੧. ਫੁਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਤਿਂਸਨਿਪਾਤੇ ਪਾਸਾਦਿਕੇ ਬਹੂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਫੁਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਏਕਸ੍ਸ ਮਣ੍ਡਲਿਕਰਞ੍ਞੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਫੁਸ੍ਸੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਮਾਰੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪੇਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਤੋ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਕਾਮੇਸੁ ਅਲਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚਰਿਯਾਨੁਕੂਲਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਝਾਨਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਪਾਦਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਪਣ੍ਡਰਗੋਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਤਾਪਸੋ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੀਲਾਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸੁਸਂਵੁਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਭਾਵਿਤਕਾਯੇ ਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਧੁ ਵਤਾਯਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਚਿਰਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਾ –
੯੪੯. ‘‘ਪਾਸਾਦਿਕੇ ਬਹੂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਭਾਵਿਤਤ੍ਤੇ ਸੁਸਂਵੁਤੇ;
ਇਸਿ ਪਣ੍ਡਰਸਗੋਤ੍ਤੋ, ਅਪੁਚ੍ਛਿ ਫੁਸ੍ਸਸਵ੍ਹਯ’’ਨ੍ਤਿ. – ਗਾਥਂ ਆਦਿਤੋ ਠਪੇਸੁਂ;
ਤਤ੍ਥ ਪਾਸਾਦਿਕੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਸਾਦਾਰਹੇ. ਬਹੂਤਿ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ. ਭਾਵਿਤਤ੍ਤੇਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਹਿ ਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤੇ. ਸੁਸਂਵੁਤੇਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਂਵੁਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ. ਇਸੀਤਿ ਤਾਪਸੋ. ਪਣ੍ਡਰਸਗੋਤ੍ਤੋਤਿ ਪਣ੍ਡਰਸ੍ਸ ਨਾਮ ਇਸਿਨੋ ਵਂਸੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਤੇਨ ਸਮਾਨਗੋਤ੍ਤੋ. ਫੁਸ੍ਸਸਵ੍ਹਯਨ੍ਤਿ ਫੁਸ੍ਸਸਦ੍ਦੇਨ ਅਵ੍ਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਫੁਸ੍ਸਨਾਮਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੯੫੦. ‘‘ਕਿਂ ਛਨ੍ਦਾ ਕਿਮਧਿਪ੍ਪਾਯਾ, ਕਿਮਾਕਪ੍ਪਾ ਭਵਿਸ੍ਸਰੇ;
ਅਨਾਗਤਮ੍ਹਿ ਕਾਲਮ੍ਹਿ, ਤਂ ਮੇ ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ’’ਤਿ. –
ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਇਸਿਨੋ ਪੁਚ੍ਛਾਗਾਥਾ.
ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਛਨ੍ਦਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਅਨਾਗਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੀਦਿਸਚ੍ਛਨ੍ਦਾ ਕੀਦਿਸਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ, ਕਿਂ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ, ਉਦਾਹੁ ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਮਧਿਪ੍ਪਾਯਾਤਿ ਕੀਦਿਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾ ਕੀਦਿਸਜ੍ਝਾਸਯਾ, ਕਿਂ ਸਂਕਿਲੇਸਜ੍ਝਾਸਯਾ, ਉਦਾਹੁ ਵੋਦਾਨਜ੍ਝਾਸਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਛਨ੍ਦਾ ਨਾਮ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੀਦਿਸੀ ਤੇਸਂ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋਯੇਵ. ਕਿਮਾਕਪ੍ਪਾਤਿ ਕੀਦਿਸਾਕਪ੍ਪਾ. ਆਕਪ੍ਪਾਤਿ ਚ ਵੇਸਗਹਣਾਦਿਵਾਰਿਤ੍ਤਚਾਰਿਤ੍ਤਵਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਵਿਸ੍ਸਰੇਤਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਮੇਤਿ ਤਂ ਅਨਾਗਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਛਨ੍ਦਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾਕਪ੍ਪਭੇਦਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਮਯ੍ਹਂ ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਕਥੇਹੀਤਿ ਥੇਰਂ ਅਜ੍ਝੇਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਥੇਰੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਸਵਨੇ ਤਾਵ ਨਿਯੋਜੇਤੁਂ –
੯੫੧. ‘‘ਸੁਣੋਹਿ ਵਚਨਂ ਮਯ੍ਹਂ, ਇਸਿ ਪਣ੍ਡਰਸਵ੍ਹਯ;
ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਪਧਾਰੇਹਿ, ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮ੍ਯਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. – ਗਾਥਮਾਹ;
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਭੋ ਪਣ੍ਡਰਨਾਮ ਇਸਿ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਸਿ, ਤਂ ਤੇ ਅਨਾਗਤਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਆਚਿਕ੍ਖਤੋ ਪਨ ਮਮ ਵਚਨਂ ਸੁਣਾਹਿ ਅਨਾਗਤਤ੍ਥਦੀਪਨਤੋ ਸਂਵੇਗਾਵਹਤੋ ਚ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਪਧਾਰੇਹੀਤਿ.
ਅਥ ਥੇਰੋ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚ ਭਾਵਿਨਿਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ –
੯੫੨. ‘‘ਕੋਧਨਾ ਉਪਨਾਹੀ ਚ, ਮਕ੍ਖੀ ਥਮ੍ਭੀ ਸਠਾ ਬਹੂ;
ਇਸ੍ਸੁਕੀ ਨਾਨਾਵਾਦਾ ਚ, ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਤੇ.
