੨. ਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਯੋ ਹਵੇ ਦਹਰੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਵਨਨ੍ਤਂ ਉਪਗਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਪਿਲਕ੍ਖਫਲਮਦਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਅਵਨ੍ਤਿਰਟ੍ਠੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਪਾਲੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੩੯.੨੧-੨੫) –
‘‘ਵਨਨ੍ਤਰੇ ਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਿਂ ਮਹਾਯਸਂ;
ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਪਿਲਕ੍ਖਸ੍ਸਾਦਦਿਂ ਫਲਂ.
‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸੇ ਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਯਂ ਫਲਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਦ੍ਵੇ ਸਾਮਣੇਰੇ ਰੁਕ੍ਖਗ੍ਗੇ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਓਚਿਨਨ੍ਤੇ ਆਰੂਲ਼੍ਹਸਾਖਾਯ ਭਗ੍ਗਾਯ ਪਤਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰੋਗੇਯੇਵ ਭੂਮਿਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ –
੨੦੩. ‘‘ਯੋ ਹਵੇ ਦਹਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯੁਞ੍ਜਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ;
ਜਾਗਰੋ ਸ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ, ਅਮੋਘਂ ਤਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ.
੨੦੪. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਧਞ੍ਚ ਸੀਲਞ੍ਚ, ਪਸਾਦਂ ਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਂ;
ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੇਥ ਮੇਧਾਵੀ, ਸਰਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. – ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ;
ਤਤ੍ਥ ਯੋਤਿ ਅਨਿਯਮਵਚਨਂ. ਹਵੇਤਿ ਦਲ਼੍ਹਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਦਹਰੋਤਿ ਤਰੁਣੋ. ਭਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਯੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਘਟਤਿ ਵਾਯਮਤਿ. ਜਾਗਰੋਤਿ ਜਾਗਰਣਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸੁਤ੍ਤੇਸੂਤਿ ਸੁਪਨ੍ਤੇਸੁ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਹਰੋਵ ਸਮਾਨੋ ਤਰੁਣੋ ‘‘ਤਥਾਹਂ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਡ੍ਢਕਾਲੇ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨੇ ਅਪ੍ਪਮਾਦਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਯੁਞ੍ਜਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਯੋਗਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਦ੍ਦਾਯ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਮਤ੍ਤੇਸੁ ਸਦ੍ਧਾਦਿਜਾਗਰਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਜਾਗਰੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਰਹਿਤਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਅਮੋਘਂ ਅਵਞ੍ਝਂ ਤਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਏਤਦੇਵਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਧਞ੍ਚ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਫਲਸਦ੍ਧਞ੍ਚ, ਸਦ੍ਧੂਪਨਿਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸੀਲਸ੍ਸ ਤਦੁਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਞ੍ਚ, ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ, ਸ੍ਵਾਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਰਤਨਤ੍ਤਯਪ੍ਪਸਾਦਞ੍ਚ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚ ਮੇਧਾਵੀ ਧਮ੍ਮੋਜਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਓਵਾਦਂ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਆਦਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਸਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੇਥ, ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਯੋਗਂ ਆਤਪ੍ਪਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.