੨. ਪਾਰਾਪਰਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਮਣਸ੍ਸ ਅਹੁ ਚਿਨ੍ਤਾਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪਾਰਾਪਰਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਾਰਾਪਰਿਯੋਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਿਪ੍ਪੇਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਤੋ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਕਾਲੇ ਜੇਤਵਨਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਸੁਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੫੩) ਦੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਮਨੁਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਅਨੁਚਿਨ੍ਤੇਸਿ, ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਗਾਥਾਸੁ ਏਵ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਤਥਾ ਅਨੁਵਿਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਆਯਤਨਮੁਖੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚਿਨ੍ਤਿਤਾਕਾਰਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ –

੭੨੬. ‘‘ਸਮਣਸ੍ਸ ਅਹੁ ਚਿਨ੍ਤਾ, ਪਾਰਾਪਰਿਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ;

ਏਕਕਸ੍ਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਝਾਯਿਨੋ.

੭੨੭. ‘‘ਕਿਮਾਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਸੋ, ਕਿਂ ਵਤਂ ਕਿਂ ਸਮਾਚਾਰਂ;

ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀਸ੍ਸ, ਨ ਚ ਕਞ੍ਚਿ ਵਿਹੇਠਯੇ.

੭੨੮. ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਹਿਤਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਚ;

ਅਰਕ੍ਖਿਤਾਨਿ ਅਹਿਤਾਯ, ਰਕ੍ਖਿਤਾਨਿ ਹਿਤਾਯ ਚ.

੭੨੯. ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੇਵ ਸਾਰਕ੍ਖਂ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਚ ਗੋਪਯਂ;

ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀਸ੍ਸ, ਨ ਚ ਕਞ੍ਚਿ ਵਿਹੇਠਯੇ.

੭੩੦. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚੇ ਰੂਪੇਸੁ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਨਿਵਾਰਯਂ;

ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਾ ਨ ਹਿ ਮੁਚ੍ਚਤਿ.

੭੩੧. ‘‘ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚੇ ਸਦ੍ਦੇਸੁ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਨਿਵਾਰਯਂ;

ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਾ ਨ ਹਿ ਮੁਚ੍ਚਤਿ.

੭੩੨. ‘‘ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਗਨ੍ਧੇ ਚੇ ਪਟਿਸੇਵਤਿ;

ਨ ਸੋ ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਦੁਕ੍ਖਮ੍ਹਾ, ਗਨ੍ਧੇਸੁ ਅਧਿਮੁਚ੍ਛਿਤੋ.

੭੩੩. ‘‘ਅਮ੍ਬਿਲਂ ਮਧੁਰਗ੍ਗਞ੍ਚ, ਤਿਤ੍ਤਕਗ੍ਗਮਨੁਸ੍ਸਰਂ;

ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਗਧਿਤੋ, ਹਦਯਂ ਨਾਵਬੁਜ੍ਝਤਿ.

੭੩੪. ‘‘ਸੁਭਾਨ੍ਯਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾਨਿ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਂ;

ਰਤ੍ਤੋ ਰਾਗਾਧਿਕਰਣਂ, ਵਿਵਿਧਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਦੁਖਂ.

੭੩੫. ‘‘ਮਨਂ ਚੇਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਯੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ;

ਤਤੋ ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨ੍ਵੇਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਹੇਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ.

੭੩੬. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਲੋਹਿਤਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਂ, ਬਹੁਸ੍ਸ ਕੁਣਪਸ੍ਸ ਚ;

ਨਰਵੀਰਕਤਂ ਵਗ੍ਗੁਂ, ਸਮੁਗ੍ਗਮਿਵ ਚਿਤ੍ਤਿਤਂ.

੭੩੭. ‘‘ਕਟੁਕਂ ਮਧੁਰਸ੍ਸਾਦਂ, ਪਿਯਨਿਬਨ੍ਧਨਂ ਦੁਖਂ;

ਖੁਰਂਵ ਮਧੁਨਾ ਲਿਤ੍ਤਂ, ਉਲ੍ਲਿਹਂ ਨਾਵਬੁਜ੍ਝਤਿ.

