੧. ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਵਿਵਰਮਨੁਪਤਨ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਜੁਤਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਏਕਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਕਿਙ੍ਕਣਿਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਭਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਸਿਰਿਵਡ੍ਢੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸਮਾਗਮੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪ੍ਪਸਾਦੋ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੋ ਵੇਭਾਰਪਣ੍ਡਵਪਬ੍ਬਤਾਨਂ ਅਵਿਦੂਰੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਪਬ੍ਬਤਗੁਹਾਯਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਮਯੇ ਮਹਾ ਅਕਾਲਮੇਘੋ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਵਿਜ੍ਜੁਲ੍ਲਤਾ ਪਬ੍ਬਤਵਿਵਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿਯੋ ਵਿਯ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਘਮ੍ਮਪਰਿਲ਼ਾਹਾਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਸਾਰਗਬ੍ਭੇਹਿ ਮੇਘਵਾਤੇਹਿ ਘਮ੍ਮਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਵੂਪਸਮਿ. ਉਤੁਸਪ੍ਪਾਯਲਾਭੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੨੧.੧੦-੧੪) –

‘‘ਕਞ੍ਚਨਗ੍ਘਿਯਸਙ੍ਕਾਸੋ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਲੋਕਨਾਯਕੋ;

ਓਦਕਂ ਦਹਮੋਗ੍ਗਯ੍ਹ, ਸਿਨਾਯਿ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲੋ.

‘‘ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਕਿਙ੍ਕਣਿਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਭਿਰੋਪਯਿਂ;

ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਦ੍ਵਿਪਦਿਨ੍ਦਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਪੁਪ੍ਫਮਭਿਰੋਪਯਿਂ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿਕਪ੍ਪਮ੍ਹਿ, ਰਾਜਾ ਭੀਮਰਥੋ ਅਹੁ;

ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲੋ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਵਰਮਨੁਪਤਨ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਜੁਤਾ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

੪੧. ਤਤ੍ਥ ਵਿਵਰਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵੇਮਜ੍ਝਂ. ਅਨੁਪਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਲਕ੍ਖਣੇ ਪਤਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਵਿਜ੍ਜੋਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਜ੍ਜੋਤਨਮੇਵ ਹਿ ਵਿਜ੍ਜੁਲ੍ਲਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਅਨੁ-ਸਦ੍ਦਯੋਗੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਯਥਾ ‘‘ਰੁਕ੍ਖਮਨੁਵਿਜ੍ਜੋਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਜ੍ਜੁਤਾਤਿ ਸਤੇਰਤਾ. ਵੇਭਾਰਸ੍ਸ ਚ ਪਣ੍ਡਵਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਵੇਭਾਰਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਚ ਪਣ੍ਡਵਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਚ ਵਿਵਰਮਨੁਪਤਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਨਗਵਿਵਰਗਤੋਤਿ ਨਗਵਿਵਰਂ ਪਬ੍ਬਤਗੁਹਂ ਉਪਗਤੋ. ਝਾਯਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨੇਨ ਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨੇਨ ਚ ਝਾਯਤਿ, ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ. ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਮਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋਤਿ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਧਮ੍ਮਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਨੁਪਮਸ੍ਸ ਉਪਮਾਰਹਿਤਸ੍ਸ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਾਦਿਨੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤੋ. ਪੁਤ੍ਤਵਚਨੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਥੇਰੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਅਨੁਜਾਤਭਾਵਦੀਪਨੇਨ ਅਞ੍ਞਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.