੬. ਕੁਟਿਵਿਹਾਰਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਕੋ ਕੁਟਿਕਾਯਨ੍ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਕੁਟਿਵਿਹਾਰਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਉਦਕਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੀਤਲਂ ਉਦਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮੁਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਖਿਪਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਸਾਦਸਂਵਡ੍ਢਨਤ੍ਥਂ ਆਕਾਸੇ ਠਿਤੋਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਸਿ. ਸੇਸਂ ਅਞ੍ਜਨਵਨਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਅਯਂ ਕਿਰ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਸਾਯਂ ਖੇਤ੍ਤਸਮੀਪੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਦੇਵੇ ਫੁਸਾਯਨ੍ਤੇ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲਕਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਂ ਤਿਣਕੁਟਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਨਿਸਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤੋਵ ਉਤੁਸਪ੍ਪਾਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੧.੨੯-੩੫) –
‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਨਿਲਞ੍ਜਸੇ;
ਘਤਾਸਨਂਵ ਜਲਿਤਂ, ਆਦਿਤ੍ਤਂਵ ਹੁਤਾਸਨਂ.
‘‘ਪਾਣਿਨਾ ਉਦਕਂ ਗਯ੍ਹ, ਆਕਾਸੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਂ ਅਹਂ;
ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ ਮਹਾਵੀਰੋ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਕਾਰੁਣਿਕੋ ਇਸਿ.
‘‘ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਠਿਤੋ ਸਤ੍ਥਾ, ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਨਾਮਕੋ;
ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯ, ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਥ.
‘‘ਇਮਿਨਾ ਦਕਦਾਨੇਨ, ਪੀਤਿਉਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਚ;
ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨੁਪਪਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਦ੍ਵਿਪਦਿਨ੍ਦ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠ ਨਰਾਸਭ;
ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ ਅਚਲਂ ਠਾਨਂ, ਹਿਤ੍ਵਾ ਜਯਪਰਾਜਯਂ.
‘‘ਸਹਸ੍ਸਰਾਜਨਾਮੇਨ, ਤਯੋ ਤੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ;
ਪਞ੍ਚਸਟ੍ਠਿਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਚਾਤੁਰਨ੍ਤਾ ਜਨਾਧਿਪਾ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲਕੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਕੁਟਿਕਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੁਟਿਕਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਯਿਦਂ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਵਚਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ –
੫੬. ‘‘ਕੋ ਕੁਟਿਕਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੁਟਿਕਾਯਂ, ਵੀਤਰਾਗੋ ਸੁਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ;
ਏਵਂ ਜਾਨਾਹਿ ਆਵੁਸੋ, ਅਮੋਘਾ ਤੇ ਕੁਟਿਕਾ ਕਤਾ’’ਤਿ. –
ਤਥਾਰੂਪੇਨ ਸਙ੍ਗੀਤਿਂ ਆਰੋਪਿਤਂ.
ਤਤ੍ਥ ਕੋ ਕੁਟਿਕਾਯਨ੍ਤਿ, ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਂ ਕੁਟਿਕਾਯਂ ਕੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੁਟਿਕਾਯਨ੍ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਟਿਵਚਨਦਾਨਂ. ਅਥ ਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਭਾਵਤੋ ਤਂ ਕੁਟਿਪਰਿਭੋਗਂ ਅਨੁਮੋਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਲ਼ਾਰਂ ਤਮੇਵ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਵੀਤਰਾਗੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਏਕੋ ਭਿਨ੍ਨਕਿਲੇਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇ ਕੁਟਿਕਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਸੋ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰਾਗਤਾਯ ਵੀਤਰਾਗੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਸਮਾਧਿਨਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸੁਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਇਮਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲ, ਯਥਾਹਂ ਵਦਾਮਿ, ਏਵਂ ਜਾਨਾਹਿ ਸਦ੍ਦਹ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਸ੍ਸੁ. ਅਮੋਘਾ ਤੇ ਕੁਟਿਕਾ ਕਤਾ ਤਯਾ ਕਤਾ ਕੁਟਿਕਾ ਅਮੋਘਾ ਅਵਞ੍ਝਾ ਸਫਲਾ ਸਉਦ੍ਰਯਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਅਰਹਤਾ ਖੀਣਾਸਵੇਨ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਾ. ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਅਨੁਮੋਦਸਿ, ਤਂ ਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲੋ ‘‘ਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ, ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ, ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਕੁਟਿਕਾਯਂ ਏਦਿਸੋ ਅਯ੍ਯੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਤੀ’’ਤਿ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਮੋਦਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਇਮਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ ਭਗਵਾ ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਞ੍ਚਸ੍ਸ ਞਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਭਾਵਿਨਿਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲਂ ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
‘‘ਵਿਹਾਸਿ ਕੁਟਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਨਾਸਵੋ;
ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ, ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ ਤ੍ਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ.
‘‘ਛਤ੍ਤਿਂਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ;
ਚਤੁਤ੍ਤਿਂਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ, ਰਾਜਾ ਰਟ੍ਠੇ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ;
ਰਤਨਕੁਟਿ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ, ਵੀਤਰਾਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ.
ਕੁਟਿਕਾਯਂ ਲਦ੍ਧਵਿਸੇਸਤ੍ਤਾ ਪਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਕੁਟਿਵਿਹਾਰੀਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਅਯਮੇਵ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਗਾਥਾਪਿ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਕੁਟਿਵਿਹਾਰਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.