੪. ਵਿਮਲਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਦੁਮਵ੍ਹਯਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਿਮਲਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਏਕਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਵਿਭਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਵਿਪਸ੍ਸਿਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਚਤੂਹਿ ਸੁਵਣ੍ਣਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਸਾਦਸਂਵਡ੍ਢਨਤ੍ਥਂ ਤਥਾਰੂਪਂ ਇਦ੍ਧਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਸਿ, ਯਥਾ ਸੁਵਣ੍ਣਾਭਾ ਸਕਲਂ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਓਤ੍ਥਰਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪੀਤਿਂ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋ ਕੇਨਚਿ ਰੋਗੇਨ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੁਸਿਤੇਸੁ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਰਾਜਾਨਂ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਮ੍ਬਪਾਲਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਰਾਜਾ ਹਿ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਤਰੁਣਕਾਲੇ ਅਮ੍ਬਪਾਲਿਯਾ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਤਾਭਿਲਾਸੋ ਕਤਿਪਯਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਅਞ੍ਞਾਤਕਵੇਸੇਨ ਵੇਸਾਲਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਰਤ੍ਤਿਂ ਤਾਯ ਸਂਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਤਦਾ ਅਯਂ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਸਾ ਚ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾਪਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਕਮਨ੍ਵਾਯ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ, ‘‘ਵਿਮਲੋ’’ਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਮਲਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਵੇਸਾਲਿਗਮਨੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੨.੪੦-੪੮) –
‘‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਨਾਮ ਭਗਵਾ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠੋ ਨਰਾਸਭੋ;
ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਜਨਕਾਯਸ੍ਸ, ਦੇਸੇਸਿ ਅਮਤਂ ਪਦਂ.
‘‘ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾਨ, ਦ੍ਵਿਪਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;
ਸੋਣ੍ਣਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਭਿਰੋਪਯਿਂ.
‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਚ੍ਛਦਨਂ ਆਸਿ, ਯਾਵਤਾ ਪਰਿਸਾ ਤਦਾ;
ਬੁਦ੍ਧਾਭਾ ਚ ਸੁਵਣ੍ਣਾਭਾ, ਆਲੋਕੋ ਵਿਪੁਲੋ ਅਹੁ.
‘‘ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਵੇਦਜਾਤੋ ਕਤਞ੍ਜਲੀ;
ਵਿਤ੍ਤਿਸਞ੍ਜਨਨੋ ਤੇਸਂ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਾਵਹੋ.
‘‘ਆਯਾਚਿਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਨ ਚ ਸੁਬ੍ਬਤਂ;
ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਨਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਸਕਂ ਭਵਨੁਪਾਗਮਿਂ.
‘‘ਭਵਨੇ ਉਪਵਿਟ੍ਠੋਹਂ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਂ;
ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ, ਤੁਸਿਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਹਂ.
‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਪੁਪ੍ਫਮਭਿਰੋਪਯਿਂ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਸੋਲ਼ਸਾਸਿਂਸੁ ਰਾਜਾਨੋ, ਨੇਮਿਸਮ੍ਮਤਨਾਮਕਾ;
ਤੇਤਾਲੀਸੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲਾ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੁਮਵ੍ਹਯਾਯਾ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.
੬੪. ਤਤ੍ਥ ਦੁਮਵ੍ਹਯਾਯਾਤਿ ਦੁਮੇਨ ਅਮ੍ਬੇਨ ਅਵ੍ਹਾਤਬ੍ਬਾਯ, ਅਮ੍ਬਪਾਲਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਧਾਰੇ ਚੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਚ. ਜਾਤੋ ਪਣ੍ਡਰਕੇਤੁਨਾਤਿ ਧਵਲਵਤ੍ਥਧਜਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਣ੍ਡਰਕੇਤੂ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਤੇਨ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞਾ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨ ਜਾਤੋ, ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ ਪਠਮਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤੋ ਹਿ ਜਾਤੋਤਿ ਅਭਿਜਾਤਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਵਿਜਾਯਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਲੋਕੇ ਜਾਤਵੋਹਾਰੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਦੁਮਵ੍ਹਯਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਭਾਵਂ ਅਪਨੇਤਿ, ਅਨੇਕਪਤਿਪੁਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸਮ੍ਭਵਞ੍ਚ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਜਾਤੋ ਪਣ੍ਡਰਕੇਤੁਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਪਿਤਿਕਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਰਵਮ੍ਭਨਂ ਅਪਨੇਤਿ. ਕੇਤੁਹਾਤਿ ਮਾਨਪ੍ਪਹਾਯੀ. ਮਾਨੋ ਹਿ ਉਣ੍ਣਤਿਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾ ਕੇਤੁ ਵਿਯਾਤਿ ਕੇਤੁ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ‘‘ਕੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕੇਤੁਨਾਯੇਵਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਏਵ. ਪਞ੍ਞਾ ਹਿ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤਟ੍ਠੇਨ ਮਾਰਸੇਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨੇਨ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਟ੍ਠੇਨ ਚ ਅਰਿਯਾਨਂ ਧਜਾ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਇਸਿਨਂ ਧਜੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੪੧; ਅ. ਨਿ. ੪.੪੮; ਜਾ. ੨.੨੧.੪੯੪). ਮਹਾਕੇਤੁਂ ਪਧਂਸਯੀਤਿ ਮਹਾਵਿਸਯਤਾਯ ਮਹਨ੍ਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਮਾਨਜਾਤਿਮਾਨਾਦਿਭੇਦਤੋ ਬਹਵੋ ਚ ਮਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ, ਇਤਰੇ ਚ ਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਟ੍ਠੇਨ ਕੇਤੁ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਾਕੇਤੁ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ. ਤਂ ਬਲਵਿਧਮਨਵਿਸਯਾਤਿਕ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਅਭਿਭਵਿ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਂ ਅਕਾਸੀਤਿ. ‘‘ਮਹਾਕੇਤੁਂ ਪਧਂਸਯੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਂ ਵਿਯ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.
ਵਿਮਲਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.