੭੧. ਮਹਾਕਰੁਣਾਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧੭. ਮਹਾਕਰੁਣਾਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਬਹੁਕੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਹਿ ਏਕੂਨਨਵੁਤਿਯਾ ਪਕਾਰੇਹਿ. ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਚ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਓਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਓਤਰਤਿ ਪਵਿਸਤਿ. ਆਦਿਤ੍ਤੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਪੀਲ਼ਾਯੋਗਤੋ ਸਨ੍ਤਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਆਦੀਪਿਤੋ. ‘‘ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੫) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਚੇਵ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਪੀਲ਼ਿਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਕਰੁਣਾਯ ਮੂਲਭੂਤਤ੍ਤਾ ਪਠਮਂ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ‘‘ਆਦਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਆਦਿਤ੍ਤਤਂ ਪਨ ਉਪਰਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਆਦਿਤ੍ਤੋਤਿ ਰਾਗਾਦੀਹਿਯੇਵ ਆਦਿਤ੍ਤੋ. ਉਪਰਿ ਪਨ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਾਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨ ਪੁਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋਤਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਲੁਜ੍ਜਨਪਲੁਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੋ, ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਸਨ੍ਨਿਵਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ, ਲੋਕੋਵ ਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ. ਦੁਕ੍ਖਿਤਂ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਤ੍ਤਵੋਹਾਰਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸਯੋਗਤੋ ਸਤ੍ਤਸਮੂਹੋਪਿ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ. ਸੋਪਿ ਚ ਸਹਖਨ੍ਧਕੋਯੇਵ. ਉਯ੍ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਨੇਕੇਸੁ ਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਨਿਚ੍ਚਬ੍ਯਾਪਾਰਤਾਯ ਕਤਯੋਗੋ ਕਤਉਸ੍ਸਾਹੋ, ਸਤਤਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਸਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਘਟ੍ਟਨਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਉਯ੍ਯੁਤ੍ਤੋ. ਪਯਾਤੋਤਿ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਨਦੀ ਵਿਯ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਗਮਨੇਨ ਮਰਣਾਯ ਯਾਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਉਪਰਿ ਪਨ ‘‘ਵਿਪਥਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ’’ਤਿ ਨਾਨਾਪਦੇਹਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਉਪਨੀਯਤੀਤਿ ਜਰਾਵਸੇਨ ਮਰਣਾਯ ਉਪਨੀਯਤਿ ਹਰੀਯਤਿ. ਜਰਾ ਹਿ ‘‘ਆਯੁਨੋ ਸਂਹਾਨੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨) ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਦ੍ਧੁਵੋਤਿ ਨ ਥਿਰੋ, ਸਦਾ ਤਥੇਵ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਦ੍ਧੁਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਨੀਯਤੀਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਮੇਤਂ. ਏਤੇਨ ਸਕਾਰਣਂ ਜਰਾਦੁਕ੍ਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਜਰਾਦੁਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਜਰਾਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਰਹਿਤਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ. ਅਤਾਣੋਤਿ ਤਾਯਿਤੁਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੇਨ ਰਹਿਤੋ, ਅਨਾਰਕ੍ਖੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਭਿਸ੍ਸਰੋਤਿ ਅਭਿਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਹਰਣੇਨ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੇਨ ਰਹਿਤੋ, ਅਸਹਾਯੋਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਨਭਿਸ੍ਸਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤਾਣੋਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਮੇਤਂ. ਏਤੇਨ ਸਕਾਰਣਂ ਪਿਯਵਿਪ੍ਪਯੋਗਦੁਕ੍ਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਪਿਯਵਿਪ੍ਪਯੋਗਦੁਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਞਾਤਿਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਰਹਿਤਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸਕੋਤਿ ਸਕਭਣ੍ਡਰਹਿਤੋ. ਸਬ੍ਬਂ ਪਹਾਯ ਗਮਨੀਯਨ੍ਤਿ ਸਕਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਹਾਯ ਲੋਕੇਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਹਾਯ ਗਮਨੀਯਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸਕੋਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਮੇਤਂ. ਏਤੇਨ ਸਕਾਰਣਂ ਮਰਣਦੁਕ੍ਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭੋਗਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਰਹਿਤਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ‘‘ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾ ਮਾਣਵਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੮੯) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਚ ਰਟ੍ਠਪਾਲਸੁਤ੍ਤੇ ਚ ‘‘ਅਸ੍ਸਕੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੦੫) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਕਥਂ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਚੇ? ਪਹਾਯ ਗਮਨੀਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਸ੍ਸਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਨ ਪਹਾਯ ਗਮਨੀਯਂ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰਟ੍ਠਪਾਲਸੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਚ ਏਵਮੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੦੬). ਊਨੋਤਿ ਪਾਰਿਪੂਰਿਰਹਿਤੋ. ਅਤਿਤ੍ਤੋਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਤ੍ਥਨਾਯਪਿ ਨ ਸੁਹਿਤੋ. ਇਦਂ ਊਨਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਤਣ੍ਹਾਦਾਸੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਨਤੋ ਤਣ੍ਹਾਯ ਦਾਸਭੂਤੋ. ਇਦਂ ਅਤਿਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਏਤੇਨ ਇਚ੍ਛਾਰੋਗਾਪਦੇਸੇਨ ਸਕਾਰਣਂ ਬ੍ਯਾਧਿਦੁਕ੍ਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਬ੍ਯਾਧਿਦੁਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਧਿਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਰਹਿਤਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ. ਅਤਾਯਨੋਤਿ ਪੁਤ੍ਤਾਦੀਹਿਪਿ ਤਾਯਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਅਤਾਯਨੋ ਅਨਾਰਕ੍ਖੋ, ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਖੇਮੋ ਵਾ. ਅਲੇਣੋਤਿ ਅਲ੍ਲੀਯਿਤੁਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੁਂ ਅਨਰਹੋ ਅਲ੍ਲੀਨਾਨਮ੍ਪਿ ਚ ਲੇਣਕਿਚ੍ਚਾਕਾਰਕੋ. ਅਸਰਣੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਨ ਭਯਸਾਰਕੋ ਨ ਭਯਵਿਨਾਸਕੋ. ਅਸਰਣੀਭੂਤੋਤਿ ਪੁਰੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਭਾਵੇਨੇਵ ਅਸਰਣੋ, ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮਕਾਲਮੇਵ ਅਸਰਣੀਭੂਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਉਦ੍ਧਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲੇਸੁ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਚ ਅਕੁਸਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਬਾਹੁਲ੍ਲਤੋ ਅਕੁਸਲਸਮਙ੍ਗੀਲੋਕੋ ਤੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਉਦ੍ਧਤੋ. ਅਵੂਪਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਵੂਪਸਮਨਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਸੇਵ ਯੋਗੇਨ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤੋ ਭਨ੍ਤਮਿਗਪਟਿਭਾਗੋ. ‘‘ਉਪਨੀਯਤਿ ਲੋਕੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਚ ‘‘ਉਦ੍ਧਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਚ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਲੋਕੋਤਿ ਆਗਤਂ, ਸੇਸੇਸੁ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋਤਿ. ਉਭਯਥਾਪਿ ਲੋਕੋਯੇਵ. ਸਸਲ੍ਲੋਤਿ ਪੀਲ਼ਾਜਨਕਤਾਯ ਅਨ੍ਤੋਤੁਦਨਤਾਯ ਦੁਨ੍ਨੀਹਰਣੀਯਤਾਯ ਚ ਸਲ੍ਲਾਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੇਹਿ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਸਲ੍ਲੇਹਿ ਸਹਵਤ੍ਤਨਕੋ. ਵਿਦ੍ਧੋਤਿ ਮਿਗਾਦਯੋ ਕਦਾਚਿ ਪਰੇਹਿ ਵਿਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਲੋਕੋ ਨਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਵਿਦ੍ਧੋ. ਪੁਥੁਸਲ੍ਲੇਹੀਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਤ ਸਲ੍ਲਾਨਿ – ਰਾਗਸਲ੍ਲਂ, ਦੋਸਸਲ੍ਲਂ, ਮੋਹਸਲ੍ਲਂ, ਮਾਨਸਲ੍ਲਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਲ੍ਲਂ, ਕਿਲੇਸਸਲ੍ਲਂ, ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧੭੪) ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਸਲ੍ਲੇਹਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸਸ੍ਸ. ਸਲ੍ਲਾਨਂ ਉਦ੍ਧਤਾਤਿ ਤੇਸਂ ਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਮਯਾਤਿ ਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਯੇਪਿ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਾ ਸਲ੍ਲਾਨਿ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨੇਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰਣਤੋ ਭਗਵਾਵ ਉਦ੍ਧਰਤਿ ਨਾਮ. ਅਵਿਜ੍ਜਨ੍ਧਕਾਰਾਵਰਣੋਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਏਵ ਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਚ੍ਛਾਦਨੇਨ ਅਨ੍ਧਂ ਵਿਯ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਨ੍ਧਕਾਰੋ, ਸੋਵ ਸਭਾਵਾਵਗਮਨਨਿਵਾਰਣੇਨ ਆਵਰਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਨ੍ਧਕਾਰਾਵਰਣੋ. ਕਿਲੇਸਪਞ੍ਜਰਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸਾ ਏਵ ਕੁਸਲਗਮਨਸਨ੍ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਜਰੋਤਿ ਕਿਲੇਸਪਞ੍ਜਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਭਵੇ ਕਿਲੇਸਪਞ੍ਜਰੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਪਾਤਿਤੋ. ਆਲੋਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਲੋਕਂ ਦਸ੍ਸਨਸੀਲੋ, ਪਞ੍ਞਾਲੋਕਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਾਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਗਤੋਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਗਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠੋ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਆਵਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਗਹਨਗਤੋ ਵਿਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਕੋਸਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠੋਤਿ ਪੁਰਿਮਤੋ ਵਿਸੇਸੋ. ਅਣ੍ਡਭੂਤੋਤਿਆਦਯੋ ਚ ਵਿਸੇਸਾਯੇਵ. ਅਣ੍ਡਭੂਤੋਤਿ ਅਣ੍ਡੇ ਭੂਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਣ੍ਡੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਏਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਣ੍ਡਭੂਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਯਂ ਲੋਕੋ ਅਵਿਜ੍ਜਣ੍ਡਕੋਸੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਣ੍ਡਭੂਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੋਤਿ ਤੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਣ੍ਡਕੋਸੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਓਨਦ੍ਧੋ ਬਦ੍ਧੋ ਵੇਠਿਤੋ.

