੯. ਛਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਧਮ੍ਮਂ ਮਹਤੋ ਮਹਾਰਸਨ੍ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਛਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਮੁਦੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਰਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਓਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਪੂਜਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਦਾਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਨੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਸਹਜਾਤੋ. ਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਞਾਤਿਸਮਾਗਮੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਿ ਪੇਮੇਨ, ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਮਮਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਿਨੇਹਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਆਣਤ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਕਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡੇਨ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜਿਤੋ ਸਂਵੇਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਿਨੇਹਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰੇਨੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੦.੪੫-੫੦) –

‘‘ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ, ਅਦਾਸਿਂ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਰਂ;

ਸਮਨ੍ਤਾ ਉਪਹਾਰਞ੍ਚ, ਕੁਸੁਮਂ ਓਕਿਰਿਂ ਅਹਂ.

‘‘ਪਾਸਾਦੇਵਂ ਗੁਣਂ ਰਮ੍ਮਂ, ਅਨੁਭੋਮਿ ਮਹਾਰਹਂ;

ਮਹਗ੍ਘਾਨਿ ਚ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ, ਸਯਨੇਭਿਸਵਨ੍ਤਿ ਮੇ.

‘‘ਸਯਨੇਹਂ ਤੁਵਟ੍ਟਾਮਿ, ਵਿਚਿਤ੍ਤੇ ਪੁਪ੍ਫਸਨ੍ਥਤੇ;

ਪੁਪ੍ਫਵੁਟ੍ਠਿ ਚ ਸਯਨੇ, ਅਭਿਵਸ੍ਸਤਿ ਤਾਵਦੇ.

‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਅਦਾਸਿਂ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਰਂ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਸਨ੍ਥਰਸ੍ਸ ਇਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਤਿਣਸਨ੍ਥਰਕਾ ਨਾਮ, ਸਤ੍ਤੇਤੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ;

ਇਤੋ ਤੇ ਪਞ੍ਚਮੇ ਕਪ੍ਪੇ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ ਜਨਾਧਿਪਾ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਸਨ੍ਤਪ੍ਪਿਤੋ ਪੀਤਿਵੇਗਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ –

੬੯. ‘‘ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਧਮ੍ਮਂ ਮਹਤੋ ਮਹਾਰਸਂ,

ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਵਰੇਨ ਦੇਸਿਤਂ;

ਮਗ੍ਗਂ ਪਪਜ੍ਜਿਂ ਅਮਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ,

ਸੋ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਪਥਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦੋ’’ਤਿ. – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ, ਸੋਤੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤੋ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਨੁਸਾਰੇਨ ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਂ. ਮਹਤੋਤਿ ਭਗਵਤੋ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਉਲ਼ਾਰਤਮੇਹਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ, ਸਦੇਵਕੇਨ ਲੋਕੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਮਹਨੀਯਤਾਯ ਚ ‘‘ਮਹਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਾ ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਸਮਣੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ ਜਾਤਾ. ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਞ੍ਚੇਤਂ ‘‘ਮਹਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾਨਾ’’ਤਿ. ਮਹਾਰਸਨ੍ਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸਸ੍ਸ ਦਾਯਕਤ੍ਤਾ ਉਲ਼ਾਰਰਸਂ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਵਰੇਨ ਦੇਸਿਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾ. ਞਾਣਮੇਵ ਵਰਂ, ਞਾਣੇਸੁ ਵਾ ਵਰਨ੍ਤਿ ਞਾਣਵਰਂ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾ ਞਾਣਵਰਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਵਰੋ, ਭਗਵਾ. ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਅਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਵਾ ਕਰਣਭੂਤੇਨ ਦੇਸਿਤਂ ਕਥਿਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ. ਪਪਜ੍ਜਿਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਂ. ਅਮਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਉਪਾਯਭੂਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸੋਤਿ ਸੋ ਭਗਵਾ. ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਪਥਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦੋਤਿ ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਯੋ ਪਥੋ, ਤਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦੋ ਤਤ੍ਥ ਸੁਕੁਸਲੋ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਭਗਵਤੋ ਚਤੁਸਚ੍ਚਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਮਤਾਧਿਗਮੂਪਾਯਮਗ੍ਗਂ ਅਹਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਮਗ੍ਗਂ ਮਯਾ ਕਤਂ, ਸੋ ਏਵ ਪਨ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਪਥਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦੋ, ਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇ ਵਾ ਪਰਮਨੇਸੁ ਕੁਸਲੋ, ਯਸ੍ਸ ਸਂਵਿਧਾਨਮਾਗਮ੍ਮ ਅਹਮ੍ਪਿ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਵ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਗਾਥਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਛਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.