੯. ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਯ ਓਮਟ੍ਠੋਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਬੋਧਿਯਾ ਮੂਲੇ ਪੁਰਾਣਪਣ੍ਣਾਨਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸੋਧੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਨਗਰੇ ਭਗਵਤੋ ਪਿਤੁਚ੍ਛਾਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਜਾਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕੋਧੂਪਾਯਾਸਬਹੁਲੋ ਚ ਉਜ੍ਝਾਨਬਹੁਲੋ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਤਿ, ਸਮਣਧਮ੍ਮੇ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਵਟਮੁਖਂ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਆਕਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਆਕਾਸੇਯੇਵ ਠਤ੍ਵਾ ਓਭਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੋਭਾਸੇਨ ਪਟਿਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਯ ਓਮਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

੩੯. ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਦੇਸਨਾਸੀਸਮੇਤਂ, ਏਕਤੋਧਾਰਾਦਿਨਾ ਸਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਮਟ੍ਠੋਤਿ ਪਹਤੋ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹਿ ਪਹਾਰਾ ਓਮਟ੍ਠੋ ਉਮ੍ਮਟ੍ਠੋ ਮਟ੍ਠੋ ਵਿਮਟ੍ਠੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਰਿ ਠਤ੍ਵਾ ਅਧੋਮੁਖਂ ਦਿਨ੍ਨਪਹਾਰੋ ਓਮਟ੍ਠੋ ਨਾਮ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਠਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮੁਖਂ ਦਿਨ੍ਨਪਹਾਰੋ ਉਮ੍ਮਟ੍ਠੋ ਨਾਮ, ਅਗ੍ਗਲ਼ਸੂਚਿ ਵਿਯ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਮਟ੍ਠੋ ਨਾਮ, ਸੇਸੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਵਿਮਟ੍ਠੋ ਨਾਮ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਓਮਟ੍ਠੋ ਗਹਿਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬਦਾਰੁਣੋ ਦੁਰੁਦ੍ਧਰਣਸਲ੍ਲੋ ਦੁਤ੍ਤਿਕਿਚ੍ਛੋ ਅਨ੍ਤੋਦੋਸੋ ਅਨ੍ਤੋਪੁਬ੍ਬਲੋਹਿਤੋਵ ਹੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬਲੋਹਿਤਂ ਅਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਣਮੁਖਂ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਲੋਹਿਤਂ ਨੀਹਰਿਤੁਕਾਮੇਹਿ ਮਞ੍ਚੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਅਧੋਸਿਰੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ, ਮਰਣਂ ਵਾ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਡਯ੍ਹਮਾਨੇਤਿ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਝਾਯਮਾਨੇ. ਮਤ੍ਥਕੇਤਿ ਸੀਸੇ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਓਮਟ੍ਠੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਲ੍ਲੁਬ੍ਬਾਹਨਵਣਤਿਕਿਚ੍ਛਨਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤਿ ਤਾਦਿਸਂ ਪਯੋਗਂ ਕਰੋਤਿ ਪਰਕ੍ਕਮਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਡਯ੍ਹਮਾਨੇ ਮਤ੍ਥਕੇ ਆਦਿਤ੍ਤਸੀਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤ੍ਥਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤਿ ਤਾਦਿਸਂ ਪਯੋਗਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਾਮਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਸਤੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਅਤਿਵਿਯ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕੋਧੂਪਾਯਾਸਵੂਪਸਮਾਯ ਓਵਾਦਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਤਦੇਕਟ੍ਠਤਾਯ ਕਾਮਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਸੀਸੇਨ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਂਵਿਗ੍ਗਹਦਯੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਸਂਯੁਤ੍ਤਕੇ ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸੁਤ੍ਤਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੪) ਦੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੩.੬੬-੭੩) –

‘‘ਦੇਵਲੋਕੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਚੇ, ਅਨੁਭੋਤ੍ਵਾ ਉਭੋ ਯਸੇ;

ਅਵਸਾਨੇ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਸਿਵਂ ਪਤ੍ਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ.

‘‘ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾਨ, ਬੋਧਿਂ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ;

ਯੋ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵੀ ਪੋਸੋ, ਤਸ੍ਸ ਕਿਂ ਨਾਮ ਦੁਲ੍ਲਭਂ.

‘‘ਮਗ੍ਗੇ ਫਲੇ ਆਗਮੇ ਚ, ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾਗੁਣੇਸੁ ਚ;

ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਧਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਯਾਮਿ ਅਨਾਸਵੋ.

‘‘ਪੁਰੇਹਂ ਬੋਧਿਯਾ ਪਤ੍ਤਂ, ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਹਟ੍ਠਮਾਨਸੋ;

ਇਮੇਹਿ ਵੀਸਤਙ੍ਗੇਹਿ, ਸਮਙ੍ਗੀ ਹੋਮਿ ਸਬ੍ਬਥਾ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਤੁਂ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.