੯੫੩. ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਮਾਨਿਨੋ ਧਮ੍ਮੇ, ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਤੀਰਗੋਚਰਾ;
ਲਹੁਕਾ ਅਗਰੂ ਧਮ੍ਮੇ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮਗਾਰਵਾ.
੯੫੪. ‘‘ਬਹੂ ਆਦੀਨਵਾ ਲੋਕੇ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਯਨਾਗਤੇ;
ਸੁਦੇਸਿਤਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਕਿਲੇਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਦੁਮ੍ਮਤੀ.
੯੫੫. ‘‘ਗੁਣਹੀਨਾਪਿ ਸਙ੍ਘਮ੍ਹਿ, ਵੋਹਰਨ੍ਤਾ ਵਿਸਾਰਦਾ;
ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮੁਖਰਾ ਅਸ੍ਸੁਤਾਵਿਨੋ.
੯੫੬. ‘‘ਗੁਣਵਨ੍ਤੋਪਿ ਸਙ੍ਘਮ੍ਹਿ, ਵੋਹਰਨ੍ਤਾ ਯਥਾਤ੍ਥਤੋ;
ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਹਿਰੀਮਨਾ ਅਨਤ੍ਥਿਕਾ.
੯੫੭. ‘‘ਰਜਤਂ ਜਾਤਰੂਪਞ੍ਚ, ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਮਜੇਲ਼ਕਂ.
ਦਾਸਿਦਾਸਞ੍ਚ ਦੁਮ੍ਮੇਧਾ, ਸਾਦਿਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਯਨਾਗਤੇ.
੯੫੮. ‘‘ਉਜ੍ਝਾਨਸਞ੍ਞਿਨੋ ਬਾਲਾ, ਸੀਲੇਸੁ ਅਸਮਾਹਿਤਾ;
ਉਨ੍ਨਲ਼ਾ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਲਹਾਭਿਰਤਾ ਮਗਾ.
੯੫੯. ‘‘ਉਦ੍ਧਤਾ ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨੀਲਚੀਵਰਪਾਰੁਤਾ;
ਕੁਹਾ ਥਦ੍ਧਾ ਲਪਾ ਸਿਙ੍ਗੀ, ਚਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਯਰਿਯਾ ਵਿਯ.
੯੬੦. ‘‘ਤੇਲਸਣ੍ਠੇਹਿ ਕੇਸੇਹਿ, ਚਪਲਾ ਅਞ੍ਜਨਕ੍ਖਿਕਾ;
ਰਥਿਯਾਯ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਨ੍ਤਵਣ੍ਣਿਕਪਾਰੁਤਾ.
੯੬੧. ‘‘ਅਜੇਗੁਚ੍ਛਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤੇਹਿ, ਸੁਰਤ੍ਤਂ ਅਰਹਦ੍ਧਜਂ;
ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਕਾਸਾਵਂ, ਓਦਾਤੇਸੁ ਸਮੁਚ੍ਛਿਤਾ.
੯੬੨. ‘‘ਲਾਭਕਾਮਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕੁਸੀਤਾ ਹੀਨਵੀਰਿਯਾ;
ਕਿਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ, ਗਾਮਨ੍ਤੇਸੁ ਵਸਿਸ੍ਸਰੇ.
੯੬੩. ‘‘ਯੇ ਯੇ ਲਾਭਂ ਲਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਰਤਾ ਸਦਾ;
ਤੇ ਤੇਵ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ, ਭਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਸਂਯਤਾ.
੯੬੪. ‘‘ਯੇ ਯੇ ਅਲਾਭਿਨੋ ਲਾਭਂ, ਨ ਤੇ ਪੁਜ੍ਜਾ ਭਵਿਸ੍ਸਰੇ;
ਸੁਪੇਸਲੇਪਿ ਤੇ ਧੀਰੇ, ਸੇਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਤੇ ਤਦਾ.
੯੬੫. ‘‘ਮਿਲਕ੍ਖੁਰਜਨਂ ਰਤ੍ਤਂ, ਗਰਹਨ੍ਤਾ ਸਕਂ ਧਜਂ;
ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਧਜਂ ਕੇਚਿ, ਧਾਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਯਵਦਾਤਕਂ.
੯੬੬. ‘‘ਅਗਾਰਵੋ ਚ ਕਾਸਾਵੇ, ਤਦਾ ਤੇਸਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ;
ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਚ ਕਾਸਾਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
੯੬੭. ‘‘ਅਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖੇਨ, ਸਲ੍ਲਵਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਰੁਪ੍ਪਤੋ;
ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਮਹਾਘੋਰਾ, ਨਾਗਸ੍ਸਾਸਿ ਅਚਿਨ੍ਤਿਯਾ.
੯੬੮. ‘‘ਛਦ੍ਦਨ੍ਤੋ ਹਿ ਤਦਾ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਸੁਰਤ੍ਤਂ ਅਰਹਦ੍ਧਜਂ;
ਤਾਵਦੇਵਭਣੀ ਗਾਥਾ, ਗਜੋ ਅਤ੍ਥੋਪਸਂਹਿਤਾ.
੯੬੯. ‘‘ਅਨਿਕ੍ਕਸਾਵੋ ਕਾਸਾਵਂ, ਯੋ ਵਤ੍ਥਂ ਪਰਿਧਸ੍ਸਤਿ;
ਅਪੇਤੋ ਦਮਸਚ੍ਚੇਨ, ਨ ਸੋ ਕਾਸਾਵਮਰਹਤਿ.
