੫. ਸੁਸਾਰਦਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਾਧੁ ਸੁਵਿਹਿਤਾਨ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੁਸਾਰਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾਪਦੇਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਘਰਾਵਾਸਂ ਪਹਾਯ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸੇ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਅਸ੍ਸਮਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾਯਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਸੋ ਦੂਰਤੋਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਧੁਰਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨੋ ਞਾਤਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਸੁਸਾਰਦੋਤਿ ਗਹਿਤਨਾਮੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੩.੭੫-੮੩) –

‘‘ਅਜ੍ਝਾਯਕੋ ਮਨ੍ਤਧਰੋ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨ ਪਾਰਗੂ;

ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰੇ, ਵਸਾਮਿ ਅਸ੍ਸਮੇ ਅਹਂ.

‘‘ਅਗ੍ਗਿਹੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਮੇ ਅਤ੍ਥਿ, ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਫਲਾਨਿ ਚ;

ਪੁਟਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਨ, ਦੁਮਗ੍ਗੇ ਲਗ੍ਗਿਤਂ ਮਯਾ.

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਲੋਕਵਿਦੂ, ਆਹੁਤੀਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੋ;

ਮਮੁਦ੍ਧਰਿਤੁਕਾਮੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਮਮੁਪਾਗਮਿ.

‘‘ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਫਲਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਦਾਸਹਂ;

ਵਿਤ੍ਤਿਸਞ੍ਜਨਨੋ ਮਯ੍ਹਂ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਾਵਹੋ.

‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਆਹੁਤੀਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੋ;

ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਠਿਤੋ ਸਤ੍ਥਾ, ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਥ.

‘‘ਇਮਿਨਾ ਫਲਦਾਨੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨੁਪਪਜ੍ਜਸਿ.

‘‘ਤੇਨੇਵ ਸੁਕ੍ਕਮੂਲੇਨ, ਅਨੁਭੋਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਪਦਾ;

ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ ਅਚਲਂ ਠਾਨਂ, ਹਿਤ੍ਵਾ ਜਯਪਰਾਜਯਂ.

‘‘ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਸਤੇ ਕਪ੍ਪੇ, ਰਾਜਾ ਆਸਿਂ ਸੁਮਙ੍ਗਲੋ;

ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲੋ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਨਿਸਂਸਕਿਤ੍ਤਨਾਪਦੇਸੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –

੭੫. ‘‘ਸਾਧੁ ਸੁਵਿਹਿਤਾਨ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਕਙ੍ਖਾ ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿ ਵਡ੍ਢਤਿ;

ਬਾਲਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਧੁ ਸਤਂ ਸਮਾਗਮੋ’’ਤਿ. –

ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਾਧੂਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਂ, ਭਦ੍ਦਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਵਿਹਿਤਾਨ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਸੁਵਿਹਿਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਗਾਥਾਸੁਖਤ੍ਥਂ ਅਨੁਸ੍ਵਾਰਲੋਪੋ ਕਤੋ. ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਰਾਨੁਦ੍ਦਯਾਯ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਹਿਤਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਸਾਧੂਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਸਵਨਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਬਹੁਕਾਰਤ੍ਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਓਵਾਦਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪਕਾ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਕਾ ਸਮਾਦਪਕਾ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਕਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸਕਾ ਅਲਂਸਮਕ੍ਖਾਤਾਰੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰਂ ਵਦਾਮਿ, ਸਵਨਂ…ਪੇ… ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਂ…ਪੇ… ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਂ…ਪੇ… ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ…ਪੇ… ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੧੦੪).

ਦਸ੍ਸਨਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਇਤਰੇਸਂ ਦਸ੍ਸਨਮੇਵੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਙ੍ਖਾ ਛਿਜ੍ਜਤੀਤਿਆਦਿ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਤਾਦਿਸਾਨਞ੍ਹਿ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨੇ ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞੁਜਾਤਿਕੋ ਅਤ੍ਥਕਾਮੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੁਸਲਂ, ਕਿਂ ਅਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੯੬) ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤੇ ਚਸ੍ਸ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤੇਸੁ ਕਙ੍ਖਾਟ੍ਠਾਨੀਯੇਸੁ ਕਙ੍ਖਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਙ੍ਖਾ ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਤੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਤੇਸਂ ਕਙ੍ਖਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਕਮ੍ਮਪਥਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧਿ ਵਡ੍ਢਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਤੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਸੋਲ਼ਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾ ਚ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਞ੍ਞਾ ਬੁਦ੍ਧਿ ਵਡ੍ਢਤਿ. ਬਾਲ੍ਯਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ ਤੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਵਡ੍ਢੇਤਿ, ਬਾਲਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਆਦਿ ਨਿਗਮਨਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਸਾਧੂਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਕਙ੍ਖਾ ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਤੇ ਬਾਲਂ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਸਾਧੁ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸਤਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਸਮਾਗਮੋ, ਤੇਹਿ ਸਮੋਧਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਡ੍ਢਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸੁਸਾਰਦਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.