੬. ਖੁਜ੍ਜਸੋਭਿਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਕਥੀ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਖੁਜ੍ਜਸੋਭਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਦਸਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਨਗਰੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ‘‘ਸੋਭਿਤੋ’’ਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਥੋਕਂ ਖੁਜ੍ਜਧਾਤੁਕਤਾਯ ਪਨ ਖੁਜ੍ਜਸੋਭਿਤੋਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੪੭.੪੯-੫੮) –
‘‘ਕਕੁਧਂ ਵਿਲਸਨ੍ਤਂਵ, ਦੇਵਦੇਵਂ ਨਰਾਸਭਂ;
ਰਥਿਯਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਂ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪਸੀਦਤਿ.
‘‘ਤਮਨ੍ਧਕਾਰਂ ਨਾਸੇਤ੍ਵਾ, ਸਨ੍ਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਜਨਂ;
ਞਾਣਾਲੋਕੇਨ ਜੋਤਨ੍ਤਂ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪਸੀਦਤਿ.
‘‘ਵਸੀਸਤਸਹਸ੍ਸੇਹਿ, ਨੀਯਨ੍ਤਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ;
ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤਂ ਬਹੂ ਸਤ੍ਤੇ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪਸੀਦਤਿ.
‘‘ਆਹਨਨ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਭੇਰਿਂ, ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇ ਗਣੇ;
ਸੀਹਨਾਦਂ ਵਿਨਦਨ੍ਤਂ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪਸੀਦਤਿ.
‘‘ਯਾਵਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਤੋ, ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾ;
ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨਿਪੁਣੇ ਪਞ੍ਹੇ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪਸੀਦਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਸਞ੍ਜਲਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਆਯਾਚਨ੍ਤਿ ਸਦੇਵਕਾ;
ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਂ ਅਨੁਭੋਨ੍ਤਿ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪਸੀਦਤਿ.
‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਜਨਾ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਸਮ੍ਪਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਮਂ;
ਨ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ ਅਜ੍ਝਿਟ੍ਠੋ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪਸੀਦਤਿ.
‘‘ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਤੋ ਯਸ੍ਸ, ਰਵਨ੍ਤਿ ਭੇਰਿਯੋ ਬਹੂ;
ਵਿਨਦਨ੍ਤਿ ਗਜਾ ਮਤ੍ਤਾ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪਸੀਦਤਿ.
‘‘ਵੀਥਿਯਾ ਗਚ੍ਛਤੋ ਯਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਾਭਾ ਜੋਤਤੇ ਸਦਾ;
ਅਬ੍ਭੁਨ੍ਨਤਾ ਸਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪਸੀਦਤਿ.
‘‘ਬ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਮ੍ਪਿ ਸੁਯ੍ਯਤਿ;
ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪਸੀਦਤਿ.
‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਮਭਿਕਿਤ੍ਤਯਿਂ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਕਿਤ੍ਤਨਾਯ ਇਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਠਮਮਹਾਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਲੇ ਰਾਜਗਹੇ ਸਤ੍ਤਪਣ੍ਣਿਗੁਹਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਆਮਨ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿ ਆਣਤ੍ਤੋ ਪਥਵਿਯਂ ਨਿਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਪੁਰੇਤਰਂ ਆਕਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਪਣ੍ਣਿਗੁਹਾਦ੍ਵਾਰਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਮਾਰਸ੍ਸ ਮਾਰਕਾਯਿਕਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਦੇਵਸਙ੍ਘੇਨ ਪੇਸਿਤਾ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦੇਵਤਾ ਸਤ੍ਤਪਣ੍ਣਿਗੁਹਾਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਖੁਜ੍ਜਸੋਭਿਤੋ ਥੇਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਗਮਨਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ –
੨੩੪. ‘‘ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਕਥੀ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ, ਸਮਣਾ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਵਾਸਿਨੋ;
ਤੇਸਞ੍ਞਤਰੋਯਮਾਯੁਵਾ, ਦ੍ਵਾਰੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਖੁਜ੍ਜਸੋਭਿਤੋ’’ਤਿ. – ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ;
ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਕਥੀਤਿ ਵਿਚਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾ, ਸਙ੍ਖਿਪਨਂ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਣਂ ਗਮ੍ਭੀਰਕਰਣਂ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰਣਂ ਕਙ੍ਖਾਵਿਨੋਦਨਂ ਧਮ੍ਮਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਨਾਨਾਨਯੇਹਿ ਪਰੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਥਨਸੀਲਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਪਟਿਵੇਧਬਾਹੁਸਚ੍ਚਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮਿਤਪਾਪਤਾਯ ਸਮਣਾ. ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਵਾਸਿਨੋ, ਤੇਸਞ੍ਞਤਰੋਤਿ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਨਗਰਵਾਸਿਤਾਯ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਵਾਸਿਨੋ, ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ, ਅਯਂ ਆਯੁਵਾ ਦੀਘਾਯੁ ਆਯਸ੍ਮਾ. ਦ੍ਵਾਰੇ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਪਣ੍ਣਿਗੁਹਾਯ ਦ੍ਵਾਰੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨੁਮਤਿਯਾ ਪਵਿਸਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਵੇਦੇਨ੍ਤੀ –
੨੩੫. ‘‘ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਕਥੀ…ਪੇ… ਦ੍ਵਾਰੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਮਾਲੁਤੇਰਿਤੋ’’ਤਿ. – ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ;
ਤਤ੍ਥ ਮਾਲੁਤੇਰਿਤੋਤਿ ਇਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਜਨਿਤੇਨ ਵਾਯੁਨਾ ਏਰਿਤੋ, ਇਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ਆਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਵਂ ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਨਿਵੇਦਿਤੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਤੋਕਾਸੋ ਥੇਰੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ –
੨੩੬. ‘‘ਸੁਯੁਦ੍ਧੇਨ ਸੁਯਿਟ੍ਠੇਨ, ਸਙ੍ਗਾਮਵਿਜਯੇਨ ਚ;
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਨੁਚਿਣ੍ਣੇਨ, ਏਵਾਯਂ ਸੁਖਮੇਧਤੀ’’ਤਿ. –
ਇਮਾਯ ਤਤਿਯਗਾਥਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੁਯੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਤਦਙ੍ਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਯੁਜ੍ਝਨੇਨ. ਸੁਯਿਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਸਪ੍ਪਾਯਧਮ੍ਮਦਾਨੇਨ. ਸਙ੍ਗਾਮਵਿਜਯੇਨ ਚਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮ੍ਮਥਨੇਨ ਲਦ੍ਧਸਙ੍ਗਾਮਵਿਜਯੇਨ ਚ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਨੁਚਿਣ੍ਣੇਨਾਤਿ ਅਨੁਚਿਣ੍ਣੇਨ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ. ਏਵਾਯਂ ਸੁਖਮੇਧਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਅਯਂ ਖੁਜ੍ਜਸੋਭਿਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਞ੍ਚ ਏਧਤਿ, ਅਨੁਭਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਖੁਜ੍ਜਸੋਭਿਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.