੫. ਅਞ੍ਜਨਵਨਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਆਸਨ੍ਦਿਂ ਕੁਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਅਞ੍ਜਨਵਨਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸੁਦਸ੍ਸਨੋ ਨਾਮ ਮਾਲਾਕਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਨਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਥ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਜ੍ਜਿਰਾਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਵਜ੍ਜਿਰਟ੍ਠੇ ਅਵੁਟ੍ਠਿਭਯਂ ਬ੍ਯਾਧਿਭਯਂ ਅਮਨੁਸ੍ਸਭਯਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ ਭਯਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ; ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਭਗਵਤਿ ਪਨ ਵੇਸਾਲਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਭਯੇਸੁ ਚ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਨਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੇ ਚ ਜਾਤੇ ਅਯਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਯਥਾ ਚਾਯਂ ਏਵਂ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਜਨਾ. ਤੇਪਿ ਹਿ ਇਮਸ੍ਸ ਸਹਾਯਭੂਤਾ ਲਿਚ੍ਛਵਿਰਾਜਕੁਮਾਰਾ ਏਵਂ ਇਮਿਨਾਵ ਨੀਹਾਰੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇਪਿ ਸਹਾਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਸਹੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਕਂਸੁ, ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸਪਿ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਮੂਲੇ ਕੁਸਲਬੀਜਰੋਪਨਾਦਿਂ ਅਕਂਸੂਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੋ ਸਾਕੇਤੇ ਅਞ੍ਜਨਵਨੇ ਸੁਸਾਨਟ੍ਠਾਨੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਉਪਕਟ੍ਠਾਯ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਛਡ੍ਡਿਤਂ ਜਿਣ੍ਣਕਂ ਆਸਨ੍ਦਿਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਚਤੂਸੁ ਪਾਸਾਣੇਸੁ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਤਿਰਿਯਞ੍ਚ ਤਿਣਾਦੀਹਿ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਤੋ. ਪਠਮਮਾਸੇਯੇਵ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੧.੨੪-੨੮) –

‘‘ਸੁਦਸ੍ਸਨੋਤਿ ਨਾਮੇਨ, ਮਾਲਾਕਾਰੋ ਅਹਂ ਤਦਾ;

ਅਦ੍ਦਸਂ ਵਿਰਜਂ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਂ ਨਰਾਸਭਂ.

‘‘ਜਾਤਿਪੁਪ੍ਫਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਪੂਜਯਿਂ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਂ;

ਵਿਸੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁ ਸੁਮਨੋ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਂ ਸਮਜ੍ਝਗਂ.

‘‘ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਪੁਪ੍ਫਪੂਜਾਯ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨੁਪਪਜ੍ਜਹਂ.

‘‘ਸੋਲ਼ਸਾਸਿਂਸੁ ਰਾਜਾਨੋ, ਦੇਵੁਤ੍ਤਰਸਨਾਮਕਾ;

ਛਤ੍ਤਿਂਸਮ੍ਹਿ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲਾ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਯਥਾਲਦ੍ਧਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਵੇਗੇਨ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਸਨ੍ਦਿਂ ਕੁਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

੫੫. ਤਤ੍ਥ ਆਸਨ੍ਦਿਂ ਕੁਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਆਸਨ੍ਦੀ ਨਾਮ ਦੀਘਪਾਦਕਂ ਚਤੁਰਸ੍ਸਪੀਠਂ, ਆਯਤਂ ਚਤੁਰਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿਯੇਵ, ਯਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਤੁਮੇਵ ਸਕ੍ਕਾ, ਨ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਤਂ ਆਸਨ੍ਦਿਂ ਕੁਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਕੁਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵੇਨ ਸੁਖੇਨ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਵਂ ਕੁਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਤੇਨ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤਂ ਸੇਨਾਸਨੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਂ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ –

‘‘ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਜਣ੍ਣੁਕੇਨਾਭਿਵਸ੍ਸਤਿ;

ਅਲਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੯੮੫; ਮਿ. ਪ. ੬.੧.੧);

ਅਪਰੇ ‘‘ਆਸਨ੍ਦਿਕੁਟਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਠਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਸਨ੍ਦਿਪ੍ਪਮਾਣਂ ਕੁਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਪਨ ‘‘ਆਸਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿਗਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮਞ੍ਚਕਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਕਤਕੁਟਿਕਾ ਆਸਨ੍ਦੀ ਨਾਮ, ਤਂ ਆਸਨ੍ਦਿਂ ਕੁਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਓਗ੍ਗਯ੍ਹਾਤਿ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ. ਅਞ੍ਜਨਂ ਵਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕਂ ਵਨਂ, ਅਞ੍ਜਨਵਣ੍ਣਪੁਪ੍ਫਭਾਵਤੋ ਹਿ ਅਞ੍ਜਨਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਲ੍ਲਿਯੋ, ਤਬ੍ਬਹੁਲਤਾਯ ਤਂ ਵਨਂ ‘‘ਅਞ੍ਜਨਵਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਅਞ੍ਜਨਾ ਨਾਮ ਮਹਾਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਞ੍ਜਨਵਨਂ ਓਗ੍ਗਯ੍ਹ ਆਸਨ੍ਦਿਕਂ ਕੁਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਵਿਹਰਤਾ ਮਯਾਤਿ ਵਚਨਸੇਸੇਨੇਵ ਯੋਜਨਾ. ਇਦਮੇਵ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਅਞ੍ਜਨਵਨਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.