ਤਨ੍ਤਾਕੁਲਕਜਾਤੋਤਿ ਤਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਆਕੁਲਭੂਤੋ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਦੁਨ੍ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਮੂਸਿਕਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪੇਸਕਾਰਾਨਂ ਤਨ੍ਤਂ ਤਹਿਂ ਤਹਿਂ ਆਕੁਲਂ ਹੋਤਿ, ਇਦਂ ਅਗ੍ਗਂ ਇਦਂ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਅਗ੍ਗਂ, ਮੂਲੇਨ ਵਾ ਮੂਲਂ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੇ ਖਲਿਤਾ ਆਕੁਲਾ ਬ੍ਯਾਕੁਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਨ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾਪਿ ਭਵੇਯ੍ਯ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਆਕੁਲਂ ਤਨ੍ਤਂ ਕਞ੍ਜਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕੋਚ੍ਛੇਨ ਪਹਟਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕੁਲਕਜਾਤਂ ਹੋਤਿ ਗਣ੍ਠਿਬਦ੍ਧਂ, ਏਵਮਯਂ ਲੋਕੋ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਪਕ੍ਖਲਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੇ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਗਤਵਸੇਨ ਕੁਲਕਜਾਤੋ ਹੋਤਿ ਗਣ੍ਠਿਬਦ੍ਧੋ. ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਪਚ੍ਚਯਂ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਕੁਲਾਗਣ੍ਠਿਕਜਾਤੋਤਿ ਕੁਲਾਗਣ੍ਠਿਕਂ ਵਿਯ ਭੂਤੋ. ਕੁਲਾਗਣ੍ਠਿਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੇਸਕਾਰਕਞ੍ਜਿਕਸੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਕੁਲਾ ਨਾਮ ਸਕੁਣਿਕਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਲਾਵਕੋ’’ਤਿਪਿ ਏਕੇ. ਯਥਾ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਆਕੁਲਂ ਅਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਅਗ੍ਗਂ, ਮੂਲੇਨ ਵਾ ਮੂਲਂ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਮੁਞ੍ਜਪਬ੍ਬਜਭੂਤੋਤਿ ਮੁਞ੍ਜਤਿਣਂ ਵਿਯ ਪਬ੍ਬਜਤਿਣਂ ਵਿਯ ਚ ਭੂਤੋ ਮੁਞ੍ਜਤਿਣਪਬ੍ਬਜਤਿਣਸਦਿਸੋ ਜਾਤੋ. ਯਥਾ ਤਾਨਿ ਤਿਣਾਨਿ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਕਤਰਜ੍ਜੁ ਜਿਣ੍ਣਕਾਲੇ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਤਿਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਤਿਣਾਨਂ ‘‘ਇਦਂ ਅਗ੍ਗਂ ਇਦਂ ਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਅਗ੍ਗਂ, ਮੂਲੇਨ ਵਾ ਮੂਲਂ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਮਯਂ ਲੋਕੋ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਗਤਵਸੇਨ ਗਣ੍ਠਿਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਸਂਸਾਰਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਪਾਯੋਤਿ ਨਿਰਯੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ ਅਸੁਰਕਾਯੋ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਿ ਤੇ ਵਡ੍ਢਿਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਅਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਗਤਿਭਾਵਤੋ ਦੁਗ੍ਗਤਿ. ਸੁਖਸਮੁਸ੍ਸਯਤੋ ਵਿਨਿਪਤਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਨਿਪਾਤੋ. ਇਤਰੋ ਪਨ –

‘‘ਖਨ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਪਾਟਿ, ਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨ ਚ;

ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ, ਸਂਸਾਰੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ’’.

ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤਿ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਚੁਤਿਤੋ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਚੁਤਿਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਗਣ੍ਹਮਾਨੋ ਤੀਸੁ ਭਵੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਯੋਨੀਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਗਤੀਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤੀਸੁ ਨਵਸੁ ਸਤ੍ਤਾਵਾਸੇਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਵਾਤੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨਾਵਾ ਵਿਯ ਯਨ੍ਤਗੋਣੋ ਵਿਯ ਚ ਪਰਿਬ੍ਭਮਤਿਯੇਵ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਸਦੋਸਸਲ੍ਲਿਤ੍ਤੋਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯੇਵ ਅਕੁਸਲੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਕੁਸਲਜੀਵਿਤਨਾਸਨਤੋ ਵਿਸਨ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਸਂ, ਤਦੇਵ ਸਨ੍ਤਾਨਦੂਸਨਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਸਦੋਸੋ, ਤੇਨ ਅਨੁਸਯਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਦੁਚ੍ਚਰਿਤਭੂਤੇਨ ਭੁਸਂ ਲਿਤ੍ਤੋ ਮਕ੍ਖਿਤੋਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਸਦੋਸਸਲ੍ਲਿਤ੍ਤੋ. ਕਿਲੇਸਕਲਲੀਭੂਤੋਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਮੂਲਕਾ ਕਿਲੇਸਾ ਏਵ ਓਸੀਦਨਟ੍ਠੇਨ ਕਲਲਂ ਕਦ੍ਦਮੋਤਿ ਕਿਲੇਸਕਲਲਂ, ਤਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕਿਲੇਸਕਲਲੀ, ਏਵਂਭੂਤੋ. ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਜਟਾਜਟਿਤੋਤਿ ਲੋਭਪਟਿਘਾਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾ ਏਵ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਯਵਸੇਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨਟ੍ਠੇਨ ਵੇਲ਼ੁਗੁਮ੍ਬਾਦੀਨਂ ਸਾਖਾਜਾਲਸਙ੍ਖਾਤਾ ਜਟਾ ਵਿਯਾਤਿ ਜਟਾ, ਤਾਯ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਜਟਾਯ ਜਟਿਤੋ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਵੇਲ਼ੁਜਟਾਦੀਹਿ ਵੇਲ਼ੁਆਦਯੋ, ਏਵਂ ਤਾਯ ਜਟਾਯ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਜਟਿਤੋ ਵਿਨਦ੍ਧੋ ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਟਂ ਵਿਜਟੇਤਾਤਿ ਇਮਂ ਏਵਂ ਤੇਧਾਤੁਕਂ ਲੋਕਂ ਜਟੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਜਟਂ ਵਿਜਟੇਤਾ ਸਂਛਿਨ੍ਦਿਤਾ ਸਮ੍ਪਦਾਲਯਿਤਾ.

ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਘਾਟਪਟਿਮੁਕ੍ਕੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਸਙ੍ਘਟਿਤਟ੍ਠੇਨ ਸਙ੍ਘਾਟੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਘਾਟੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਘਾਟੇ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕੋ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠੋ ਅਨ੍ਤੋਗਤੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਘਾਟਪਟਿਮੁਕ੍ਕੋ. ਤਣ੍ਹਾਜਾਲੇਨ ਓਤ੍ਥਟੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨਟ੍ਠੇਨ ਜਾਲਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਜਾਲਂ, ਤੇਨ ਤਣ੍ਹਾਜਾਲੇਨ ਓਤ੍ਥਟੋ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਛਾਦਿਤੋ ਪਲਿਵੇਠਿਤੋ. ਤਣ੍ਹਾਸੋਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ ਸਂਸਾਰੇ ਆਕਡ੍ਢਨਟ੍ਠੇਨ ਸੋਤੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤੋ, ਤੇਨ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤਿ ਆਕਡ੍ਢੀਯਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਸਞ੍ਞੋਜਨੇਨ ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ ਲੋਕਂ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਸਂਯੋਜਨਤੋ ਬਨ੍ਧਨਤੋ ਸਂਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਂ, ਤੇਨ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨੇਨ ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਬਦ੍ਧੋ. ਤਣ੍ਹਾਨੁਸਯੇਨ ਅਨੁਸਟੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਸਯੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਨੁਸਯੋ, ਤੇਨ ਤਣ੍ਹਾਨੁਸਯੇਨ ਅਨੁਸਟੋ ਅਨੁਗਤੋ ਥਾਮਗਤੋ. ਤਣ੍ਹਾਸਨ੍ਤਾਪੇਨ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਫਲਕਾਲੇ ਚ ਲੋਕਂ ਸਨ੍ਤਾਪੇਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤਾਪੋ, ਤੇਨ ਤਣ੍ਹਾਸਨ੍ਤਾਪੇਨ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਤਿ ਸਨ੍ਤਾਪੀਯਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ ਪਰਿਡਯ੍ਹਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ ਬਲਵਭੂਤਾ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਫਲਕਾਲੇ ਚ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਦਹਨਟ੍ਠੇਨ ਮਹਾਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਲ਼ਾਹੋ, ਤੇਨ ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ ਪਰਿਡਯ੍ਹਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਡਹੀਯਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਘਾਟਾਦਯੋ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.

ਅਨੁਗਤੋਤਿ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠੋ. ਅਨੁਸਟੋਤਿ ਅਨੁਧਾਵਿਤੋ. ਅਭਿਭੂਤੋਤਿ ਪੀਲ਼ਿਤੋ. ਅਬ੍ਭਾਹਤੋਤਿ ਅਭਿਆਹਤੋ ਅਭਿਮੁਖਂ ਭੁਸਂ ਪਹਤੋ. ਦੁਕ੍ਖੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ ਸੁਖਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠੋ.

ਤਣ੍ਹਾਯ ਉਡ੍ਡਿਤੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਉਲ੍ਲਙ੍ਘਿਤੋ. ਚਕ੍ਖੁ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਰਜ੍ਜੁਨਾ ਆਵੁਨਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਨਾਗਦਨ੍ਤੇ ਉਡ੍ਡਿਤਂ, ਸੋਤਾਦੀਨਿ ਤਣ੍ਹਾਰਜ੍ਜੁਨਾ ਆਵੁਨਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਾਦਿਨਾਗਦਨ੍ਤੇਸੁ ਉਡ੍ਡਿਤਾਨਿ. ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਲੋਕੋਪਿ ਉਡ੍ਡਿਤੋਯੇਵ ਨਾਮ. ਜਰਾਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਪਾਕਾਰਭੂਤਾਯ ਜਰਾਯ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ. ਮਚ੍ਚੁਪਾਸੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਦੁਮ੍ਮੋਚਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਪਾਸਭੂਤੇਨ ਮਰਣੇਨ ਬਦ੍ਧੋ. ਮਹਾਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧੋਤਿ ਦਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ ਦੁਚ੍ਛੇਦਤ੍ਤਾ ਚ ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਬਦ੍ਧੋ. ਰਾਗਬਨ੍ਧਨੇਨਾਤਿ ਰਾਗੋ ਏਵ ਬਨ੍ਧਤਿ ਸਂਸਾਰਤੋ ਚਲਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤੀਤਿ ਰਾਗਬਨ੍ਧਨਂ. ਤੇਨ ਰਾਗਬਨ੍ਧਨੇਨ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸੇਨ ਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨੇਨ. ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਬਨ੍ਧਨੇਨਾਤਿ ਤਿਵਿਧੇਨ. ਸੁਚਰਿਤਂ ਪਨ ਬਨ੍ਧਨਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭੂਤਂ ਬਨ੍ਧਨਮੋਕ੍ਖਭੂਤਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਬਨ੍ਧਨਂ ਮੋਚੇਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਂ ਮੋਚੇਤਾ. ਬਨ੍ਧਨਾ ਮੋਚੇਤਾਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਬਨ੍ਧਨਤੋ ਤਂ ਮੋਚੇਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਸਮ੍ਬਾਧਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਕੁਸਲਸਞ੍ਚਾਰਪੀਲ਼ਨੇਨ ਮਹਾਸਮ੍ਬਾਧਸਙ੍ਖਾਤਂ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਕਿਲੇਸਦੁਚ੍ਚਰਿਤਗਹਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਓਕਾਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਾਤਿ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਓਕਾਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਾ. ਮਹਾਪਲਿਬੋਧੇਨ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਮਹਾਨਿਵਾਰਣੇਨ ਨਿਵੁਤੋ. ਮਹਾਲੇਪੇਨ ਵਾ ਲਿਤ੍ਤੋ. ਪਲਿਬੋਧੋਤਿ ਚ ਰਾਗਾਦਿਸਤ੍ਤਵਿਧੋ ਏਵ. ‘‘ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਪਲਿਬੋਧੋ’’ਤਿ ਏਕੇ. ਪਲਿਬੋਧਂ ਛੇਤਾਤਿ ਤਂ ਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤਾ. ਮਹਾਪਪਾਤੇਤਿ ਪਞ੍ਚਗਤਿਪਪਾਤੇ, ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਪਪਾਤੇ ਵਾ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਦੁਰੁਤ੍ਤਰਣਟ੍ਠੇਨ ਪਪਾਤੋ. ਪਪਾਤਾ ਉਦ੍ਧਤਾਤਿ ਤਮ੍ਹਾ ਪਪਾਤਤੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤਾ. ਮਹਾਕਨ੍ਤਾਰਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਜਾਤਿਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਕਨ੍ਤਾਰਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦੁਰਤਿਕ੍ਕਮਨਟ੍ਠੇਨ ਕਨ੍ਤਾਰੋ, ਤਂ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਤਾਰੇਤਾ. ਕਨ੍ਤਾਰਾ ਤਾਰੇਤਾਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਮਹਾਸਂਸਾਰਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਸਂਸਾਰਾ ਮੋਚੇਤਾਤਿ ਸਂਸਾਰਤੋ ਮੋਚੇਤਾ. ਸਂਸਾਰਂ ਮੋਚੇਤਾਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਮਹਾਵਿਦੁਗ੍ਗੇਤਿ ਸਂਸਾਰਵਿਦੁਗ੍ਗੇ. ਸਂਸਾਰੋਯੇਵ ਹਿ ਦੁਗ੍ਗਮਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਦੁਗ੍ਗੋ. ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਭੁਸਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਚਰਤਿ. ਮਹਾਪਲਿਪੇਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇ ਕਾਮਕਦ੍ਦਮੇ. ਕਾਮੋ ਹਿ ਓਸੀਦਨਟ੍ਠੇਨ ਪਲਿਪੋ. ਪਲਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਲਗ੍ਗੋ. ਮਹਾਪਲਿਪਪਲਿਪਨ੍ਨੋਤਿਪਿ ਪਾਠੋ.

ਅਬ੍ਭਾਹਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੋਪਦ੍ਦਵੇਹਿ ਅਬ੍ਭਾਹਤੋ. ਰਾਗਗ੍ਗਿਨਾਤਿ ਰਾਗਾਦਯੋਯੇਵ ਅਨੁਦਹਨਟ੍ਠੇਨ ਅਗ੍ਗਿ, ਤੇਨ ਰਾਗਗ੍ਗਿਨਾ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਉਨ੍ਨੀਤਕੋਤਿ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨੀਤੋ, ਜਾਤਿਯਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਰਾਦਿਉਪਦ੍ਦਵਾਯ ਨੀਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕ-ਕਾਰੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਹਞ੍ਞਤਿ ਨਿਚ੍ਚਮਤਾਣੋਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਯਕੇਨ ਰਹਿਤੋ ਸਤਤਂ ਪੀਲ਼ੀਯਤਿ. ਪਤ੍ਤਦਣ੍ਡੋਤਿ ਰਾਜਾਦੀਹਿ ਲਦ੍ਧਆਣੋ. ਤਕ੍ਕਰੋਤਿ ਚੋਰੋ. ਵਜ੍ਜਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧੋਤਿ ਰਾਗਾਦਿਵਜ੍ਜਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਬਦ੍ਧੋ. ਆਘਾਤਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਮਰਣਧਮ੍ਮਗਣ੍ਠਿਕਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪੇਚ੍ਚ ਠਿਤੋ. ਕੋਚਿ ਬਨ੍ਧਨਾ ਮੋਚੇਤਾ. ਕੋਚਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਮੋਚੇਤਾਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਅਨਾਥੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਨਾਥੋ ਇਸ੍ਸਰੋ, ਸਯਂ ਵਾ ਨ ਨਾਥੋ ਨ ਇਸ੍ਸਰੋਤਿ ਅਨਾਥੋ, ਅਸਰਣੋਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਮਕਾਪਞ੍ਞਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਜਰਾਦਿਪਟਿਬਾਹਨੇ ਅਪ੍ਪਹੁਤਾਯ ਅਤੀਵ ਕਪਣਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਤਾਯੇਤਾਤਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ. ਤਾਯਿਤਾਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ. ਦੁਕ੍ਖਾਭਿਤੁਨ੍ਨੋਤਿ ਜਾਤਿਦੁਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਅਨੇਕੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਅਭਿਤੁਨ੍ਨੋ ਅਤਿਬ੍ਯਾਧਿਤੋ ਅਤਿਕਮ੍ਪਿਤੋ ਚ. ਚਿਰਰਤ੍ਤਂ ਪੀਲ਼ਿਤੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹੇਵ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਘਟ੍ਟਿਤੋ. ਗਧਿਤੋਤਿ ਗੇਧੇਨ ਗਿਦ੍ਧੋ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਕਾਯਗਨ੍ਥੇਨ ਵਾ ਗਨ੍ਥਿਤੋ. ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਿਪਾਸਿਤੋਤਿ ਪਾਤੁਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਾ ਪਿਪਾਸਾ, ਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ, ਤਣ੍ਹਾਪਿਪਾਸਾਯ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਿਪਾਸਿਤੋ.

ਅਨ੍ਧੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਕਾਣੋ. ਪਞ੍ਞਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਚਕ੍ਖੁਕੋਤਿ ਤਂ ਪਨ ਅਨ੍ਧਤ੍ਤਂ ਨ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮ੍ਭੂਤਂ, ਪਕਤਿਯਾ ਏਵ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਚਕ੍ਖੁਕੋਤਿ ਤਮੇਵ ਅਨ੍ਧਤ੍ਤਂ ਵਿਸੇਸੇਤਿ. ਹਤਨੇਤ੍ਤੋਤਿ ਨਯਨਟ੍ਠੇਨ ਨੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵਤੋਯੇਵ ਵਿਨਟ੍ਠਨੇਤ੍ਤਕੋ. ਸਮਵਿਸਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨੇਤੀਤਿ ਨੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਸੁਗਤਿਞ੍ਚ ਅਗਤਿਞ੍ਚ ਨਯਤਿ. ਹਤਨੇਤ੍ਤਤ੍ਤਾਯੇਵਸ੍ਸ ਨੇਤੁਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਪਰਿਣਾਯਕੋਤਿ ਆਹ, ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਨੇਤ੍ਤਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞੋਪਿਸ੍ਸ ਨੇਤਾ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਥਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋਤਿ ਵਿਪਰੀਤੋ, ਵਿਸਮੋ ਵਾ ਪਥੋ ਵਿਪਥੋ, ਤਂ ਵਿਪਥਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਿਪਥਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਪਥਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਜਸਾਪਰਦ੍ਧੋਤਿ ਅਞ੍ਜਸੇ ਉਜੁਮਗ੍ਗਸ੍ਮਿਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪਟਿਪਦਾਯ ਅਪਰਦ੍ਧੋ ਵਿਰਦ੍ਧੋ. ਅਰਿਯਪਥਂ ਆਨੇਤਾਤਿ ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪਨੇਤਾ ਪਟਿਪਾਦਯਿਤਾ. ਮਹੋਘਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋਤਿ ਯਸ੍ਸ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਓਹਨਨ੍ਤਿ ਓਸੀਦਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਓਘਾ, ਪਕਤਿਓਘਤੋ ਮਹਨ੍ਤਾ ਓਘਾਤਿ ਮਹੋਘਾ. ਤੇ ਕਾਮੋਘੋ ਭਵੋਘੋ ਦਿਟ੍ਠੋਘੋ ਅਵਿਜ੍ਜੋਘੋਤਿ ਚਤੁਪ੍ਪਭੇਦਾ. ਤੇ ਮਹੋਘੇ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ ਪਵਿਟ੍ਠੋਤਿ ਮਹੋਘਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ, ਸਂਸਾਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਹੋਘਂ ਵਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋਤਿ.

੧੧੮. ਇਦਾਨਿ ਏਕੁਤ੍ਤਰਿਕਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੀਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਹੀਤਿ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠੀਹਿ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ‘‘ਗੂਥਗਤਂ ਮੁਤ੍ਤਗਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ (ਅ. ਨਿ. ੯.੧੧) ਵਿਯ. ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾਭਾਵਤੋ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਤਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ, ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਗਤਂ ਇਦਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਅਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾਤਿਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ. ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਤੇਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਯੋਪਿ ਹਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਦ੍ਵੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਮੁਦਾਚਾਰਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨ ਕੁਸਲਚਾਰਸ੍ਸ ਗਹਣਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਹਿ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਓਲੀਯਨ੍ਤਿ ਏਕੇ, ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਏਕੇ, ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਚ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਇਤਿਵੁ. ੪੯).

ਤੀਹਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹੀਤਿ ਤਿਵਿਧਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਤਿਵਿਧਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ. ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਿਰੂਪਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੋਗੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਯੋਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਗਾ, ਈਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਯੋਗਾ, ਤੇਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮਪ੍ਪਿਤੋ. ਚਤੁਯੋਗਯੋਜਿਤੋਤਿ ਕਾਮਯੋਗੋ, ਭਵਯੋਗੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਗੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਯੋਗੋਤਿ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਸਕਟਸ੍ਮਿਂ ਯੋਗੋ ਵਿਯ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਯੋਜਿਤੋ. ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕੋ ਰਾਗੋ ਕਾਮਯੋਗੋ. ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ, ਝਾਨਨਿਕਨ੍ਤਿ ਚ, ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤੋ ਰਾਗੋ ਭਵਵਸੇਨ ਪਤ੍ਥਨਾ ਭਵਯੋਗੋ. ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਗੋ. ਅਟ੍ਠਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯੋਗੋ. ਤੇ ਏਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਬਲਵਭੂਤਾ ਓਘਾ, ਦੁਬ੍ਬਲਭੂਤਾ ਯੋਗਾ.

ਚਤੂਹਿ ਗਨ੍ਥੇਹੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਥੇਨ੍ਤਿ ਘਟੇਨ੍ਤੀਤਿ ਗਨ੍ਥਾ. ਤੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾ ਕਾਯਗਨ੍ਥੋ, ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਕਾਯਗਨ੍ਥੋ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋ ਕਾਯਗਨ੍ਥੋ, ਇਦਂਸਚ੍ਚਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਕਾਯਗਨ੍ਥੋਤਿ ਚਤੁਪ੍ਪਭੇਦਾ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ, ਸਯਂ ਵਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਤਿ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਏਸਾਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾ, ਲੋਭੋਯੇਵ. ਨਾਮਕਾਯਂ ਗਨ੍ਥੇਤਿ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਘਟੇਤੀਤਿ ਕਾਯਗਨ੍ਥੋ. ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੂਤਿਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਯਤਿ ਵਾ ਵਿਨਯਾਚਾਰਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹਿਤਸੁਖਾਦੀਨੀਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ. ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸੀਲੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿ ਵਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿ ਸੀਲਵਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਪਰਾਮਸਨਂ ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਭਾਸਿਤਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤੀਤਿ ਇਦਂਸਚ੍ਚਾਭਿਨਿਵੇਸੋ. ਤੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਗਨ੍ਥੇਹਿ ਗਨ੍ਥਿਤੋ, ਬਦ੍ਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਚਤੂਹਿ ਉਪਾਦਾਨੇਹੀਤਿ ਭੁਸਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਾਦਾਨਾ. ਤੇ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਂ ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਚਤੁਪ੍ਪਭੇਦਾ. ਵਤ੍ਥੁਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਾਮਂ ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ, ਕਾਮੋ ਚ ਸੋ ਉਪਾਦਾਨਞ੍ਚਾਤਿਪਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਸਾ ਉਪਾਦਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿਪਿ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੪੭) ਹਿ ਪੁਰਿਮਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਤ੍ਤਰਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪਾਦਿਯਤਿ. ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਂ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਞ੍ਚ ਤਂ ਉਪਾਦਾਨਞ੍ਚਾਤਿਪਿ ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਂ. ਗੋਸੀਲਗੋਵਤਾਦੀਨਿ ਹਿ ਏਵਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਤੋ ਸਯਮੇਵ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ. ਵਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾਦੋ, ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਉਪਾਦਾਨਂ. ਕਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਵਾ? ਅਤ੍ਤਾਨਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਵਾਦਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠੀ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ. ਤੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਉਪਾਦਾਨੇਹਿ. ਉਪਾਦੀਯਤੀਤਿ ਭੁਸਂ ਗਣ੍ਹੀਯਤਿ. ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਲੋਕੋ ਉਪਾਦਾਨੇਹਿ ਤਂ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਭੁਸਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪਞ੍ਚਗਤਿਸਮਾਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਕਾਰਣੇਹਿ ਗਮ੍ਮਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮੀਯਤੀਤਿ ਗਤਿ, ਸਹੋਕਾਸਕਾ ਖਨ੍ਧਾ. ਨਿਰਯੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦੇਵਾਤਿ ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਗਤਿਯੋ ਵੋਕ੍ਕਮਨਭਾਵੇਨ ਭੁਸਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ. ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹੀਤਿ ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ. ਰਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਰਾਗੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਤੇਹਿ ਰਞ੍ਜੀਯਤਿ, ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਕਰੀਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਚਹਿ ਨੀਵਰਣੇਹੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨੀਵਰਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਨੀਵਰਣਾ. ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਬ੍ਯਾਪਾਦਥਿਨਮਿਦ੍ਧਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਨੀਵਰਣੇਹਿ. ਓਤ੍ਥਟੋਤਿ ਉਪਰਿਤੋ ਪਿਹਿਤੋ.

