੨. ਸੁਪ੍ਪਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਜਰਂ ਜੀਰਮਾਨੇਨਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਫਲਾਫਲਂ ਅਦਾਸਿ, ਤਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕਾਲੇ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਲਦ੍ਧਸਂਵੇਗੋ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਜਾਤਿਮਦੇਨ ਸੁਤਮਦੇਨ ਚ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਕ੍ਕਂਸੇਨ੍ਤੋ ਪਰੇ ਚ ਵਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਵਿਹਾਸਿ. ਸੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਰਿਭੂਤਰੂਪੇ ਸੁਸਾਨਗੋਪਕਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸੁਪ੍ਪਿਯੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਹਾਯਭੂਤਂ ਸੋਪਾਕਤ੍ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਂਵੇਗੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜਰਂ ਜੀਰਮਾਨੇਨਾ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.
੩੨. ਤਤ੍ਥ ਅਜਰਨ੍ਤਿ ਜਰਾਰਹਿਤਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਜਾਤਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਜਰਾ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਧਿਗਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਜਰਾਭਾਵਹੇਤੁਤੋਪਿ ਅਜਰਂ ਨਾਮ. ਜੀਰਮਾਨੇਨਾਤਿ ਜੀਰਨ੍ਤੇਨ, ਖਣੇ ਖਣੇ ਜਰਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੇਨ. ਤਪ੍ਪਮਾਨੇਨਾਤਿ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਮਾਨੇਨ, ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਏਕਾਦਸਹਿ ਅਗ੍ਗੀਹਿ ਦਯ੍ਹਮਾਨੇਨ. ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਪਾਭਾਵਤੋ ਨਿਬ੍ਬੁਤਸਭਾਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਨਿਮਿਯਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯਂ. ਪਰਮਂ ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਅਨਵਸੇਸਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮਧਮ੍ਮਤਾਯ ਉਤ੍ਤਮਂ ਸਨ੍ਤਿਂ. ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਅਨਨੁਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਖਣੇ ਖਣੇ ਜਰਾਯ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਮਾਨਤ੍ਤਾ ਜੀਰਮਾਨੇਨ, ਤਥਾ ਰਾਗਗ੍ਗਿਆਦੀਹਿ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਮਾਨੇਨ ਗਤੋ ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚੇਨ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਸਾਰੇਨ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਅਨੁਪਸਨ੍ਤਸਭਾਵੇਨ ਸਉਪਦ੍ਦਵੇਨ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਅਜਰਂ ਪਰਮੁਪਸਮਭੂਤਂ ਕੇਨਚਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਮਿਯਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਂ ‘‘ਮਹਾ ਵਤ ਮੇ ਲਾਭੋ ਮਹਾ ਉਦਯੋ ਹਤ੍ਥਗਤੋ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਭਣ੍ਡਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਾ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਮਾਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਯਂ ਥੇਰੋ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯੇ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਚ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਤਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਟਿਪੇਸਿਤਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਿਮਿਯਂ ਪਰਮਂ ਸਨ੍ਤਿਂ, ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਯਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੨.੫੧-੭੭) –
‘‘ਵਰੁਣੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਨ੍ਤਪਾਰਗੂ;
ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦਸ ਪੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਵਨਮਜ੍ਝੋਗਹਿਂ ਤਦਾ.
‘‘ਅਸ੍ਸਮਂ ਸੁਕਤਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਂ ਮਨੋਰਮਂ;
ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਵਸਾਮਿ ਵਿਪਿਨੇ ਅਹਂ.
‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਲੋਕਵਿਦੂ, ਆਹੁਤੀਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੋ;
ਮਮੁਦ੍ਧਰਿਤੁਕਾਮੋ ਸੋ, ਆਗਚ੍ਛਿ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਂ.
‘‘ਯਾਵਤਾ ਵਨਸਣ੍ਡਮ੍ਹਿ, ਓਭਾਸੋ ਵਿਪੁਲੋ ਅਹੁ;
ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ, ਪਜ੍ਜਲੀ ਵਿਪਿਨਂ ਤਦਾ.
‘‘ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਤਂ ਪਾਟਿਹੀਰਂ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;
ਪਤ੍ਤਪੁਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਫਲੇਨ ਪੂਜਯਿਂ ਅਹਂ.
‘‘ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਸਹਖਾਰਿਮਦਾਸਹਂ;
ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿ.
