੧. ਸੀਲਵਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਦ੍ਵਾਦਸਕਨਿਪਾਤੇ ਸੀਲਮੇਵਾਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੀਲਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਰਾਜਗਹੇ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਸੀਲਵਾਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਰਾਜਾ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮੋ ਚਣ੍ਡਂ ਮਤ੍ਤਹਤ੍ਥਿਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਵਿਧੇਹਿ ਉਪਾਯੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋਪਿ ਮਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਾਭਾਵਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਸੀਲਵਕੁਮਾਰਂ ਆਨੇਹੀ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਇਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਹਤ੍ਥਿਨਾ ਤਂ ਆਨੇਸਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਹਤ੍ਥਿਤੋ ਓਰੁਯ੍ਹ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕੋਸਲਰਟ੍ਠੇ ਵਸਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ‘‘ਮਾਰੇਥਾ’’ਤਿ ਪੁਰਿਸੇ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਥੇਰੇਨ ਕਥਿਤਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਤੇਸਂ –

੬੦੮. ‘‘ਸੀਲਮੇਵਿਧ ਸਿਕ੍ਖੇਥ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਂ.

ਸੀਲਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਉਪਨਾਮੇਤਿ ਸੇਵਿਤਂ.

੬੦੯. ‘‘ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਮੇਧਾਵੀ, ਪਤ੍ਥਯਾਨੋ ਤਯੋ ਸੁਖੇ;

ਪਸਂਸਂ ਵਿਤ੍ਤਿਲਾਭਞ੍ਚ, ਪੇਚ੍ਚ ਸਗ੍ਗੇ ਪਮੋਦਨਂ.

੬੧੦. ‘‘ਸੀਲਵਾ ਹਿ ਬਹੂ ਮਿਤ੍ਤੇ, ਸਞ੍ਞਮੇਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ;

ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਨ ਮਿਤ੍ਤੇਹਿ, ਧਂਸਤੇ ਪਾਪਮਾਚਰਂ.

੬੧੧. ‘‘ਅਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਕਿਤ੍ਤਿਞ੍ਚ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਲਭਤੇ ਨਰੋ;

ਵਣ੍ਣਂ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਪਸਂਸਞ੍ਚ, ਸਦਾ ਲਭਤਿ ਸੀਲਵਾ.

੬੧੨. ‘‘ਆਦਿ ਸੀਲਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਚ, ਕਲ੍ਯਾਣਾਨਞ੍ਚ ਮਾਤੁਕਂ;

ਪਮੁਖਂ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਲਂ ਵਿਸੋਧਯੇ.

੬੧੩. ‘‘ਵੇਲਾ ਚ ਸਂਵਰਂ ਸੀਲਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਹਾਸਨਂ;

ਤਿਤ੍ਥਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਲਂ ਵਿਸੋਧਯੇ.

੬੧੪. ‘‘ਸੀਲਂ ਬਲਂ ਅਪ੍ਪਟਿਮਂ, ਸੀਲਂ ਆਵੁਧਮੁਤ੍ਤਮਂ;

ਸੀਲਮਾਭਰਣਂ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਸੀਲਂ ਕਵਚਮਬ੍ਭੁਤਂ.

੬੧੫. ‘‘ਸੀਲਂ ਸੇਤੁ ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ, ਸੀਲਂ ਗਨ੍ਧੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ;

ਸੀਲਂ ਵਿਲੇਪਨਂ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਯੇਨ ਵਾਤਿ ਦਿਸੋਦਿਸਂ.

੬੧੬. ‘‘ਸੀਲਂ ਸਮ੍ਬਲਮੇਵਗ੍ਗਂ, ਸੀਲਂ ਪਾਥੇਯ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਂ;

ਸੀਲਂ ਸੇਟ੍ਠੋ ਅਤਿਵਾਹੋ, ਯੇਨ ਯਾਤਿ ਦਿਸੋਦਿਸਂ.

੬੧੭. ‘‘ਇਧੇਵ ਨਿਨ੍ਦਂ ਲਭਤਿ, ਪੇਚ੍ਚਾਪਾਯੇ ਚ ਦੁਮ੍ਮਨੋ;

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਬਾਲੋ, ਸੀਲੇਸੁ ਅਸਮਾਹਿਤੋ.

੬੧੮. ‘‘ਇਧੇਵ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਲਭਤਿ, ਪੇਚ੍ਚ ਸਗ੍ਗੇ ਚ ਸੁਮ੍ਮਨੋ;

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸੁਮਨੋ ਧੀਰੋ, ਸੀਲੇਸੁ ਸੁਸਮਾਹਿਤੋ.

੬੧੯. ‘‘ਸੀਲਮੇਵ ਇਧ ਅਗ੍ਗਂ, ਪਞ੍ਞਵਾ ਪਨ ਉਤ੍ਤਮੋ;

ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਦੇਵੇਸੁ, ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਤੋ ਜਯ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਮੇਵਿਧ ਸਿਕ੍ਖੇਥ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇਤਿ ਇਧਾਤਿ, ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ ਅਤ੍ਥਕਾਮੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਾਦਿਭੇਦਂ ਆਦਿਤੋ ਸੀਲਮੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਚ ਨਂ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਂ ਅਖਣ੍ਡਾਦਿਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਂ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ. ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇਤਿ ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕੇ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸੀਲਂ ਆਦਿਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵਤੋ ਆਹ ‘‘ਸੀਲਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਹੀਤਿ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਸੀਲਂ ਸੇਵਿਤਂ ਪਰਿਚਿਤਂ ਰਕ੍ਖਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਤਂ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਾਮੇਤਿ ਆਵਹਤਿ.

ਸੀਲਂ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਉਪਨਾਮੇਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਤਿ ਗੋਪੇਯ੍ਯ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਤੋ ਹਿ ਵਿਰਮਨ੍ਤੋ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਭਿਭਵਨਤੋ ਤਂ ਰਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਮੇਧਾਵੀਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ, ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਰਕ੍ਖਨੁਪਾਯਦਸ੍ਸਨਂ ਞਾਣਬਲੇਨ ਹਿਸ੍ਸ ਸਮਾਦਾਨਂ ਅਵਿਕੋਪਨਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ਪਤ੍ਥਯਾਨੋਤਿ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ. ਤਯੋ ਸੁਖੇਤਿ ਤੀਣਿ ਸੁਖਾਨਿ. ਸੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ‘‘ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਂ, ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਵਾ ਪਸਂਸਨਂ. ਵਿਤ੍ਤਿਲਾਭਨ੍ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਿਲਾਭਂ. ‘‘ਵਿਤ੍ਤਲਾਭ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਧਨਲਾਭਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੀਲਵਾ ਹਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਤਾਯ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਪੇਚ੍ਚਾਤਿ ਕਾਲਙ੍ਕਤ੍ਵਾ. ਸਗ੍ਗੇ ਪਮੋਦਨਨ੍ਤਿ ਦੇਵਲੋਕੇ ਇਟ੍ਠੇਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ, ਮੋਦਨਞ੍ਚ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਧਲੋਕੇ ਪਸਂਸਂ ਵਿਤ੍ਤਿਲਾਭਂ ਪਰਲੋਕੇ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮੋਦਨਞ੍ਚ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਸਞ੍ਞਮੇਨਾਤਿ ਕਾਯਾਦੀਨਂ ਸਂਯਮੇਨ. ਸਂਯਤੋ ਹਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਹਿ ਕਞ੍ਚਿ ਅਵਿਹੇਠੇਨ੍ਤੋ ਅਭਯਦਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤੋ ਪਿਯਮਨਾਪਤਾਯ ਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਗਨ੍ਥਤਿ. ਧਂਸਤੇਤਿ ਅਪੇਤਿ. ਪਾਪਮਾਚਰਨ੍ਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਦੁਸ੍ਸੀਲਞ੍ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਸਤ੍ਤਾ ਨ ਭਜਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ.

ਅਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਅਗੁਣਂ, ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਗਰਹਂ ਵਾ. ਅਕਿਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ, ਅਯਸਂ ਅਸਿਲੋਕਂ. ਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਗੁਣਂ. ਕਿਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਸਿਲੋਕਂ ਪਤ੍ਥਟਯਸਤਂ. ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਥੋਮਨਂ.

ਆਦੀਤਿ ਮੂਲਂ. ਸੀਲਞ੍ਹਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਦਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਆਦਿਮੇਵ ਵਿਸੋਧੇਹਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਕੋ ਚਾਦਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ? ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੬੯). ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਸੀਲਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩; ੧੯੨; ਪੇਟਕੋ. ੨੨; ਮਿ. ਪ. ੨.੧.੯). ਕਲ੍ਯਾਣਾਨਞ੍ਚ ਮਾਤੁਕਨ੍ਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਨਂ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮਾਤੁਭੂਤਂ, ਜਨਕਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥੋ. ਪਮੁਖਂ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਾਮੋਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਮੁਖਂ ਮੁਖਭੂਤਂ, ਪਵਤ੍ਤਿਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਆਦਿਭਾਵਾਦਿਤੋ. ਵਿਸੋਧਯੇਤਿ ਅਕ੍ਖਣ੍ਡਾਦਿਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ.

ਵੇਲਾਤਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਵੇਲਾ, ਸੀਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੇਲਾਯਤਿ ਵਾ ਦੁਸ੍ਸਿਲ੍ਯਂ ਚਲਯਤਿ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤੀਤਿ ਵੇਲਾ. ਸਂਵਰਂ ਸੀਲਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਪਿਦਹਨਤੋ. ਅਭਿਹਾਸਨਨ੍ਤਿ ਤੋਸਨਂ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਹੇਤੁਤਾਯ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਭਿਪ੍ਪਮੋਦਨਤੋ. ਤਿਤ੍ਥਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਸਾਵਕਬੁਦ੍ਧਾ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਿਲੇਸਮਲਪ੍ਪਵਾਹਨੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਾਵਗਾਹਣੇ ਚ ਤਿਤ੍ਥਭੂਤਞ੍ਚ.

ਸੀਲਂ ਬਲਂ ਅਪ੍ਪਟਿਮਨ੍ਤਿ ਮਾਰਸੇਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨੇ ਅਸਦਿਸਂ ਬਲਂ ਸੇਨਾਥਾਮੋ ਚ. ਆਵੁਧਮੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾਨਂ ਛੇਦਨੇ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਹਰਣਂ. ਗੁਣਸਰੀਰੋਪਸੋਭਨਟ੍ਠੇਨ ਆਭਰਣਂ. ਸੇਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਦਬ੍ਬਞ੍ਚ. ਸਪਾਣਪਰਿਤ੍ਤਾਨਤੋ ਕਵਚਮਬ੍ਭੁਤਂ. ‘‘ਅਬ੍ਭਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਅਭੇਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਪਾਯਮਹੋਘਾਤਿਕ੍ਕਮਨੇ ਸਂਸਾਰਮਹੋਘਾਤਿਕ੍ਕਮਨੇ ਚ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਅਸਂਸੀਦਨਟ੍ਠੇਨ ਸੇਤੁ. ਮਹੇਸਕ੍ਖੋਤਿ ਮਹਬ੍ਬਲੋ. ਗਨ੍ਧੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋਤਿ ਪਟਿਵਾਤਂ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਵਾਯਨਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਗਨ੍ਧੋ ਸਬ੍ਬਜਨਮਨੋਹਰਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੇਨ ਵਾਤਿ ਦਿਸੋਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਸੀਲਗਨ੍ਧੇਨ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀ ਦਿਸੋਦਿਸਂ ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਵਾਯਤਿ. ‘‘ਦਿਸੋਦਿਸਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ, ਦਸ ਦਿਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਮ੍ਬਲਮੇਵਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਲਂ ਨਾਮ ਪੁਟਭਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਪੁਟਭਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਕ੍ਖੇਨ ਨ ਕਿਲਮਤਿ, ਏਵਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਪਿ ਸੁਦ੍ਧਂ ਸੀਲਸਮ੍ਬਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਕਨ੍ਤਾਰਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਗਤਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਕਿਲਮਤੀਤਿ ਸੀਲਂ ਅਗ੍ਗਂ ਸਮ੍ਬਲਂ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਸੀਲਂ ਪਾਥੇਯ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਂ ਚੋਰਾਦੀਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਪ੍ਫਾਦਨਤੋ ਚ. ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਤਂ ਠਾਨਂ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਵਾਹੇਤਿ ਸਮ੍ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਅਤਿਵਾਹੋ, ਯਾਨਂ. ਕੇਨਚਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤਾਯ ਸੀਲਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਅਤਿਵਾਹੋ. ਯੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਅਤਿਵਾਹੇਨ ਯਾਤਿ ਦਿਸੋਦਿਸਨ੍ਤਿ ਅਗਤਿਂ ਗਤਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਂ ਤਂ ਦਿਸਂ ਸੁਖੇਨੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ.

