੧੦. ਉਸਭਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਨਗਾ ਨਗਗ੍ਗੇਸੁ ਸੁਸਂਵਿਰੂਲ਼੍ਹਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਸਭਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਏਕਤਿਂਸੇ ਕਪ੍ਪੇ ਸਿਖਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਦਿਬ੍ਬਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਾ ਪੁਪ੍ਫਪੂਜਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪੁਪ੍ਫਮਣ੍ਡਪਾਕਾਰੇਨ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਮਹਾਸਮਾਗਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕੋਸਲਰਟ੍ਠੇ ਇਬ੍ਭਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਉਸਭੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਜੇਤਵਨਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਲਦ੍ਧਪ੍ਪਸਾਦੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਪਾਵੁਸਕਾਲਮੇਘੇ ਅਭਿਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠੇ ਪਬ੍ਬਤਸਿਖਰੇਸੁ ਰੁਕ੍ਖਗਚ੍ਛਲਤਾਯ ਘਨਪਣ੍ਣਸਣ੍ਡਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਥੇਰੋ ਲੇਣਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਨਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ ਪਬ੍ਬਤਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ ‘‘ਇਮੇਪਿ ਨਾਮ ਰੁਕ੍ਖਾਦਯੋ ਅਚੇਤਨਾ ਉਤੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਡ੍ਢਿਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਨਾਹਂ ਉਤੁਸਪ੍ਪਾਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਗੁਣੇਹਿ ਵਡ੍ਢਿਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ –

੧੧੦. ‘‘ਨਗਾ ਨਗਗ੍ਗੇਸੁ ਸੁਸਂਵਿਰੂਲ਼੍ਹਾ, ਉਦਗ੍ਗਮੇਘੇਨ ਨਵੇਨ ਸਿਤ੍ਤਾ;

ਵਿਵੇਕਕਾਮਸ੍ਸ ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਿਨੋ, ਜਨੇਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋ ਉਸਭਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਤ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨਗਾਤਿ ਰੁਕ੍ਖਾ, ‘‘ਨਾਗਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਨਾਗਰੁਕ੍ਖਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਗਗ੍ਗੇਸੂਤਿ ਪਬ੍ਬਤਸਿਖਰੇਸੁ. ਸੁਸਂਵਿਰੂਲ਼੍ਹਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਮੂਲਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਤੋ ਉਪਰਿ ਚ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਞ੍ਜਾਤਸਾਖਗ੍ਗਪਲ੍ਲਵਪ੍ਪਸਾਖਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਦਗ੍ਗਮੇਘੇਨ ਨਵੇਨ ਸਿਤ੍ਤਾਤਿ ਪਠਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਉਲ਼ਾਰੇਨ ਮਹਤਾ ਪਾਵੁਸਮੇਘੇਨ ਅਭਿਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠਾ. ਵਿਵੇਕਕਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਲੇਸਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਰਞ੍ਞਵਾਸੇਨ ਤਾਵ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਲਦ੍ਧੋ, ਇਦਾਨਿ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੋ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬੋਤਿ ਤਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਸ੍ਸ, ਜਾਗਰਿਯਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਿਨੋ’’ਤਿ. ਅਰਞ੍ਞਵਾਸੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵਣ੍ਣਿਤੋ ਥੋਮਿਤੋ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਯਾਵਦੇਵ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਮਯਾ ਹਤ੍ਥਗਤਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਵਂ ਅਰਞ੍ਞਗਤਸਞ੍ਞਿਨੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਬਹੁਲਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਨੇਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਪੁਥੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ਇਦਂ ਏਕਵਚਨਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਜਨੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਭਿਯ੍ਯੋਤਿ ਉਪਰੂਪਰਿ. ਉਸਭਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਪਰਂ ਵਿਯ ਵਦਤਿ. ਕਲ੍ਯਤਨ੍ਤਿ ਕਲ੍ਯਭਾਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਂ ਭਾਵਨਾਯੋਗ੍ਯਤਂ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਏਵਂ ਥੇਰੋ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਦਨ੍ਤੋਯੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੬.੨੫-੨੯) –

‘‘ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹਂ ਸਨ੍ਤੋ, ਪੂਜਯਿਂ ਸਿਖਿਨਾਯਕਂ;

ਮਨ੍ਦਾਰਵੇਨ ਪੁਪ੍ਫੇਨ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਭਿਰੋਪਯਿਂ.

‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਛਦਨਂ ਆਸਿ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਮਾਲਂ ਤਥਾਗਤੇ;

ਸਬ੍ਬੇ ਜਨਾ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਨਮਸ੍ਸਿਂਸੁ ਤਥਾਗਤਂ.

‘‘ਏਕਤਿਂਸੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਪੁਪ੍ਫਮਭਿਪੂਜਯਿਂ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਇਤੋ ਚ ਦਸਮੇ ਕਪ੍ਪੇ, ਰਾਜਾਹੋਸਿਂ ਜੁਤਿਨ੍ਧਰੋ;

ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲੋ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਯਮੇਵ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਗਾਥਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਉਸਭਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਏਕਾਦਸਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.