੭. ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਹਿਤ੍ਵਾ ਸਤਪਲਂ ਕਂਸਨ੍ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਯਾਨਕਾਰਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਚਨ੍ਦਨਖਣ੍ਡੇਨ ਫਲਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਉਪਨਾਮੇਸਿ, ਤਞ੍ਚ ਭਗਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਰੋਰੁਵਨਗਰੇ ਰਾਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਿਤਰਿ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞੋ ਅਦਿਟ੍ਠਸਹਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮਣਿਮੁਤ੍ਤਾਵਤ੍ਥਾਦੀਨਿ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਾਨਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਪੁਞ੍ਞਵਨ੍ਤਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਭਤਂ ਪੇਸੇਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਪਟੇ ਬੁਦ੍ਧਚਰਿਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂ ਲਿਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰਤਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਤਾਯ ਚ ਚਿਤ੍ਤਪਟੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਚਰਿਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟਕੇ ਲਿਖਿਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕ੍ਕਮਞ੍ਚ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਤ੍ਤਿਯੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨਕ੍ਕਮਂ ਹਦਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋ ਮਯਾ ਭਗਵਤੋ ਵੇਸੋ, ਸਾਸਨਕ੍ਕਮੋ ਚ ਏਕਪਦੇਸੇਨ ਞਾਤੋ, ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਕਾਮਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਕਿਂ ਦਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਘਰਾਵਾਸੇਨਾ’’ਤਿ ਰਜ੍ਜਂ ਪਹਾਯ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਪੁਕ੍ਕੁਸਾਤਿ ਵਿਯ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਗਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਪ੍ਪਸੋਣ੍ਡਿਕਪਬ੍ਭਾਰੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੫.੩੭-੪੨) –

‘‘ਯਾਨਕਾਰੋ ਪੁਰੇ ਆਸਿਂ, ਦਾਰੁਕਮ੍ਮੇ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤੋ;

ਚਨ੍ਦਨਂ ਫਲਕਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਦਾਸਿਂ ਲੋਕਬਨ੍ਧੁਨੋ.

‘‘ਪਭਾਸਤਿ ਇਦਂ ਬ੍ਯਮ੍ਹਂ, ਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਸੁਨਿਮ੍ਮਿਤਂ;

ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਸ੍ਸਯਾਨਂ, ਦਿਬ੍ਬਯਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ.

‘‘ਪਾਸਾਦਾ ਸਿਵਿਕਾ ਚੇਵ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ;

ਅਕ੍ਖੁਬ੍ਭਂ ਰਤਨਂ ਮਯ੍ਹਂ, ਫਲਕਸ੍ਸ ਇਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਫਲਕਂ ਯਮਹਂ ਦਦਿਂ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਫਲਕਸ੍ਸ ਇਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸਕਪ੍ਪਮ੍ਹਿ, ਚਤੁਰੋ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾਵ੍ਹਯਾ;

ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲਾ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ –

੯੭. ‘‘ਹਿਤ੍ਵਾ ਸਤਪਲਂ ਕਂਸਂ, ਸੋਵਣ੍ਣਂ ਸਤਰਾਜਿਕਂ;

ਅਗ੍ਗਹਿਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਦੁਤਿਯਾਭਿਸੇਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ. ਸਤਪਲਨ੍ਤਿ ਸਤਂ ਪਲਾਨਿ ਯਸ੍ਸ, ਤਂ ਸਤਪਲਪਰਿਮਾਣਂ. ਕਂਸਨ੍ਤਿ ਥਾਲਂ. ਸੋਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਮਯਂ. ਸਤਰਾਜਿਕਨ੍ਤਿ ਭਿਤ੍ਤਿਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਅਨੇਕਰੂਪਰਾਜਿਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਅਨੇਕਲੇਖਾਯੁਤ੍ਤਂ. ਅਗ੍ਗਹਿਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪੇ ਮਹਾਰਹੇ ਭਾਜਨੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਓਵਾਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਾਨਾਹਂ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾਮਯਪਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿਂ, ਅਹੋ, ਸਾਧੁ, ਮਯਾ ਕਤਂ ਅਰਿਯਵਤਂ ਅਨੁਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਭਾਜਨਕਿਤ੍ਤਨਾਪਦੇਸੇਨ ਰਜ੍ਜਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਮਨਞ੍ਚ ਅਨੁਮੋਦਨ੍ਤੋ ਵਦਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਤਿਯਾਭਿਸੇਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ ਰਜ੍ਜਾਭਿਸੇਚਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਇਦਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਮਨਂ ਮਮ ਦੁਤਿਯਂ ਅਭਿਸੇਚਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਸਾਸਙ੍ਕਂ ਸਪਰਿਸਙ੍ਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਨਤ੍ਥਸਞ੍ਹਿਤਂ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਨਿਹੀਨਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਤਂਵਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.