੬. ਨਾਗਿਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪੁਥੁਅਞ੍ਞਵਾਦਿਨਨ੍ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਨਾਗਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਨਾਰਦੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਮਾਲ਼ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਪੁਰਕ੍ਖਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਤੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਨਗਰੇ ਸਕ੍ਯਰਾਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਨਾਗਿਤੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਭਗਵਤਿ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕਸੁਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੯੯ ਆਦਯੋ) ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੪.੪੭-੫੪) –

‘‘ਵਿਸਾਲਮਾਲ਼ੇ ਆਸੀਨੋ, ਅਦ੍ਦਸਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ;

ਖੀਣਾਸਵਂ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪੁਰਕ੍ਖਤਂ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ, ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ;

ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ.

‘‘ਞਾਣੇ ਉਪਨਿਧਾ ਯਸ੍ਸ, ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਸਦੇਵਕੇ;

ਅਨਨ੍ਤਞਾਣਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ.

‘‘ਧਮ੍ਮਕਾਯਞ੍ਚ ਦੀਪੇਨ੍ਤਂ, ਕੇਵਲਂ ਰਤਨਾਕਰਂ;

ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ.

‘‘ਇਮਾਹਿ ਤੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ, ਨਾਰਦੋਵ੍ਹਯਵਚ੍ਛਲੋ;

ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਂ ਥਵਿਤ੍ਵਾਨ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਅਪਰਾਜਿਤਂ.

‘‘ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ, ਬੁਦ੍ਧਸਨ੍ਥਵਨੇਨ ਚ;

ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨੁਪਪਜ੍ਜਹਂ.

‘‘ਇਤੋ ਤਿਂਸਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਸੁਮਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਖਤ੍ਤਿਯੋ;

ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲੋ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਅਵਿਤਥਦੇਸਨਤਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਞ੍ਜਾਤਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸੋ ਪੀਤਿਵੇਗਪ੍ਪਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ –

੮੬. ‘‘ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪੁਥੁਅਞ੍ਞਵਾਦਿਨਂ, ਮਗ੍ਗੋ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮੋ ਯਥਾ ਅਯਂ;

ਇਤਿਸ੍ਸੁ ਸਙ੍ਘਂ ਭਗਵਾਨੁਸਾਸਤਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਸਯਂ ਪਾਣਿਤਲੇਵ ਦਸ੍ਸਯ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਾ ਬਾਹਿਰਕੇ ਸਮਯੇ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਥੁਅਞ੍ਞਵਾਦਿਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਗ੍ਗੋ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮੋ ਯਥਾ ਅਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਅਯਂ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਏਕਂਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮੀ, ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮੋ ਮਗ੍ਗੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਮਯੇ ਨਤ੍ਥਿ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਵਾਦਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਇਧੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣੋ, ਇਧ ਦੁਤਿਯੋ ਸਮਣੋ, ਇਧ ਤਤਿਯੋ ਸਮਣੋ, ਇਧ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਸਮਣੋ, ਸੁਞ੍ਞਾ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾ ਸਮਣੇਭਿ ਅਞ੍ਞੇਹੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੧੪; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੯; ਅ. ਨਿ. ੪.੨੪੧).

ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ. ਅਸ੍ਸੂਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਘਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੋਯਂ ਯਥਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਘਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਮੂਹਂ, ਵੇਨੇਯ੍ਯਜਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭਗਵਾਤਿ ਭਾਗ੍ਯਵਨ੍ਤਤਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਭਗਵਾ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਤ੍ਥਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਪਰਮਤ੍ਥੇਹਿ ਯਥਾਰਹਂ ਅਨੁਸਾਸਤੀਤਿ ਸਤ੍ਥਾ. ਸਯਨ੍ਤਿ ਸਯਮੇਵ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ‘‘ਸੀਲਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮੀ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਯਥਾ ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਬਾਹਿਰਕਸਮਯੇ ਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਭਗਵਾ ਸਯਮੇਵ ਸਯਮ੍ਭੂਞਾਣੇਨ ਞਾਤਂ, ਸਯਮੇਵ ਵਾ ਮਹਾਕਰੁਣਾਸਞ੍ਚੋਦਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਆਮਲਕਂ ਵਿਯ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜਨਤਂ ਅਨੁਸਾਸਤਿ ਓਵਦਤੀਤਿ.

ਨਾਗਿਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.