੩. ਵਨਵਚ੍ਛਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਚ੍ਛੋਦਿਕਾ ਪੁਥੁਸਿਲਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਨਵਚ੍ਛਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਬੀਜਂ ਰੋਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਪਰਾਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਰਣਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜਿਤੋ ਪਲਾਯਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਤਸ੍ਸ ਮੂਲਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਿਬਨ੍ਧੇਹਿ ਅਸੋਕਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਮੁਖੋ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਮਾਰੇਤੁਂ ਆਗਤੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੋਪੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਂ ਏਵ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਸਤਪੋਰਿਸੇ ਪਪਾਤੇ ਪਪਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਭਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ‘‘ਵਚ੍ਛੋ’’ਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸਮਾਗਮੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੬.੭-੧੪) –

‘‘ਪਰਕਮ੍ਮਾਯਨੇ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਅਪਰਾਧਂ ਅਕਾਸਹਂ;

ਵਨਨ੍ਤਂ ਅਭਿਧਾਵਿਸ੍ਸਂ, ਭਯਵੇਰਸਮਪ੍ਪਿਤੋ.

‘‘ਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਪਾਦਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਪਿਣ੍ਡਿਬਨ੍ਧਂ ਸੁਨਿਮ੍ਮਿਤਂ;

ਤਮ੍ਬਪੁਪ੍ਫਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਬੋਧਿਯਂ ਓਕਿਰਿਂ ਅਹਂ.

‘‘ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਨ ਤਂ ਬੋਧਿਂ, ਪਾਟਲਿਂ ਪਾਦਪੁਤ੍ਤਮਂ;

ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾਨ, ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਉਪਾਵਿਸਿਂ.

‘‘ਗਤਮਗ੍ਗਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤਾ, ਆਗਚ੍ਛੁਂ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ;

ਤੇ ਚ ਦਿਸ੍ਵਾਨਹਂ ਤਤ੍ਥ, ਆਵਜ੍ਜਿਂ ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮਂ.

‘‘ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਨ ਅਹਂ ਬੋਧਿਂ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ;

ਅਨੇਕਤਾਲੇ ਪਪਤਿਂ, ਗਿਰਿਦੁਗ੍ਗੇ ਭਯਾਨਕੇ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਪੁਪ੍ਫਮਭਿਰੋਪਯਿਂ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਬੋਧਿਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਇਤੋ ਚ ਤਤਿਯੇ ਕਪ੍ਪੇ, ਰਾਜਾ ਸੁਸਞ੍ਞਤੋ ਅਹਂ;

ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲੋ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਵਿਵੇਕਾਭਿਰਤਿਯਾ ਵਨੇਯੇਵ ਵਸਿ, ਤੇਨ ਵਨਵਚ੍ਛੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਅਥ ਕਦਾਚਿ ਥੇਰੋ ਞਾਤਿਜਨਾਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਰਾਜਗਹਂ ਗਤੋ ਤਤ੍ਥ ਞਾਤਕੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਿਯਮਾਨੋ ਕਤਿਪਾਹਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਗਮਨਾਕਾਰਂ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਂ ਞਾਤਕਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਧੁਰਵਿਹਾਰੇ ਵਸਥ, ਮਯਂ ਉਪਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਤੇਸਂ ਪਬ੍ਬਤਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਿਤ੍ਤਨਾਪਦੇਸੇਨ ਵਿਵੇਕਾਭਿਰਤਿਂ ਨਿਵੇਦੇਨ੍ਤੋ –

੧੧੩. ‘‘ਅਚ੍ਛੋਦਿਕਾ ਪੁਥੁਸਿਲਾ, ਗੋਨਙ੍ਗੁਲਮਿਗਾਯੁਤਾ;

ਅਮ੍ਬੁਸੇਵਾਲਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਸੇਲਾ ਰਮਯਨ੍ਤਿ ਮ’’ਨ੍ਤਿ. – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਅਚ੍ਛੋਦਿਕਾਤਿ ਅਚ੍ਛਂ ਅਬਹਲਂ ਸੁਖੁਮਂ ਉਦਕਂ ਏਤੇਸੂਤਿ ‘‘ਅਚ੍ਛੋਦਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਅਚ੍ਛੋਦਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨ ਤੇਸਂ ਉਦਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪੁਥੁਸਿਲਾਤਿ ਪੁਥੁਲਾ ਵਿਤ੍ਥਤਾ ਮੁਦੁਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾ ਸਿਲਾ ਏਤੇਸੂਤਿ ਪੁਥੁਸਿਲਾ. ਏਤੇਨ ਨਿਸਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਗੁਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਨਙ੍ਗੁਲਂ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਗੋਨਙ੍ਗੁਲਾ, ਕਾਲ਼ਮਕ੍ਕਟਾ, ‘‘ਪਕਤਿਮਕ੍ਕਟਾ’’ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਗੋਨਙ੍ਗੁਲੇਹਿ ਚ ਪਸਦਾਦਿਕੇਹਿ ਮਿਗੇਹਿ ਚ ਤਹਂ ਤਹਂ ਵਿਚਰਨ੍ਤੇਹਿ ਆਯੁਤਾ ਮਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਗੋਨਙ੍ਗੁਲਮਿਗਾਯੁਤਾ. ਏਤੇਨ ਤੇਸਂ ਅਮਨੁਸ੍ਸੂਪਚਾਰਿਤਾਯ ਅਰਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣੂਪੇਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਮ੍ਬੁਸੇਵਾਲਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾਤਿ ਪਸਵਨਤੋ ਸਤਤਂ ਪਗ੍ਘਰਮਾਨਸਲਿਲਤਾਯ ਤਹਂ ਤਹਂ ਉਦਕਸੇਵਾਲਸਞ੍ਛਾਦਿਤਾ. ਤੇ ਸੇਲਾ ਰਮਯਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥਾਹਂ ਵਸਾਮਿ; ਤੇ ਏਦਿਸਾ ਸੇਲਾ ਪਬ੍ਬਤਾ ਵਿਵੇਕਾਭਿਰਤਿਯਾ ਮਂ ਰਮਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥੇਵਾਹਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਦਮੇਵ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਹੋਸਿ.

ਵਨਵਚ੍ਛਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.