੯. ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਹਾਯ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਵਿਭਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਭਗਵਤੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਉਤ੍ਤਮਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਪਣਿਧਾਨਮਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਸਮਿਜ੍ਝਨਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਿਕੇ ਸੁਵਣ੍ਣਚੇਤਿਯੇ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਦੀਪਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੀਪਕਪਲ੍ਲਿਕਾਹਿ ਚ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਉਲ਼ਾਰਂ ਦੀਪਪੂਜਂ ਅਕਾਸਿ.

ਏਵਂ ਯਾਵਜੀਵਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਯੋਜਨਿਕੇ ਕਨਕਥੂਪੇ ਬਹੂ ਕਂਸਪਾਤਿਯੋ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡਸ੍ਸ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਏਕੇਕਂ ਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਾ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਂ ਫੁਸਾਪੇਨ੍ਤੋ ਚੇਤਿਯਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਏਕਂ ਮਹਤਿਂ ਕਂਸਪਾਤਿਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡਸ੍ਸ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਵਟ੍ਟਿਯੋ ਜਾਲਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਚੇਤਿਯਂ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਿ.

ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂਯੇਵ ਦੁਗ੍ਗਤਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਨਭਾਰੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਸੁਮਨਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਨਾਮ ਗੇਹੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਜੀਵਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਉਪਰਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਪਬ੍ਬਤਤੋ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸੀਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਠਪਿਤਂ ਏਕਂ ਭਾਗਭਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਆਰਭਿ. ਭਰਿਯਾਪਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਗਭਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਕ੍ਖਿਪਿ. ਸੋ ਤਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਸਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਸੁਮਨਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਛਤ੍ਤੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਅਹੋ ਦਾਨਂ ਪਰਮਦਾਨਂ, ਉਪਰਿਟ੍ਠੇ, ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਹਾਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨੁਮੋਦਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਨਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਏਵਂ ਦੇਵਤਾਯ ਅਨੁਮੋਦਿਤਂ ਇਦਮੇਵ ਉਤ੍ਤਮਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਤ੍ਤਿਂ ਯਾਚਿ. ਅਨ੍ਨਭਾਰੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਦਾਸਿ. ਤੇਨ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨਸੇਟ੍ਠਿ ਤਸ੍ਸ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੁਯ੍ਹਂ ਸਹਤ੍ਥੇਨ ਕਮ੍ਮਕਰਣਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਤਿਰੂਪਂ ਗੇਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਸਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਤਂਦਿਵਸਮੇਵ ਉਲ਼ਾਰਤਰਵਿਪਾਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂਦਿਵਸਂ ਸੁਮਨਸੇਟ੍ਠਿ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਪਨ ਤਂ ਆਦਰਵਸੇਨ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਅਯਂ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਤੇਨ ਕਤਪੁਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਨਾਪਿਸ੍ਸ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਿਨ੍ਨਭਾਵਂ ਕਥੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਤੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਠਾਨੇ ਗੇਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਸਾ’’ਤਿ ਗੇਹਟ੍ਠਾਨਮਸ੍ਸ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਠਾਨਂ ਸੋਧਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਿਯੋ ਨਿਧਿਕੁਮ੍ਭਿਯੋ ਉਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਤਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਬ੍ਬਂ ਧਨਂ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਾਸਿਕਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਧਨਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਕਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਅਯਂ ਅਨ੍ਨਭਾਰੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਮਹਾਧਨਸੇਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਤਂਦਿਵਸਮੇਵ ਤਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਛਤ੍ਤਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਸਿ.

ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਨਗਰੇ ਸੁਕ੍ਕੋਦਨਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਮਹਾਨਾਮਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ, ਸਤ੍ਥੁ ਚੂਲ਼ਪਿਤੁ ਪੁਤ੍ਤੋ ਪਰਮਸੁਖੁਮਾਲੋ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਉਤੂਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇਸੁ ਤੀਸੁ ਪਾਸਾਦੇਸੁ ਅਲਙ੍ਕਤਨਾਟਕਿਤ੍ਥੀਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਦੇਵੋ ਵਿਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜੇਨ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤੇਹਿ ਸਕ੍ਯਰਾਜੂਹਿ ਸਤ੍ਥੁ ਪਰਿਵਾਰਤ੍ਥਂ ਪੇਸਿਤੇਹਿ ਭਦ੍ਦਿਯਕੁਮਾਰਾਦੀਹਿ ਅਨੁਪਿਯਮ੍ਬਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇਯੇਵ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਪੁਨ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਰਟ੍ਠੇ ਪਾਚੀਨਵਂਸਦਾਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਮਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਅਟ੍ਠਮਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਤੋਸਭਾਵਨਾਰਾਮਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਪਟਿਪਦਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਸੋ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਰਿਵਾਰਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧.੪੨੧-੪੩੩) –

‘‘ਸੁਮੇਧਂ ਭਗਵਨ੍ਤਾਹਂ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਂ ਨਰਾਸਭਂ;

ਵੂਪਕਟ੍ਠਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ, ਅਦ੍ਦਸਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ.

‘‘ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਸੁਮੇਧਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ;

ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਮਯਾਚਹਂ.

‘‘ਅਨੁਕਮ੍ਪ ਮਹਾਵੀਰ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠ ਨਰਾਸਭ;

ਪਦੀਪਂ ਤੇ ਪਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਮ੍ਹਿ ਝਾਯਤੋ.

‘‘ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ ਸੋ ਧੀਰੋ, ਸਯਮ੍ਭੂ ਵਦਤਂ ਵਰੋ;

ਦੁਮੇਸੁ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ, ਯਨ੍ਤਂ ਯੋਜਿਯਹਂ ਤਦਾ.

‘‘ਸਹਸ੍ਸਵਟ੍ਟਿਂ ਪਾਦਾਸਿਂ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਲੋਕਬਨ੍ਧੁਨੋ;

ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪਜ੍ਜਲਿਤ੍ਵਾਨ, ਦੀਪਾ ਵੂਪਸਮਿਂਸੁ ਮੇ.

‘‘ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਵਿਮਾਨਮੁਪਪਜ੍ਜਹਂ.

‘‘ਉਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦੇਵਤ੍ਤਂ, ਬ੍ਯਮ੍ਹਂ ਆਸਿ ਸੁਨਿਮ੍ਮਿਤਂ;

ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਜ੍ਜਲਤਿ, ਦੀਪਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਸਮਨ੍ਤਾ ਯੋਜਨਸਤਂ, ਵਿਰੋਚੇਸਿਮਹਂ ਤਦਾ;

ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵੇ ਅਭਿਭੋਮਿ, ਦੀਪਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਤਿਂਸਕਪ੍ਪਾਨਿ ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਮਕਾਰਯਿਂ;

ਨ ਮਂ ਕੇਚੀਤਿਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਦੀਪਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਚ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਅਹੋਸਹਂ;

ਦਿਵਾ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਯੋਜਨਂ ਤਦਾ.

‘‘ਸਹਸ੍ਸਲੋਕਂ ਞਾਣੇਨ, ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨੇ;

ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਦੀਪਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਸੁਮੇਧੋ ਨਾਮ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਤਿਂਸਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਿਤੋ;

ਤਸ੍ਸ ਦੀਪੋ ਮਯਾ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ.

‘‘ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਚਤਸ੍ਸੋ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਅਰਿਯਗਣਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੮੦, ੧੯੨).

ਸੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ‘‘ਪਹਾਯ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੇਹਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰੇਹਿ ਆਦਿਤੋ ਚਤਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਭਾਸਿਤਾ. ਤਤੋ ਪਰਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਰਿਯਵਂਸਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰਾਧਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਭਾਸਿਤਾ. ਇਤਰਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਥੇਰੇਨੇਵ ਭਾਸਿਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਥੇਰੇਨ ਭਾਸਿਤਾਪਿ, ਥੇਰਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਾਪਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚੇਤਾ ਗਾਥਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ –

੮੯੨. ‘‘ਪਹਾਯ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ, ਭਗਿਨੀ ਞਾਤਿਭਾਤਰੋ;

ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਹਿਤ੍ਵਾ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋਵ ਝਾਯਤਿ.

੮੯੩. ‘‘ਸਮੇਤੋ ਨਚ੍ਚਗੀਤੇਹਿ, ਸਮ੍ਮਤਾਲ਼ਪ੍ਪਬੋਧਨੋ;

ਨ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਮਜ੍ਝਗਂ, ਮਾਰਸ੍ਸ ਵਿਸਯੇ ਰਤੋ.

