੩. ਵਲ੍ਲਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਮਕ੍ਕਟੋ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਾਯਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਲ੍ਲਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਏਕਤਿਂਸੇ ਕਪ੍ਪੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਤੋ ਤਤ੍ਥ ਨਾਰਦਂ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਸਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਨਲ਼ੇਹਿ ਸਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਣੇਹਿ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਚਙ੍ਕਮਨਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਾਲੁਕਾ ਓਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਵਲ੍ਲਿਯੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਯੋਬ੍ਬਨਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੦.੯੩-੧੦੩) –

‘‘ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰੇ, ਹਾਰਿਤੋ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤੋ;

ਸਯਮ੍ਭੂ ਨਾਰਦੋ ਨਾਮ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਸੀ ਤਦਾ.

‘‘ਨਲ਼ਾਗਾਰਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਤਿਣੇਨ ਛਾਦਯਿਂ ਅਹਂ;

ਚਙ੍ਕਮਂ ਸੋਧਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਸਯਮ੍ਭੁਸ੍ਸ ਅਦਾਸਹਂ.

‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਤਾਵਤਿਂਸਮਗਚ੍ਛਹਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਸੁਕਤਂ ਬ੍ਯਮ੍ਹਂ, ਨਲ਼ਕੁਟਿਕਨਿਮ੍ਮਿਤਂ;

ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਮੁਬ੍ਬੇਧਂ, ਤਿਂਸਯੋਜਨਵਿਤ੍ਥਤਂ.

‘‘ਚਤੁਦ੍ਦਸੇਸੁ ਕਪ੍ਪੇਸੁ, ਦੇਵਲੋਕੇ ਰਮਿਂ ਅਹਂ;

ਏਕਸਤ੍ਤਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਚ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਮਕਾਰਯਿਂ.

‘‘ਚਤੁਤ੍ਤਿਂਸਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਚ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਅਹੋਸਹਂ;

ਪਦੇਸਰਜ੍ਜਂ ਵਿਪੁਲਂ, ਗਣਨਾਤੋ ਅਸਙ੍ਖਿਯਂ.

‘‘ਧਮ੍ਮਪਾਸਾਦਮਾਰੁਯ੍ਹ, ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਵਰੂਪਮਂ;

ਯਦਿਚ੍ਛਕਾਹਂ ਵਿਹਰੇ, ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ.

‘‘ਏਕਤਿਂਸੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਮਕਰਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਨਲ਼ਕੁਟਿਯਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਯਥਾਕਾਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਇਦਾਨਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਵਿਭਾਵਨੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –

੧੨੫. ‘‘ਮਕ੍ਕਟੋ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਾਯਂ, ਕੁਟਿਕਾਯਂ ਪਸਕ੍ਕਿਯ;

ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਅਨੁਪਰਿਯੇਤਿ, ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤੋ ਮੁਹੁਂ ਮੁਹੁਂ.

੧੨੬. ‘‘ਤਿਟ੍ਠ ਮਕ੍ਕਟ ਮਾ ਧਾਵਿ, ਨ ਹਿ ਤੇ ਤਂ ਯਥਾ ਪੁਰੇ;

ਨਿਗ੍ਗਹੀਤੋਸਿ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਨੇਵ ਦੂਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. – ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲੋਲਭਾਵੇਨ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਂ ਸਾਖਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗਹਣੇਨ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਤਤ੍ਥ ਰੁਕ੍ਖਂ ਚਾਲੇਨ੍ਤੋ ਫਲੂਪਭੋਗਮਕ੍ਕਟੋ ਵਿਯ ਤੇਨ ਤੇਨ ਚਕ੍ਖਾਦਿਦ੍ਵਾਰੇਨ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਅਞ੍ਞਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ ਨਿਚ੍ਚਲਂ ਠਾਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤੋ ਚਾਲੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ ਯਥਾਕਾਮਂ ਵਿਚਰਤਿ. ਵਤ੍ਤਮਾਨਸਮੀਪਤਾਯ ਚੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਚਨਂ. ਏਵਂ ਅਨੁਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਚ ਤਿਟ੍ਠ, ਮਕ੍ਕਟ, ਮਾ ਧਾਵਿ ਤ੍ਵਂ, ਚਿਤ੍ਤਮਕ੍ਕਟ, ਇਦਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠ ਮਾ ਧਾਵਿ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੇ ਧਾਵਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਹਿ ਤੇ ਤਂ ਯਥਾ ਪੂਰੇ ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਗੇਹਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਨ ਤੇ ਸੇਵਿਤਂ ਪਿਹਿਤਦ੍ਵਾਰਭਾਵਤੋ, ਕਿਞ੍ਚ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤੋਸਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਯਞ੍ਚ ਇਦਾਨਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਪਾਦਾਨਂ ਛੇਦਨੇਨ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਪਤ੍ਤੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨੇਵ ਦੂਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸਿ ਇਤੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਦੂਰਂ ਦੁਤਿਯਾਦਿਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਸਿ ਯਾਵਚਰਿਮਕਚਿਤ੍ਤਂ ਏਵ ਤੇ ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਨੇਤੋ ਦੂਰ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ.

ਵਲ੍ਲਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.