੭. ਯਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤੋ ਸੁਵਸਨੋਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਯਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਸੁਮੇਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਨਾਗਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਵਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਮਹਗ੍ਘੇਨ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸਿ, ਏਕਮੇਕਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਮਹਗ੍ਘੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚੇਕਦੁਸ੍ਸਯੁਗੇਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਮਣਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬੋਧਿਮਣ੍ਡਂ ਸਤ੍ਤਹਿ ਰਤਨੇਹਿ ਪੂਜੇਸਿ. ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਏਵਂ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਮਹਾਵਿਭਵਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਯਸੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ ਪਰਮਸੁਖੁਮਾਲੋ. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਤਯੋ ਪਾਸਾਦਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੨੫) ਆਗਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸੋ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁਨਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਨਿਦ੍ਦਾਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਪਰਿਜਨਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗੋ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਦੁਕਾਰੂਲ਼੍ਹੋਵ ਗੇਹਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤੋ ਦੇਵਤਾਵਿਵਟੇਨ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਤਨਸਮੀਪਂ ਗਤੋ ‘‘ਉਪਦ੍ਦੁਤਂ ਵਤ, ਭੋ, ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਵਤ, ਭੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਇਸਿਪਤਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਏਹਿ, ਯਸ, ਇਦਂ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਂ, ਇਦਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ‘‘ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਕਿਰ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਦੁਕਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਦੇਸਨਾਯ ਕਤਾਯ ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਵੇਸਨਤ੍ਥਂ ਆਗਤਸ੍ਸ ਪਿਤੁ ਭਗਵਤਾ ਸਚ੍ਚਦੇਸਨਾਯ ਕਰਿਯਮਾਨਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੪੦.੪੫੬-੪੮੩) –

‘‘ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਓਗ੍ਗਯ੍ਹ, ਭਵਨਂ ਮੇ ਸੁਨਿਮ੍ਮਿਤਂ;

ਸੁਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ, ਚਕ੍ਕਵਾਕਪਕੂਜਿਤਾ.

‘‘ਮਨ੍ਦਾਲਕੇਹਿ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਪਦੁਮੁਪ੍ਪਲਕੇਹਿ ਚ;

ਨਦੀ ਚ ਸਨ੍ਦਤੇ ਤਤ੍ਥ, ਸੁਪਤਿਤ੍ਥਾ ਮਨੋਰਮਾ.

‘‘ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਨਾਨਾਦਿਜਸਮੋਤ੍ਥਤਾ;

ਮਯੂਰਕੋਞ੍ਚਾਭਿਰੁਦਾ, ਕੋਕਿਲਾਦੀਹਿ ਵਗ੍ਗੁਹਿ.

‘‘ਪਾਰੇਵਤਾ ਰਵਿਹਂਸਾ ਚ, ਚਕ੍ਕਵਾਕਾ ਨਦੀਚਰਾ;

ਦਿਨ੍ਦਿਭਾ ਸਾਲ਼ਿਕਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਪਮ੍ਮਕਾ ਜੀਵਜੀਵਕਾ.

‘‘ਹਂਸਾ ਕੋਞ੍ਚਾਪਿ ਨਦਿਤਾ, ਕੋਸਿਯਾ ਪਿਙ੍ਗਲਾ ਬਹੂ;

ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਮਣਿਮੁਤ੍ਤਿਕਵਾਲੁਕਾ.

‘‘ਸਬ੍ਬਸੋਣ੍ਣਮਯਾ ਰੁਕ੍ਖਾ, ਨਾਨਾਗਨ੍ਧਸਮੇਰਿਤਾ;

ਉਜ੍ਜੋਤੇਨ੍ਤਿ ਦਿਵਾਰਤ੍ਤਿਂ, ਭਵਨਂ ਸਬ੍ਬਕਾਲਿਕਂ.

‘‘ਸਟ੍ਠਿਤੂਰਿਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਸਾਯਂ ਪਾਤੋ ਪਵਜ੍ਜਰੇ;

ਸੋਲ਼ਸਿਤ੍ਥਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਮਂ ਸਦਾ.

‘‘ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਭਵਨਾ, ਸੁਮੇਧਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ;

ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਵਨ੍ਦਯਿਂ ਤਂ ਮਹਾਯਸਂ.

‘‘ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਸਸਙ੍ਘਂ ਤਂ ਨਿਮਨ੍ਤਯਿਂ;

ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ ਸੋ ਧੀਰੋ, ਸੁਮੇਧੋ ਲੋਕਨਾਯਕੋ.

