੩. ਸੋਪਾਕਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਯਥਾਪਿ ਏਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੋਪਾਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਕਕੁਸਨ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਬੀਜਪੂਰਫਲਾਨਿ ਸਤ੍ਥੁ ਉਪਨੇਸਿ. ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸਿ ਭਗਵਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਚ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੁਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਖੀਰਭਤ੍ਤਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਹਿ ਅਪਰਾਪਰਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ ਏਕਦਾ ਮਨੁਸ੍ਸਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਏਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਖੀਰਭਤ੍ਤਂ ਅਦਾਸਿ. ਏਵਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਗਤੀਸੁ ਏਵ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਪੁਰਿਮਕਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾਯ ਦੁਗ੍ਗਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਦਸ ਮਾਸੇ ਕੁਚ੍ਛਿਨਾ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪਕ੍ਕੇ ਗਬ੍ਭੇ ਵਿਜਾਯਨਕਾਲੇ ਵਿਜਾਯਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਮੁਚ੍ਛਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਵੇਲਂ ਮਤਾ ਵਿਯ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਤਂ ਞਾਤਕਾ ‘‘ਮਤਾ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸੁਸਾਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤਕਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਵਾਤਵੁਟ੍ਠਿਯਾ ਉਟ੍ਠਿਤਾਯ ਅਗ੍ਗਿਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਦਾਰਕੋ ਪਚ੍ਛਿਮਭਾਵਿਕਤ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਰੋਗੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਮਾਤਾ ਪਨ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਦੇਵਤਾ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਰੂਪੇਨ ਸੁਸਾਨਗੋਪਕਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਯਕਾਲਂ ਪਤਿਰੂਪੇਨ ਆਹਾਰੇਨ ਪੋਸੇਸਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਸੁਸਾਨਗੋਪਕੋ ਚ ਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢੇਤਿ. ਸੋ ਤਥਾ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸੁਪਿਯੇਨ ਨਾਮ ਦਾਰਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੁਸਾਨੇ ਜਾਤਸਂਵਡ੍ਢਭਾਵਤੋ ਸੋਪਾਕੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਂ ਤਂ ਭਗਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਵੇਲਾਯ ਞਾਣਜਾਲਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵੇਨੇਯ੍ਯਬਨ੍ਧਵੇ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਞਾਣਜਲਨ੍ਤੋਗਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੁਸਾਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਦਾਰਕੋ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁਨਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਿਤਰਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਿਤਰਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਂ ਦਾਰਕਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਥਾ’’ਤਿ ਅਨੁਜਾਨਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਨਿਯੋਜੇਸਿ. ਸੋ ਮੇਤ੍ਤਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਸਾਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਚ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੪੫.੧-੭) –

‘‘ਕਕੁਸਨ੍ਧੋ ਮਹਾਵੀਰੋ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨ ਪਾਰਗੂ;

ਗਣਮ੍ਹਾ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਸੋ, ਅਗਮਾਸਿ ਵਨਨ੍ਤਰਂ.

‘‘ਬੀਜਮਿਞ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਲਤਾਯ ਆਵੁਣਿਂ ਅਹਂ;

ਭਗਵਾ ਤਮ੍ਹਿ ਸਮਯੇ, ਝਾਯਤੇ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ.

‘‘ਦਿਸ੍ਵਾਨਹਂ ਦੇਵਦੇਵਂ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ;

ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਵੀਰਸ੍ਸ, ਬੀਜਮਿਞ੍ਜਮਦਾਸਹਂ.

‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਪ੍ਪਮ੍ਹਿ, ਯਂ ਮਿਞ੍ਜਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਬੀਜਮਿਞ੍ਜਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸੋਸਾਨਿਕਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾਪਿ ਏਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

੩੩. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਤਿ ਓਪਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਏਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਪੁਨਾਤਿ ਚ ਕੁਲਵਂਸਂ ਤਾਯਤਿ ਚਾਤਿ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਰਜਾਦਿਭੇਦੋ ਪੁਤ੍ਤੋ. ਏਕੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਏਕਪੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ. ਵਿਸਯੇ ਚੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਪਿਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਚੇਵ ਏਕਪੁਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਰੂਪਸੀਲਾਚਾਰਾਦੀਹਿ ਚ ਪੇਮਕਰਣਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ. ਕੁਸਲੀਤਿ ਕੁਸਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਖੇਮਂ ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵੋ, ਤਂ ਲਭਿਤਬ੍ਬਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕੁਸਲੀ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤੇਸੀ ਮੇਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯੋ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਪਾਣੇਸੂਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਵਾ ਭਵਾਦੀਸੁ, ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਵਾ ਅਵਤ੍ਥਾਸੁ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੇ ਪਿਯੇ ਮਨਾਪੇ ਮਾਤਾਪਿਤਾ ਕੁਸਲੀ ਏਕਨ੍ਤਹਿਤੇਸੀ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦਿਭੇਦਾਸੁ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਦਿਸਾਸੁ, ਕਾਮਭਵਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਭਵੇਸੁ ਦਹਰਾਦਿਭੇਦਾਸੁ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਅਵਤ੍ਥਾਸੁ ਚ ਠਿਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਏਕਨ੍ਤਹਿਤੇਸਿਤਾਯ ਕੁਸਲੀ ਭਵੇਯ੍ਯ, ‘‘ਮਿਤ੍ਤੋ ਉਦਾਸੀਨੋ ਪਞ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ’’ਤਿ ਸੀਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਕਰਸਂ ਮੇਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਇਮਂ ਪਨ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾਥ, ਯੇ ਤੇ ਭਗਵਤਾ ‘ਸੁਖਂ ਸੁਪਤੀ’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੧੧.੧੫) ਏਕਾਦਸ ਮੇਤ੍ਤਾਨਿਸਂਸਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਕਂਸੇਨ ਤੇਸਂ ਭਾਗਿਨੋ ਭਵਥਾ’’ਤਿ ਓਵਾਦਮਦਾਸਿ.

ਸੋਪਾਕਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.