ਇਧੇਵ ਨਿਨ੍ਦਂ ਲਭਤੀਤਿ ਇਧਲੋਕੇਪਿ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਦੂਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ‘‘ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਂ ਗਰਹਂ ਲਭਤਿ. ਪੇਚ੍ਚ ਪਰਲੋਕੇਪਿ ਅਪਾਯੇ ‘‘ਪੁਰਿਸਤ੍ਤਕਲਿ ਅਵਜਾਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਮਪੁਰਿਸਾਦੀਹਿ ਚ ਨਿਨ੍ਦਂ ਲਭਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਨਿਨ੍ਦਮੇਵ ਲਭਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਬਾਲੋ ਇਧਲੋਕੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਚਰਣੇਨ ਦੂਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਪਰਲੋਕੇ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾਦਿਵਸੇਨ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਬਾਲੋ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ਸੀਲੇਸੁ ਅਸਮਾਹਿਤੋ ਸਮ੍ਮਾ ਸੀਲੇਸੁ ਨ ਠਪਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤੋ.

ਇਧੇਵ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਲਭਤੀਤਿ ਇਧਲੋਕੇਪਿ ਸੁਮਨੋ ‘‘ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਸੀਲਵਾ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਲਭਤਿ. ਪੇਚ੍ਚ ਪਰਲੋਕੇਪਿ ਸਗ੍ਗੇ ‘‘ਅਯਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਸੀਲਵਾ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਲਭਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਕਿਤ੍ਤਿਮੇਵ ਲਭਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਧੀਰੋ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੀਲੇਸੁ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਹਿਤੋ ਅਪ੍ਪਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਪਤਿਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਇਧਲੋਕੇ ਸੁਚਰਿਤਚਰਣੇਨ, ਪਰਲੋਕੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭੇਨ ਸੁਮਨੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੀਲਮੇਵ ਇਧ ਅਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਂ ਸੀਲਂ ਲੋਕਿਯਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਲੋਕਿਯਂ ਤਾਵ ਕਾਮਲੋਕੇ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਦੀਸੁ, ਦੇਵਲੋਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਚ ਉਪਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਂ ਆਵਹਤਿ, ਲਾਭੀਭਾਵਾਦਿਕਸ੍ਸ ਚ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਪਨ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤੀਤਿ ਸੀਲਂ ਅਗ੍ਗਮੇਵ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਹੀਨੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ, ਖਤ੍ਤਿਯੇ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ;

ਮਜ੍ਝਿਮੇਨ ਚ ਦੇਵਤ੍ਤਂ, ਉਤ੍ਤਮੇਨ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੮.੭੫);

ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ – ‘‘ਲਾਭੀ ਅਸ੍ਸਂ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੫), ‘‘ਸੀਲੇਸ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੫), ‘‘ਇਜ੍ਝਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਲਵਤੋ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੩੫; ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੩੭) ਚ.

ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸੀਲਸ੍ਸ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਨਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਮਭਵਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਭਾਵੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਞ੍ਞਵਾ ਪਨ ਉਤ੍ਤਮੋਤਿ ‘‘ਪਞ੍ਞਵਾ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਪਰਮੋ ਸੇਟ੍ਠੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵਂ ਵਦਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਨਂ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵਂ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਤੋ ਜਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਜਯਨ੍ਤਿ ਚ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਅਹੂਤਿ ਵਾ ਵਚਨਸੇਸੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾਣਂ, ਸੀਲਤੋ ਪਞ੍ਞਾਣਤੋ ਚ ਪਟਿਪਕ੍ਖਜਯੋ. ਨ ਹਿ ਸੀਲੇਨ ਵਿਨਾ ਪਞ੍ਞਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਵਿਨਾ ਸੀਲਂ ਕਿਚ੍ਚਕਰਂ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੋਪਕਾਰਕਞ੍ਚੇਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਸੀਲਪਰਿਧੋਤਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਧੋਤਂ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੧੭) ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਦੇਵੇਸੂਤਿ ਇਦਂ ਨੇਸਂ ਠਾਨਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਤਾਨਿ ਸਵਿਸੇਸਾਨਿ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਸਮਾਧਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸੀਲਪਕ੍ਖਿਕੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ, ਪਞ੍ਞਾਪਕ੍ਖਿਕੋ ਵਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਤੋ ਸੀਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਚ.

ਏਵਂ ਥੇਰੋ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੀਲਮੁਖੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਾਦਿਗੁਣਤਾਦੀਪਨੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.

ਸੀਲਵਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.