੨. ਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਤੇਵਿਜ੍ਜੋਹਂ ਮਹਾਝਾਯੀਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਬੀਜਂ ਰੋਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਬਨ੍ਧੁਮਤੀਨਗਰੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਰਞ੍ਞਾ ਨਾਗਰੇਹਿ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਭਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤਤਾਯ ਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤੋਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਿਜ੍ਜਾਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਸਾਰਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੇ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੬.੧੫-੨੦) –

‘‘ਉਦੇਨ੍ਤਂ ਸਤਰਂਸਿਂਵ, ਪੀਤਰਂਸਿਂਵ ਭਾਣੁਮਂ;

ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਯਥਾ ਚਨ੍ਦਂ, ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ.

‘‘ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਖੀਣਾਸਵਾ ਅਹੁਂ;

ਪਰਿਵਾਰਿਂਸੁ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਦ੍ਵਿਪਦਿਨ੍ਦਂ ਨਰਾਸਭਂ.

‘‘ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਨ ਤਂ ਵੀਥਿਂ, ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੇ ਲੋਕਨਾਯਕੇ;

ਉਸ੍ਸਾਪੇਸਿਂ ਧਜਂ ਤਤ੍ਥ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਧਜਂ ਅਭਿਰੋਪਯਿਂ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਧਜਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਇਤੋ ਚਤੁਤ੍ਥਕੇ ਕਪ੍ਪੇ, ਰਾਜਾਹੋਸਿਂ ਮਹਬ੍ਬਲੋ;

ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸੁਧਜੋ ਇਤਿ ਵਿਸ੍ਸੁਤੋ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਉਦਾਨਵਸੇਨ –

੧੧੨. ‘‘ਤੇਵਿਜ੍ਜੋਹਂ ਮਹਾਝਾਯੀ, ਚੇਤੋਸਮਥਕੋਵਿਦੋ;

ਸਦਤ੍ਥੋ ਮੇ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਤੇਵਿਜ੍ਜੋਹਨ੍ਤਿ ਯਦਿਪਿ ਮਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਸਮਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਂ ਵੇਦੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਾਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਾਦੀਨਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ ਅਹਂ, ਮਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਪਕ੍ਖਿਯਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਗਣਸ੍ਸ ਝਾਪਨਤੋ, ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਝਾਨੇਨ ਮਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਲ਼ਾਰਸ੍ਸ ਪਣੀਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਝਾਯਨਤੋ ਚ ਮਹਾਝਾਯੀ. ਚੇਤੋਸਮਥਕੋਵਿਦੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖੋਭਕਰਾਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵੂਪਸਮਨੇਨ ਚੇਤਸੋ ਸਮਾਦਹਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਏਤੇਨ ਤੇਵਿਜ੍ਜਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਮਾਹ. ਸਮਾਧਿਕੋਸਲ੍ਲਸਹਿਤੇਨ ਹਿ ਆਸਵਕ੍ਖਯੇਨ ਤੇਵਿਜ੍ਜਤਾ, ਨ ਕੇਵਲੇਨ. ਸਦਤ੍ਥੋਤਿ ਸਕਤ੍ਥੋ ਕ-ਕਾਰਸ੍ਸਾਯਂ ਦ-ਕਾਰੋ ਕਤੋ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੯; ਅ. ਨਿ. ੩.੩੮) ਵਿਯ. ‘‘ਸਦਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਪਟਿਬਨ੍ਧਟ੍ਠੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਿਜਹਨਟ੍ਠੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਮਤ੍ਥਟ੍ਠੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਕਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਸਦਤ੍ਥੋ ਮੇ ਮਯਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਧਿਗਤੋ. ਏਤੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਾਝਾਯਿਭਾਵਂ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.