੭੩੮. ‘‘ਇਤ੍ਥਿਰੂਪੇ ਇਤ੍ਥਿਸਰੇ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਪਿ ਚ ਇਤ੍ਥਿਯਾ;

ਇਤ੍ਥਿਗਨ੍ਧੇਸੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋ, ਵਿਵਿਧਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਦੁਖਂ.

੭੩੯. ‘‘ਇਤ੍ਥਿਸੋਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ, ਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਸੁ;

ਤੇਸਮਾਵਰਣਂ ਕਾਤੁਂ, ਯੋ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਵੀਰਿਯਵਾ.

੭੪੦. ‘‘ਸੋ ਅਤ੍ਥਵਾ ਸੋ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਦਕ੍ਖੋ ਸੋ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ;

ਕਰੇਯ੍ਯ ਰਮਮਾਨੋਪਿ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ.

੭੪੧. ‘‘ਅਥੋ ਸੀਦਤਿ ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਂ, ਵਜ੍ਜੇ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ;

ਨ ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤ੍ਵਾ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ.

੭੪੨. ‘‘ਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਂ, ਯਾ ਚ ਧਮ੍ਮਗਤਾ ਰਤਿ;

ਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤੇਥ, ਸਾ ਹਿ ਵੇ ਉਤ੍ਤਮਾ ਰਤਿ.

੭੪੩. ‘‘ਉਚ੍ਚਾਵਚੇਹੁਪਾਯੇਹਿ, ਪਰੇਸਮਭਿਜਿਗੀਸਤਿ;

ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਅਥ ਸੋਚਯਿਤ੍ਵਾ, ਆਲੋਪਤਿ ਸਾਹਸਾ ਯੋ ਪਰੇਸਂ.

੭੪੪. ‘‘ਤਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਆਣਿਯਾ ਆਣਿਂ, ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਬਲਵਾ ਯਥਾ;

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹੇਵ, ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੋ ਤਥਾ.

੭੪੫. ‘‘ਸਦ੍ਧਂ ਵੀਰਿਯਂ ਸਮਾਧਿਞ੍ਚ, ਸਤਿਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਭਾਵਯਂ;

ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਹਿ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾਨ, ਅਨੀਘੋ ਯਾਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ.

੭੪੬. ‘‘ਸੋ ਅਤ੍ਥਵਾ ਸੋ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠੋ, ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਾਨੁਸਾਸਨਿਂ;

ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਸੋ ਨਰੋ ਸੁਖਮੇਧਤੀ’’ਤਿ. – ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਸਮਣਸ੍ਸਾਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ. ਅਹੂਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਚਿਨ੍ਤਾਤਿ ਧਮ੍ਮਚਿਨ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਵਿਚਾਰਣਾ. ਪਾਰਾਪਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਰਾਪਰਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਪਾਰਾਚਰਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਭਯਂ ਇਕ੍ਖਨਸੀਲਸ੍ਸ. ਏਕਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸਹਾਯਸ੍ਸ, ਏਤੇਨ ਕਾਯਵਿਵੇਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਵਿਵੇਕਹੇਤੁਨਾ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਨ ਵਿਵੇਕਂ ਆਰਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਝਾਯਿਨੋ’’ਤਿ. ਝਾਯਿਨੋਤਿ ਝਾਯਨਸੀਲਸ੍ਸ, ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਸੁ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਥੇਰੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ.

‘‘ਕਿਮਾਨੁਪੁਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਂ ਚਿਨ੍ਤਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਗਾਥਾਯਂ ਤਾਵ ਕਿਮਾਨੁਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੋ, ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਮੇਵ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਸੁ ਵਤਸਮਾਚਾਰੇਸੁ ਕੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੋ, ਕੇਨ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਤੇ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂ ਵਤਂ ਕਿਂ ਸਮਾਚਾਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਕਾਮੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਮਾਦਿਯਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਵਤ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ, ਕੀਦਿਸਂ ਸੀਲਂ ਸਮਾਚਾਰਂ, ਸਮਾਚਰਨ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਾਰੀ ਅਸ੍ਸ, ਕਞ੍ਚਿ ਸਤ੍ਤਂ ਨ ਚ ਵਿਹੇਠਯੇ, ਨ ਬਾਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਸਮਣਧਮ੍ਮੋ, ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾ, ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਵਿਹੇਠਨਾਯ ਲੇਸੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ ਤਾਯ ਸਤਿ ਸਮਣਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ.

ਯਥਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਨ ਹਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਪਰੂਪਘਾਤੀ, ਨ ਸਮਣੋ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਵਿਹੇਠਯਨ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧੮੪). ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਂ ਗਹਿਤਂ, ਸਮਾਚਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਮਾਚਰਿਤਬ੍ਬਤੋ ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਂ ਪਧਾਨਂ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੇ ਸਿਦ੍ਧੇ ਸਬ੍ਬਂ ਸੀਲਂ ਸੁਰਕ੍ਖਿਤਂ, ਸੁਗੋਪਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਂ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਰਕ੍ਖਣੇ ਰਕ੍ਖਣੇ ਚ ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸੇ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਛ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਣਯੋਗ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਹਿਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥਾਯ. ਅਹਿਤਾਯਾਤਿ ਅਨਤ੍ਥਾਯ. ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ. ਕਥਂ ਪਨ ਤਾਨਿਯੇਵ ਹਿਤਾਯ ਚ ਅਹਿਤਾਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਕ੍ਖਿਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਤਿਕਵਾਟੇਨ ਅਪਿਹਿਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਪਾਪਧਮ੍ਮਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਦ੍ਵਾਰਭਾਵਤੋ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਪਿਹਿਤਾਨਿ, ਤਦਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ.

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੇਵ ਸਾਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰਕ੍ਖਾ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਵ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੇਵ ਸਾਰਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤਿਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੇਨ ਆਰਕ੍ਖੇਨ ਸਂਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਏਵ ਤਾਵ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਯਥਾ ਅਕੁਸਲਚੋਰਾ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਕੁਸਲਂ ਭਣ੍ਡਂ ਨ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਤਾਨਿ ਪਿਦਹਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਚ ਸਂ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਾਭਾਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਸਾਰਾਗੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ‘‘ਸਂਰਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਪਾਠੋ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਚ ਗੋਪਯਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ, ਪਰਿਯਾਯਵਚਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਨੇਤ੍ਤਿਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ‘‘ਨ ਚ ਕਞ੍ਚਿ ਵਿਹੇਠਯੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ, ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਪਰਾਵਿਹੇਠਨਸ੍ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਪਰਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ.

ਏਵਂ ਰਕ੍ਖਿਤਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਹਿਤਾਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੋਦਾਨਪਕ੍ਖਂ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ, ਅਰਕ੍ਖਿਤਾਨਿ ਅਹਿਤਾਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਂ ਪਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚੇ ਰੂਪੇਸੁ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਨਿਵਾਰਯਂ. ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀਤਿ ਯੋ ਨੀਲਪੀਤਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਰੂਪਾਯਤਨੇਸੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਨਿਵਾਰਯਂ, ਅਨਿਵਾਰਯਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੋ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ ਨ ਹੋਤਿ ਚੇ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਞ੍ਚ ਆਦੀਨਵਂ ਦੋਸਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਚੇ. ‘‘ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰਯੇ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਦਸ੍ਸਾਵੀ’’ਤਿ ਚ ਪਾਠੋ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੯੫) ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਠਤ੍ਵਾ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਵਸੇਨ ਰੂਪਾਯਤਨੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਰਣਦਸ੍ਸਾਵੀ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਦਸ੍ਸਾਵੀ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਾ ਨ ਹਿ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਨਿਵਾਰਣਂ ਨਾਮ ਯਥਾ ਤੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਧਿਮੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਤਣ੍ਹਾਯ ਮੁਚ੍ਛਂ ਆਪਨ੍ਨੋ. ਅਮ੍ਬਿਲਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਬਿਲਰਸਂ. ਮਧੁਰਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਮਧੁਰਰਸਕੋਟ੍ਠਾਸਂ. ਤਥਾ ਤਿਤ੍ਤਕਗ੍ਗਂ. ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਤਂ ਤਂ ਰਸਂ ਅਨੁਵਿਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ. ਗਨ੍ਥਿਤੋਤਿ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰਸੇ ਗਨ੍ਥਿਤੋ ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਗਧਿਤੋ’’ਤਿ ਚ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਗੇਧਂ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹਦਯਂ ਨਾਵਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਿ, ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਹਦਯਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮ੍ਮਦ੍ਦਨਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਗਧਿਤੋ ਨਾਵਬੁਜ੍ਝਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸੁਭਾਨੀਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਾਨਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾਨੀਤਿ ਮਨੋਰਮਾਨਿ, ਇਟ੍ਠਾਨਿ. ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਉਪਾਦਿਣ੍ਣਾਨੁਪਾਦਿਣ੍ਣਪ੍ਪਭੇਦੇ ਫਸ੍ਸੇ. ਰਤ੍ਤੋਤਿ ਰਜ੍ਜਨਸਭਾਵੇਨ ਰਾਗੇਨ ਰਤ੍ਤੋ. ਰਾਗਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਰਾਗਹੇਤੁ. ਵਿਵਿਧਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਦੁਖਨ੍ਤਿ ਰਾਗਪਰਿਲ਼ਾਹਾਦਿਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਞ੍ਚ ਨਿਰਯਸਨ੍ਤਾਪਾਦਿਵਸੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਞ੍ਚ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਤਿ.

