੧੦. ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੀਲਮੇਵਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਏਕਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਬੁਦ੍ਧਸੁਞ੍ਞੇ ਲੋਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਿਪ੍ਪੇਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਘਰਾਵਾਸਂ ਪਹਾਯ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸੇ ਪਣ੍ਣਕੁਟਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਭਾਰੇ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਆਬਾਧਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ ਮਹਾ ਆਲੋਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੋ, ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਅਯਂ ਆਲੋਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨਵਸੇਨ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋ ਪਬ੍ਭਾਰੇ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਦਾਰੂਨਿ ਸਂਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧੋਦਕੇਨ ਉਪਸਿਞ੍ਚਿ. ਤਤ੍ਥੇਕੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਠਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸ, ਬਹੁਂ ਤਯਾ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤੇਨ ਪੂਰਿਤਂ ਸੁਗਤਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਸਿ, ‘ਪੁਣ੍ਣੋ’ਤਿ ਚ ਤੇ ਨਾਮਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਜਨਪਦੇ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨੇ ਗਹਪਤਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਪੁਣ੍ਣੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਾਣਿਜ੍ਜਵਸੇਨ ਮਹਤਾ ਸਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਤੋ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਸੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸੀਹਿ ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤੇਹਿ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇ ਆਰਾਧੇਨ੍ਤੋ ਵਿਹਾਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਾਧੁ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ, ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਓਵਾਦੇਨ ਓਵਦਤੁ, ਯਮਹਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਜਨਪਦੇ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਾ, ‘‘ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਪੁਣ੍ਣ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੯੫; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੮੮) ਓਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੪੧.੨੯-੪੪) –

‘‘ਪਬ੍ਭਾਰਕੂਟਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਸਯਮ੍ਭੂ ਅਪਰਾਜਿਤੋ;

ਆਬਾਧਿਕੋ ਚ ਸੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਵਸਤਿ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ.

‘‘ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਸਾਮਨ੍ਤਾ, ਪਨਾਦੋ ਆਸਿ ਤਾਵਦੇ;

ਬੁਦ੍ਧੇ ਨਿਬ੍ਬਾਯਮਾਨਮ੍ਹਿ, ਆਲੋਕੋ ਉਦਪਜ੍ਜਥ.

‘‘ਯਾਵਤਾ ਵਨਸਣ੍ਡਸ੍ਮਿਂ, ਅਚ੍ਛਕੋਕਤਰਚ੍ਛਕਾ;

ਵਾਲ਼ਾ ਚ ਕੇਸਰੀ ਸਬ੍ਬੇ, ਅਭਿਗਜ੍ਜਿਂਸੁ ਤਾਵਦੇ.

‘‘ਉਪ੍ਪਾਤਂ ਤਮਹਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਪਬ੍ਭਾਰਂ ਅਗਮਾਸਹਂ;

ਤਤ੍ਥਦ੍ਦਸਾਸਿਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਂ ਅਪਰਾਜਿਤਂ.

‘‘ਸੁਫੁਲ੍ਲਂ ਸਾਲਰਾਜਂਵ, ਸਤਰਂਸਿਂਵ ਉਗ੍ਗਤਂ;

ਵੀਤਚ੍ਚਿਕਂਵ ਅਙ੍ਗਾਰਂ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਂ ਅਪਰਾਜਿਤਂ.

‘‘ਤਿਣਂ ਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ, ਚਿਤਕਂ ਤਤ੍ਥਕਾਸਹਂ;

ਚਿਤਕਂ ਸੁਕਤਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਸਰੀਰਂ ਝਾਪਯਿਂ ਅਹਂ.

‘‘ਸਰੀਰਂ ਝਾਪਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਗਨ੍ਧਤੋਯਂ ਸਮੋਕਿਰਿਂ;

ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਠਿਤੋ ਯਕ੍ਖੋ, ਨਾਮਮਗ੍ਗਹਿ ਤਾਵਦੇ.

‘‘ਯਂ ਪੂਰਿਤਂ ਤਯਾ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਸਯਮ੍ਭੁਸ੍ਸ ਮਹੇਸਿਨੋ;

ਪੁਣ੍ਣਕੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਸਦਾ ਹੋਹਿ ਤੁਵਂ ਮੁਨੇ.

‘‘ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾਨ, ਦੇਵਲੋਕਂ ਅਗਚ੍ਛਹਂ;

ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬਮਯੋ ਗਨ੍ਧੋ, ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਾ ਪਵਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਮੇ, ਪੁਣ੍ਣਕੋਤਿ ਅਹੂ ਤਦਾ;

ਦੇਵਭੂਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ, ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਪੂਰਯਾਮਹਂ.

‘‘ਇਦਂ ਪਚ੍ਛਿਮਕਂ ਮਯ੍ਹਂ, ਚਰਿਮੋ ਵਤ੍ਤਤੇ ਭਵੋ;

ਇਧਾਪਿ ਪੁਣ੍ਣਕੋ ਨਾਮ, ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਪਕਾਸਤਿ.

‘‘ਤੋਸਯਿਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਗੋਤਮਂ ਸਕ੍ਯਪੁਙ੍ਗਵਂ;

ਸਬ੍ਬਾਸਵੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸਵੋ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਮਕਰਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਤਨੁਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਬਹੂ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਸਾਸਨੇ ਅਭਿਪ੍ਪਸਾਦੇਸਿ. ਯਤੋ ਪਞ੍ਚਸਤਮਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਸਾ ਉਪਾਸਕਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਸਤਮਤ੍ਤਾ ਚ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਉਪਾਸਿਕਾਭਾਵਂ ਪਟਿਵੇਦੇਸੁਂ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਰਤ੍ਤਚਨ੍ਦਨੇਨ ਚਨ੍ਦਨਮਾਲ਼ਂ ਨਾਮ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਾਲ਼ਂ ਪਟਿਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਪ੍ਫਦੂਤੇਨ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਚ ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਤਤ੍ਤਕੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦਨਮਾਲ਼ਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣੇ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤੇਯੇਵ ਪਚ੍ਚਾਗਮਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –

੭੦. ‘‘ਸੀਲਮੇਵ ਇਧ ਅਗ੍ਗਂ, ਪਞ੍ਞਵਾ ਪਨ ਉਤ੍ਤਮੋ;

ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਦੇਵੇਸੁ, ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਤੋ ਜਯ’’ਨ੍ਤਿ. – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਸੀਲਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਾਧਾਨਟ੍ਠੇਨ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੀਲਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾ, ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਨਰੋ ਸਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩; ਪੇਟਕੋ. ੨੨; ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧). ਸਮਾਦਹਤਿ ਚ ਤਂ ਕਾਯਵਾਚਾਅਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਯਿਦਂ ਸੀਲਮੇਵ ਅਗ੍ਗਂ ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਮੂਲਭਾਵਤੋ ਪਮੁਖਭਾਵਤੋ ਚ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਆਦਿਮੇਵ ਵਿਸੋਧੇਹਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਕੋ ਚਾਦਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੬੯), ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਮੁਖਮੇਤਂ ਪਮੁਖਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੫) ਚ ਆਦਿ. ਇਧਾਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਞਵਾਤਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਪਵਰੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯਯੇਵ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਞ੍ਞੁਤ੍ਤਰਾ ਹਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਨਂ ਅਗ੍ਗਸੇਟ੍ਠਭਾਵਂ ਕਾਰਣਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਦੇਵੇਸੁ, ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਤੋ ਜਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚ. ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁ ਪਟਿਪਕ੍ਖਜਯੋ ਕਾਮਕਿਲੇਸਜਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਤ੍ਤਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.