੮੯੪. ‘‘ਏਤਞ੍ਚ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਰਤੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ;

ਸਬ੍ਬੋਘਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋਵ ਝਾਯਤਿ.

੮੯੫. ‘‘ਰੂਪਾ ਸਦ੍ਦਾ ਰਸਾ ਗਨ੍ਧਾ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਚ ਮਨੋਰਮਾ;

ਏਤੇ ਚ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋਵ ਝਾਯਤਿ.

੮੯੬. ‘‘ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਏਕੋ ਅਦੁਤਿਯੋ ਮੁਨਿ;

ਏਸਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਾਨਿ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਅਨਾਸਵੋ.

੮੯੭. ‘‘ਵਿਚਿਨੀ ਅਗ੍ਗਹੀ ਧੋਵਿ, ਰਜਯੀ ਧਾਰਯੀ ਮੁਨਿ;

ਪਂਸੁਕੂਲਾਨਿ ਮਤਿਮਾ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਅਨਾਸਵੋ.

੮੯੮. ‘‘ਮਹਿਚ੍ਛੋ ਚ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ, ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਯੋ ਚ ਉਦ੍ਧਤੋ;

ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਇਮੇ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਾਪਕਾ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਾ.

੮੯੯. ‘‘ਸਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਅਵਿਘਾਤਵਾ;

ਪਵਿਵੇਕਰਤੋ ਵਿਤ੍ਤੋ, ਨਿਚ੍ਚਮਾਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ.

੯੦੦. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਇਮੇ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕੁਸਲਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਕਾ;

ਅਨਾਸਵੋ ਚ ਸੋ ਹੋਤਿ, ਇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹੇਸਿਨਾ.

੯੦੧. ‘‘ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ;

ਮਨੋਮਯੇਨ ਕਾਯੇਨ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ.

੯੦੨. ‘‘ਯਦਾ ਮੇ ਅਹੁ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਦੇਸਯਿ;

ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਰਤੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਮਦੇਸਯਿ.

੯੦੩. ‘‘ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਵਿਹਾਸਿਂ ਸਾਸਨੇ ਰਤੋ;

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ.

੯੦੪. ‘‘ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਞਾਸਵਸ੍ਸਾਨਿ, ਯਤੋ ਨੇਸਜ੍ਜਿਕੋ ਅਹਂ;

ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ, ਯਤੋ ਮਿਦ੍ਧਂ ਸਮੂਹਤਂ.

੯੦੫. ‘‘ਨਾਹੁ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ, ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;

ਅਨੇਜੋ ਸਨ੍ਤਿਮਾਰਬ੍ਭ, ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ.

੯੦੬. ‘‘ਅਸਲ੍ਲੀਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਵੇਦਨਂ ਅਜ੍ਝਵਾਸਯਿ;

ਪਜ੍ਜੋਤਸ੍ਸੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਚੇਤਸੋ ਅਹੁ.

੯੦੭. ‘‘ਏਤੇ ਪਚ੍ਛਿਮਕਾ ਦਾਨਿ, ਮੁਨਿਨੋ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਾ;

ਨਾਞ੍ਞੇ ਧਮ੍ਮਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ.

੯੦੮. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਾਵਾਸੋ, ਦੇਵਕਾਯਸ੍ਮਿ ਜਾਲਿਨਿ;

ਵਿਕ੍ਖੀਣੋ ਜਾਤਿਸਂਸਾਰੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ.

੯੦੯. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਸਹਸ੍ਸਧਾ, ਲੋਕੋ ਸਂਵਿਦਿਤੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਪ੍ਪੋ;

ਵਸੀ ਇਦ੍ਧਿਗੁਣੇ ਚੁਤੂਪਪਾਤੇ, ਕਾਲੇ ਪਸ੍ਸਤਿ ਦੇਵਤਾ ਸ ਭਿਕ੍ਖੁ.

੯੧੦. ‘‘ਅਨ੍ਨਭਾਰੋ ਪੁਰੇ ਆਸਿਂ, ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਘਾਸਹਾਰਕੋ;

ਸਮਣਂ ਪਟਿਪਾਦੇਸਿਂ, ਉਪਰਿਟ੍ਠਂ ਯਸਸ੍ਸਿਨਂ.