ਛਹਿ ਵਿਵਾਦਮੂਲੇਹੀਤਿ ਛਹਿ ਵਿਵਾਦਸ੍ਸ ਮੂਲੇਹਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਛਯਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਵਾਦਮੂਲਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਛ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਨਾਹੀ. ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਨਾਹੀ. ਸੋ ਸਤ੍ਥਰਿਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਧਮ੍ਮੇਪਿ, ਸਙ੍ਘੇਪਿ, ਸਿਕ੍ਖਾਯਪਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਧਮ੍ਮੇਪਿ, ਸਙ੍ਘੇਪਿ, ਸਿਕ੍ਖਾਯਪਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ, ਸੋ ਸਙ੍ਘੇ ਵਿਵਾਦਂ ਜਨੇਤਿ. ਯੋ ਹੋਤਿ ਵਿਵਾਦੋ ਬਹੁਜਨਾਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਾਸੁਖਾਯ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਏਵਰੂਪਂ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਵਾਦਮੂਲਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਵਾਯਮੇਯ੍ਯਾਥ. ਏਵਰੂਪਂ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਵਾਦਮੂਲਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ. ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਥ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਕ੍ਖੀ ਹੋਤਿ ਪਲ਼ਾਸੀ. ਇਸ੍ਸੁਕੀ ਹੋਤਿ ਮਚ੍ਛਰੀ. ਸਠੋ ਹੋਤਿ ਮਾਯਾਵੀ. ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ. ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ, ਸੋ ਸਤ੍ਥਰਿਪਿ…ਪੇ… ਆਯਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੨੭੨; ਅ. ਨਿ. ੬.੩੬).

ਤਤ੍ਥ ਕੋਧਨੋਤਿ ਕੁਜ੍ਝਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਕੋਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਉਪਨਾਹੀਤਿ ਵੇਰਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਉਪਨਾਹੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਿਵਾਦੋ ਕਥਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ? ਕੋਸਮ੍ਬਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੪੫੧ ਆਦਯੋ) ਵਿਯ ਦ੍ਵੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਨ੍ਨੇਸੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਓਵਾਦਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਵਿਵਦਤਿ, ਤਤੋ ਤੇਸਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਪਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਆਰਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਵਾਦੀਨਂ ਆਰਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀਨਂ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨਿਯੋ. ਤਤੋ ਆਰਕ੍ਖਦੇਵਤਾਨਂ ਮਿਤ੍ਤਾ ਭੁਮ੍ਮਟ੍ਠਦੇਵਤਾ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੇ ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਵਾਦੀਹਿ ਪਨ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋਵ ਬਹੁਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਯਂ ਬਹੁਕੇਹਿ ਗਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਬਹੁਤਰਾਵ ਅਧਮ੍ਮਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਅਧਮ੍ਮਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾ ਅਪਾਯੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਿਵਾਦੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਹੋਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਰਿਸਾਯ ਵਾ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾਤਿ ਪਰੇਸਂ ਪਰਿਸਾਯ ਵਾ. ਮਕ੍ਖੀਤਿ ਪਰੇਸਂ ਗੁਣਮਕ੍ਖਣਲਕ੍ਖਣੇਨ ਮਕ੍ਖੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਪਲ਼ਾਸੀਤਿ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਲਕ੍ਖਣੇਨ ਪਲ਼ਾਸੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਇਸ੍ਸੁਕੀਤਿ ਪਰੇਸਂ ਸਕ੍ਕਾਰਾਦਿਇਸ੍ਸਾਯਨਲਕ੍ਖਣਾਯ ਇਸ੍ਸਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਮਚ੍ਛਰੀਤਿ ਆਵਾਸਮਚ੍ਛਰਿਯਾਦੀਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸਠੋਤਿ ਕੇਰਾਟਿਕੋ. ਮਾਯਾਵੀਤਿ ਕਤਪਾਪਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕੋ. ਪਾਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਅਸਨ੍ਤਸਮ੍ਭਾਵਨਿਚ੍ਛਕੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿਕਵਾਦੀ ਅਹੇਤੁਕਵਾਦੀ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦੀ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀਤਿ ਸਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਮੇਵ ਪਰਾਮਸਤਿ. ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀਤਿ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹੀ. ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਗਹਿਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਤੁਂ. ਖੁਦ੍ਦਕਵਤ੍ਥੁਵਿਭਙ੍ਗੇ ਪਨ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਛ ਵਿਵਾਦਮੂਲਾਨਿ? ਕੋਧੋ ਮਕ੍ਖੋ ਇਸ੍ਸਾ ਸਾਠੇਯ੍ਯਂ ਪਾਪਿਚ੍ਛਤਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸਿਤਾ, ਇਮਾਨਿ ਛ ਵਿਵਾਦਮੂਲਾਨੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੪੪) ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਏਕੇਕੋਯੇਵ ਧਮ੍ਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਛਹਿ ਤਣ੍ਹਾਕਾਯੇਹੀਤਿ ‘‘ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ, ਸਦ੍ਦਤਣ੍ਹਾ, ਗਨ੍ਧਤਣ੍ਹਾ, ਰਸਤਣ੍ਹਾ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਤਣ੍ਹਾ, ਧਮ੍ਮਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੪੪) ਵੁਤ੍ਤਾਹਿ ਛਹਿ ਤਣ੍ਹਾਹਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਏਕੇਕਾਯੇਵ ਤਣ੍ਹਾ ਅਨੇਕਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵਿਸਯੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਅਨੇਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮੂਹਟ੍ਠੇਨ ਕਾਯਸਦ੍ਦੇਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਕਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਣ੍ਹਾਕਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ. ਰਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਰਜ੍ਜਤਿ, ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ.

ਛਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਹੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਸਵਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ –

‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਛਨ੍ਨਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਨਤ੍ਤਾਨਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘ਅਨਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ ‘ਯੋ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਵਦੋ ਵੇਦੇਯ੍ਯੋ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੯).

ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲੇਸੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਿਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋਤਿ ਭੂਤਤੋ ਚ ਥਿਰਤੋ ਚ, ‘‘ਇਦਂ ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਦਲ਼੍ਹਭਾਵੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਭਵਗ੍ਗਹਣਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਪੁਰਿਮਾਪਿ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਗਹਣਤੋ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਪਿ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਸੁ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਹਣਤੋ ‘‘ਭਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਆਹੁਤਿਯੋ’’ਤਿ ਗਹਿਤਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਨਂ ਵਿਯ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤੀਤੇ ਏਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸੀਸੇਨ ਖਨ੍ਧੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਵਸੇਸਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਞ੍ਜਾਨਤੋ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਇਮਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਨਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਇਤਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਞਾਯ ਤੇ ਸਞ੍ਜਾਨਤੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਇਤਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਞਾਯ ਤੇ ਸਞ੍ਜਾਨਤੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯੋਵ. ਵਦੋ ਵੇਦੇਯ੍ਯੋਤਿਆਦਯੋ ਪਨ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਵ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਕਾਰਾ. ਤਤ੍ਥ ਵਦਤੀਤਿ ਵਦੋ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵੇਦਯਤੀਤਿ ਵੇਦੇਯ੍ਯੋ, ਜਾਨਾਤਿ ਅਨੁਭਵਤਿ ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਂ ਵੇਦੇਤੀਤਿ? ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਯੋਨਿਗਤਿਠਿਤਿਨਿਵਾਸਨਿਕਾਯੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਵਾ. ਨਿਚ੍ਚੋਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਰਹਿਤੋ. ਧੁਵੋਤਿ ਥਿਰੋ ਸਾਰਭੂਤੋ. ਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਿਕੋ. ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਕਤਿਭਾਵਂ ਅਵਿਜਹਨਧਮ੍ਮੋ, ਕਕਣ੍ਟਕੋ ਵਿਯ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤਂ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਨ੍ਤਿ ਚਨ੍ਦਸੂਰਿਯਸਮੁਦ੍ਦਮਹਾਪਥਵੀਪਬ੍ਬਤਾ ਲੋਕਵੋਹਾਰੇਨ ਸਸ੍ਸਤਿਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸਸ੍ਸਤੀਹਿ ਸਮਂ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ. ਯਾਵ ਸਸ੍ਸਤਿਯੋ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤੀਤਿ ਗਣ੍ਹਤੋ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ.

