੭. ਦੁਤਿਯਕੁਟਿਵਿਹਾਰਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਯਮਾਹੁ ਪੁਰਾਣਿਯਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਕੁਟਿਵਿਹਾਰਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹਕਾਲੇ ਨਲ਼ਵਿਲੀਵੇਹਿ ਵਿਰਚਿਤਂ ਬੀਜਨਿਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਮੋਦਨਗਾਥਾਯ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਸਿ. ਸੇਸਂ ਯਦੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਅਞ੍ਜਨਵਨਿਯਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਅਯਂ ਕਿਰ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਾਯ ਪੁਰਾਣਕੁਟਿਕਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯਂ ਕੁਟਿਕਾ ਜਿਣ੍ਣਾ, ਅਞ੍ਞਂ ਕੁਟਿਕਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਨਵਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਦੇਵਤਾ ਸਂਵੇਗਜਨਨਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਉਤ੍ਤਾਨੋਭਾਸਂ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਯਮਾਹੁ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ.

੫੭. ਤਤ੍ਥ ਅਯਨ੍ਤਿ ਆਸਨ੍ਨਪਚ੍ਚਕ੍ਖਵਚਨਂ. ਆਹੂਤਿ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਾਥਾਸੁਖਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਦੀਘਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਰਾਣਿਯਾਤਿ ਪੁਰਾਤਨੀ ਅਦ੍ਧਗਤਾ. ਅਞ੍ਞਂ ਪਤ੍ਥਯਸੇ ਨਵਂ ਕੁਟਿਨ੍ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕੁਟਿਯਾ ਪੁਰਾਣਭਾਵੇਨ ਜਿਣ੍ਣਤਾਯ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਇਦਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨੀਯਤਾਯ ਨਵਂ ਕੁਟਿਂ ਪਤ੍ਥਯਸੇ ਪਤ੍ਥੇਸਿ ਆਸੀਸਸਿ. ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਪਨ ਆਸਂ ਕੁਟਿਯਾ ਵਿਰਾਜਯ ਪੁਰਾਣਿਯਂ ਵਿਯ ਨਵਾਯਮ੍ਪਿ ਕੁਟਿਯਂ ਆਸਂ ਤਣ੍ਹਂ ਅਪੇਕ੍ਖਂ ਵਿਰਾਜੇਹਿ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਤਤ੍ਥ ਵਿਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਹੋਹਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੁਨ ਨਵਾ ਨਾਮ ਕੁਟਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੁਨ ਇਦਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਮਾਨਾ ਦੁਕ੍ਖਾਵਹਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਂ ਨਵਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਯਥਾਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਯਂ ਪੁਰਾਣਿਯਂਯੇਵ ਕੁਟਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਬ੍ਬਂ ਕਰੋਹੀਤਿ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ‘‘ਅਯਂ ਪੁਰਾਣੀ ਤਿਣਕੁਟਿਕਾ ਜਿਣ੍ਣਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਨਵਂ ਤਿਣਕੁਟਿਕਂ ਕਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਨ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ, ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਨ ਭਾਵਨਾਯ ਅਨਨੁਯੁਞ੍ਜਨੇਨ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਕੁਟਿਮ੍ਪਿ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਕਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਨਵਾ ਤਿਣਕੁਟਿ ਵਿਯ ਕਰਣਦੁਕ੍ਖੇਨ ਤਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਜਰਾਮਰਣਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਦਿਦੁਕ੍ਖਸਂਸਟ੍ਠਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਣਕੁਟਿਯਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਭਾਵਕੁਟਿਯਂ ਆਸਂ ਅਪੇਕ੍ਖਂ ਵਿਰਾਜਯ ਸਬ੍ਬਸੋ ਤਤ੍ਥ ਵਿਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਹੋਹਿ, ਏਵਂ ਤੇ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਦੇਵਤਾਯ ਚ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੧.੩੬-੪੬) –

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;

ਤਿਣਤ੍ਥਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਉਪਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ.

‘‘ਨਲ਼ਮਾਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਬੀਜਨਿਂ ਅਹਂ;

ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪਨਾਮੇਸਿਂ, ਦ੍ਵਿਪਦਿਨ੍ਦਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ.

‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਬੀਜਨਿਂ ਲੋਕਨਾਯਕੋ;

ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯ, ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਥ.

‘‘ਯਥਾ ਮੇ ਕਾਯੋ ਨਿਬ੍ਬਾਤਿ, ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਤਥੇਵ ਤਿਵਿਧਗ੍ਗੀਹਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਵ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੁ.

‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵਾ ਸਮਾਗਚ੍ਛੁਂ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਵਨਨਿਸ੍ਸਿਤਾ;

ਸੋਸ੍ਸਾਮ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ, ਹਾਸਯਨ੍ਤਞ੍ਚ ਦਾਯਕਂ.

‘‘ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ, ਦੇਵਸਙ੍ਘਪੁਰਕ੍ਖਤੋ;

ਦਾਯਕਂ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਨ੍ਤੋ, ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਥ.

‘‘ਇਮਿਨਾ ਬੀਜਨਿਦਾਨੇਨ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਸੁਬ੍ਬਤੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਾਵਸੇਸੇਨ, ਸੁਕ੍ਕਮੂਲੇਨ ਚੋਦਿਤੋ;

ਮਾਲੁਤੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਇਮਿਨਾ ਬੀਜਨਿਦਾਨੇਨ, ਸਮ੍ਮਾਨਵਿਪੁਲੇਨ ਚ;

ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨੁਪਪਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਤਿਂਸਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਸੁਬ੍ਬਤਾ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸ ਤੇ;

ਏਕੂਨਤਿਂਸਸਹਸ੍ਸੇ, ਅਟ੍ਠ ਮਾਲੁਤਨਾਮਕਾ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਙ੍ਕੁਸਭੂਤਾ’’ਤਿ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਪਚ੍ਚੁਦਾਹਾਸਿ. ਸਾਯੇਵ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਗਾਥਾ ਅਹੋਸਿ. ਕੁਟਿਓਵਾਦੇਨ ਲਦ੍ਧਵਿਸੇਸਤ੍ਤਾ ਚਸ੍ਸ ਕੁਟਿਵਿਹਾਰੀਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਦੁਤਿਯਕੁਟਿਵਿਹਾਰਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.