੯੧੧. ‘‘ਸੋਮ੍ਹਿ ਸਕ੍ਯਕੁਲੇ ਜਾਤੋ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋਤਿ ਮਂ ਵਿਦੂ;

ਉਪੇਤੋ ਨਚ੍ਚਗੀਤੇਹਿ, ਸਮ੍ਮਤਾਲ਼ਪ੍ਪਬੋਧਨੋ.

੯੧੨. ‘‘ਅਥਦ੍ਦਸਾਸਿਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਕੁਤੋਭਯਂ;

ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਅਨਗਾਰਿਯਂ.

੯੧੩. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਯਤ੍ਥ ਮੇ ਵੁਸਿਤਂ ਪੁਰੇ;

ਤਾਵਤਿਂਸੇਸੁ ਦੇਵੇਸੁ, ਅਟ੍ਠਾਸਿਂ ਸਕ੍ਕਜਾਤਿਯਾ.

੯੧੪. ‘‘ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਨੁਸ੍ਸਿਨ੍ਦੋ, ਅਹਂ ਰਜ੍ਜਮਕਾਰਯਿਂ;

ਚਾਤੁਰਨ੍ਤੋ ਵਿਜਿਤਾਵੀ, ਜਮ੍ਬੁਸਣ੍ਡਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋ;

ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਨੁਸਾਸਯਿਂ.

੯੧੫. ‘‘ਇਤੋ ਸਤ੍ਤ ਤਤੋ ਸਤ੍ਤ, ਸਂਸਾਰਾਨਿ ਚਤੁਦ੍ਦਸ;

ਨਿਵਾਸਮਭਿਜਾਨਿਸ੍ਸਂ, ਦੇਵਲੋਕੇ ਠਿਤੋ ਤਦਾ.

੯੧੬. ‘‘ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੇ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ, ਸਨ੍ਤੇ ਏਕੋਦਿਭਾਵਿਤੇ;

ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਲਦ੍ਧਮ੍ਹਿ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿ ਮੇ.

੯੧੭. ‘‘ਚੁਤੂਪਪਾਤਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਗਤਿਂ ਗਤਿਂ;

ਇਤ੍ਥਭਾਵਞ੍ਞਥਾਭਾਵਂ, ਝਾਨੇ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੇ ਠਿਤੋ.

੯੧੮. ‘‘ਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋ ਮਯਾ ਸਤ੍ਥਾ…ਪੇ… ਭਵਨੇਤ੍ਤਿ ਸਮੂਹਤਾ.

੯੧੯. ‘‘ਵਜ੍ਜੀਨਂ ਵੇਲ਼ੁਵਗਾਮੇ, ਅਹਂ ਜੀਵਿਤਸਙ੍ਖਯਾ;

ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਵੇਲ਼ੁਗੁਮ੍ਬਸ੍ਮਿਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਂ ਅਨਾਸਵੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪਹਾਯਾਤਿ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ. ਮਾਤਾਪਿਤਰੋਤਿ ਮਾਤਰਞ੍ਚ ਪਿਤਰਞ੍ਚ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇ ਕੇਚਿ ਞਾਤਿਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਭੋਗਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਅਭਿਭੂਤਾ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਚ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਰਪਸੁਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਮਯਂ. ਮਯਂ ਪਨ ਮਹਨ੍ਤਂ ਞਾਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਂ, ਮਹਨ੍ਤਞ੍ਚ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਹਾਯ ਕਾਮੇਸੁ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਤਿ. ਝਾਯਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਞ੍ਚਾਤਿ, ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਝਾਨਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ.

ਸਮੇਤੋ ਨਚ੍ਚਗੀਤੇਹੀਤਿ ਨਚ੍ਚੇਹਿ ਚ ਗੀਤੇਹਿ ਚ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤੋ, ਨਚ੍ਚਾਨਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਗੀਤਾਨਿ ਸੁਣਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ ਚ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਨਚ੍ਚਗੀਤੇਹਿ ਪੂਜਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਮਤਾਲ਼ਪ੍ਪਬੋਧਨੋਤਿ ਸਮ੍ਮਤਾਲ਼ਸਦ੍ਦੇਹਿ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਪਬੋਧੇਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਮਜ੍ਝਗਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਕਾਮਭੋਗੇਨ ਸਂਸਾਰਸੁਦ੍ਧਿਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਿਂ. ਮਾਰਸ੍ਸ ਵਿਸਯੇ ਰਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭੂਤੇ ਕਾਮਗੁਣੇ ਰਤੋ. ‘‘ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭੂਤੇਨ ਕਾਮਗੁਣਭੋਗੇਨ ਸਂਸਾਰਸੁਦ੍ਧਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਅਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤਞ੍ਚ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਮ੍ਪਿ ਕਾਮਗੁਣਂ. ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬੋਘਨ੍ਤਿ ਕਾਮੋਘਾਦਿਕਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਓਘਂ.

ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪਾ ਸਦ੍ਦਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੋਰਮਾਤਿ ਲੋਭਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਮਨਂ ਰਮਯਨ੍ਤੀਤਿ ਮਨੋਰਮਾ, ਮਨਾਪਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ ਮਨਾਪਿਯਾ ਰੂਪਾ, ਮਨਾਪਿਯਾ ਸਦ੍ਦਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੨੮ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਾਨਂ).

ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਗ੍ਗਹਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਗ੍ਗਹਣਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕੋਤਿ ਏਕਾਕੀ ਅਪਚ੍ਛਾਸਮਣੋ. ਅਦੁਤਿਯੋਤਿ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹੋ. ਤਣ੍ਹਾ ਹਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯੋ ਨਾਮ. ਯਥਾਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਦੁਤਿਯੋ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੧੫, ੧੦੫; ਮਹਾਨਿ. ੧੯੧). ਏਸਤੀਤਿ ਪਰਿਯੇਸਤਿ.

ਵਿਚਿਨੀਤਿ ਏਸਨ੍ਤੋਵ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕਾਰਕੂਟਾਦਿਕੇ ਪਂਸੁਕੂਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਚਿਨਿ. ਅਗ੍ਗਹੀਤਿ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਅਸੁਚਿਮਕ੍ਖਿਤਮ੍ਪਿ ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਗਣ੍ਹਿ. ਧੋਵੀਤਿ, ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਸਿ. ਰਜਯੀਤਿ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਂ ਸਿਬ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਰਜਨੇਨ ਰਜਯਿ. ਧਾਰਯੀਤਿ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਬਿਨ੍ਦੁਂ ਦਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਸਿ, ਨਿਵਾਸੇਸਿ ਚੇਵ ਪਾਰੁਪਿ ਚ.

ਇਦਾਨਿ ਪਾਚੀਨਵਂਸਦਾਯੇ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦਿਨ੍ਨਓਵਾਦਂ ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਤਨਾ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਹਿਚ੍ਛੋ ਚ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਿਚ੍ਛੋਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਿਚ੍ਛਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਉਲ਼ਾਰੁਲ਼ਾਰੇ ਬਹੂ ਚ ਪਚ੍ਚਯੇ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ, ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸਾਦਿਨਾ ਸਨ੍ਤੋਸੇਨ ਵਿਰਹਿਤੋ. ਸਂਸਟ੍ਠੋਤਿ ਗਿਹੀਹਿ ਚੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਹਿ ਚ ਅਨਨੁਲੋਮਿਕੇਨ ਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠੋ. ਉਦ੍ਧਤੋਤਿ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਮਹਿਚ੍ਛੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਮਹਿਚ੍ਛਤਾ ਅਸਨ੍ਤੋਸੋ, ਸਂਸਟ੍ਠਤਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਈਦਿਸਾ. ਲਾਮਕਟ੍ਠੇਨ ਪਾਪਕਾ. ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਲੀਨਭਾਵਕਰਣਤੋ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਸਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਯਦਾ ਪਨਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇ ਸੇਵਨ੍ਤੋ ਭਜਨ੍ਤੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਤਿਮਾ ਚ ਮਹਿਚ੍ਛਤਂ ਪਹਾਯ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਅਸਨ੍ਤੋਸਂ ਪਹਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਕਰਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਹਾਯ ਅਵਿਘਾਤਵਾ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਸਮਾਹਿਤੋ, ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਂ ਪਹਾਯ ਪਵਿਵੇਕਰਤੋ, ਵਿਵੇਕਾਭਿਰਤਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਧਮ੍ਮਪੀਤਿਯਾ ਵਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਕੋਸਜ੍ਜਪਹਾਨੇਨ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ.

ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਦਿਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਇਮੇ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਪ੍ਪਭੇਦਾ ਤਿਵਿਧਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਗਹਾ ਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਟ੍ਠੇਨ ਕੁਸਲਾ, ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖੇਪਨੇਨ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨਾਸਵੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹੇਸਿਨਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਪਾਚੀਨਵਂਸਦਾਯੇ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕੇ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ‘‘ਅਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਮਹਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੮.੩੦) ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਆਰਦ੍ਧਂ, ਤੇ ਚ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਠਿਤਂ ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਮਨੋਮਯੇਨਾਤਿ ਮਨੋਮਯੇਨ ਵਿਯ, ਮਨਸਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਸਦਿਸੇਨ ਪਰਿਣਾਮਿਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਅਧਿਟ੍ਠਾਨਿਦ੍ਧਿਯਾ.

ਯਦਾ ਮੇ ਅਹੁ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਮਯ੍ਹਂ ‘‘ਕੀਦਿਸੋ ਨੁ ਖੋ ਅਟ੍ਠਮੋ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕੋ’’ਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਤੋ ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਉਤ੍ਤਰਿ ਦੇਸਯੀਤਿ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਾਰਾਮਸ੍ਸਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੋ ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਰਤਿਨੋ, ਨਾਯਂਧਮ੍ਮੋ ਪਪਞ੍ਚਾਰਾਮਸ੍ਸ ਪਪਞ੍ਚਰਤਿਨੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੩੦) ਇਮਮਟ੍ਠਮਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਉਪਰਿ ਦੇਸਯਿ. ਤਂ ਪਨ ਦੇਸਿਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਰਤੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਮਦੇਸਯੀ’’ਤਿ. ਪਪਞ੍ਚਾ ਨਾਮ ਰਾਗਾਦਯੋ ਕਿਲੇਸਾ, ਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮਤਾਯ, ਤਦਭਾਵਤੋ ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਾ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚੇ ਰਤੋ ਅਭਿਰਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਯਥਾ ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਮਿ, ਤਥਾ ਤਾਦਿਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਦੇਸਯਿ, ਸਾਮੁਕ੍ਕਂਸਿਕਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਪਕਾਸਯੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥੁ ਦੇਸਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਵਿਹਾਸਿਂ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹੇ ਸਾਸਨੇ ਰਤੋ ਅਭਿਰਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਾਗਮਂ ਤੇਨ ਸਾਧਿਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਤਂ, ਕਾਯੇ ਅਨਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਸੇਯ੍ਯਸੁਖਪਸ੍ਸਸੁਖਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ, ਅਪ੍ਪਮਿਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਤਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਞਾਸਵਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਤੋ ਨੇਸਜ੍ਜਿਕੋ ਅਹਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਯੋਗਾਨੁਕੂਲਤਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਸਪ੍ਪੁਰਿਸਚਰਿਯਾ ਸਲ੍ਲੇਖਵੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਗੁਣੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨੇਸਜ੍ਜਿਕੋ ਅਹੋਸਿਂ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਞਾਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ. ਯਤੋ ਮਿਦ੍ਧਂ ਸਮੂਹਤਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਯਾ ਨਿਦ੍ਦਾ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ. ‘‘ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਵਸ੍ਸੇਸੁ ਨੇਸਜ੍ਜਿਕਸ੍ਸ ਸਤੋ ਆਦਿਤੋ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦਾ ਨਾਹੋਸਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਰੀਰਕਿਲਮਥੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਨਿਦ੍ਦਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

‘‘ਨਾਹੁ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ’’ ਤਿਆਦਿਕਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ‘‘ਕਿਂ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਭਾਵਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਹੁ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ, ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋਤਿ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਅਨੇਕਾਕਾਰਵੋਕਾਰਾ ਸਬ੍ਬਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇ ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਨਾਹੁ ਨਾਹੇਸੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਯਸ੍ਮਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਚ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਨਾਹੇਸੁਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਏਜਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨੇਜੋ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਨੇਜੋ. ਸਨ੍ਤਿਮਾਰਬ੍ਭਾਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਚਕ੍ਖੁਮਾਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਚਕ੍ਖੂਹਿ ਚਕ੍ਖੁਮਾ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋਤਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋਤਿ.

