੨. ਵਿਜਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਯਸ੍ਸਾਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਿਜਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਪਿਯਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਵਿਭਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਤਸ੍ਸ ਥੂਪਸ੍ਸ ਰਤਨਖਚਿਤਂ ਵੇਦਿਕਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਉਲ਼ਾਰਂ ਵੇਦਿਕਾਮਹਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਅਨੇਕਸਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਮਣਿਓਭਾਸੇਨ ਵਿਚਰਿ. ਏਵਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਵਿਜਯੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਿਜ੍ਜਾਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਤੋ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਝਾਨਲਾਭੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪ੍ਪਸਾਦੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੫.੧੦-੧੪) –
‘‘ਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਲੋਕਨਾਥਮ੍ਹਿ, ਪਿਯਦਸ੍ਸੀਨਰੁਤ੍ਤਮੇ;
ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਮੁਤ੍ਤਾਵੇਦਿਮਕਾਸਹਂ.
‘‘ਮਣੀਹਿ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਅਕਾਸਿਂ ਵੇਦਿਮੁਤ੍ਤਮਂ;
ਵੇਦਿਕਾਯ ਮਹਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਅਹਂ.
‘‘ਯਂ ਯਂ ਯੋਨੁਪਪਜ੍ਜਾਮਿ, ਦੇਵਤ੍ਤਂ ਅਥ ਮਾਨੁਸਂ;
ਮਣੀ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ ਆਕਾਸੇ, ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਸੋਲ਼ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਮਣਿਪ੍ਪਭਾਸਨਾਮਕਾ;
ਛਤ੍ਤਿਂਸਾਸਿਂਸੁ ਰਾਜਾਨੋ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲਾ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਸ੍ਸਾਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.
੯੨. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸਾਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਮਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਕਾਮਾਸਵਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਸਵਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਖੀਣਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਖੇਪਿਤਾ. ਆਹਾਰੇ ਚ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਯੋ ਚ ਆਹਾਰੇ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੇਹਿ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਗਧਿਤੋ ਅਨਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ, ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਆਹਾਰਸੀਸੇਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਗਹਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਯਾਯੋ ਵਾ ਇਧ ਆਹਾਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਚਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋਪਿ ਗਹਿਤੋਯੇਵ, ਤੀਣਿਪਿ ਚੇਤਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਾਨਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਸੁਞ੍ਞਂ, ਤੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਤਥਾ ਰਾਗਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾਭਾਵੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਾਭਾਵੇਨ ਚ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਤੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਰਾਗਾਦਿਪਣਿਧੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ, ਤੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯਮ੍ਪਿ ਤਿਵਿਧੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਯਸ੍ਸ ਗੋਚਰੋ, ਆਕਾਸੇਵ ਸਕੁਨ੍ਤਾਨਂ, ਪਦਂ ਤਸ੍ਸ ਦੁਰਨ੍ਨਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਆਕਾਸੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਸਕੁਣਾਨਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਾਦੇਹਿ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਤਾ, ਇਦਂ ਠਾਨਂ ਉਰੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਗਤਾ, ਇਦਂ ਸੀਸੇਨ, ਇਦਂ ਪਕ੍ਖੇਹੀ’’ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਞਾਤੁਂ, ਏਵਮੇਵ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ‘‘ਨਿਰਯਪਦਾਦੀਸੁ ਇਮਿਨਾ ਨਾਮ ਪਦੇਨ ਗਤੋ’’ਤਿ ਞਾਪੇਤੁਞ੍ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ.
ਵਿਜਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.