੮. ਸਿਙ੍ਗਾਲਪਿਤੁਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਹੁ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਾਯਾਦੋਤਿ ਸਿਙ੍ਗਾਲਕਪਿਤੁਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਇਤੋ ਚਤੁਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਸਤਰਂਸਿਂ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਤਾਲਫਲਂ ਅਦਾਸਿ. ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਮਨੁਸ੍ਸਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਸਾਸਨੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਕਸਞ੍ਞਂ ਭਾਵੇਸਿ. ਪੁਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਦਾਰਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਸਿਙ੍ਗਾਲਕੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਤੇਨ ਨਂ ਸਿਙ੍ਗਾਲਕਪਿਤਾਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਘਰਬਨ੍ਧਨਂ ਪਹਾਯ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਿਕਸਞ੍ਞਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਗ੍ਗੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਸੁਸੁਮਾਰਗਿਰੇ ਭੇਸਕਲ਼ਾਵਨੇ, ਅਥਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਉਸ੍ਸਾਹਜਨਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਭਾਵਨਾਫਲਂ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੀ ‘‘ਅਹੁ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਾਯਾਦੋ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.
੧੮. ਤਤ੍ਥ ਅਹੂਤਿ ਹੋਤਿ, ਵਤ੍ਤਮਾਨਤ੍ਥੇ ਹਿ ਇਦਂ ਅਤੀਤਕਾਲਵਚਨਂ. ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ. ਦਾਯਾਦੋਤਿ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦੋ ਨਵਵਿਧਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਦਾਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਦਾਯਕੋ ਗਣ੍ਹਨਕੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਹੂਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਏਵਂਨਾਮਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਾਯਾਦਭਾਵੇ ਕੋਚਿ ਵਿਬਨ੍ਧੋ ਇਦਾਨੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਞ੍ਞੇਹਂ ਕਾਮਰਾਗਂ ਸੋ, ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਵਹਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਭੇਸਕਲ਼ਾਵਨੇਤਿ ਭੇਸਕੇਨ ਨਾਮ ਯਕ੍ਖੇਨ ਲਭਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਭੇਸਕਲ਼ਾਨਂ ਵਾ ਕਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਬਹੁਲਤਾਯ ‘‘ਭੇਸਕਲ਼ਾਵਨ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇ ਅਰਞ੍ਞੇ. ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਾਯਾਦਭਾਵੇ ਕਾਰਣਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਕੇਵਲਂ ਅਟ੍ਠਿਸਞ੍ਞਾਯ, ਅਫਰੀ ਪਥਵਿਂ ਇਮ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਵਲਨ੍ਤਿ ਸਕਲਂ ਅਨਵਸੇਸਂ. ਅਟ੍ਠਿਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਟ੍ਠਿਕਭਾਵਨਾਯ. ਅਫਰੀਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨ ਪਤ੍ਥਰਿ. ਪਥਵਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਥਵਿਂ. ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਹਿ ਇਧ ‘‘ਪਥਵੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਕੋ ਇਮਂ ਪਥਵਿਂ ਵਿਚ੍ਚੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਮਞ੍ਞੇਹਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ਅਹਂ. ‘‘ਮਞ੍ਞਾਹ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਸੋਤਿ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਕਾਮਰਾਗਂ ਪਹਿਸ੍ਸਤਿ ਪਜਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞੇ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਟ੍ਠਿਕਸਞ੍ਞਾਯ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਲਦ੍ਧਾਯ ਅਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾਯ ਸਕਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ‘‘ਅਟ੍ਠੀ’’ਤ੍ਵੇਵ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਅਟ੍ਠਿਕਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰੇਨੇਵ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਕਾਮਰਾਗਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਾ ਕਾਮਨਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਕਾਮੋ’’, ਰਞ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਰਾਗੋ’’ਤਿ ਚ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਤਣ੍ਹਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਪਜਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋ ਥੇਰੋ ‘‘ਅਯਂ ਦੇਵਤਾ ਮਯ੍ਹਂ ਉਸ੍ਸਾਹਜਨਨਤ੍ਥਂ ਏਵਮਾਹਾ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਾਨਵੀਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੧.੮੫-੯੦) –
‘‘ਸਤਰਂਸੀ ਨਾਮ ਭਗਵਾ, ਸਯਮ੍ਭੂ ਅਪਰਾਜਿਤੋ;
ਵਿਵੇਕਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਨ, ਗੋਚਰਾਯਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਿ.
‘‘ਫਲਹਤ੍ਥੋ ਅਹਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਉਪਗਚ੍ਛਿਂ ਨਰਾਸਭਂ;
ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਤਾਲਫਲਮਦਾਸਹਂ.
‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਫਲਂ ਅਦਦਿਂ ਤਦਾ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਪਤਿਮਾਨੇਨ੍ਤੋ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ਅਭਾਸਿ. ਤਦੇਵਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਸਿਙ੍ਗਾਲਪਿਤੁਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.