੯. ਕੁਲਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਉਦਕਞ੍ਹਿ ਨਯਨ੍ਤੀਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਕੁਲਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਥੇਰੋ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਬਹੁਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਕਾਸੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਫਲਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿ. ਸੋ ਅਤਿਵਿਯ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਾਪਟਿਲਾਭੇਨ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਇਮਂ ਪੁਰਿਸਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਛਪਿ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਾਨਿ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਕੁਲੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਾਸਨੇ ਲਦ੍ਧਪ੍ਪਸਾਦੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਬਹੁਲਤਾਯ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਭੂਮਿਂ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਵਾਹਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਉਦਕਂ ਨੇਨ੍ਤੇ ਪੁਰਿਸੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਉਸੁਕਾਰਂ ਉਸੁਦਣ੍ਡਕਂ ਉਸੁਯਨ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖਿਕੋਟਿਯਾ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਰਨੇਮਿਨਾਭਿਆਦਿਕੇ ਰਥਚਕ੍ਕਾਵਯਵੇ ਤਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਤਚ੍ਛਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਿਟ੍ਠਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪਮਾਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਦਮਨੇ ਉਪਨੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਚੇਤਨਂ ਉਦਕਮ੍ਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਇਚ੍ਛਿਕਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨਯਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਅਚੇਤਨਂ ਵਙ੍ਕਮ੍ਪਿ ਸਰਦਣ੍ਡਂ ਉਪਾਯੇਨ ਨਮੇਨ੍ਤੋ ਉਜੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਅਚੇਤਨਂ ਕਟ੍ਠਕਲ਼ਿਙ੍ਗਰਾਦਿਂ ਤਚ੍ਛਕਾ ਨੇਮਿਆਦਿਵਸੇਨ ਵਙ੍ਕਂ ਉਜੁਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਅਹਂ ਸਕਚਿਤ੍ਤਂ ਉਜੁਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੧.੯੧-੯੯) –

‘‘ਨਗਰੇ ਬਨ੍ਧੁਮਤਿਯਾ, ਆਰਾਮਿਕੋ ਅਹਂ ਤਦਾ;

ਅਦ੍ਦਸਂ ਵਿਰਜਂ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਨਿਲਞ੍ਜਸੇ.

‘‘ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਫਲਂ ਗਯ੍ਹ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸਦਾਸਹਂ;

ਆਕਾਸੇ ਠਿਤਕੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿ ਮਹਾਯਸੋ.

‘‘ਵਿਤ੍ਤਿਸਞ੍ਜਨਨੋ ਮਯ੍ਹਂ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਾਵਹੋ;

ਫਲਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾਨ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ.

‘‘ਅਧਿਗਚ੍ਛਿਂ ਤਦਾ ਪੀਤਿਂ, ਵਿਪੁਲਞ੍ਚ ਸੁਖੁਤ੍ਤਮਂ;

ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇਵ ਰਤਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਹਿਂ ਤਹਿਂ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਫਲਂ ਅਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਮੇ, ਸਮਾਧਿਕੁਸਲੋ ਅਹਂ;

ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਯਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਅਙ੍ਕੁਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਦਮਨਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਦਕਞ੍ਹਿ ਨਯਨ੍ਤਿ ਨੇਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

੧੯. ਤਤ੍ਥ ਉਦਕਂ ਹੀਤਿ ਹਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਨਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਥਵਿਯਾ ਤਂ ਤਂ ਥਲਟ੍ਠਾਨਂ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਨਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਮਾਤਿਕਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਦੋਣਿਂ ਵਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨੇਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਤੇ ਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨੇਤ੍ਤਿਕਾ. ਤੇਜਨਨ੍ਤਿ ਕਣ੍ਡਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਨੇਤ੍ਤਿਕਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਉਦਕਂ ਨਯਨ੍ਤਿ, ਉਸੁਕਾਰਾਪਿ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਜਨਂ ਨਮਯਨ੍ਤਿ ਉਜੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਨਮਨਵਸੇਨ ਤਚ੍ਛਕਾ ਨੇਮਿਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਤਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਦਾਰੁਂ ਨਮਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਉਜੁਂ ਵਾ ਵਙ੍ਕਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਬ੍ਬਤਾ ਯਥਾਸਮਾਦਿਨ੍ਨੇਨ ਸੀਲਾਦਿਨਾ ਸੁਨ੍ਦਰਵਤਾ ਧੀਰਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਮੇਨ੍ਤਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਤੇਸੁ ਏਕਨ੍ਤਦਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਕੁਲਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.