ਅਸਲ੍ਲੀਨੇਨਾਤਿ ਅਲੀਨੇਨ ਅਸਂਕੁਟਿਤੇਨ ਸੁਵਿਕਸਿਤੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਵੇਦਨਂ ਅਜ੍ਝਵਾਸਯੀਤਿ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰਣਨ੍ਤਿਕਂ ਵੇਦਨਂ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ, ਨ ਵੇਦਨਾਨੁਵਤ੍ਤੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਿ. ਪਜ੍ਜੋਤਸ੍ਸੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਚੇਤਸੋ ਅਹੂਤਿ ਯਥਾ ਤੇਲਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਵਟ੍ਟਿਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਜ੍ਜਲਨ੍ਤੋ ਪਜ੍ਜੋਤੋ ਪਦੀਪੋ ਤੇਸਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯੇ ਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਚ ਕਤ੍ਥਚਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਅਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ; ਏਵਂ ਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੋ ਤੇਸਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯੇ ਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਚ ਕਤ੍ਥਚਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਅਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਧੀਰਾ ਯਥਾਯਂ ਪਦੀਪੋ’’ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ੬.੧੫), ‘‘ਅਚ੍ਚੀ ਯਥਾ ਵਾਤਵੇਗੇਨ ਖਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੮੦) ਚ ਆਦਿ.

ਏਤੇਤਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕ੍ਖਣੇ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਛਿਮਕਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਭਾਵਤੋ. ਦਾਨੀਤਿ ਏਤਰਹਿ. ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਾਤਿ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਾਕਟਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਾਵ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਞੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਹ ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਅਞ੍ਞੇ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ. ਨਨੁ ਤੇਪਿ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੇਵਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਆਸਙ੍ਕਾਭਾਵਤੋ ਪਨ ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ. ‘‘ਇਤਰੇ ਪਨ ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਵਿਯ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਸਿਯਾ ਆਸਙ੍ਕਾਤਿ ਤਦਾਸਙ੍ਕਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਨਾਞ੍ਞੇ ਧਮ੍ਮਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਾਵਾਸੋ, ਦੇਵਕਾਯਸ੍ਮਿ ਜਾਲਿਨੀਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਜਾਲਿਨੀਤਿ ਦੇਵਤਂ ਆਲਪਤਿ, ਦੇਵਤੇ ਦੇਵਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਦੇਵਸਮੂਹੇ ਉਪਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪੁਨ ਆਵਾਸੋ ਆਵਸਨਂ ਇਦਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਵਿਕ੍ਖੀਣੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਸਾ ਕਿਰ ਦੇਵਤਾ ਪੁਰਿਮਤ੍ਤਭਾਵੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਾਦਪਰਿਚਾਰਿਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਾਨਿ ਥੇਰਂ ਜਿਣ੍ਣਂ ਵੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਸਿਨੇਹੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਣਿਧੇਹਿ, ਯਤ੍ਥ ਤੇ ਵੁਸਿਤਂ ਪੁਰੇ’’ਤਿ ਦੇਵੂਪਪਤ੍ਤਿਂ ਯਾਚਿ. ਅਥ ‘‘ਦਾਨਿ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸਾ ਪਟਿਵਚਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾ ਵਿਹਤਾਸਾ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯਿ.

ਅਥ ਥੇਰੋ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਨ ਏਵ ਸਹਸ੍ਸਧਾ ਸਹਸ੍ਸਪ੍ਪਕਾਰੋ ਤਿਸਹਸ੍ਸਿਮਹਾਸਹਸ੍ਸਿਪਭੇਦੋ, ਲੋਕੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਪ੍ਪੋ ਸਹਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ, ਸਂਵਿਦਿਤੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਵਿਦਿਤੋ ਞਾਤੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤੋ, ਏਵਂ ਇਦ੍ਧਿਗੁਣੇ ਇਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਚੁਤੂਪਪਾਤੇ ਚ ਵਸੀਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਗਤਕਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨੇ ਪਰਿਹਾਨੀਤਿ. ਥੇਰੇਨ ਕਿਰ ਜਾਲਿਨਿਯਾ ਦੇਵਤਾਯ ਪਟਿਵਚਨਦਾਨਵਸੇਨ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨੀ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਲਿਨਿਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਥੇਰੋ ਧਮ੍ਮਾਲਪਨਵਸੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਲਪਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ. ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ.