ਮਨਂ ਚੇਤੇਹੀਤਿ ਮਨਞ੍ਚ ਏਤੇਹਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਹਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਭੇਦੇਹਿ ਚ. ਨਨ੍ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਂ. ਸਬ੍ਬੇਹੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿਪਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਨਂ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਂ, ਏਤੇਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਭੇਦਤੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਨਕਪਾਪਕਮ੍ਮਨਿਵਾਰਣੇਨ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ, ਗੋਪਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਰਕ੍ਖਣਤੋ ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨ੍ਵੇਤਿ, ਅਨੁਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਤਞ੍ਚ ਏਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿਪਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਹਿ ਛਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਹਿ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਭਾਵਤੋ ‘‘ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਨਿਵਾਰਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਤਰਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੀਤਿ ‘‘ਗਨ੍ਧੇ ਚੇ ਪਟਿਸੇਵਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਰਸਤਣ੍ਹਾ ਚ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਤਣ੍ਹਾ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ਬਲਵਤੀਤਿ ‘‘ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਗਧਿਤੋ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋਤਿ’’ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਏਵਂ ਅਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਛਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਛਸੁਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਅਸਂਵਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਦੁਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਯਮਸਂਵਰੋ ਯਸ੍ਮਾ ਸਰੀਰਸਭਾਵਾਨਵਬੋਧੇਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਰੀਰਸਭਾਵਂ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਲੋਹਿਤਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸਰੀਰਂ ਨਾਮੇਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨ ਲੋਹਿਤੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਂ ਭਰਿਤਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਚ ਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਾਦਿਨਾ ਬਹੁਨਾ ਕੁਣਪੇਨ, ਤਯਿਦਂ ਨਰਵੀਰੇਨ ਨਰੇਸੁ ਛੇਕੇਨ ਸਿਪ੍ਪਾਚਰਿਯੇਨ ਕਤਂ ਵਗ੍ਗੁ ਮਟ੍ਠਂ ਲਾਖਾਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਿਤਂ, ਅਨ੍ਤੋ ਪਨ ਗੂਥਾਦਿਅਸੁਚਿਭਰਿਤਂ ਸਮੁਗ੍ਗਂ ਵਿਯ ਛਵਿਮਤ੍ਤਮਨੋਹਰਂ ਬਾਲਜਨਸਮ੍ਮੋਹਂ ਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵਤਾਯ ਨਿਰਯਾਦਿਦੁਕ੍ਖਤਾਪਨਤੋ ਚ ਕਟੁਕਂ, ਪਰਿਕਪ੍ਪਸਮ੍ਭਵੇਨ ਅਮੂਲਕੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦਮਤ੍ਤੇਨ ਮਧੁਰਤਾਯ ਮਧੁਰਸ੍ਸਾਦਂ, ਤਤੋ ਏਵ ਪਿਯਭਾਵਨਿਬਨ੍ਧਨੇਨ ਪਿਯਨਿਬਨ੍ਧਨਂ, ਦੁਸ੍ਸਹਤਾਯ ਅਪ੍ਪਤੀਤਤਾਯ ਚ ਦੁਖਂ, ਈਦਿਸੇ ਸਰੀਰੇ ਅਸ੍ਸਾਦਲੋਭੇਨ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੁਯ੍ਯਮਾਨਂ ਅਨਵਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਲੋਕੋ ਮਧੁਰਗਿਦ੍ਧੋ ਖੁਰਧਾਰਾਲੇਹਕਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਏਤੇ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਗੋਚਰਭੂਤਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਵਿਸੇਸਤੋ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਕਮਨੀਯਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸਂਵਰੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਰੂਪੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪੇਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਾਯਤਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਵਣ੍ਣੇ. ਅਪਿ ਚ ਯੋ ਕੋਚਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਨਿਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਲਙ੍ਕਾਰਸ੍ਸ ਵਾ ਗਨ੍ਧਵਣ੍ਣਕਾਦੀਨਂ ਵਾ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਮਾਲਾਨਂ ਵਾ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਵਣ੍ਣੋ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਾਯ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ, ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਰੂਪ’’ਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਤ੍ਥਿਸਰੇਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਗੀਤਲਪਿਤਹਸਿਤਰੁਦਿਤਸਦ੍ਦੇ. ਅਪਿ ਚ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਨਿਵਤ੍ਥਵਤ੍ਥਸ੍ਸਪਿ ਅਲਙ੍ਕਤਅਲਙ੍ਕਾਰਸ੍ਸਪਿ ਇਤ੍ਥਿਪਯੋਗਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਾ ਵੇਣੁਵੀਣਾਸਙ੍ਖਪਣਵਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਦਾ ਇਧ ਇਤ੍ਥਿਸਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਬ੍ਬੋਪੇਸੋ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਕਡ੍ਢਤੀਤਿ. ‘‘ਇਤ੍ਥਿਰਸੇ’’ਤਿ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰਸਾਯਤਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕਿਂਕਾਰਪਟਿਸ੍ਸਾਵਿਤਾਦਿਵਸੇਨ ਅਸ੍ਸਵਰਸੋ ਚੇਵ ਪਰਿਭੋਗਰਸੋ ਚ ਇਤ੍ਥਿਰਸੋਤਿ ਏਕੇ. ਯੋ ਪਨ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਓਟ੍ਠਮਂਸਸਮ੍ਮਕ੍ਖਿਤਖੇਲ਼ਾਦਿਰਸੋ, ਯੋ ਚ ਤਾਯ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਰਸੋ, ਸਬ੍ਬੋਪੇਸੋ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਰਸੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਪਿ ਚ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਇਤ੍ਥਿਸਰੀਰਾਰੂਲ਼੍ਹਾਨਂ ਵਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਮਾਲਾਦੀਨਂ ਫਸ੍ਸੋ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯੇਸਂ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪੇ ਇਤ੍ਥਿਸਰੇਤਿ ਪਾਲ਼ਿ, ਤੇਸਂ ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਇਤ੍ਥਿਰਸਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਇਤ੍ਥਿਗਨ੍ਧੇਸੂਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਗਨ੍ਧਾਯਤਨੇਸੁ. ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਰੀਰਗਨ੍ਧੋ ਨਾਮ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ. ਏਕਚ੍ਚਾ ਹਿ ਇਤ੍ਥੀ ਅਸ੍ਸਗਨ੍ਧਿਨੀ ਹੋਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਾ ਮੇਣ੍ਡਗਨ੍ਧਿਨੀ, ਏਕਚ੍ਚਾ ਸੇਦਗਨ੍ਧਿਨੀ, ਏਕਚ੍ਚਾ ਸੋਣਿਤਗਨ੍ਧਿਨੀ, ਤਥਾਪਿ ਤਾਸੁ ਅਨ੍ਧਬਾਲੋ ਰਜ੍ਜਤੇਵ. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਪਨ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਸ੍ਸ ਕਾਯਤੋ ਚਨ੍ਦਨਗਨ੍ਧੋ ਵਾਯਤਿ, ਮੁਖਤੋ ਉਪ੍ਪਲਗਨ੍ਧੋ, ਅਯਂ ਨ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਹੋਤੀਤਿ, ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਰੀਰੇ ਆਰੂਲ਼੍ਹੋ ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ ਅਨੁਲਿਮ੍ਪਨਾਦਿਗਨ੍ਧੋ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਗਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਾਰਤ੍ਤੋਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਰਤ੍ਤੋ ਗਧਿਤੋ ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ, ਇਦਂ ਪਨ ਪਦਂ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਰੂਪੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਵਿਧਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਦੁਖਨ੍ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਾਦੀਸੁ ਸਰਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਂ ਵਧਬਨ੍ਧਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਬਨ੍ਧਨਾਦਿਵਸੇਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਤਿ.

