੪. ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਿਣ੍ਣਂ ਮੇ ਤਾਲਪਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਾਸਨੇ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਨੀਯਮਦਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ‘‘ਦਤ੍ਤੋ’’ਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਘਰਾਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਅਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨਭਾਵਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਲੂਖਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੋ ਪਂਸੁਕੂਲਚੀਵਰਂ ਛਵਸਿਤ੍ਤਸਦਿਸਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਤੀਹਿ ਤਾਲਪਤ੍ਤੇਹਿ ਕੁਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਸਿ, ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਿਯੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਨ ਕੇਨਚਿ ਸਲ੍ਲਪਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਪਠਮਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਵਚੀਭੇਦਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋਵ ਵਿਹਾਸਿ. ਦੁਤਿਯੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਗੋਚਰਗਾਮੇ ਅਞ੍ਞਤਰਾਯ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ‘‘ਮੂਗੋ ਨੁ ਖੋ ਨੋ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਿਤੁਕਾਮਾਯ ਪਤ੍ਤੇ ਖੀਰਂ ਆਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਿਯਾ ਹਤ੍ਥਵਿਹਾਰੇ ਕਤੇਪਿ ਓਕਿਰਿਤੇ, ‘‘ਅਲਂ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਰਿ. ਤਤਿਯੇ ਪਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਅਨ੍ਤਰਵਸ੍ਸੇਵ ਘਟਯਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੦.੫੧-੫੬) –

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ;

ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਪਾਨੀਘਟਮਪੂਰਯਿਂ.

‘‘ਪਬ੍ਬਤਗ੍ਗੇ ਦੁਮਗ੍ਗੇ ਵਾ, ਆਕਾਸੇ ਵਾਥ ਭੂਮਿਯਂ;

ਯਦਾ ਪਾਨੀਯਮਿਚ੍ਛਾਮਿ, ਖਿਪ੍ਪਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੇ ਮਮ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਦਾਨਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਦਕਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਾ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਭਾਵਨਮੁਖੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –

੧੨੭. ‘‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਮੇ ਤਾਲਪਤ੍ਤਾਨਂ, ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਕੁਟੀ ਕਤਾ;

ਛਵਸਿਤ੍ਤੋਵ ਮੇ ਪਤ੍ਤੋ, ਪਂਸੁਕੂਲਞ੍ਚ ਚੀਵਰਂ.

੧੨੮. ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਨ੍ਤਰਵਸ੍ਸਾਨਂ, ਏਕਾ ਵਾਚਾ ਮੇ ਭਾਸਿਤਾ;

ਤਤਿਯੇ ਅਨ੍ਤਰਵਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਤਮੋਖਨ੍ਧੋ ਪਦਾਲਿਤੋ’’ਤਿ. – ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮੇ ਤਾਲਪਤ੍ਤਾਨਂ, ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਕੁਟੀ ਕਤਾਤਿ ਤਾਲਰੁਕ੍ਖਤੋ ਪਹਿਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਤਾਲਪਣ੍ਣੇਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਵਸ੍ਸਨਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਕੁਟਿਕਾ ਕਤਾ. ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੇਨਾਸਨਸਨ੍ਤੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ –

‘‘ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਜਣ੍ਣੁਕੇ ਨਾਭਿਵਸ੍ਸਤਿ;

ਅਲਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੯੮੫; ਮਿ. ਪ. ੬.੧.੧);

‘‘ਤਾਲਪਤ੍ਤੀਨ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ. ਛਵਸਿਤ੍ਤੋਵ ਮੇ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਪਤ੍ਤੋ ਛਵਸਿਤ੍ਤਸਦਿਸੋ, ਮਤਾਨਂ ਖੀਰਸੇਚਨਕੁਣ੍ਡਸਦਿਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਂਸੁਕੂਲਞ੍ਚ ਚੀਵਰਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਞ੍ਚ ਮੇ ਅਨ੍ਤਰਮਗ੍ਗਸੁਸਾਨਾਦੀਸੁ ਛਡ੍ਡਿਤਨਨ੍ਤਕੇਹਿ ਕਤਂ ਪਂਸੁਕੂਲਂ. ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਸਨ੍ਤੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਨ੍ਤਰਵਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਨ੍ਤਰਵਸ੍ਸੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਪ੍ਪਤ੍ਤਸਂਵਚ੍ਛਰੇਸੁ. ਏਕਾ ਵਾਚਾ ਮੇ ਭਾਸਿਤਾਤਿ ਏਕਾ, ‘‘ਅਲਂ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ ਖੀਰਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਾਚਾ ਏਵ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਞ੍ਞੋ ਤਤ੍ਥ ਵਚੀਭੇਦੋ ਨਾਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਂ ਕਾਯਵਚੀਸਂਯਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤਿਯੇ ਅਨ੍ਤਰਵਸ੍ਸਮ੍ਹੀਤਿ ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਸਂਵਚ੍ਛਰਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇਯੇਵ. ਤਮੋਖਨ੍ਧੋ ਪਦਾਲਿਤੋਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਤਮੋਖਨ੍ਧੋ ਭਿਨ੍ਨੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਤਦੇਕਟ੍ਠਤਾਯ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਦਤਿ.

ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.