੯੭੦. ‘‘ਯੋ ਚ ਵਨ੍ਤਕਸਾਵਸ੍ਸ, ਸੀਲੇਸੁ ਸੁਸਮਾਹਿਤੋ;
ਉਪੇਤੋ ਦਮਸਚ੍ਚੇਨ, ਸ ਵੇ ਕਾਸਾਵਮਰਹਤਿ.
੯੭੧. ‘‘ਵਿਪਨ੍ਨਸੀਲੋ ਦੁਮ੍ਮੇਧੋ, ਪਾਕਟੋ ਕਾਮਕਾਰਿਯੋ;
ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ, ਨ ਸੋ ਕਾਸਾਵਮਰਹਤਿ.
੯੭੨. ‘‘ਯੋ ਚ ਸੀਲੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਵੀਤਰਾਗੋ ਸਮਾਹਿਤੋ;
ਓਦਾਤਮਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸ ਵੇ ਕਾਸਾਵਮਰਹਤਿ.
੯੭੩. ‘‘ਉਦ੍ਧਤੋ ਉਨ੍ਨਲ਼ੋ ਬਾਲੋ, ਸੀਲਂ ਯਸ੍ਸ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;
ਓਦਾਤਕਂ ਅਰਹਤਿ, ਕਾਸਾਵਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ.
੯੭੪. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ, ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਅਨਾਦਰਾ;
ਤਾਦੀਨਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ, ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਯਨਾਗਤੇ.
੯੭੫. ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਾਪਿ ਥੇਰੇਹਿ, ਬਾਲਾ ਚੀਵਰਧਾਰਣਂ;
ਨ ਸੁਣਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਦੁਮ੍ਮੇਧਾ, ਪਾਕਟਾ ਕਾਮਕਾਰਿਯਾ.
੯੭੬. ‘‘ਤੇ ਤਥਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਾ ਬਾਲਾ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਗਾਰਵਾ;
ਨਾਦਿਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੁਪਜ੍ਝਾਯੇ, ਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਵਿਯ ਸਾਰਥਿਂ.
੯੭੭. ‘‘ਏਵਂ ਅਨਾਗਤਦ੍ਧਾਨਂ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ;
ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚ, ਪਤ੍ਤੇ ਕਾਲਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਛਿਮੇ.
੯੭੮. ‘‘ਪੁਰਾ ਆਗਚ੍ਛਤੇ ਏਤਂ, ਅਨਾਗਤਂ ਮਹਬ੍ਭਯਂ;
ਸੁਬ੍ਬਚਾ ਹੋਥ ਸਖਿਲਾ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਗਾਰਵਾ.
੯੭੯. ‘‘ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਕਾਰੁਣਿਕਾ, ਹੋਥ ਸੀਲੇਸੁ ਸਂਵੁਤਾ;
ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾ ਪਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮਾ.
੯੮੦. ‘‘ਪਮਾਦਂ ਭਯਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਞ੍ਚ ਖੇਮਤੋ;
ਭਾਵੇਥਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਫੁਸਨ੍ਤਾ ਅਮਤਂ ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. – ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ;
ਤਤ੍ਥ ਕੋਧਨਾਤਿ ਕੁਜ੍ਝਨਸੀਲਾ. ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਤੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਿਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਾਲੇ ਤਥਾ ਨਾਹੇਸੁਨ੍ਤਿ? ਨ ਨਾਹੇਸੁਂ. ਤਦਾ ਪਨ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਬਹੁਲਤਾਯ ਓਵਾਦਕੇਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਪਕੇਸੁ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੁ ਬਹੂਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਬਲਵਨ੍ਤੇਸੁ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਹੁਲਤਾਯ ਚ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਕ੍ਕੋਧਨਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਆਯਤਿਂ ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯੇ ਅਤਿਕੋਧਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਉਪਨਾਹੀਤਿ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੂਸੁ ਆਘਾਤਸ੍ਸ ਉਪਨਯ੍ਹਨਸੀਲਾ ਉਪਨਾਹਸਮ੍ਭਵਤੋ ਵਾ ਉਪਨਾਹੀ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮਕਾਲਿਕੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਕੋਧੋ, ਅਪਰਕਾਲਿਕੋ ਉਪਨਾਹੋ. ਸਕਿਂ ਪਵਤ੍ਤੋ ਵਾ ਦੋਸੋ ਕੋਧੋ, ਅਨੇਕਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤੋ ਉਪਨਾਹੋ. ਪਰੇਸਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਗੁਣੇ ਮਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਉਦਕਪੁਞ੍ਜਨਿਯਾ ਵਿਯ ਉਦਕਸ੍ਸ ਮਕ੍ਖੋ ਮਕ੍ਖਨਂ ਪੁਞ੍ਜਨਂ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਕ੍ਖੀ. ਅਤਿਮਾਨਲਕ੍ਖਣੋ ਥਮ੍ਭੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਥਮ੍ਭੀ. ਸਠਾਤਿ ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਵਿਭਾਵਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਾਠੇਯ੍ਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਇਸ੍ਸੁਕੀਤਿ ਪਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਖਿਯ੍ਯਨਲਕ੍ਖਣਾਯ ਇਸ੍ਸਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਨਾਨਾਵਾਦਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧਵਾਦਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿਕਾ, ਕਲਹਕਾਰਕਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਞ੍ਞਾਤਮਾਨਿਨੋ ਧਮ੍ਮੇ, ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਤੀਰਗੋਚਰਾਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਦੁਰੋਭਾਸੇ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞਾਤੇ ਏਵ ‘‘ਞਾਤੋਤਿ, ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਾਨਿਨੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਤਸ੍ਸ ਓਰਭਾਗੇ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਓਰਿਮਤੀਰਗੋਚਰਾ. ਲਹੁਕਾਤਿ ਲਹੁਸਭਾਵਾ ਚਪਲਾ. ਅਗਰੂ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਗਾਰਵਰਹਿਤਾ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮਗਾਰਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾ, ਸਙ੍ਘੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੁ ਚ ਗਰੁਗਾਰਵਵਿਰਹਿਤਾ. ਬਹੂ ਆਦੀਨਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ, ਵਕ੍ਖਮਾਨਾ ਚ ਬਹੂ ਅਨੇਕਦੋਸਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾ. ਲੋਕੇਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਯਨਾਗਤੇਤਿ ਅਨਾਗਤੇ ਪਾਤੁ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸੁਦੇਸਿਤਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਦੇਸਿਤਂ ਇਮਂ ਆਗਮਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ. ਕਿਲੇਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਕਿਲੇਸਦੂਸਿਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ‘ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਗਰੁਕਾਪਤ੍ਤਿਂ ‘ਲਹੁਕਾਪਤ੍ਤੀ’’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਂਕਿਲੇਸੇਨ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਂ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਕਿਲੇਸੇਨ ਉਭਯਤ੍ਰਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾਸਂਕਿਲੇਸੇਨ ਸਂਕਿਲੇਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਲਿਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਦੁਮ੍ਮਤੀਤਿ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ…ਪੇ… ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਥਂ ਵੇਦਲ੍ਲਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾ ਕਣ੍ਹਧਮ੍ਮਂ ਓਕ੍ਕਮਮਾਨਾ ਨ ਬੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੭੯).
ਗੁਣਹੀਨਾਤਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਵਿਰਹਿਤਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ, ਅਲਜ੍ਜਿਨੋ ਚ. ਅਥ ਵਾ ਗੁਣਹੀਨਾਤਿ ਵਿਨਯਵਾਰਿਤ੍ਤਾਦਿਗੁਣੇਨ ਹੀਨਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਪ੍ਪਕਤਞ੍ਞੁਨੋ. ਸਙ੍ਘਮ੍ਹੀਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ. ਵੋਹਰਨ੍ਤਾਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਾ, ਸਙ੍ਘੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਭਣਨ੍ਤਾ. ਵਿਸਾਰਦਾਤਿ ਨਿਬ੍ਭਯਾ ਪਗਬ੍ਭਾ. ਬਲਵਨ੍ਤੋਤਿ ਪਕ੍ਖਬਲੇਨ ਬਲਵਨ੍ਤੋ. ਮੁਖਰਾਤਿ ਮੁਖਖਰਾ ਖਰਵਾਦਿਨੋ. ਅਸ੍ਸੁਤਾਵਿਨੋਤਿ ਨ ਸੁਤਵਨ੍ਤੋ, ਕੇਵਲਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਗੁਣਧਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ‘ਅਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ, ਅਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ‘ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ, ਵਿਨਯਂ ‘ਅਵਿਨਯੋ’ਤਿ, ਅਵਿਨਯਞ੍ਚ ‘ਵਿਨਯੋ’’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਗੁਣਵਨ੍ਤੋਤਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਵੋਹਰਨ੍ਤਾ ਯਥਾਤ੍ਥਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਂ, ਅਵਿਪਰੀਤਤ੍ਥਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ‘ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ, ਅਧਮ੍ਮਂ ‘ਅਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ, ਵਿਨਯਂ ‘ਵਿਨਯੋ’ਤਿ ਅਵਿਨਯਂ ‘ਅਵਿਨਯੋ’’’ਤਿ ਏਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤਾ. ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਸਾਯਂ ਅਲਜ੍ਜੁਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਬਲਵਿਰਹਿਤਾ ਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਨ ਤਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਤਿ. ਹਿਰੀਮਨਾ ਅਨਤ੍ਥਿਕਾਤਿ ਹਿਰੀਮਨ੍ਤੋ ਕੇਨਚਿ ਅਨਤ੍ਥਿਕਾ. ਤੇ ਹਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਤ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਪਿ ਪਾਪਜਿਗੁਚ੍ਛਤਾਯ ਅਪ੍ਪਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਚ ਕੇਹਿਚਿ ਵਿਰੋਧਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਨ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਾਵਿਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਰਜਤਨ੍ਤਿ ਰੂਪਿਯਂ, ਤੇਨ ਕਹਾਪਣਲੋਹਮਾਸਕਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਜਾਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਂ, ਤੇਨ ਮਣਿਮੁਤ੍ਤਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ ‘‘ਅਪਦਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪; ੫.