੯. ਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਨ ਨੂਨਾਯਂ ਪਰਮਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨੋਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਚਤੁਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਵਸਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਕਦਮ੍ਬਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੂਜੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਇਬ੍ਭਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਹਾਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਵਨਗੁਮ੍ਬੇ ਏਕਾ ਮਿਗੀ ਵਿਜਾਯਿਤ੍ਵਾ ਤਰੁਣਂ ਛਾਪਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੀ ਛਾਤਜ੍ਝਤ੍ਤਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹੇਨ ਦੂਰੇ ਗੋਚਰਾਯ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਸਨ੍ਨੇ ਚ ਤਿਣੋਦਕਸ੍ਸ ਅਲਾਭੇਨ ਕਿਲਮਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਥੇਰੋ, ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਯਂ ਲੋਕੋ ਤਣ੍ਹਾਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧੋ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਤਿ, ਨ ਤਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਤਮੇਵ ਅਙ੍ਕੁਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੬.੩੦-੩੪) –
‘‘ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰੇ, ਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤੋ;
ਤਮ੍ਹਿ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਮ੍ਹਿ, ਸਤ੍ਤ ਬੁਦ੍ਧਾ ਵਸਨ੍ਤਿ ਤੇ.
‘‘ਕਦਮ੍ਬਂ ਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਦੀਪਰਾਜਂਵ ਉਗ੍ਗਤਂ;
ਉਭੋ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ, ਸਤ੍ਤ ਬੁਦ੍ਧੇ ਸਮੋਕਿਰਿਂ.
‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਪੁਪ੍ਫਮਭਿਰੋਪਯਿਂ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਦ੍ਵੇਨਵੁਤੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਸਤ੍ਤਾਸੁਂ ਪੁਪ੍ਫਨਾਮਕਾ;
ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲਾ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਤਿਯਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਮਿਗਿਂ ਉਪਮਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਓਵਦਨ੍ਤੋ –
੧੦੯. ‘‘ਨ ਨੂਨਾਯਂ ਪਰਮਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨੋ, ਰਹੋਗਤੋ ਅਨੁਵਿਗਣੇਤਿ ਸਾਸਨਂ;
ਤਥਾਹਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪਾਕਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ, ਮਿਗੀ ਯਥਾ ਤਰੁਣਜਾਤਿਕਾ ਵਨੇ’’ਤਿ. –
ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨ ਨੂਨਾਯਨ੍ਤਿ ਨ-ਇਤਿ ਪਟਿਸੇਧੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਨੂਨਾਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੇ. ਨੂਨ ਅਯਨ੍ਤਿ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ. ਪਰਮਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨੋਤਿ ਪਰਮਂ ਅਤਿਵਿਯ, ਪਰਮੇਨ ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਨ ਹਿਤੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨਸੀਲਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ. ਰਹੋਗਤੋਤਿ ਰਹਸਿ ਗਤੋ, ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਗਤੋ ਕਾਯਵਿਵੇਕਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਵਿਗਣੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਨ ਨੂਨਾ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਨਾਨੁਵਿਗਣੇਤਿ ਨੂਨਾ’’ਤਿ, ਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ਮਞ੍ਞੇ, ‘‘ਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਤਕ੍ਕੇਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਾਸਨਂ, ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਥਾ ਹੀਤਿ ਤੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ, ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਅਨਨੁਯੁਞ੍ਜਨਤੋ ਏਵ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਪਾਕਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਤਿ ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਯਥਾਸਕਂ ਵਿਸਯੇਸੁ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤੋ ਸਭਾਵਭੂਤਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ, ਅਸਂਵੁਤਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦਿਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਯ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਾਕਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਉਪਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਿਗੀ ਯਥਾ ਤਰੁਣਜਾਤਿਕਾ ਵਨੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਥਾ ਅਯਂ ਤਰੁਣਸਭਾਵਾ ਮਿਗੀ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਨੇਹਸ੍ਸ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਯ ਵਨੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਤਿ, ਨ ਤਂ ਅਤਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਮਯਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਯ ਪਾਕਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਤਰੁਣਵਿਜਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਅਭਿਨਵਪ੍ਪਸੁਤਾ ਬਾਲਵਚ੍ਛਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ.
ਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.