ਅਨ੍ਨਭਾਰੋ ਪੁਰੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮੋ ਪੁਰਿਮਤ੍ਤਭਾਵੇ. ਘਾਸਹਾਰਕੋਤਿ ਘਾਸਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨਕੋ. ਸਮਣਨ੍ਤਿ ਸਮਿਤਪਾਪਂ. ਪਟਿਪਾਦੇਸਿਨ੍ਤਿ ਪਟਿਮੁਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਦਾਸਿਂ, ਪਸਾਦੇਨ ਅਭਿਮੁਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਹਾਰਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਪਰਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ. ਯਸਸ੍ਸਿਨਨ੍ਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਮਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥਟਯਸਂ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਯਾਵ ਚਰਿਮਤ੍ਤਭਾਵਾ ਉਲ਼ਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭੂਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋਮ੍ਹਿ ਸਕ੍ਯਕੁਲੇ ਜਾਤੋ’’ਤਿਆਦਿ.

ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਇਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਆਧਿਪਚ੍ਚੇਨ ਸਤ੍ਤ. ਤਤੋ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਤਤੋ ਦੇਵਲੋਕਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਸਤ੍ਤ. ਸਂਸਾਰਾਨਿ ਚਤੁਦ੍ਦਸਾਤਿ ਚਤੁਦ੍ਦਸ ਭਵਨ੍ਤਰਸਂਸਰਣਾਨਿ. ਨਿਵਾਸਮਭਿਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿਂ. ਦੇਵਲੋਕੇ ਠਿਤੋ ਤਦਾਤਿ ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ, ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਯਦਾ ਇਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਾਤੀਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਦੇਵਲੋਕੇ ਠਿਤੋ, ਤਦਾ ਅਞ੍ਞਾਸਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਾਨਂ ਅਧਿਗਤਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੇ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹੀਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ. ਸੋ ਹਿ ਪੀਤਿਫਰਣਤਾ, ਸੁਖਫਰਣਤਾ, ਚੇਤੋਫਰਣਤਾ, ਆਲੋਕਫਰਣਤਾ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋ ਸਮਾਧੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵੂਪਸਮੇਨ ਅਙ੍ਗਸਨ੍ਤਤਾਯ ਚ ਸਨ੍ਤੇ. ਏਕੋਦਿਭਾਵਿਤੇਤਿ ਏਕੋਦਿਭਾਵਗਤੇ, ਸੁਚਿਣ੍ਣੇ ਵਸੀਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਲਦ੍ਧਮ੍ਹੀਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਲਦ੍ਧੇ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿ ਮੇਤਿ ਏਵਂਵਿਧੇ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿ, ਏਕਾਦਸਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਹੋਸਿ.

ਚੁਤੂਪਪਾਤਂ ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚੁਤਿਞ੍ਚ ਉਪਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਜਾਨਾਮਿ, ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਚ ‘‘ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਮੁਮ੍ਹਾ ਲੋਕਮ੍ਹਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਧੂਪਪਨ੍ਨਾ, ਇਮਮ੍ਹਾ ਚ ਲੋਕਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਮੁਮ੍ਹਿ ਲੋਕੇ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਗਤਿਂ ਗਤਿਞ੍ਚ ਜਾਨਾਮਿ, ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵ ਚ ਨੇਸਂ ਇਤ੍ਥਭਾਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸਭਾਵਂ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵਂ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭਾਵਞ੍ਚ ਉਪਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਜਾਨਾਮਿ. ਤਯਿਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੇ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤੇ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਝਾਨੇ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੇ ਠਿਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੇ ਝਾਨੇ ਠਿਤੋ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਂ ਵਿਜ੍ਜਾਤ੍ਤਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਸ੍ਸਿਤਮ੍ਪਿ ਤਤਿਯਵਿਜ੍ਜਂ ਸਹ ਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋ ਮਯਾ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵਜ੍ਜੀਨਂ ਵੇਲ਼ੁਵਗਾਮੇਤਿ ਵਜ੍ਜਿਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵੇਲ਼ੁਵਗਾਮੇ, ਵਜ੍ਜਿਰਟ੍ਠੇ ਯਤ੍ਥ ਪਚ੍ਛਿਮਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ ਵੇਲ਼ੁਵਗਾਮੇ. ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਵੇਲ਼ੁਗੁਮ੍ਬਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਵੇਲ਼ੁਗੁਮ੍ਬਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ. ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.