ਇਤ੍ਥਿਸੋਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਨਵਸੇਸਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਾਨਿ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਸੂਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸੋਤਾਨਂ. ਆਵਰਣਨ੍ਤਿ ਸਂਵਰਣਂ, ਯਥਾ ਅਸਂਵਰੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਂਵਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਯੋ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਸੋ ਵੀਰਿਯਵਾ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਂ ਰੂਪਾਦਿਗੋਚਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਗਹਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਅਤ੍ਥਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਅਤ੍ਥਵਾ ਸੋ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਦਕ੍ਖੋ ਸੋ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋਤਿ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਅਤ੍ਥਵਾ, ਬੁਦ੍ਧਿਮਾ, ਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋ, ਧਮ੍ਮੇ ਦਕ੍ਖੋ, ਧਮ੍ਮੇ ਛੇਕੋ, ਅਨਲਸੋ ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ ਇਤਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਸੁ ਕੁਸਲੋ ਨਾਮ. ਕਰੇਯ੍ਯ ਰਮਮਾਨੋਪਿ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਗੇਹਰਤਿਯਾ ਰਮਮਾਨੋਪਿ ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਅਨਪੇਤਮੇਵ ਤਂ ਤਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਭੋਗਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਰਿਪਾਲਨਂ, ਪਰਿਭੋਗਞ੍ਚ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ, ਅਵਿਰੋਧੇਨ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ, ਅਬਾਧਨੇਨ, ਤਿਵਗ੍ਗਤ੍ਥਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਨਯੋ ਯੇਸਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਵਿਰੋਧੇਨ ਤਿਵਗ੍ਗਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਤਿ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਮਹਾਰਾਜਾਦੀਨਂ ਵਿਯ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨ ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਵਸੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਅਥੋ ਸੀਦਤਿ ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਦਿ ਇਧਲੋਕੇ ਸੁਪਸਂਹਿਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਂ ਅਤ੍ਥਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ. ਵਜ੍ਜੇ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਤ੍ਥਰਹਿਤਂ ਅਨਤ੍ਥੁਪਸਂਹਿਤਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਸਚੇਪਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਪਰਿਚ੍ਚਜੇਯ੍ਯ. ਨ ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤ੍ਵਾ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋਤਿ ਸਤਿਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੇਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਚਾਰਣਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਭਵੇਨ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ ਅਨਤ੍ਥੁਪਸਂਹਿਤਂ, ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਮਯਾ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯ.

ਵਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਂ, ਯਾ ਚ ਧਮ੍ਮਗਤਾ ਰਤਿ. ਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤੇਥਾਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਪ੍ਪਭੇਦੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਹਿਤੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਤਦੁਭਯਹਿਤਾਵਹਂ, ਯਾ ਚ ਅਧਿਕੁਸਲਧਮ੍ਮਗਤਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਹਿਤਾ ਰਤਿ, ਤਦੁਭਯਂ ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਰਤਿਂ ਧਮ੍ਮਰਤਿ ਜਿਨਾਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੩੫੪) ਵਚਨਤੋ ਸਾ ਹਿ ਏਕਂਸੇਨ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਾਪਨਤੋ ਉਤ੍ਤਮਾ ਰਤਿ ਨਾਮ.

ਯਂ ਪਨ ਕਾਮਰਤਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਨਤ੍ਥੁਪਸਂਹਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਚ੍ਚਾਵਚੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਚ੍ਚਾਵਚੇਹੀਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਚੇਵ ਖੁਦ੍ਦਕੇਹਿ ਚ. ਉਪਾਯੇਹੀਤਿ ਨਯੇਹਿ. ਪਰੇਸਮਭਿਜਿਗੀਸਤੀਤਿ ਪਰੇਸਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਆਹਰਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਪਰੇ ਵਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਹਾਪੇਤਿ, ਜਿਨਾਪੇਤਿ ਪਰਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਅਥ ਸੋਚਯਿਤ੍ਵਾ, ਆਲੋਪਤਿ ਸਾਹਸਾ ਯੋ ਪਰੇਸਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਾਮਹੇਤੁ ਪਰੇ ਹਨਨ੍ਤੋ, ਘਾਤੇਨ੍ਤੋ, ਸੋਚੇਨ੍ਤੋ ਸਨ੍ਧਿਚ੍ਛੇਦਸਨ੍ਧਿਰੁਹਨਪਸਯ੍ਹਾਵਹਾਰਾਦੀਹਿ ਨਾਨੁਪਾਯੇਹਿ ਪਰੇਸਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਹਰਿਤੁਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਸਾਹਸਾਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਆਲੋਪਤਿ, ਜਿਗੀਸਤਿ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਵਸੇਨ ਪਰੇ ਹਾਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਮਰਤਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਅਨਤ੍ਥੁਪਸਂਹਿਤਂ ਏਕਨ੍ਤਨਿਹੀਨਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਨ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਧਮ੍ਮਗਤਾਯ ਰਤਿਯਾ ਏਕਂਸਤੋ ਉਤ੍ਤਮਭਾਵਂਯੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਯਂ ‘‘ਤੇਸਮਾਵਰਣਂ ਕਾਤੁਂ ਯੋ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਆਵਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਉਪਾਯੇਨ ਸਹ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਆਣਿਯਾ ਆਣਿਂ, ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਬਲਵਾ ਯਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਥਾ ਬਲਵਾ ਕਾਯਬਲੇਨ, ਞਾਣਬਲੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਤਚ੍ਛਕੋ ਰੁਕ੍ਖਦਣ੍ਡਗਤਂ ਆਣਿਂ ਨੀਹਰਿਤੁਕਾਮੋ ਤਤੋ ਬਲਵਤਿਂ ਆਣਿਂ ਕੋਟੇਨ੍ਤੋ ਤਤੋ ਨੀਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਕੁਸਲੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲੇਨ ਨਿਹਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਏਵ ਨਿਹਨ੍ਤਿ.

ਕਤਮੇਹਿ ਪਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਸਦ੍ਧਂ, ਪਗ੍ਗਹਲਕ੍ਖਣਂ ਵੀਰਿਯਂ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਲਕ੍ਖਣਂ ਸਮਾਧਿਂ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣਂ ਸਤਿਂ, ਦਸ੍ਸਨਲਕ੍ਖਣਂ ਪਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿਪਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਏਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਨੁਨਯਪਟਿਘਾਦਿਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦ੍ਵਾਰਭਾਵਵਿਹਨੇਨ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਤਦੁਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਕਿਲੇਸੇ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਅਨੀਘੋ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਯਾਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ.

ਸੋ ਅਤ੍ਥਵਾਤਿ ਸੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਵਾ, ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਪਕੇ ਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠੋ. ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਨਵਸੇਸੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਅਨਵਸੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵਾਕ੍ਯਭੂਤਂ ਅਨੁਸਾਸਨਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਸੋ ਨਰੋ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖਞ੍ਚ ਏਧਤਿ, ਬ੍ਰੂਹੇਤਿ, ਵਡ੍ਢੇਤੀਤਿ.

ਏਵਂ ਥੇਰੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਨ੍ਤਿਤਾਕਾਰਵਿਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਕਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਇਦਮੇਵ ਚਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਪਾਰਾਪਰਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.