‘‘ਖਾਰਿਭਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਪਚ੍ਛਤੋ ਏਹਿ ਮੇ ਤੁਵਂ;
ਪਰਿਭੁਤ੍ਤੇ ਚ ਸਙ੍ਘਮ੍ਹਿ, ਪੁਞ੍ਞਂ ਤਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਪੁਟਕਂ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸਦਾਸਹਂ;
ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਤੁਸਿਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਹਂ.
‘‘ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਨਚ੍ਚੇਹਿ, ਗੀਤੇਹਿ ਵਾਦਿਤੇਹਿ ਚ;
ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤਂ, ਅਨੁਭੋਮਿ ਸਦਾ ਸੁਖਂ.
‘‘ਯਂ ਯਂ ਯੋਨੁਪਪਜ੍ਜਾਮਿ, ਦੇਵਤ੍ਤਂ ਅਥ ਮਾਨੁਸਂ;
ਭੋਗੇ ਮੇ ਊਨਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਯਾਵਤਾ ਚਤੁਰੋ ਦੀਪਾ, ਸਸਮੁਦ੍ਦਾ ਸਪਬ੍ਬਤਾ;
ਫਲਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾਨ, ਇਸ੍ਸਰਂ ਕਾਰਯਾਮਹਂ.
‘‘ਯਾਵਤਾ ਯੇ ਪਕ੍ਖਿਗਣਾ, ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਚੇ;
ਤੇਪਿ ਮੇ ਵਸਮਨ੍ਵੇਨ੍ਤਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਯਾਵਤਾ ਵਨਸਣ੍ਡਮ੍ਹਿ, ਯਕ੍ਖਾ ਭੂਤਾ ਚ ਰਕ੍ਖਸਾ;
ਕੁਮ੍ਭਣ੍ਡਾ ਗਰੁਲ਼ਾ ਚਾਪਿ, ਪਾਰਿਚਰਿਯਂ ਉਪੇਨ੍ਤਿ ਮੇ.
‘‘ਕੁਮ੍ਮਾ ਸੋਣਾ ਮਧੁਕਾਰਾ, ਡਂਸਾ ਚ ਮਕਸਾ ਉਭੋ;
ਤੇਪਿ ਮਂ ਵਸਮਨ੍ਵੇਨ੍ਤਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਸੁਪਣ੍ਣਾ ਨਾਮ ਸਕੁਣਾ, ਪਕ੍ਖਿਜਾਤਾ ਮਹਬ੍ਬਲਾ;
ਤੇਪਿ ਮਂ ਸਰਣਂ ਯਨ੍ਤਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਯੇਪਿ ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਨਾਗਾ, ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋ ਮਹਾਯਸਾ;
ਤੇਪਿ ਮਂ ਵਸਮਨ੍ਵੇਨ੍ਤਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਸੀਹਾ ਬ੍ਯਗ੍ਘਾ ਚ ਦੀਪੀ ਚ, ਅਚ੍ਛਕੋਕਤਰਚ੍ਛਕਾ;
ਤੇਪਿ ਮਂ ਵਸਮਨ੍ਵੇਨ੍ਤਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਓਸਧੀ ਤਿਣਵਾਸੀ ਚ, ਯੇ ਚ ਆਕਾਸਵਾਸਿਨੋ;
ਸਬ੍ਬੇ ਮਂ ਸਰਣਂ ਯਨ੍ਤਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਸੁਦੁਦ੍ਦਸਂ ਸੁਨਿਪੁਣਂ, ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ;
ਫਸ੍ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਅਟ੍ਠ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ, ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸਵੋ;
ਆਤਾਪੀ ਨਿਪਕੋ ਚਾਹਂ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਯੇ ਫਲਟ੍ਠਾ ਬੁਦ੍ਧਪੁਤ੍ਤਾ, ਖੀਣਦੋਸਾ ਮਹਾਯਸਾ;
ਅਹਮਞ੍ਞਤਰੋ ਤੇਸਂ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਸੁਕ੍ਕਮੂਲੇਨ ਚੋਦਿਤੋ;
ਸਬ੍ਬਾਸਵੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸਵੋ.
‘‘ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਇਦ੍ਧਿਪਤ੍ਤਾ ਚ, ਬੁਦ੍ਧਪੁਤ੍ਤਾ ਮਹਾਯਸਾ;
ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ, ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਅਹਂ.
‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਫਲਂ ਅਦਦਿਂ ਤਦਾ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਵਸੇਨ ਅਭਾਸਿ.
ਸੁਪ੍ਪਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.