੧੦. ਉਤ੍ਤਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਆਬਾਧੇ ਮੇ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਤ੍ਤਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਚਤੁਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਚਨ੍ਦਭਾਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਮਹਾਰੂਪੋ ਸੁਸੁਮਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰਂ ਉਪਗਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਪਾਰਂ ਨੇਤੁਕਾਮੋ ਤੀਰਸਮੀਪੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਪਾਦੇ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਹਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੋ ਪੀਤਿਵੇਗੇਨ ਦਿਗੁਣੁਸ੍ਸਾਹੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਸੀਘੇਨ ਜਵੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਤੀਰਂ ਨੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਇਤੋ ਚੁਤੋ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਚਤੁਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਅਮਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਸੋ ਤਥਾ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਿਯੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਮਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਸੀਲਾਦੀਨਂ ਅਵਿਸੋਧਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਓਵਾਦਂ ਯਾਚਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਉਤ੍ਤਿਯ, ਆਦਿਮੇਵ ਵਿਸੋਧੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੬੯) ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਓਵਾਦਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਓਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਤਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਆਬਾਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਨ ਆਬਾਧੇ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗੋ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੩.੧੬੯-੧੭੯) –

‘‘ਚਨ੍ਦਭਾਗਾਨਦੀਤੀਰੇ, ਸੁਸੁਮਾਰੋ ਅਹਂ ਤਦਾ;

ਸਗੋਚਰਪਸੁਤੋਹਂ, ਨਦਿਤਿਤ੍ਥਂ ਅਗਚ੍ਛਹਂ.

‘‘ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥੋ ਤਮ੍ਹਿ ਸਮਯੇ, ਸਯਮ੍ਭੂ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲੋ;

ਨਦਿਂ ਤਰਿਤੁਕਾਮੋ ਸੋ, ਨਦਿਤਿਤ੍ਥਂ ਉਪਾਗਮਿ.

‘‘ਉਪਗਤੇ ਚ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥੁਪਾਗਮਿਂ;

ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਇਮਂ ਵਾਚਂ ਉਦੀਰਯਿਂ.

‘‘ਅਭਿਰੂਹ ਮਹਾਵੀਰ, ਤਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ ਅਹਂ ਤੁਵਂ;

ਪੇਤ੍ਤਿਕਂ ਵਿਸਯਂ ਮਯ੍ਹਂ, ਅਨੁਕਮ੍ਪ ਮਹਾਮੁਨਿ.

‘‘ਮਮ ਉਗ੍ਗਜ੍ਜਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਅਭਿਰੂਹਿ ਮਹਾਮੁਨਿ;

ਹਟ੍ਠੋ ਹਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਤਾਰੇਸਿਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ.

‘‘ਨਦਿਯਾ ਪਾਰਿਮੇ ਤੀਰੇ, ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥੋ ਲੋਕਨਾਯਕੋ;

ਅਸ੍ਸਾਸੇਸਿ ਮਮਂ ਤਤ੍ਥ, ਅਮਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾਨ, ਦੇਵਲੋਕਂ ਅਗਚ੍ਛਹਂ;

ਦਿਬ੍ਬਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਿਂ, ਅਚ੍ਛਰਾਹਿ ਪੁਰਕ੍ਖਤੋ.

‘‘ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਚ ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਮਕਾਸਹਂ;

ਤੀਣਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ, ਮਹਿਯਾ ਇਸ੍ਸਰੋ ਅਹੁਂ.

‘‘ਵਿਵੇਕਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋਹਂ, ਨਿਪਕੋ ਚ ਸੁਸਂਵੁਤੋ;

ਧਾਰੇਮਿ ਅਨ੍ਤਿਮਂ ਦੇਹਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ.

‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਤਾਰੇਸਿਂ ਯਂ ਨਰਾਸਭਂ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਤਰਣਾਯ ਇਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਕਾਰਵਿਭਾਵਨਮੁਖੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਬਾਧੇ ਮੇ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

੩੦. ਤਤ੍ਥ ਆਬਾਧੇ ਮੇ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਤਿ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਆਬਾਧਨਤੋ ‘‘ਆਬਾਧੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇ ਵਿਸਭਾਗਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਹੇਤੁਕੇ ਰੋਗੇ ਮਯ੍ਹਂ ਸਞ੍ਜਾਤੇ. ਸਤਿ ਮੇ ਉਦਪਜ੍ਜਥਾਤਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮੇ ਆਬਾਧੋ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਆਬਾਧੋ ਵਡ੍ਢੇਯ੍ਯ. ਯਾਵ ਪਨਾਯਂ ਆਬਾਧੋ ਨ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਾਮਿ ‘ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਧਿਗਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’’ਤਿ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾ ਸਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਬਾਧਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਪੀਲ਼ਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਉਦਪਾਦਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਬੋਧੋ ਮੇ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕਾਲੋ ਮੇ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਹਿ ਸਤਿਂ ਅਙ੍ਕੁਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ.

ਉਤ੍ਤਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਤਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.