ਖੁਦ੍ਦਕਵਤ੍ਥੁਵਿਭਙ੍ਗੇ ਪਨ ‘‘ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ, ਨ ਸੋ ਜਾਤੋ ਨਾਹੋਸਿ, ਨ ਸੋ ਜਾਤੋ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੪੮) ਛ ਦਿਟ੍ਠੀ ਏਵਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਤਤ੍ਥ ਨ ਸੋ ਜਾਤੋ ਨਾਹੋਸੀਤਿ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਅਜਾਤਿਧਮ੍ਮਤੋ ਨ ਜਾਤੋ ਨਾਮ, ਸਦਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵ ਅਤੀਤੇ ਨਾਹੋਸਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਜਾਤੋ, ਸੋ ਅਹੋਸਿ. ਯੋ ਚ ਜਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਨ ਸੋ ਜਾਤੋ ਨਾਹੋਸੀਤਿ ਸੋ ਸਦਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਅਤੀਤੇਪਿ ਨ ਜਾਤੁ ਨ ਅਹੋਸਿ, ਅਨਾਗਤੇਪਿ ਨ ਜਾਤੁ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਨੁਸਯਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾ.

ਸਤ੍ਤਹਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨੇਹੀਤਿ ਸਤ੍ਤਕਨਿਪਾਤੇ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ –

‘‘ਸਤ੍ਤਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ? ਅਨੁਨਯਸਂਯੋਜਨਂ, ਪਟਿਘਸਂਯੋਜਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਯੋਜਨਂ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਯੋਜਨਂ, ਮਾਨਸਂਯੋਜਨਂ, ਭਵਰਾਗਸਂਯੋਜਨਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨਂ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤ ਸਂਯੋਜਨਾਨੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੭.੮).

ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਨਯਸਂਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਕਾਮਰਾਗਸਂਯੋਜਨਂ. ਸਬ੍ਬਾਨੇਵੇਤਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ.

ਸਤ੍ਤਹਿ ਮਾਨੇਹੀਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਵਤ੍ਥੁਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ –

‘‘ਮਾਨੋ, ਅਤਿਮਾਨੋ, ਮਾਨਾਤਿਮਾਨੋ, ਓਮਾਨੋ, ਅਧਿਮਾਨੋ, ਅਸ੍ਮਿਮਾਨੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਮਾਨੋ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੫੦).

ਤਤ੍ਥ ਮਾਨੋਤਿ ਸੇਯ੍ਯਾਦਿਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਆਦੀਸੁ ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨੇਵ ਉਨ੍ਨਤਿ. ਅਤਿਮਾਨੋਤਿ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ‘‘ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਨ੍ਨਤਿ. ਮਾਨਾਤਿਮਾਨੋਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ, ਇਦਾਨਿ ਅਹਂ ਸੇਟ੍ਠੋ, ਅਯਂ ਹੀਨਤਰੋ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਾਨੋ. ਓਮਾਨੋਤਿ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ, ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋਯੇਵ. ਅਧਿਮਾਨੋਤਿ ਅਨਧਿਗਤੇਯੇਵ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇ ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਮਾਨੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਧਿਮਾਨੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹੇਨ ਵਿਤਿਣ੍ਣਕਙ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ. ਅਸ੍ਮਿਮਾਨੋਤਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ‘‘ਅਹਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਾਨੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਮਾਨੋਤਿ ਪਾਪਕੇਨ ਕਮ੍ਮਾਯਤਨਾਦਿਨਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਾਨੋ.

ਲੋਕਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾ. ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਹੇਤੁਭੂਤੇਹਿ ਲਾਭਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਅਨੁਰੋਧਵਸੇਨ, ਅਲਾਭਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਪਟਿਵਿਰੋਧਵਸੇਨ ਭੁਸਂ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਕਤਿਭਾਵਂ ਜਹਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾ. ਨਿਯ੍ਯਾਤੋਤਿ ਗਤੋ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ, ਅਭਿਭੂਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਟ੍ਠਹਿ ਪੁਰਿਸਦੋਸੇਹੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕਨਿਪਾਤੇ ਉਪਮਾਹਿ ਸਹ, ਖੁਦ੍ਦਕਵਤ੍ਥੁਵਿਭਙ੍ਗੇ ਉਪਮਂ ਵਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ –

‘‘ਕਤਮੇ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਦੋਸਾ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ‘ਨ ਸਰਾਮਿ ਨ ਸਰਾਮੀ’ਤਿ ਅਸ੍ਸਤਿਯਾਵ ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਤਿ. ਅਯਂ ਪਠਮੋ ਪੁਰਿਸਦੋਸੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਚੋਦਕਂਯੇਵ ਪਟਿਪ੍ਫਰਤਿ ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤੁਯ੍ਹਂ ਬਾਲਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਣਿਤੇਨ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਮਂ ਭਣਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਸੀ’ਤਿ? ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਪੁਰਿਸਦੋਸੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਚੋਦਕਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਾਰੋਪੇਤਿ ‘ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਖੋਸਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਤ੍ਵਂ ਤਾਵ ਪਠਮਂ ਪਟਿਕਰੋਹੀ’ਤਿ. ਅਯਂ ਤਤਿਯੋ ਪੁਰਿਸਦੋਸੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਥਂ ਅਪਨਾਮੇਤਿ, ਕੋਪਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਪੁਰਿਸਦੋਸੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਬਾਹਾਵਿਕ੍ਖੇਪਕਂ ਭਣਤਿ. ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਮੋ ਪੁਰਿਸਦੋਸੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਚੋਦਕਂ ਸਾਪਤ੍ਤਿਕੋਵ ਯੇਨ ਕਾਮਂ ਪਕ੍ਕਮਤਿ. ਅਯਂ ਛਟ੍ਠੋ ਪੁਰਿਸਦੋਸੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ‘ਨੇਵਾਹਂ ਆਪਨ੍ਨੋਮ੍ਹਿ, ਨ ਪਨਾਹਂ ਅਨਾਪਨ੍ਨੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਸੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਤਿ. ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਮੋ ਪੁਰਿਸਦੋਸੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਤਿਬਾਲ਼੍ਹਂ ਮਯਿ ਬ੍ਯਾਵਟਾ? ਇਦਾਨਾਹਂ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ ‘ਇਦਾਨਿ ਖੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਹੋਥਾ’ਤਿ. ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਮੋ ਪੁਰਿਸਦੋਸੋ. ਇਮੇ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਦੋਸਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੫੭; ਅ. ਨਿ. ੮.੧੪).

ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਸਦੋਸਾਤਿ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਦੋਸਾ, ਤੇ ਪਨ ਪੁਰਿਸਸਨ੍ਤਾਨਂ ਦੂਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਦੋਸਾ. ਨ ਸਰਾਮਿ ਨ ਸਰਾਮੀਤਿ ‘‘ਮਯਾ ਏਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨਸ੍ਸਰਾਮਿ ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਸ੍ਸਤਿਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਤਿ ਮੋਚੇਤਿ. ਚੋਦਕਂਯੇਵ ਪਟਿਪ੍ਫਰਤੀਤਿ ਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਫਰਤਿ, ਪਟਿਆਣਿਭਾਵੇਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤੁਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਬਾਲਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਣਿਤੇਨ ਨਾਮ ਕਿਂ, ਯੋ ਤ੍ਵਂ ਨੇਵ ਵਤ੍ਥੁਂ, ਨ ਆਪਤ੍ਤਿਂ, ਨ ਚੋਦਨਂ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਏਵਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਭਣਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਸੀਤਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤਿ. ਪਚ੍ਚਾਰੋਪੇਤੀਤਿ ‘‘ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਖੋਸੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਪਤਿਆਰੋਪੇਤਿ. ਪਟਿਕਰੋਹੀਤਿ ਦੇਸਨਾਗਾਮਿਨਿਂ ਦੇਸੇਹਿ, ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਹਿ, ਤਤੋ ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਚੋਦੇਸ੍ਸਸੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨ, ਵਚਨੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ, ਵਚਨਂ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ. ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਥਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ ਭਣਤਿ. ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਤਯਾ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਸੁਣਾਮੀ’’ਤਿ ਸੋਤਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਥਂ ਅਪਨਾਮੇਤੀਤਿ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਂ ਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਨ ਤਵ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਗਮਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਤੋ ਰਾਜਗਹਂ ਗਤੋਮ੍ਹੀਤਿ. ‘‘ਰਾਜਗਹਂ ਵਾ ਯਾਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗੇਹਂ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਸੂਕਰਮਂਸਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਕਥਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਕੋਪਨ੍ਤਿ ਕੁਪਿਤਭਾਵਂ, ਦੋਸਨ੍ਤਿ ਦੁਟ੍ਠਭਾਵਂ. ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਕੋਧਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਂ. ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾਕਾਰਂ, ਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਪਾਤੁਕਰੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਬਾਹਾਵਿਕ੍ਖੇਪਕਂ ਭਣਤੀਤਿ ਬਾਹਂ ਵਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਲਜ੍ਜਿਵਚਨਂ ਵਦਤਿ. ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰੇਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ, ਅਨਾਦਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਹੇਸੇਤੀਤਿ ਵਿਹੇਠੇਤਿ ਬਾਧਤਿ. ਅਤਿਬਾਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤਿਦਲ਼੍ਹਂ ਅਤਿਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਮਯਿ ਬ੍ਯਾਵਟਾਤਿ ਮਯਿ ਬ੍ਯਾਪਾਰਂ ਆਪਨ੍ਨਾ. ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਹੀਨਸ੍ਸ ਗਿਹਿਭਾਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਆਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ, ਗਿਹੀ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਹੋਥਾਤਿ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਹੋਥ, ‘‘ਮਯਾ ਲਭਿਤਬ੍ਬਂ ਲਭਥ, ਮਯਾ ਵਸਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇ ਵਸਥ, ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਵੋ ਮਯਾ ਕਤੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਦਤਿ. ਦੁਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ.

ਨਵਹਿ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੂਹੀਤਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨੇਵ ਕਥਿਤਾਨਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਨਵਯਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਨਵ? ‘ਅਨਤ੍ਥਂ ਮੇ ਅਚਰੀ’ਤਿ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਤਿ, ‘ਅਨਤ੍ਥਂ ਮੇ ਚਰਤੀ’ਤਿ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਤਿ, ‘ਅਨਤ੍ਥਂ ਮੇ ਚਰਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਤਿ, ‘ਪਿਯਸ੍ਸ ਮੇ ਮਨਾਪਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਂ ਅਚਰਿ, ਅਨਤ੍ਥਂ ਚਰਤਿ, ਅਨਤ੍ਥਂ ਚਰਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਤਿ, ‘ਅਪ੍ਪਿਯਸ੍ਸ ਮੇ ਅਮਨਾਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਅਚਰਿ, ਅਤ੍ਥਂ ਚਰਤਿ, ਅਤ੍ਥਂ ਚਰਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਵ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੂਨੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੯.੨੯).

ਤਤ੍ਥ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਆਘਾਤਕਾਰਣਾਨਿ. ਆਘਾਤਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਕੋਪੋ, ਸੋਯੇਵ ਉਪਰੂਪਰਿ ਕੋਪਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਤ੍ਤਾ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੁ. ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਕੋਪਂ ਬਨ੍ਧਤਿ ਕਰੋਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਂ ਮੇ ਨਾਚਰਿ, ਨ ਚਰਤਿ, ਨ ਚਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਪਿਯਸ੍ਸ ਮੇ ਮਨਾਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨਾਚਰਿ, ਨ ਚਰਤਿ, ਨ ਚਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਪ੍ਪਿਯਸ੍ਸ ਮੇ ਅਮਨਾਪਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਂ ਨਾਚਰਿ, ਨ ਚਰਤਿ, ਨ ਚਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੮੫; ਵਿਭ. ੯੬੦; ਧ. ਸ. ੧੦੬੬) ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਅਪਰਾਨਿਪਿ ਨਵ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੂਨਿ ਇਮੇਹੇਵ ਨਵਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਆਘਾਤਿਤੋਤਿ ਘਟ੍ਟਿਤੋ.

ਨਵਵਿਧਮਾਨੇਹੀਤਿ ਕਤਮੇ ਨਵਵਿਧਮਾਨਾ? ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸਦਿਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ. ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਸਦਿਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ. ਹੀਨਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਹੀਨਸ੍ਸ ਸਦਿਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਹੀਨਸ੍ਸ ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ. ਇਮੇ ਨਵਵਿਧਮਾਨਾ (ਵਿਭ. ੯੬੨).

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ ਰਾਜੂਨਞ੍ਚੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਰਾਜਾ ਹਿ ‘‘ਰਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਧਨੇਨ ਵਾ ਵਾਹਨੇਹਿ ਵਾ ਕੋ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਏਤਂ ਮਾਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਪਿ ‘‘ਸੀਲਧੁਤਙ੍ਗਾਦੀਹਿ ਕੋ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਏਤਂ ਮਾਨਂ ਕਰੋਤਿ.

ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸਦਿਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋਪਿ ਏਤੇਸਂਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਰਾਜਾ ਹਿ ‘‘ਰਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਧਨੇਨ ਵਾ ਵਾਹਨੇਹਿ ਵਾ ਅਞ੍ਞਰਾਜੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਮਾਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਪਿ ‘‘ਸੀਲਧੁਤਙ੍ਗਾਦੀਹਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਮਯ੍ਹਂ ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਮਾਨਂ ਕਰੋਤਿ.

ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋਪਿ ਏਤੇਸਂਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਰਞ੍ਞੋ ਰਟ੍ਠਂ ਵਾ ਧਨਂ ਵਾ ਵਾਹਨਾਦੀਨਿ ਵਾ ਨਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਰਾਜਾਤਿ ਵੋਹਾਰਸੁਖਮਤ੍ਤਕਮੇਵ, ਕਿਂ ਰਾਜਾ ਨਾਮ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਮਾਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਪਿ ਅਪ੍ਪਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ‘‘ਅਹਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਮਹਾਥੇਰੋਤਿ ਕਥਾਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਕਿਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਨਾਮਾਹਂ, ਕਿਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਨਾਮਾਹਂ, ਕਿਂ ਮਹਾਥੇਰੋ ਨਾਮਾਹਂ, ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਏਤਂ ਮਾਨਂ ਕਰੋਤਿ.

ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨਾਦਯੋ ਅਮਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਮਚ੍ਚੋ ਵਾ ਹਿ ਰਟ੍ਠਿਯੋ ਵਾ ‘‘ਭੋਗਯਾਨਵਾਹਨਾਦੀਹਿ ਕੋ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਅਞ੍ਞੋ ਰਾਜਪੁਰਿਸੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਅਮਚ੍ਚੋਤਿ ਨਾਮਮੇਵ ਮਯ੍ਹਂ, ਘਾਸਚ੍ਛਾਦਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਂ ਅਮਚ੍ਚੋ ਨਾਮਾਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤਂ ਮਾਨਂ ਕਰੋਤਿ.

ਹੀਨਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨਾਦਯੋ ਦਾਸਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਦਾਸੋ ਹਿ ‘‘ਮਾਤਿਤੋ ਵਾ ਪਿਤਿਤੋ ਵਾ ਕੋ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਅਞ੍ਞੋ ਦਾਸੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਜੀਵਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਕੁਚ੍ਛਿਹੇਤੁ ਦਾਸਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾ, ਅਹਂ ਪਨ ਪਵੇਣਿਆਗਤਤ੍ਤਾ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਪਵੇਣਿਆਗਤਭਾਵੇਨ ਉਭਤੋਸੁਦ੍ਧਿਕਦਾਸਤ੍ਤੇਨ ਅਸੁਕਦਾਸੇਨ ਨਾਮ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਕੁਚ੍ਛਿਵਸੇਨਾਹਂ ਦਾਸਬ੍ਯਂ ਉਪਗਤੋ, ਮਾਤਾਪਿਤੁਕੋਟਿਯਾ ਪਨ ਮੇ ਦਾਸਟ੍ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਂ ਦਾਸੋ ਨਾਮ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤਂ ਮਾਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਦਾਸੋ, ਏਵਂ ਪੁਕ੍ਕੁਸਚਣ੍ਡਾਲਾਦਯੋਪਿ ਏਤਂ ਮਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਾਨੋਵ ਯਾਥਾਵਮਾਨੋ, ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ਅਯਾਥਾਵਮਾਨਾ. ਤਥਾ ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਸਦਿਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਹੀਨਸ੍ਸ ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਾਨੋਵ ਯਾਥਾਵਮਾਨੋ, ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ਅਯਾਥਾਵਮਾਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਥਾਵਮਾਨਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ, ਅਯਾਥਾਵਮਾਨਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾਤਿ.

ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ. ਰਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਰਾਗੇਨੇਵ ਰਜ੍ਜਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਨਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਹਿ ਰਜ੍ਜਤਿ, ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਬਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਦਸਹਿ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੂਹੀਤਿ ਕਤਮਾਨਿ ਦਸ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੂਨਿ? ਲੋਭੋ, ਦੋਸੋ, ਮੋਹੋ, ਮਾਨੋ, ਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ, ਥਿਨਂ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ, ਅਹਿਰਿਕਂ, ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੂਨਿ (ਵਿਭ. ੯੬੬).

ਤਤ੍ਥ ਕਿਲੇਸਾ ਏਵ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੂਨਿ, ਵਸਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਅਖੀਣਾਸਵਾ ਸਤ੍ਤਾ ਲੋਭਾਦੀਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ, ਕਿਲੇਸਾ ਚ ਤੇ ਤਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਚਾਤਿ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤ੍ਥ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਪਿ ਕਿਲੇਸਾ ਵਸਨ੍ਤਿ ਏਵ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿਪਿ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਲੁਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਤੇਨ, ਸਯਂ ਵਾ ਲੁਬ੍ਭਤਿ, ਲੁਬ੍ਭਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਲੋਭੋ. ਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤੇਨ, ਸਯਂ ਵਾ ਦੁਸ੍ਸਤਿ, ਦੁਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਦੋਸੋ. ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਤੇਨ, ਸਯਂ ਵਾ ਮੁਯ੍ਹਤਿ, ਮੁਯ੍ਹਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਮੋਹੋ. ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਮਾਨੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਆਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਵ. ਨ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ ਅਹਿਰਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਹਿਰਿਕਂ. ਨ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੀ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਤੇਸੁ ਅਹਿਰਿਕਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਹਿ ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਨਲਕ੍ਖਣਂ, ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਤੇਹੇਵ ਅਸਾਰਜ੍ਜਨਲਕ੍ਖਣਂ, ਕਿਲਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਉਪਤਾਪੀਯਤਿ ਵਿਬਾਧੀਯਤਿ.

ਦਸਹਿ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੂਹੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਨਵਹਿ ਚ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਪਨਾਘਾਤੋ ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੦੬੬) ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਚਾਤਿ ਦਸਹਿ. ਅਨਤ੍ਥਂ ਮੇ ਅਚਰੀਤਿਆਦੀਨਿਪਿ ਹਿ ਅਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕਾਦਿਮ੍ਹਿਪਿ ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਆਘਾਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.

ਦਸਹਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇਹੀਤਿ ਕਤਮੇ ਦਸ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੬੦)? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ, ਮੁਸਾਵਾਦੋ, ਪਿਸੁਣਾ ਵਾਚਾ, ਫਰੁਸਾ ਵਾਚਾ, ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ, ਅਭਿਜ੍ਝਾ, ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਇਮੇ ਦਸ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਨਿ ਚ ਤਾਨਿ ਪਥਾ ਚ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯਾਤਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ. ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤੋ.

ਦਸਹਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨੇਹੀਤਿ ਕਤਮਾਨਿ ਦਸ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ (ਧ. ਸ. ੧੧੧੮)? ਕਾਮਰਾਗਸਂਯੋਜਨਂ, ਪਟਿਘਸਂਯੋਜਨਂ, ਮਾਨਸਂਯੋਜਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਯੋਜਨਂ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਯੋਜਨਂ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਸਂਯੋਜਨਂ, ਭਵਰਾਗਸਂਯੋਜਨਂ, ਇਸ੍ਸਾਸਂਯੋਜਨਂ, ਮਚ੍ਛਰਿਯਸਂਯੋਜਨਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਂਯੋਜਨਂ, ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ.

ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ਕਤਮਾ ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ (ਵਿਭ. ੯੭੧)? ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਹੁਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ.

ਤਤ੍ਥ ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿ ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਕ੍ਕਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਾਤੁਨ੍ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਯਿਟ੍ਠਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਹਾਯਾਗੋ, ਤਂ ਯਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਯਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਨ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਹੁਤਨ੍ਤਿ ਆਹੁਨਪਾਹੁਨਮਙ੍ਗਲਕਿਰਿਯਾ, ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਸ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਸੁਕਤਕਮ੍ਮਾਨਿ ਨਾਮ, ਦਸ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਦੁਕ੍ਕਟਕਮ੍ਮਾਨਿ ਨਾਮ. ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ ਪਨ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋਤਿ ਪਰਲੋਕੇ ਠਿਤੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋਤਿ ਇਧਲੋਕੇ ਠਿਤੋ ਪਰਲੋਕਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾਤਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਸੁ ਕਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਕੋਚਿ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾਤਿ ਚਵਨਕਉਪਪਜ੍ਜਨਕਸਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾਤਿ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਧਮ੍ਮਿਕਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਲੋਕਂ…ਪੇ… ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਞ੍ਚ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਞਾਣੇਨ ਞਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦਨਸਮਤ੍ਥੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਏਕੇਕਂ ਅਨ੍ਤਂ ਭਾਗਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ. ਅਥ ਵਾ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਹੋ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ, ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ ਅਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ. ਤਾਯ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ. ਸਾ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ.

ਅਟ੍ਠਸਤਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਸਤੇਹੀਤਿ ਅਟ੍ਠੁਤ੍ਤਰਂ ਸਤਂ ਅਟ੍ਠਸਤਂ. ਸਂਸਾਰੇ ਪਪਞ੍ਚੇਤਿ ਚਿਰਂ ਵਸਾਪੇਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚੋ, ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ ਪਪਞ੍ਚੋ ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਭੇਦੇਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਚ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਬਹੁਕਤ੍ਤਾ ਬਹੁਵਚਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਾਨਂ ਸਤਂ ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਸਤਂ. ਤੇਨ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਸਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਚਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਸਤੇਹੀ’’ਤਿ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ. ਅਟ੍ਠਸਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਸਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਟ੍ਠ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤਮੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਖੁਦ੍ਦਕਵਤ੍ਥੁਵਿਭਙ੍ਗੇ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਆਗਤਂ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਬਾਹਿਰਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ, ਤਦੇਕਜ੍ਝਂ ਅਭਿਸਞ੍ਞੁਹਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਅਤੀਤਾਨਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ, ਅਨਾਗਤਾਨਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਤਦੇਕਜ੍ਝਂ ਅਭਿਸਞ੍ਞੁਹਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਸਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੪੨).

ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਾਯੇਵ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਾਚਾਰਾ ਤਣ੍ਹਾਪਵਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ (ਵਿਭ. ੯੭੩) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਯੇਵ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ, ਭਵਤਣ੍ਹਾ, ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਤਣ੍ਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਸਦ੍ਦਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਤਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਏਵ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸ, ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸਾਤਿ ਅਟ੍ਠਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਸਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਪਞ੍ਚਿਤੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ, ਸਂਸਾਰੇ ਵਾ ਪਪਞ੍ਚਿਤੋ ਚਿਰਵਾਸਿਤੋ.

ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਹੀਤਿ ‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲੇ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਭਗਵਤਾ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿਕਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਿਕਾ, ਦ੍ਵੇ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਿਕਾ, ਸੋਲ਼ਸ ਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਅਟ੍ਠ ਅਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਅਟ੍ਠ ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਸਤ੍ਤ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਾ, ਪਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਵਾਦਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲੇ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੭੭). ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਤਿਣ੍ਣੋਤਿ ਅਹਞ੍ਚ ਚਤੁਰੋਘਂ, ਸਂਸਾਰਸਮੁਦ੍ਦਂ ਵਾ ਤਿਣ੍ਣੋ ਅਮ੍ਹਿ ਭਵਾਮਿ. ਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਰਾਗਾਦਿਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਮੁਤ੍ਤੋ. ਦਨ੍ਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦੋ. ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਸੀਤੀਭੂਤੋ. ਅਸ੍ਸਤ੍ਥੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਦਸ੍ਸਨੇ ਲਦ੍ਧਸ੍ਸਾਸੋ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਪਹੋਮੀਤਿ ਸਮਤ੍ਥੋਮ੍ਹਿ. ਖੋਇਤਿ ਏਕਂਸਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਪਰੇ ਚ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰੇ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਪਰੇ ਚ ਤਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.

ਮਹਾਕਰੁਣਾਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.