‘‘ਮਮ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ ਮਹਾਮੁਨਿ;

ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਭਵਨਂ ਮੇ ਉਪਾਗਮਿਂ.

‘‘ਆਮਨ੍ਤਯਿਂ ਪਰਿਜਨਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਾਥ ਵੋ;

ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਭਵਨਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਲਾਭਾ ਅਮ੍ਹਂ ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਨੋ, ਯੇ ਵਸਾਮ ਤਵਨ੍ਤਿਕੇ;

ਮਯਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਪੂਜਂ ਕਸ੍ਸਾਮ ਸਤ੍ਥੁਨੋ.

‘‘ਅਨ੍ਨਂ ਪਾਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਕਾਲਂ ਆਰੋਚਯਿਂ ਅਹਂ;

ਵਸੀਸਤਸਹਸ੍ਸੇਹਿ, ਉਪੇਸਿ ਲੋਕਨਾਯਕੋ.

‘‘ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੇਹਿ ਤੂਰਿਯੇਹਿ, ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਮਕਾਸਹਂ;

ਸਬ੍ਬਸੋਣ੍ਣਮਯੇ ਪੀਠੇ, ਨਿਸੀਦਿ ਪੁਰਿਸੁਤ੍ਤਮੋ.

‘‘ਉਪਰਿਚ੍ਛਦਨਂ ਆਸਿ, ਸਬ੍ਬਸੋਣ੍ਣਮਯਂ ਤਦਾ;

ਬੀਜਨਿਯੋ ਪਵਾਯਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੇ.

‘‘ਪਹੂਤੇਨਨ੍ਨਪਾਨੇਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਮਤਪ੍ਪਯਿਂ;

ਪਚ੍ਚੇਕਦੁਸ੍ਸਯੁਗਲ਼ੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸਦਾਸਹਂ.

‘‘ਯਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸੁਮੇਧੋਤਿ, ਲੋਕਾਹੁਤਿਪਟਿਗ੍ਗਹਂ;

ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਥ.

‘‘ਯੋ ਮੇ ਅਨ੍ਨੇਨ ਪਾਨੇਨ, ਸਬ੍ਬੇ ਇਮੇ ਚ ਤਪ੍ਪਯਿਂ;

ਤਮਹਂ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਣਾਥ ਮਮ ਭਾਸਤੋ.

‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸੇ ਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਦੇਵਲੋਕੇ ਰਮਿਸ੍ਸਤਿ;

ਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਰਾਜਾ ਚ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਯੋਨਿਂ, ਦੇਵਤ੍ਤਂ ਅਥ ਮਾਨੁਸਂ;

ਸਬ੍ਬਦਾ ਸਬ੍ਬਸੋਵਣ੍ਣਂ, ਛਦਨਂ ਧਾਰਯਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤਿਂਸਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;

ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦਾਯਾਦੋ, ਓਰਸੋ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤੋ;

ਸਬ੍ਬਾਸਵੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤਿਨਾਸਵੋ.

‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਚਿਤਕੇ ਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਛਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਡਯ੍ਹਥ.

‘‘ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਮੇ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯਾ;

ਮਣ੍ਡਪੇ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਾ, ਸਨ੍ਤਾਪੋ ਮੇ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਤਿਂਸਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਯਂ ਦਾਨਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਸਬ੍ਬਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਯਸਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਬਾਹੁਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਚਨਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਕੇਸਮਸ੍ਸੁ ਅਟ੍ਠਪਰਿਕ੍ਖਾਰਧਰੋ ਵਸ੍ਸਸਟ੍ਠਿਕਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਰਿਮਾਵਤ੍ਥਵਸੇਨ –

੧੧੭. ‘‘ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤੋ ਸੁਵਸਨੋ, ਸਬ੍ਬਾਭਰਣਭੂਸਿਤੋ;

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਜ੍ਝਗਮਿਂ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤੋਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰੇਨ ਕੁਙ੍ਕੁਮਚਨ੍ਦਨਾਨੁਲੇਪਨੇਨ ਵਿਲਿਤ੍ਤਗਤ੍ਤੋ. ਸੁਵਸਨੋਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮਹਗ੍ਘਕਾਸਿਕਵਤ੍ਥਵਸਨੋ. ਸਬ੍ਬਾਭਰਣਭੂਸਿਤੋਤਿ ਸੀਸੂਪਗਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਆਭਰਣੇਹਿ ਅਲਙ੍ਕਤੋ. ਅਜ੍ਝਗਮਿਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿਂ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਯਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.