੩੨; ਇਤਿਵੁ. ੯੦) ਵਿਯ. ‘‘ਰਜਤਜਾਤਰੂਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਪਰਣ੍ਣਂ ਰੁਹਤਿ, ਤਂ ਖੇਤ੍ਤਂ. ਤਦਤ੍ਥਂ ਅਕਤਭੂਮਿਭਾਗੋ ਵਤ੍ਥੁ. ਅਜੇਲ਼ਕਨ੍ਤਿ ਏਲ਼ਕਾ ਨਾਮ ਅਜਾਯੇਵ, ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਪਸੁਜਾਤੀ ਅਜਾ ਨਾਮ. ਅਜੇਲ਼ਕਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਗੋਮਹਿਂਸਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਤੋ. ਦਾਸਿਦਾਸਞ੍ਚਾਤਿ ਦਾਸਿਯੋ ਚ ਦਾਸੇ ਚ. ਦੁਮ੍ਮੇਧਾਤਿ ਅਵਿਦ੍ਦਸੁਨੋ, ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਂ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਾਦਿਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਉਜ੍ਝਾਨਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਪਰੇ ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਨਚਿਤ੍ਤਾ, ਅਨੁਜ੍ਝਾਯਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਨਸੀਲਾ. ਬਾਲਾਤਿ ਦੁਚ੍ਚਿਨ੍ਤਿਤਚਿਨ੍ਤਨਾਦਿਨਾ ਬਾਲਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਸੀਲੇਸੁ ਅਸਮਾਹਿਤਾ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇਸੁ ਨ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਉਨ੍ਨਲ਼ਾਤਿ, ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਤੁਚ੍ਛਮਾਨਾ. ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਮਾਨਦ੍ਧਜਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਕਲਹਾਭਿਰਤਾ ਮਗਾਤਿ ਸਾਰਮ੍ਭਬਹੁਲਤਾਯ ਕਰਣੁਤ੍ਤਰਿਯਪਸੁਤਾ ਕਲਹੇ ਏਵ ਅਭਿਰਤਾ ਮਗਸਦਿਸਾ ਮਿਗਾ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਪੇਕ੍ਖਾ ਘਾਸੇਸਨਾਭਿਰਤਾ ਦੁਬ੍ਬਲਵਿਹੇਸਪਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਉਦ੍ਧਤਾਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਰਹਿਤਾ. ਨੀਲਚੀਵਰਪਾਰੁਤਾਤਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਰਜਨਰਤ੍ਤੇਨ ਨੀਲਵਣ੍ਣੇਨ ਚੀਵਰੇਨ ਪਾਰੁਤਾ, ਤਾਦਿਸਂ ਚੀਵਰਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਚੇਵ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਚਰਣਕਾ. ਕੁਹਾਤਿ ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਨਾਦਿਨਾ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੁਨਾ ਕੁਹਕਾ, ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਿਚ੍ਛਾਯ ਕੋਹਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਵਿਮ੍ਹਾਪਯਾ. ਥਦ੍ਧਾਤਿ ਕੋਧੇਨ ਮਾਨੇਨ ਚ ਥਦ੍ਧਮਾਨਸਾ ਕਕ੍ਖਲ਼ਹਦਯਾ. ਲਪਾਤਿ ਲਪਨਕਾ ਕੁਹਨਵੁਤ੍ਤਿਕਾ, ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੇਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ‘‘ਕੇਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਦਾਯਕਾਨਂ ਵਦਾਪਨਕਾ, ਪਯੁਤ੍ਤਵਾਚਾਵਸੇਨ, ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕਤਾਵਸੇਨ ਚ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥਂ ਲਪਕਾਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਿਙ੍ਗੀਤਿ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਸਿਙ੍ਗਂ? ਯਂ ਸਿਙ੍ਗਂ ਸਿਙ੍ਗਾਰਤਾ ਚਾਤੁਰਤਾ ਚਾਤੁਰਿਯਂ ਪਰਿਕ੍ਖਤਤਾ ਪਾਰਿਕ੍ਖਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੫੨) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਿਙ੍ਗਸਦਿਸੇਹਿ ਪਾਕਟਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਸਿਙ੍ਗਾਰਚਰਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਰਿਯਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਕੁਹਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਂ. ਕੁਹਕਾਨਞ੍ਹਿ ਅਰਿਯਾਨਮਿਵ ਠਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਰਿਯਾ ਵਿਯ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ.
ਤੇਲਸਣ੍ਠੇਹੀਤਿ ਸਿਤ੍ਥਕਤੇਲੇਨ ਵਾ ਉਦਕਤੇਲੇਨ ਵਾ ਓਸਣ੍ਠਿਤੇਹਿ. ਚਪਲਾਤਿ ਕਾਯਮਣ੍ਡਨਪਰਿਕ੍ਖਾਰਮਣ੍ਡਨਾਦਿਨਾ ਚਾਪਲ੍ਲੇਨ ਯੁਤ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਜਨਕ੍ਖਿਕਾਤਿ ਅਲਙ੍ਕਾਰਞ੍ਜਨੇਨ ਅਞ੍ਜਿਤਨੇਤ੍ਤਾ. ਰਥਿਯਾਯ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਾਯ ਕੁਲੂਪਸਙ੍ਕਮਨਾਪਦੇਸੇਹਿ, ਮਹਾਰਚ੍ਛਾਯ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਰਿਬ੍ਭਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਦਨ੍ਤਵਣ੍ਣਿਕਪਾਰੁਤਾਤਿ ਦਨ੍ਤਵਣ੍ਣਰਤ੍ਤੇਨ ਚੀਵਰੇਨ ਪਾਰੁਤਸਰੀਰਾ.
ਅਜੇਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਮੁਤ੍ਤੇਹੀਤਿ ਅਰਿਯੇਹਿ. ਸੁਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਰਜਨੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਰਤ੍ਤਂ, ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਚਿਣ੍ਣਤਾਯ ਅਰਹਦ੍ਧਜਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਕਾਸਾਵਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਓਦਾਤੇਸੁ ਸਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਗੇਧਂ ਆਪਨ੍ਨਾ. ਦਨ੍ਤਵਣ੍ਣਪਾਰੁਪਨਸ੍ਸ ਹਿ ਇਦਂ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਤੇ ਹਿ ਸੇਤਕਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸੇਤਕੇ ਗਹਿਤੇ ਲਿਙ੍ਗਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਏਵ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਦਨ੍ਤਵਣ੍ਣਂ ਪਾਰੁਪਨ੍ਤਿ.
ਲਾਭਕਾਮਾਤਿ ਲਾਭਗਿਦ੍ਧਾ. ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਾਸੁਪਿ ਕੋਸਜ੍ਜਯੋਗਤੋ ਕੁਸੀਤਾ. ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਹਾਭਾਵੇਨ ਹੀਨਵੀਰਿਯਾ. ਕਿਚ੍ਛਨ੍ਤਾਤਿ, ਕਿਲਮਨ੍ਤਾ, ਵਨਪਤ੍ਥੇਸੁ ਵਸਿਤੁਂ ਕਿਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਕਿਲਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਾਮਨ੍ਤੇਸੂਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਗਾਮਸਮੀਪੇਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ, ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਵਾ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ. ਵਸਿਸ੍ਸਰੇਤਿ ਵਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਤੇ ਤੇਵ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾਤਿ ਯੇ ਯੇ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਲਦ੍ਧਲਾਭਾ, ਤੇ ਤੇ ਏਵ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਭਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਭਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਯਮ੍ਪਿ ਤੇ ਵਿਯ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੇਨ ਲਾਭਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਰਾਜਕੁਲਾਦੀਨਿ ਸੇਵਨ੍ਤਾ ਪਰਿਬ੍ਭਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਸੇਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਂਯਤਾਤਿ ਸੀਲਸਂਯਮਰਹਿਤਾ.
ਯੇ ਯੇ ਅਲਾਭਿਨੋ ਲਾਭਨ੍ਤਿ ਯੇ ਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞਤਾਯ ਚ ਲਾਭਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਨ ਲਾਭਿਨੋ, ਤੇ ਪੁਜ੍ਜਾ ਪੂਜਨੀਯਾ ਪਾਸਂਸਾ ਤਦਾ ਅਨਾਗਤੇ ਕਾਲੇ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸੁਪੇਸਲੇਪਿ ਤੇ ਧੀਰੇਤਿ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ਧੀਰੇ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪੇਸਲੇਪਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਸੇਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਅਨਾਗਤੇ ਤੇ ਲਾਭਿਨੋ ਲਾਭਕਾਮਾਵ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਮਿਲਕ੍ਖੁਰਜਨਂ ਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਲਕਚ੍ਛਕਰਜਨੇਨ ਰਤ੍ਤਂ. ਸਮਾਸਪਦਞ੍ਹੇਤਂ, ਗਾਥਾਸੁਖਤ੍ਥਂ ਸਾਨੁਨਾਸਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਗਰਹਨ੍ਤਾ ਸਕਂ ਧਜਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਜਭੂਤਂ ਕਾਸਾਵਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾ. ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਞ੍ਹਿ ਕਾਸਾਵੋ ਧਜੋ ਨਾਮ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਧਜਂ ਕੇਚੀਤਿ ਕੇਚਿ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਭਾਵਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਾ ਏਵ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਸੇਤਵਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਧਜਭੂਤਂ ਅਵਦਾਤਕਂ ਸੇਤਵਤ੍ਥਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਅਗਾਰਵੋ ਚ ਕਾਸਾਵੇਤਿ ਅਰਹਦ੍ਧਜਭੂਤੇ ਕਾਸਾਵੇ ਅਗਾਰਵੋ ਅਬਹੁਮਾਨਂ ਤਦਾ ਅਨਾਗਤੇ ਤੇਸਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਚ ਕਾਸਾਵੇਤਿ ‘‘ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਸੇਵਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩; ਅ. ਨਿ. ੬.੫੮) ਨਯੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਾਸਾਵਪਰਿਭੋਗੇ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
ਕਾਸਾਵਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੇਨ ਕਾਸਾਵਂ ਬਹੁਮਾਨੇਨ ‘‘ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਤੋ ਓਰਮਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਕਾਸਾਵਸ੍ਸ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬਭਾਵੇ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਜਾਤਕਮੁਦਾਹਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਲ੍ਲਵਿਦ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਥੁਨਾ ਸਵਿਸੇਨ ਸਲ੍ਲੇਨ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਤਤੋ ਏਵ ਮਹਤਾ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਭਿਭੂਤਸ੍ਸ. ਰੁਪ੍ਪਤੋਤਿ ਸਰੀਰਵਿਕਾਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤੋ. ਮਹਾਘੋਰਾਤਿ ਸਰੀਰਜੀਵਿਤੇਸੁ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਭਿਮ੍ਮਾ ਗਰੁਤਰਾ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਚਿਨ੍ਤਿਯਾ ਚਿਨ੍ਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਮਹਾਨਾਗਸ੍ਸਆਸਿ, ਅਹੋਸਿ. ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਨਾਗਰਾਜਕਾਲੇ ਹਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸੋਣੁਤ੍ਤਰੇਨ ਨਾਮ ਨੇਸਾਦੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਿਸਪੀਤੇਨ ਸਲ੍ਲੇਨ ਵਿਦ੍ਧੋ ਮਹਤਾ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਦਹਿਤਂ ਕਾਸਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਅਰਿਯਦ੍ਧਜੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ, ਨ ਮਯਾ ਹਿਂਸਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਸਮਪ੍ਪਿਤੋ ਪੁਥੁਸਲ੍ਲੇਨ ਨਾਗੋ,
ਅਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਲੁਦ੍ਦਕਮਜ੍ਝਭਾਸਿ;
ਕਿਮਤ੍ਥਯਂ ਕਿਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮ੍ਮ ਹੇਤੁ,
ਮਮਂ ਵਧੀ ਕਸ੍ਸ ਵਾਯਂ ਪਯੋਗੋ’’ਤਿਆਦਿ. (ਜਾ. ੧.੧੬.੧੨੪);
ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਥੇਰੋ ‘‘ਛਦ੍ਦਨ੍ਤੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਰਤ੍ਤਂ ਅਰਹਦ੍ਧਜਨ੍ਤਿ ਸੋਣੁਤ੍ਤਰੇਨ ਪਰਿਦਹਿਤਕਾਸਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਅਭਣੀਤਿ ਅਭਾਸਿ. ਗਾਥਾਤਿ ਗਾਥਾਯੋ. ਗਜੋਤਿ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨਾਗਰਾਜਾ. ਅਤ੍ਥੋਪਸਂਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਹਿਤਾ, ਹਿਤਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਨਾਗਰਾਜੇਨ ਵੁਤ੍ਤਗਾਥਾਸੁ ਅਨਿਕ੍ਕਸਾਵੋਤਿ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਕਸਾਵੇਹਿ ਕਸਾਵੋ, ਪਰਿਦਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨਅਤ੍ਥਰਣਵਸੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਪਰਿਧਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਅਪੇਤੋ ਦਮਸਚ੍ਚੇਨਾਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮੇਨ ਚੇਵ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਕੇਨ ਵਚੀਸਚ੍ਚੇਨ ਚ ਅਪੇਤੋ, ਵਿਯੁਤ੍ਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਸੋਤਿ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਾਸਾਵਂ ਪਰਿਦਹਿਤੁਂ ਨਾਰਹਤਿ.
ਵਨ੍ਤਕਸਾਵਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਵਨ੍ਤਕਸਾਵੋ ਛਡ੍ਡਿਤਕਸਾਵੋ ਪਹੀਨਕਸਾਵੋ ਅਸ੍ਸ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੀਲੇਸੂਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇਸੁ. ਸੁਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਹਿਤੋ. ਉਪੇਤੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮੇਨ ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਸਚ੍ਚੇਨ ਚ ਉਪਗਤੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸ ਵੇਤਿ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਂ ਗਨ੍ਧਕਾਸਾਵਵਤ੍ਥਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਅਰਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਵਿਪਨ੍ਨਸੀਲੋਤਿ ਭਿਨ੍ਨਸੀਲੋ. ਦੁਮ੍ਮੇਧੋਤਿ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਸੀਲਵਿਸੋਧਨਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਰਹਿਤੋ. ਪਾਕਟੋਤਿ ‘‘ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਕਟੋ ਪਕਾਸੋ, ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਾਯ ਵਾ ਪਾਕਟੋ ਪਾਕਟਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਮਕਾਰਿਯੋਤਿ ਭਿਨ੍ਨਸਂਵਰਤਾਯ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਕਾਰਕੋ, ਕਾਮਸ੍ਸ ਵਾ ਮਾਰਸ੍ਸ ਯਥਾਕਾਮਕਰਣੀਯੋ. ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਵਿਸਯੇਸੁ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਨਿਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋਤਿ ਅਸੁਕ੍ਕੋ ਸੁਕ੍ਕਧਮ੍ਮਰਹਿਤੋ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਵਿਵਜ੍ਜਿਤੋ, ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਸਮ੍ਪਾਦਨਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਰਹਿਤੋ ਵਾ.
ਵੀਤਰਾਗੋਤਿ ਵਿਗਤਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ. ਓਦਾਤਮਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਮਨੋਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਅਨਾਵਿਲਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਵਾ.
ਕਾਸਾਵਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਸੀਲਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਾਸਾਵਂ ਕਿਂ ਨਾਮ ਪਯੋਜਨਂ ਸਾਧੇਸ੍ਸਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਕਤਸਦਿਸਂ ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਲਿਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਰਾਗਾਦਿਦੋਸੇਹਿ ਦੂਸਿਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਅਨਾਦਰਾਤਿ ਸਤ੍ਥਰਿ ਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਞ੍ਚ ਆਦਰਰਹਿਤਾ ਅਗਾਰਵਾ. ਤਾਦੀਨਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਹਦਯੇ ਤੇਨੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਗਮੇਨ ਇਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਤਾਦਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਉਲ਼ਾਰਗੁਣੇ. ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਹਿ ਇਦਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਸੀਲਾਦਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤਾ ਵਿਪਨ੍ਨਸੀਲੇ ਅਮ੍ਹੇ ਨ ਬਹੁਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਗਾਰਵਭਯੇਨ ਯਥਾ ਤੇ ਉਬ੍ਬਾਲ਼੍ਹਾ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਬਾਧਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਾਪੀਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਿਯਮਾਨਾਪਿ. ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਹਿ ਅਯਂ ਕਤ੍ਤੁਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਥੇਰੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇਹਿ. ਚੀਵਰਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਮਣਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਵਂ ਤੇ ਅਭਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਤੇ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੨੨) ਸਿਕ੍ਖਾਪਿਯਮਾਨਾਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਸੁਣਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਓਵਾਦਂ ਨ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਤੇ ਤਥਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਾ ਬਾਲਾਤਿ ਤੇ ਅਨ੍ਧਬਾਲਾ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਿਯਮਾਨਾਪਿ ਅਨਾਦਰਤਾਯ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਾਤਿ. ਨਾਦਿਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੁਪਜ੍ਝਾਯੇਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇ ਆਚਰਿਯੇ ਚ ਆਦਰਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਨੁਸਾਸਨਿਯਂ ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਵਿਯ ਸਾਰਥਿਂ ਯਥਾ ਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸੋ ਅਸ੍ਸਦਮਕਂ ਨਾਦਿਯਤਿ ਨ ਤਸ੍ਸ ਉਪਦੇਸੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਂ ਤੇਪਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਚਰਿਯੇ ਨ ਭਾਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਾਰਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਗਮਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ਅਨਾਗਤਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ, ਅਨਾਗਤੇ ਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂਯੇਵ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਤ੍ਤੇ ਕਾਲਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਛਿਮੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਪਚ੍ਛਿਮਕਾਲੋ? ‘‘ਤਤਿਯਸਙ੍ਗੀਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਕਾਲੋ’’ਤਿ ਕੇਚਿ, ਤਂ ਏਕੇ ਨਾਨੁਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਹਿ ਪਞ੍ਚਯੁਗਾਨਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯੁਗਂ, ਸਮਾਧਿਯੁਗਂ, ਸੀਲਯੁਗਂ, ਸੁਤਯੁਗਂ, ਦਾਨਯੁਗਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਪਠਮਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯੁਗਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਸਮਾਧਿਯੁਗਂ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਸੀਲਯੁਗਂ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਸੁਤਯੁਗਂ ਵਤ੍ਤਤੇਵ. ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋ ਹਿ ਏਕਦੇਸੇਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਬਾਹੁਸਚ੍ਚਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਲਾਭਾਦਿਕਾਮਤਾਯ. ਯਦਾ ਪਨ ਮਾਤਿਕਾਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਲਿਙ੍ਗਮਤ੍ਤਮੇਵ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਯਥਾ ਤਥਾ ਧਨਂ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਾਨਮੁਖੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਕਿਰ ਨੇਸਂ ਚਰਿਮਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਤਯੁਗਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਕਾਲੋ, ‘‘ਸੀਲਯੁਗਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ ਅਪਰੇ.
ਏਵਂ ਥੇਰੋ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਂ ਮਹਾਭਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਓਵਾਦਂ ਦਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਪੁਰਾ ਆਗਚ੍ਛਤੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਾ ਆਗਚ੍ਛਤੇ ਏਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਮਯਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਂ ਅਨਾਗਤਂ ਮਹਾਭਯਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਪੁਰਾ, ਯਾਵ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਾਵਦੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਬ੍ਬਚਾਤਿ ਵਚਨਕ੍ਖਮਾ ਸੋਵਚਸ੍ਸਕਾਰਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਗਰੂਨਂ ਅਨੁਸਾਸਨਿਯੋ ਪਦਕ੍ਖਿਣਗ੍ਗਾਹਿਨੋ ਹੋਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਖਿਲਾਤਿ ਮੁਦੁਹਦਯਾ.
ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਲਕ੍ਖਣਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਕਾਰੁਣਿਕਾਤਿ ਕਰੁਣਾਯ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ ਪਰੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਾਕਾਰਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਕਰੁਣਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾਤਿ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਕੁਸਲਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯਾ. ਪਹਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਟਿਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ. ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮਾਤਿ ਥਿਰਵੀਰਿਯਾ.
ਪਮਾਦਨ੍ਤਿ ਪਮਜ੍ਜਨਂ, ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਨੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਕੁਸਲੇਸੁ ਚ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –
‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਪਮਾਦੋ? ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇ ਵਾ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇ ਵਾ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇ ਵਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਵਾ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ, ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਾਵਨਾਯ ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਤਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਵਿਭ. ੯੩੦).
ਅਪ੍ਪਮਾਦਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਨਂ, ਸੋ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਨਾਮ ਸਤਿਯਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ, ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਵ ਚੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਾ ਪਮਾਦਮੂਲਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਅਨਤ੍ਥਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਮੂਲਕਾ ਚ ਸਬ੍ਬੇ ਅਤ੍ਥਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਮਾਦਂ ਭਯਤੋ ਉਪਦ੍ਦਵਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਾਦਞ੍ਚ ਖੇਮਤੋ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਾਦਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਿਖਾਭੂਤਂ ਸੀਲਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਥ, ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਫੁਸਨ੍ਤਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਥ, ਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗਮਤ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢੇਥ, ਏਵਂ ਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦਭਾਵਨਾ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.
ਏਵਂ ਥੇਰੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਂ ਓਵਦਤਿ. ਇਮਾ ਏਵ ਚਿਮਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਗਾਥਾ ਅਹੇਸੁਨ੍ਤਿ.
ਫੁਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.