂ ਸਾਮਣੇਰਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯਂ ਠਿਤੋ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਤਤੋ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਿਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇ ਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵੇ ਮਾਤਿਕਾ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਅਨੁਮੋਦਨਾ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਸਮਥਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਧਿਞ੍ਚ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ, ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਿਂ. ਦਲ਼੍ਹਵੀਰਿਯੋ ਪਰਕ੍ਕਮਿਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਾਯ ਦਲ਼੍ਹਵੀਰਿਯੋ ਥਿਰਵੀਰਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਕ੍ਕਮਿਂ, ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਦਹਿਂ.

ਯਥਾ ਪਨ ਪਰਕ੍ਕਮਿਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਨ੍ਤਿ ਯਥਾਕਾਮਂ ਏਕਂਸਤੋ ਵਾ ਭਿਜ੍ਜਤੁ. ਅਯਂ ਕਾਯੋਤਿ ਅਯਂ ਮਮ ਪੂਤਿਕਾਯੋ, ਇਮਿਨਾ ਵੀਰਿਯਪਤਾਪੇਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਚੇ, ਭਿਜ੍ਜਤੁ ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤੁ. ਮਂਸਪੇਸੀ ਵਿਸੀਯਰੁਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮੇਨ ਇਮਸ੍ਮਾ ਕਾਯਾ ਮਂਸਪੇਸਿਯੋ ਵਿਸੀਯਨ੍ਤਿ ਚੇ, ਵਿਸੀਯਨ੍ਤੁ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਵਿਦ੍ਧਂਸਨ੍ਤੁ. ਉਭੋ ਜਣ੍ਣੁਕਸਨ੍ਧੀਹਿ, ਜਙ੍ਘਾਯੋ ਪਪਤਨ੍ਤੁ ਮੇਤਿ ਉਭੋਹਿ ਜਣ੍ਣੁਕਸਨ੍ਧੀਹਿ ਸਹ ਮਮ ਉਭੋ ਜਙ੍ਘਾਯੋ ਸਤ੍ਥਿਯੋ ਊਰੁਬਨ੍ਧਤੋ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਪਤਨ੍ਤੁ. ‘‘ਮ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਮੁਦਿਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.