੧੦. ਇਸਿਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਇਸਿਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਰਥਿਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਮਧੁਰਂ ਆਮੋਦਫਲਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਅਵਨ੍ਤਿਰਟ੍ਠੇ ਵਡ੍ਢਗਾਮੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਵਾਹਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਇਸਿਦਤ੍ਤੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਮਚ੍ਛਿਕਾਸਣ੍ਡੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਅਦਿਟ੍ਠਸਹਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਪੇਸਿਤਸਾਸਨਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਸਞ੍ਜਾਤਪ੍ਪਸਾਦੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੧.੮੦-੮੪) –
‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਆਹੁਤੀਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਂ;
ਰਥਿਯਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਂ, ਆਮੋਦਮਦਦਿਂ ਫਲਂ.
‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਫਲਂ ਅਦਦਿਂ ਤਦਾ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ‘‘ਕਚ੍ਚਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਖਮਨੀਯਂ, ਕਚ੍ਚਿ ਯਾਪਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਪਟਿਵਚਨਮੁਖੇਨ, ‘‘ਭਗਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਾਸਨਂ ਉਪਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਯ੍ਹਂ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਂ ਅਪਗਤਂ, ਸਬ੍ਬੋ ਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਵੂਪਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪਵੇਦਨਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –
੧੨੦. ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾ, ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਕਾ;
ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਪਤ੍ਤੋ ਮੇ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ. – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ;
ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਪਞ੍ਚਪਿ ਮੇ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਞਾਤਾ, ਨ ਤੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਕਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਤੇਸਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਣ੍ਹਾਦਿਕਸ੍ਸ ਮੂਲਸ੍ਸ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਯਾਵਚਰਿਮਚਿਤ੍ਤਨਿਰੋਧਾ ਤੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਕਤ੍ਤਾਯੇਵ ਚ ਨੇਸਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਖਯੋ ਪਰਿਕ੍ਖਯੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਗਤਂ. ਪਤ੍ਤੋ ਮੇ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋਤਿ ਕਾਮਾਸਵਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਨ੍ਤੇ ਅਭਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯ ‘‘ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਅਨ੍ਤਿਮਾਯਂ ਸਮੁਸ੍ਸਯੋ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਅਯਂ ਮਮ ਸਮੁਸ੍ਸਯੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਅਨ੍ਤਿਮੋ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵਾਤਿ.
ਇਸਿਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦ੍ਵਾਦਸਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾਯਂ
ਵੀਸਾਧਿਕਸਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਏਕਕਨਿਪਾਤਸ੍ਸ
ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ.