੧. ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਕਥਾ

ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਇਦਾਨਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾਯ ਸੁਞ੍ਞਕਥਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਕਥਾਯ ਅਪੁਬ੍ਬਤ੍ਥਾਨੁਵਣ੍ਣਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਤੋ ਤਾਵ ਸਤ੍ਤਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਏਕੇਕਮੂਲਕਾ ਸਤ੍ਤ ਪਞ੍ਞਾ ਪੁਚ੍ਛਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ, ਪੁਨ ਸਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਮੂਲਕਾ ਏਕੇਕੁਤ੍ਤਰਮੂਲਕਾ ਚ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਞ੍ਞਾ ਪੁਚ੍ਛਂ ਅਕਤ੍ਵਾਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ, ਏਵਮਾਦਿਤੋ ਦਸਪਞ੍ਞਾਪਾਰਿਪੂਰੀ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਤਾਵ ਯਸ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ‘‘ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਚ ‘‘ਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਤਦਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਚ ਜਵਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਜਵਨਪਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਸਕਵਿਸਯੇਸੁ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਾ, ਜਵਨਾ ਚ ਸਾ ਪਞ੍ਞਾ ਚਾਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਬਲਵਤੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਣਿਧਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਤਿ ਪਦਾਲੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਾ, ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਾ ਚ ਸਾ ਪਞ੍ਞਾ ਚਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਾ. ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਹਾਪਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਹਤੀ ਚ ਸਾ ਪਞ੍ਞਾ ਚਾਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਯਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂਯੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਪੁਰਿਮਤੋਪਿ ਆਸੇਵਨਾਯ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾਵਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਸਮਤ੍ਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ. ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂਯੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਪੁਰਿਮਤੋਪਿ ਆਸੇਵਨਾਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਵੁਦ੍ਧਤਰਾਵਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਵਿਰਜ੍ਜਨਸਮਤ੍ਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪੁਲਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਪੁਲਪਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ.

ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂਯੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਪੁਰਿਮਤੋਪਿ ਆਸੇਵਨਾਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਵੁਦ੍ਧਤਰਾਵਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਵਯਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਨਿਰੋਧਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਮ੍ਭੀਰਪਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ. ਨਿਰੋਧੋ ਹਿ ਉਤ੍ਤਾਨਪਞ੍ਞੇਹਿ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਪਤਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਗਮ੍ਭੀਰੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਗਾਧਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਪਿ ਗਮ੍ਭੀਰਾ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂਯੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਪੁਰਿਮਤੋਪਿ ਆਸੇਵਨਾਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਵੁਦ੍ਧਤਰਾਵਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਵਯਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸਮਤ੍ਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਸਾਮਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਵੁਦ੍ਧਿਪਰਿਯਨ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਛਹਿ ਪਞ੍ਞਾਹਿ ਦੂਰੇ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਯਂ ਅਸਾਮਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਸਾਮਨ੍ਤਪਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਞ੍ਞਾਹਿ ਦੂਰਤ੍ਤਾ ਅਸਾਮਨ੍ਤਾ, ਅਸਮੀਪਾ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਅਸਾਮਨ੍ਤਪਞ੍ਞਾ. ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਭਾਵਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤ ਪਞ੍ਞਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਿਖਪ੍ਪਤ੍ਤਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਨੁਲੋਮਗੋਤ੍ਰਭੁਞਾਣੇਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਟ੍ਠ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਹ ਸਬ੍ਬਾ ਅਟ੍ਠ ਪਞ੍ਞਾ. ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞਾਣਾਨਨ੍ਤਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲੋਕਿਯਤੋ ਪੁਥੁਭੂਤਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਂਭੂਤਤ੍ਤਾ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਗ੍ਗਫਲਪਞ੍ਞਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਟ੍ਠ ਪਞ੍ਞਾ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਇਮਾ ਨਵ ਪਞ੍ਞਾਤਿਆਦੀਸੁ ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮੇਨ ਅਧਿਗਤਮਗ੍ਗਫਲਸ੍ਸ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਣੀਤਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋਪਯੋਗੇਨ ਪਣੀਤਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਤ੍ਤਾ ਪਹਟ੍ਠਾਕਾਰੇਨੇਵ ਚ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਫਲਾਨਨ੍ਤਰਂ ਓਤਿਣ੍ਣਭਵਙ੍ਗਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਤਤੋ ਚ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਫਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਅਵਸਿਟ੍ਠਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਤਿ ਪਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਾਸੁ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਸੁ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਫਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਚ ਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ‘‘ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮ੍ਭੂਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਭਾਸਿਤਤ੍ਥੋ ਵਿਪਾਕੋ ਕਿਰਿਯਾਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਾਲ਼ਿਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਮਗ੍ਗਫਲਞਾਣਂ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੭੧੮; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੧੦) ਵਚਨਤੋ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਭੂਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਫਲਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ‘‘ਞਾਣੇਸੁ ਞਾਣਂ ਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਪਞ੍ਞਾ ਹਾਸਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਵ ਪਞ੍ਞਾ ਹਾਸਪਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਚ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਾਕਟਕਰਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਵਾ ਪਕਾਰੇਨ ਧਮ੍ਮੇ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾ.

ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਅਤ੍ਥਵਵਤ੍ਥਾਨਤੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਵਿਧਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨਵਸੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਸਮਣਕਰਣੀਯਕਥਾਯਂ ‘‘ਹੇਤੁਫਲਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਅਥ ਵਿਪਾਕਂ ਕਿਰਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਪਞ੍ਚ ਪਭੇਦੇ ਪਠਮਨ੍ਤਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਗਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ. ਸਾਯੇਵ ਪਟਿਲਾਭਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ. ਪਟਿਲਾਭਫਸ੍ਸੇਨੇਵ ਫਸ੍ਸਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯ. ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨਤੋਤਿ ‘‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੋ ਹੇਤੁ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਭਾਸਿਤਂ ਕੁਸਲਂ ਅਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਾਲ਼ਿਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨਵਸੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਸਮਣਕਰਣੀਯਕਥਾਯਂ ‘‘ਹੇਤੁ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਵਚਨਂ ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਞ੍ਚਾਤਿ ਧਮ੍ਮੇ ਪਞ੍ਚ ਪਭੇਦੇ ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਵਵਤ੍ਥਾਨਤੋਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਰੂਪਨਿਰੁਤ੍ਤੀਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨਵਸੇਨ. ਪਟਿਭਾਨਵਵਤ੍ਥਾਨਤੋਤਿ ਪਟਿਭਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਞਾਣਾਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨਵਸੇਨ. ਤਸ੍ਸਿਮਾਤਿ ਨਿਗਮਨਵਚਨਮੇਤਂ.

੨. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕਵਸੇਨ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਥੁਭੇਦਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਰੂਪੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ. ਪੁਨ ਰੂਪਾਦੀਸੁਯੇਵ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਜਵਨਪਞ੍ਞਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਕੇਵਲਂ ਰੂਪਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਰੂਪਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਪੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਾਕਮੇਨੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਦ੍ਧਰੂਪਾਦਿਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਸੁ ਪਠਮਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਏਵ ਪਞ੍ਞਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮੂਲਕੇਸੁ ਸਬ੍ਬਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਸੁ ਤੇਸੁ ਅਤੀਤਾਦੀਸੁ ਜਵਨਵਸੇਨ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ.

੩. ਪੁਨ ਅਨੇਕਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਪਞ੍ਞਾਪਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਉਦ੍ਦਿਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਸਂਸੇਵੋਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਭਜਨਂ. ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸੀਲਾਦਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦੀਪਕਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਵਚਨਸ੍ਸ ਸਵਨਂ. ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਸੁਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥੂਪਪਰਿਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇ ਅਨੁਗਤਸ੍ਸ ਸੀਲਾਦਿਪਟਿਪਦਾਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਂ. ਪਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭਾਯ ਪਞ੍ਞਾਵੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਵੇਪੁਲ੍ਲਾਯ ਪਞ੍ਞਾਬਾਹੁਲ੍ਲਾਯਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਭਾਵਵਚਨਾਨਿ. ਸੇਸਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਭਾਵਵਚਨਾਨਿ.

੧. ਸੋਲ਼ਸਪਞ੍ਞਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੪. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਛਨ੍ਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਦਿਬ੍ਬਸੋਤਚੇਤੋਪਰਿਯਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਆਸਵਾਨਂ ਖਯਞਾਣਾਨਂ. ਤੇਸਤ੍ਤਤੀਨਂ ਞਾਣਾਨਨ੍ਤਿ ਞਾਣਕਥਾਯ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਾਵਕਸਾਧਾਰਣਾਨਂ ਞਾਣਾਨਂ. ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਤੀਨਂ ਞਾਣਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ –

‘‘ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਰਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਞਾਣਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਣਾਥ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ, ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਕਤਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਰਿ ਞਾਣਵਤ੍ਥੂਨਿ? ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਸਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ. ਅਤੀਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਸਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਸਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਂ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਖਯਧਮ੍ਮਂ ਵਯਧਮ੍ਮਂ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ. ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤੀਤਿ ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋਤਿ ਞਾਣਂ… ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ… ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਞਾਣਂ… ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾਤਿ ਞਾਣਂ… ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਞਾਣਂ… ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ… ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ… ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਸਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਤ੍ਥਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਞਾਣਂ. ਅਤੀਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਸਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਤ੍ਥਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਸਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਤ੍ਥਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਞਾਣਂ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਂ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਖਯਧਮ੍ਮਂ ਵਯਧਮ੍ਮਂ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ. ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਰਿ ਞਾਣਵਤ੍ਥੂਨੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੪) –

ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਨਿਦਾਨਵਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਤਿ ਞਾਣਾਨਿ. ‘‘ਜਰਾਮਰਣੇ ਞਾਣਂ, ਜਰਾਮਰਣਸਮੁਦਯੇ ਞਾਣਂ, ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧੇ ਞਾਣਂ, ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੩) ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਏਕਾਦਸਸੁ ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਰੀਸ ਞਾਣਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪਨ ਇਧ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਉਭਯਤ੍ਥ ਚ ਞਾਣਾਨਿਯੇਵ ਹਿਤਸੁਖਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਞਾਣਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਲਾਭੋਤਿਆਦੀਸੁ ਲਾਭੋਯੇਵ ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਾਭੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪੁਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਵਸੇਨ ਪਤ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਫਸ੍ਸਨਾਤਿ ਅਧਿਗਮਵਸੇਨ ਫੁਸਨਾ. ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਤਿ ਪਟਿਲਾਭਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ. ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦਨਾ.

ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸੇਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਸੇਕ੍ਖਸਞ੍ਞਿਤਾਨਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੁਨ੍ਦਰਟ੍ਠੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਸਞ੍ਞਿਤਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ. ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਵਡ੍ਢਨਂ ਏਤਾਯਾਤਿ ਵਡ੍ਢਿਤਵਡ੍ਢਨਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਚ ਅਰਹਤੋ ਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵੁਦ੍ਧਿਯਾ. ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਵੇਪੁਲ੍ਲਾਯ. ਮਹਨ੍ਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਥਾਦਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾਨਂਯੇਵ. ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਸਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾ ਏਵ.

ਪੁਥੁਨਾਨਾਖਨ੍ਧੇਸੂਤਿਆਦੀਸੁ ਨਾਨਾਸਦ੍ਦੋ ਪੁਥੁਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ. ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾਤਿ ਤੇਸੁ ਤਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਞਾਣਂ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਾਨਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਸੂਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਬਹੁਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਾਨਾਸੁਞ੍ਞਤਮਨੁਪਲਬ੍ਭੇਸੂਤਿ ਉਪਲਬ੍ਭਨਂ ਉਪਲਬ੍ਭੋ, ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਉਪਲਬ੍ਭੋ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭੋ, ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਾਨਂ ਬਹੁਤ੍ਤਾ ਬਹੁਵਚਨੇਨ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਾ, ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਸੁਞ੍ਞਤਾਵਸੇਨ ਵਾ ਨਾਨਾਸੁਞ੍ਞਤਾਸੁ ਅਤ੍ਤਤ੍ਤਨਿਯਾਦੀਨਂ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਾ ਨਾਨਾਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਲਬ੍ਭਾ, ਤੇਸੁ. ‘‘ਨਾਨਾਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਲਬ੍ਭੇਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ ੨) ਵਿਯ ਮ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਾ, ਨਾਨਾਅਤ੍ਥਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਞਾ ਅਰਿਯਾਨਂਯੇਵ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਾਧਾਰਣੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਲੋਕਿਯਧਮ੍ਮੇ. ਇਮਿਨਾ ਅਵਸਾਨਪਰਿਯਾਯੇਨ ਲੋਕਿਯਤੋ ਪੁਥੁਭੂਤਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਪੁਥੁਭੂਤਾ ਵਿਸੁਂਭੂਤਾ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਵਿਪੁਲਪਞ੍ਞਾ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਹਨ੍ਤਤਾ, ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਯਮੇਵ ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਲ਼ਾਰਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਵਿਪੁਲਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਗਮ੍ਭੀਰਪਞ੍ਞਾ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਤੇ ਚ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਾ ਸਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿਜਨੇਨ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਪਤਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਗਮ੍ਭੀਰਾ.

ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸੇਵ. ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਅਭਿਸਮ੍ਭਵਿਤੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ. ਅਨਭਿਸਮ੍ਭਵਨੀਯੋਤਿ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ. ਅਞ੍ਞੇਹੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਹੇਵ. ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਟ੍ਠਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਣਿਯਮਾਨੇ ਅਟ੍ਠਮਭੂਤਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਸ੍ਸ. ਦੂਰੇਤਿ ਵਿਪ੍ਪਕਟ੍ਠੇ. ਵਿਦੂਰੇਤਿ ਵਿਸੇਸੇਨ ਵਿਪ੍ਪਕਟ੍ਠੇ. ਸੁਵਿਦੂਰੇਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਸੇਸੇਨ ਵਿਪ੍ਪਕਟ੍ਠੇ. ਨ ਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿ ਨ ਸਮੀਪੇ. ਨ ਸਾਮਨ੍ਤਾਤਿ ਨ ਸਮੀਪਭਾਗੇ. ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਸੇਧਸਹਿਤਾਨਿ ਵਚਨਾਨਿ ਦੂਰਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਨਿਯਮਨਾਨਿ. ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਟ੍ਠਸ੍ਸ. ਏਤੇਨੇਵ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਤਂਤਂਫਲਪਞ੍ਞਾਯ ਦੂਰੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਂ. ਇਤਰਦ੍ਵਯਂ ਪਨ ਸੁਦ੍ਧਮੇਵ ਆਗਤਂ.

੫. ‘‘ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਚ ਲੋਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੂਰੇ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਦੂਰਟ੍ਠਂ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਪਞ੍ਞਾਪਭੇਦਕੁਸਲੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਪਭੇਦਕੁਸਲੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨ੍ਤਵਿਕਪ੍ਪੇ ਪਞ੍ਞਾਪਭੇਦੇ ਛੇਕੋ. ਪਭਿਨ੍ਨਞਾਣੋਤਿ ਅਨਨ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਪਤ੍ਤਞਾਣੋ. ਏਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਭੇਦਕੁਸਲਤ੍ਤੇਪਿ ਸਤਿ ਤਾਸਂ ਪਞ੍ਞਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਭੇਦਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਧਿਗਤਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦੋਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਅਗ੍ਗਚਤੁਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਞਾਣੋ. ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਿਸਾਰਦਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਞਾਣਾਨਿ ਪਤ੍ਤੋ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤੇ ਪਟਿਜਾਨਤੋ ‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ’ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਵਤ ਮਂ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਦੇਵੋ ਵਾ ਮਾਰੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾ ਕੋਚਿ ਵਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਸਹ ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਚੋਦੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਤਮਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਖੇਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਭਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਤੇ ਪਟਿਜਾਨਤੋ ‘ਇਮੇ ਆਸਵਾ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ’ਤਿ, ‘ਯੇ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ, ‘ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਅਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਸੋ ਨ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾ’ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਵਤ ਮਂ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਦੇਵੋ ਵਾ ਮਾਰੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾ ਕੋਚਿ ਵਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਸਹ ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਚੋਦੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਤਮਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਖੇਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਭਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੮; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੦).

ਦਸਬਲਬਲਧਾਰੀਤਿ ਦਸ ਬਲਾਨਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਦਸਬਲਾ, ਦਸਬਲਾਨਂ ਬਲਾਨਿ ਦਸਬਲਬਲਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਦਸਬਲਬਲਾਨਿ ਧਾਰਯਤੀਤਿ ਦਸਬਲਬਲਧਾਰੀ, ਦਸਬਲਞਾਣਬਲਧਾਰੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਅਨਨ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਾਨਂ ਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਪਭੇਦਮੁਖਮਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਸੋਯੇਵ ਪਞ੍ਞਾਪਯੋਗਵਸੇਨ ਅਭਿਮਙ੍ਗਲਸਮ੍ਮਤਟ੍ਠੇਨ ਪੁਰਿਸਾਸਭੋ. ਅਸਨ੍ਤਾਸਟ੍ਠੇਨ ਪੁਰਿਸਸੀਹੋ. ਮਹਨ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਪੁਰਿਸਨਾਗੋ. ਪਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਪੁਰਿਸਾਜਞ੍ਞੋ. ਲੋਕਕਿਚ੍ਚਧੁਰਵਹਨਟ੍ਠੇਨ ਪੁਰਿਸਧੋਰਯ੍ਹੋ.

ਅਥ ਤੇਜਾਦਿਕਂ ਅਨਨ੍ਤਞਾਣਤੋ ਲਦ੍ਧਂ ਗੁਣਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਤੇਸਂ ਤੇਜਾਦੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਞਾਣਮੂਲਕਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਨਨ੍ਤਞਾਣੋਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਤੇਜੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਨ੍ਤਞਾਣੋਤਿ ਗਣਨਵਸੇਨ ਚ ਪਭਾਵਵਸੇਨ ਚ ਅਨ੍ਤਵਿਰਹਿਤਞਾਣੋ. ਅਨਨ੍ਤਤੇਜੋਤਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਮੋਹਤਮਵਿਧਮਨੇਨ ਅਨਨ੍ਤਞਾਣਤੇਜੋ. ਅਨਨ੍ਤਯਸੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਗੁਣੇਹੇਵ ਲੋਕਤ੍ਤਯਵਿਤ੍ਥਤਾਨਨ੍ਤਕਿਤ੍ਤਿਘੋਸੋ. ਅਡ੍ਢੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਧਨਸਮਿਦ੍ਧਿਯਾ ਸਮਿਦ੍ਧੋ. ਮਹਦ੍ਧਨੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਧਨਵਡ੍ਢਤ੍ਤੇਪਿ ਪਭਾਵਮਹਤ੍ਤੇਨ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਧਨਮਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਦ੍ਧਨੋ. ਮਹਾਧਨੋਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਧਨਵਾਤਿ ਪਸਂਸਿਤਬ੍ਬਪਞ੍ਞਾਧਨਵਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਚਯੁਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਧਨਵਤ੍ਤਾ ਅਤਿਸਯਭੂਤਪਞ੍ਞਾਧਨਵਤ੍ਤਾ ਧਨਵਾ. ਏਤੇਸੁਪਿ ਹਿ ਤੀਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਾਗੁਣੇਨ ਭਗਵਤੋ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਞ੍ਞਾਗੁਣੇਨੇਵ ਲੋਕਹਿਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਨੇਤਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵੇਨੇਯ੍ਯੇ ਸਂਸਾਰਸਙ੍ਖਾਤਭਯਟ੍ਠਾਨਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਙ੍ਖਾਤਖੇਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨੇਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਨਯਨਕਾਲੇ ਏਵ ਸਂਵਰਵਿਨਯਪਹਾਨਵਿਨਯਵਸੇਨ ਵੇਨੇਯ੍ਯੇ ਵਿਨੇਤਾ. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਕਾਲੇ ਏਵ ਸਂਸਯਚ੍ਛੇਦਨੇਨ ਅਨੁਨੇਤਾ. ਸਂਸਯਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਾ. ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਪਿਤਾਨਂ ਨਿਚ੍ਛਯਕਰਣੇਨ ਨਿਜ੍ਝਾਪੇਤਾ. ਤਥਾ ਨਿਜ੍ਝਾਯਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਯੋਜਨਵਸੇਨ ਪੇਕ੍ਖੇਤਾ. ਤਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੇ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਫਲੇਨ ਪਸਾਦੇਤਾ. ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ-ਕਾਰੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਾਰਣੋਪਦੇਸੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾਤਿ ਸਕਸਨ੍ਤਾਨੇ ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਛਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਹੇਤੁਭੂਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਲੋਕਹਿਤਤ੍ਥਂ ਸਕਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ. ਅਸਞ੍ਜਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਨੇਤਾਤਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਸਞ੍ਜਾਤਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਹੇਤੁਭੂਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਪਭੁਤਿ ਯਾਵਜ੍ਜਕਾਲਾ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਞ੍ਜਨੇਤਾ. ਸਾਵਕਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਭਗਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨੇਨੇਵ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਨਨਤੋ ਭਗਵਾ ਸਞ੍ਜਨੇਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਨਕ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਾਤਾਤਿ ਅਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਾਯ ਕਤਾਭਿਨੀਹਾਰਾਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਾਯ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਨਕ੍ਖਾਤਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਾਰਮਿਤਾਮਗ੍ਗਸ੍ਸ, ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਣਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵਾ ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਾਤਾ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਬ੍ਯਾਕਰਣੇਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿਯੇਵ.

ਮਗ੍ਗਞ੍ਞੂਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਞਾਤਾ. ਮਗ੍ਗਵਿਦੂਤਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਜਨੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕੁਸਲੋ. ਮਗ੍ਗਕੋਵਿਦੋਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਕ੍ਖਾਤਬ੍ਬਮਗ੍ਗੇ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞ੍ਞੂ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਵਿਦੂ, ਸਾਵਕਬੋਧਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕੋਵਿਦੋ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਏਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਤਂਸੁ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਤਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੇਵ ਤਰਨ੍ਤਿ ਓਘ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੪੦੯) ਵਚਨਤੋ ਯਥਾਯੋਗਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਂ ਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਚ ਸੁਞ੍ਞਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਚ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਚ ਯਥਾਕ੍ਕਮੇਨਤ੍ਥਯੋਜਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਮਗ੍ਗਾਨੁਗਾਮੀ ਚ ਪਨਾਤਿ ਭਗਵਤਾ ਗਤਮਗ੍ਗਾਨੁਗਾਮਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਏਤੇਨ ਚ ਭਗਵਤੋ ਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਾਦਨਾਦਿਗੁਣਾਧਿਗਮਾਯ ਹੇਤੁ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਪਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਤਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਕਤਮਗ੍ਗਕਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਪਠਮਂ ਗਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਛਾਗਤਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਇਤਿ ਥੇਰੋ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਭਗਵਤੋ ਸੀਲਾਦਯੋ ਗੁਣਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਗਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗੁਣਂ ਕਥੇਸਿ.

ਜਾਨਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਞ੍ਚਨੇਯ੍ਯਪਥਭੂਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾਯ ਤਂਯੇਵ ਨੇਯ੍ਯਪਥਂ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਿਯ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੋ ਵਿਪਰੀਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਭਗਵਾ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਯਥਾਸਭਾਵਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਤਿਯੇਵ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿਯੇਵ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਦਸ੍ਸਨਪਰਿਣਾਯਕਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਖੁਭੂਤੋ. ਵਿਦਿਤਤਾਦਿਅਤ੍ਥੇਨ ਞਾਣਭੂਤੋ. ਅਵਿਪਰੀਤਸਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਹਦਯੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਨਿਚ੍ਛਾਰਿਤਧਮ੍ਮਮਯੋਤਿ ਵਾ ਧਮ੍ਮਭੂਤੋ. ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਭੂਤੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਭੂਤੋ. ਞਾਣਂ ਵਿਯ ਭੂਤੋਤਿ ਞਾਣਭੂਤੋ. ਧਮ੍ਮੋ ਵਿਯ ਭੂਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਭੂਤੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਯ ਭੂਤੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਚਨਤੋ, ਵਤ੍ਤਨਤੋ ਵਾ ਵਤ੍ਤਾ. ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਵਚਨਤੋ, ਵਤ੍ਤਨਤੋ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਯਨਤੋ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਨ੍ਨੇਤਾ. ਅਮਤਾਧਿਗਮਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦੇਸਨਤੋ, ਅਮਤਪ੍ਪਕਾਸਨਾਯ ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਅਮਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਪਨਤੋ ਅਮਤਸ੍ਸ ਦਾਤਾ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨੁਰੂਪੇਨ ਯਥਾਸੁਖਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਾਨੇਨ ਚ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਇਸ੍ਸਰੋਤਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮੀ. ਤਥਾਗਤਪਦਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਂ.

ਇਦਾਨਿ ‘‘ਜਾਨਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਗੁਣਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਸ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਾਰਮਿਤਾਪੁਞ੍ਞਬਲਪ੍ਪਭਾਵਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਵਾਸਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੋਹਸ੍ਸ ਵਿਹਤਤ੍ਤਾ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਥੇਵ ਚ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਯ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਞਾਣੇਨ ਪਨ ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਦਿਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਸਮ੍ਮੋਹਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਸਚ੍ਛਿਕਤਤ੍ਤਾ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਸਮ੍ਮੋਹਪਞ੍ਞਾਯ ਫੁਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਫਸ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਲਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾ. ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਆਦਾਯ, ਅਨ੍ਤੋਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨੇਵ ਕਾਲਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਤੀਤਾ’’ਦਿਵਚਨਾਨਿ ਚ ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨੇਵ ਘਟੀਯਨ੍ਤਿ, ‘‘ਸਬ੍ਬੇ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ ਵਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਦਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਾਕਾਰਾਦਿਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਯਾਦਾਨਂ. ਞਾਣਮੁਖੇਤਿ ਞਾਣਾਭਿਮੁਖੇ. ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਓਸਰਣਂ ਉਪੇਨ੍ਤਿ. ‘‘ਜਾਨਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਪਦਂ ‘‘ਨੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਤ੍ਤਤ੍ਥੋ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਤ੍ਥੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਤ੍ਥੋਤਿ ਪਰੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਲੋਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਭਯਤ੍ਥੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰੇਸਞ੍ਚਾਤਿ ਸਕਿਂਯੇਵ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਪ੍ਪਯੋਜਨੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਪ੍ਪਯੋਜਨੋ ਵਾ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ. ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿਆਦੀਸੁ ਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸੁਖਪਤਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਾਨੋ. ਵੋਹਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸੁਞ੍ਞਤਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਪਤਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਗਮ੍ਭੀਰੋ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਤਿਰੋਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਗੂਲ਼੍ਹੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਕੋ ਘਨਾਦੀਹਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ. ਅਪ੍ਪਚੁਰਵੋਹਾਰੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਯਥਾਰੁਤਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਨੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਨੇਯ੍ਯੋ. ਪਚੁਰਵੋਹਾਰੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਵਚਨਮਤ੍ਤੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਨੀਤਤ੍ਤਾ ਨੀਤੋ. ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਸਮਾਧਿਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋ ਤਦਙ੍ਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਵਜ੍ਜਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨਵਜ੍ਜੋ. ਕਿਲੇਸਸਮੁਚ੍ਛੇਦਨਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਤ੍ਥੋ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋ. ਕਿਲੇਸਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਫਲਤ੍ਥੋ ਵੋਦਾਨੋ. ਸਙ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਤੇਸੁ ਅਗ੍ਗਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਮਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭਾਵਤੋ ਅਬਹਿਭੂਤਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤੋਬੁਦ੍ਧਞਾਣੇ ਬ੍ਯਾਪਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਵਾ ਆਲਿਙ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਵਾ ਵਤ੍ਤਤਿ.

ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣਮਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਞਾਣਂ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਞਾਣਵਿਰਹਿਤਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਨ੍ਤਿ ਨਿਰਾਵਰਣਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪੁਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਉਪਮਾਯ ਸਾਧੇਤੁਕਾਮੋ ਯਾਵਤਕਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨੇਯ੍ਯਂ, ਨੇਯ੍ਯਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਨੇਯ੍ਯਾਵਸਾਨਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਨੇਯ੍ਯਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਂ. ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂਨਂ ਪਨ ਨੇਯ੍ਯਾਵਸਾਨਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਞਾਣਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪੁਰਿਮਯਮਕੇ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ ਇਮਿਨਾ ਯਮਕੇਨ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਤਿਯਯਮਕੇਨ ਪਟਿਸੇਧਵਸੇਨ ਨਿਯਮਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨੇਯ੍ਯਂ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਥਤ੍ਤਾ ਨੇਯ੍ਯਪਥੋ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਰਿਯਨ੍ਤਟ੍ਠਾਯਿਨੋਤਿ ਨੇਯ੍ਯਞ੍ਚ ਞਾਣਞ੍ਚ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਠਾਨਤੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਾਨਸੀਲਾ. ਆਵਜ੍ਜਨਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਾਯਤ੍ਤਾ, ਆਵਜ੍ਜਿਤਾਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਕਙ੍ਖਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਤਿ ਰੁਚਿਆਯਤ੍ਤਾ, ਆਵਜ੍ਜਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਜਵਨਞਾਣੇਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਰਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਪਦਾਨਿ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਦਾਨਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮੇਨ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਬੁਦ੍ਧੋ ਆਸਯਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿਆਦੀਨਿ ਞਾਣਕਥਾਯਂ ਵਣ੍ਣਿਤਾਨਿ. ਮਹਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪਨ ‘‘ਭਗਵਾ ਆਸਯਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੬੯) ਆਗਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੬੯) ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਇਧ ਕਤ੍ਥਚਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਗਤਂ.

ਅਨ੍ਤਮਸੋਤਿ ਉਪਰਿਮਨ੍ਤੇਨ. ਤਿਮਿਤਿਮਿਙ੍ਗਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਮਿ ਨਾਮ ਏਕਾ ਮਚ੍ਛਜਾਤਿ, ਤਿਮਿਂ ਗਿਲਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਤਤੋ ਮਹਨ੍ਤਸਰੀਰਾ ਤਿਮਿਙ੍ਗਲਾ ਨਾਮ ਏਕਾ ਮਚ੍ਛਜਾਤਿ, ਤਿਮਿਙ੍ਗਲਮ੍ਪਿ ਗਿਲਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਸਤਿਕਸਰੀਰਾ ਤਿਮਿਤਿਮਿਙ੍ਗਲਾ ਨਾਮ ਏਕਾ ਮਚ੍ਛਜਾਤਿ. ਇਧ ਜਾਤਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਏਕਵਚਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਗਰੁਲ਼ਂ ਵੇਨਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਰੁਲ਼ੋਤਿ ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਨਾਮਂ, ਵੇਨਤੇਯ੍ਯੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ. ਪਦੇਸੇਤਿ ਏਕਦੇਸੇ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸਮਾਤਿ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਤ੍ਥੇਰੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਸਾਵਕਾ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਤ੍ਥੇਰੇਨ ਸਮਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੮੮-੧੮੯). ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਲੋਕਨਾਥਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਨ, ਯੇ ਚਞ੍ਞੇ ਸਨ੍ਤਿ ਪਾਣਿਨੋ;

ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੭੧);

ਫਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਂ ਸਬ੍ਬਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਠਾਨਤੋ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਞਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਪਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਅਤਿਘਂਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਂ ਸਬ੍ਬਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਅਵਿਸਯਭੂਤਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਨੇਯ੍ਯਂ ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਮਹਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪਨ (ਮਹਾਨਿ. ੬੯) ‘‘ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਾਠੋ, ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇਪਿ ਤੇਤਿਆਦੀਹਿ ਏਵਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤਿਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਿਤਾਤਿ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਨਿਪੁਣਾਤਿ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਬੁਦ੍ਧਿਨੋ ਸੁਖੁਮੇ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਸਮਤ੍ਥਾ. ਕਤਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾਤਿ ਞਾਤਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾ ਚੇਵ ਪਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਤਵਾਦਪਰਿਚਯਾ ਚ. ਵਾਲਵੇਧਿਰੂਪਾਤਿ ਵਾਲਵੇਧਿਧਨੁਗ੍ਗਹਸਦਿਸਾ. ਵੋਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਮਞ੍ਞੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਗਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨੀਤਿ ਵਾਲਵੇਧੀ ਵਿਯ ਵਾਲਂ ਸੁਖੁਮਾਨਿਪਿ ਪਰੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਮਨਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਾਗਮਨੇਨ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਗੂਥਗਤਂ ਮੁਤ੍ਤਗਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੯.੧੧) ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾ ਏਵ ਪਞ੍ਞਾਗਤਾਨਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਏਵ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ.

ਪਞ੍ਹਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਦ੍ਵਿਪਦਮ੍ਪਿ ਤਿਪਦਮ੍ਪਿ ਚਤੁਪ੍ਪਦਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਂ ਰਚਯਿਤ੍ਵਾ. ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਅਤਿਬਹੁਕਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗੂਲ਼੍ਹਾਨਿ ਚ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਿ ਅਤ੍ਥਜਾਤਾਨੀਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਤੇਸਂ ਤਥਾ ਵਿਨਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਨ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਓਕਾਸਮੇਵ ਅਦਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਤੇ ਪਞ੍ਹਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਿ ‘ਇਮਂ ਮਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮ, ਸਚੇ ਨੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਮਯਂ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮ. ਏਵਂ ਚੇਪਿ ਨੋ ਪੁਟ੍ਠੋ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂਪਿਸ੍ਸ ਮਯਂ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਤੇ ਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ, ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ. ਤੇ ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਸਮਾਦਪਿਤਾ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਿਤਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤਾ ਨ ਚੇਵ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਕੁਤੋਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ? ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਸਮਣਸ੍ਸੇਵ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੯).

ਕਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਹਂ ਨ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਚੇ? ਭਗਵਾ ਕਿਰ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਪਰਿਸਾਯ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਓਲੋਕੇਤਿ. ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਇਮੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਗੂਲ਼੍ਹਂ ਰਹਸ੍ਸਂ ਪਞ੍ਹਂ ਓਵਟ੍ਟਿਕਸਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਅਪੁਟ੍ਠੋਯੇਵ ‘‘ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਾਯ ਏਤ੍ਤਕਾ ਦੋਸਾ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਏਤ੍ਤਕਾ, ਅਤ੍ਥੇ ਪਦੇ ਅਕ੍ਖਰੇ ਏਤ੍ਤਕਾਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਇਤਿ ਓਵਟ੍ਟਿਕਸਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਨੀਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਧਮ੍ਮਕਥਾਯ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਦਂਸੇਤਿ. ਤੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਾ ਵਤ ਨੋ, ਯੇ ਮਯਂ ਇਮੇ ਪਞ੍ਹੇ ਨ ਪੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹ. ਸਚੇਪਿ ਮਯਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮ, ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਨੋ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਖਿਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਅਪਿਚ ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਾ ਪਰਿਸਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਫਰਨ੍ਤਿ. ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਚ ਫਰਣੇਨ ਦਸਬਲੇਸੁ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਰੂਪਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰਾ ਮੁਦੁਜਿਵ੍ਹਾ ਸੁਫੁਸਿਤਦਨ੍ਤਾਵਰਣਾ ਅਮਤੇਨ ਹਦਯਂ ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਨੇਸਂ ਮੇਤ੍ਤਾਫਰਣੇਨ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ਏਵਰੂਪਂ ਅਦ੍ਵੇਜ੍ਝਕਥਂ ਅਮੋਘਕਥਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮ ਪਚ੍ਚਨੀਕਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਸਨ੍ਨਭਾਵੇਨੇਵ ਪਞ੍ਹਂ ਨ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ.

ਕਥਿਤਾ ਵਿਸਜ੍ਜਿਤਾ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਥਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹਾਨਂ ਉਚ੍ਚਾਰਣੇਨ ਤੇ ਪਞ੍ਹਾ ਭਗਵਤਾ ਕਥਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਵਿਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾ, ਤਥਾ ਵਿਸਜ੍ਜਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਕਾਰਣਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਇਮਿਨਾ ਹੇਤੁਨਾ ਏਵਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਹੇਤੁਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਸਜ੍ਜਨੇਨ ਭਗਵਤਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਕਾਰਣਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪਞ੍ਹਾ. ਉਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਾ ਚ ਤੇ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਖਤ੍ਤਿਯਪਣ੍ਡਿਤਾਦਯੋ ਭਗਵਤੋ ਪਞ੍ਹਵਿਸਜ੍ਜਨੇਨੇਵ ਭਗਵਤੋ ਸਮੀਪੇ ਖਿਤ੍ਤਕਾ ਪਾਦਖਿਤ੍ਤਕਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸਾਵਕਾ ਵਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪਾਸਕਾ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਾਵਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਉਪਾਸਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਤ੍ਥੇ, ਤੇਸਂ ਉਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਾਰੇ ਵਾ. ਅਤਿਰੋਚਤੀਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਜੋਤੇਤਿ ਪਕਾਸਤਿ. ਯਦਿਦਂ ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਯਾਯਂ ਭਗਵਤੋ ਪਞ੍ਞਾ, ਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਭਗਵਾਵ ਅਤਿਰੋਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਕਾਰਣਤ੍ਥੇ, ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਅਗ੍ਗੋ ਅਸਾਮਨ੍ਤਪਞ੍ਞੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੬. ਰਾਗਂ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਤੀਤਿ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾਤਿ ਸਾ ਸਾ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਜ੍ਝਂ ਰਾਗਂ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਤਿ ਅਭਿਭਵਤਿ ਮਦ੍ਦਤੀਤਿ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾ. ਭੂਰੀਤਿ ਹਿ ਫੁਟਟ੍ਠੋ ਵਿਸਦਤ੍ਥੋ. ਯਾ ਚ ਫੁਟਾ, ਸਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਅਭਿਭਵਤਿ ਨ ਅਫੁਟਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਭਵਨਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਭਿਭਵਿਤਾਤਿ ਸਾ ਸਾ ਫਲਪਞ੍ਞਾ ਤਂ ਤਂ ਰਾਗਂ ਅਭਿਭਵਿਤਵਤੀ ਮਦ੍ਦਿਤਵਤੀਤਿ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾ. ਅਭਿਭਵਤਾਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਰਾਗਾਦੀਸੁ ਪਨ ਰਜ੍ਜਨਲਕ੍ਖਣੋ ਰਾਗੋ. ਦੁਸ੍ਸਨਲਕ੍ਖਣੋ ਦੋਸੋ. ਮੁਯ੍ਹਨਲਕ੍ਖਣੋ ਮੋਹੋ. ਕੁਜ੍ਝਨਲਕ੍ਖਣੋ ਕੋਧੋ. ਉਪਨਨ੍ਧਨਲਕ੍ਖਣੋ ਉਪਨਾਹੋ. ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਂ ਕੋਧੋ, ਅਪਰਕਾਲਂ ਉਪਨਾਹੋ. ਪਰਗੁਣਮਕ੍ਖਨਲਕ੍ਖਣੋ ਮਕ੍ਖੋ. ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਲਕ੍ਖਣੋ ਪਲ਼ਾਸੋ. ਪਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਖੀਯਨਲਕ੍ਖਣਾ ਇਸ੍ਸਾ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਗੂਹਣਲਕ੍ਖਣਂ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਪਾਪਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਲਕ੍ਖਣਾ ਮਾਯਾ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਗੁਣਪ੍ਪਕਾਸਨਲਕ੍ਖਣਂ ਸਾਠੇਯ੍ਯਂ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਭਾਵਲਕ੍ਖਣੋ ਥਮ੍ਭੋ. ਕਰਣੁਤ੍ਤਰਿਯਲਕ੍ਖਣੋ ਸਾਰਮ੍ਭੋ. ਉਨ੍ਨਤਿਲਕ੍ਖਣੋ ਮਾਨੋ. ਅਬ੍ਭੁਨ੍ਨਤਿਲਕ੍ਖਣੋ ਅਤਿਮਾਨੋ. ਮਤ੍ਤਭਾਵਲਕ੍ਖਣੋ ਮਦੋ. ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਵੋਸਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣੋ ਪਮਾਦੋ.

ਰਾਗੋ ਅਰਿ, ਤਂ ਅਰਿਂ ਮਦ੍ਦਨਿਪਞ੍ਞਾਤਿਆਦੀਹਿ ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਰਾਗਾਦਿਕੋ ਕਿਲੇਸੋ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਭੂਤੋ ਅਰੀਤਿ ਭੂ-ਅਰਿ, ਪਦਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਅ-ਕਾਰ ਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੂਰੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਭੂਰਿਸ੍ਸ ਮਦ੍ਦਨੀ ਪਞ੍ਞਾ ਭੂਰਿਮਦ੍ਦਨਿਪਞ੍ਞਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਮਦ੍ਦਨਿ ਸਦ੍ਦ ਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਅਰਿਂ ਮਦ੍ਦਨੀਤਿ ਚ ਤੇਸਂ ਅਰੀਨਂ ਮਦ੍ਦਨੀਤਿ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਪਥਵੀਸਮਾਯਾਤਿ ਵਿਤ੍ਥਤਵਿਪੁਲਟ੍ਠੇਨੇਵ ਪਥਵੀਸਮਾਯ. ਵਿਤ੍ਥਤਾਯਾਤਿ ਪਜਾਨਿਤਬ੍ਬੇ ਵਿਸਯੇ ਪਤ੍ਥਟਾਯ, ਨ ਏਕਦੇਸੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ. ਵਿਪੁਲਾਯਾਤਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਭੂਤਾਯ. ਮਹਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪਨ ‘‘ਵਿਪੁਲਾਯ ਵਿਤ੍ਥਤਾਯਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੨੭) ਆਗਤਂ. ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਕਾਰਣਤ੍ਥੇ, ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮਾਤਿ ਭੂਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਰਮਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਪਞ੍ਞਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਏਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭੂਰਿਸਮਾ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਵਾ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾ. ਅਪਿਚਾਤਿ ਅਞ੍ਞਪਰਿਯਾਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਞਾਯਮੇਤਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਏਤਂ. ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਵਚਨਂ. ਭੂਰੀਤਿ ਭੂਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਰਮਤੀਤਿ ਭੂਰਿ. ਮੇਧਾਤਿ ਅਸਨਿ ਵਿਯ ਸਿਲੁਚ੍ਚਯੇ ਕਿਲੇਸੇ ਮੇਧਤਿ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਮੇਧਾ, ਖਿਪ੍ਪਂ ਗਹਣਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਮੇਧਾ. ਪਰਿਣਾਯਿਕਾਤਿ ਯਸ੍ਸੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਚ ਯਾਥਾਵਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧੇ ਚ ਪਰਿਨੇਤੀਤਿ ਪਰਿਣਾਯਿਕਾ. ਇਮੇਹੇਵ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਯਾਯਵਚਨਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਪਞ੍ਞਾਬਾਹੁਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾ ਬਹੁਲਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਬਹੁਲੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਞ੍ਞਾਬਾਹੁਲ੍ਲਂ. ਤਞ੍ਚ ਬਹੁਲਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਪਞ੍ਞਾ ਏਵ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਵਾ ਅਰਿਯੋ ਵਾ. ਪਞ੍ਞਾ ਗਰੁਕਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਗਰੁਕੋ. ਪਞ੍ਞਾ ਚਰਿਤਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਚਰਿਤੋ. ਪਞ੍ਞਾ ਆਸਯੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਪਞ੍ਞਾ ਏਵ ਧਜਭੂਤਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਧਜੋ. ਪਞ੍ਞਾ ਏਵ ਕੇਤੁਭੂਤਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਕੇਤੁ. ਪਞ੍ਞਾ ਏਵ ਅਧਿਪਤਿ ਪਞ੍ਞਾਧਿਪਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਧਿਪਤਿਤੋ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਵਿਚਿਨਨਂ ਬਹੁਲਮਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਚਯਬਹੁਲੋ. ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਵਿਚਿਨਨਂ ਬਹੁਲਮਸ੍ਸਾਤਿ ਪਵਿਚਯਬਹੁਲੋ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਖਾਯਨਂ ਪਾਕਟਕਰਣਂ ਓਕ੍ਖਾਯਨਂ, ਓਕ੍ਖਾਯਨਂ ਬਹੁਲਮਸ੍ਸਾਤਿ ਓਕ੍ਖਾਯਨਬਹੁਲੋ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਪੇਕ੍ਖਣਾ ਸਮ੍ਪੇਕ੍ਖਾ, ਸਮ੍ਪੇਕ੍ਖਾਯ ਅਯਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਸਮ੍ਪੇਕ੍ਖਾਯਨਂ, ਸਮ੍ਪੇਕ੍ਖਾਯਨਂ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਤਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਪੇਕ੍ਖਾਯਨਧਮ੍ਮੋ. ਤਂ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਭੂਤਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਵਿਭੂਤਵਿਹਾਰੀ, ਵਿਭੂਤੋ ਵਿਹਾਰੋ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਭੂਤਵਿਹਾਰੀ. ਸਾ ਪਞ੍ਞਾ ਚਰਿਤਂ, ਗਰੁਕਾ, ਬਹੁਲਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਤਚ੍ਚਰਿਤੋ ਤਗ੍ਗਰੁਕੋ ਤਬ੍ਬਹੁਲੋ. ਤਸ੍ਸਂ ਪਞ੍ਞਾਯਂ ਨਿਨ੍ਨੋ, ਪੋਣੋ, ਪਬ੍ਭਾਰੋ, ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨੋ ਤਪ੍ਪੋਣੋ ਤਪ੍ਪਬ੍ਭਾਰੋ ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਸਾ ਪਞ੍ਞਾ ਅਧਿਪਤਿ ਤਦਧਿਪਤਿ, ਤਤੋ ਆਗਤੋ ਤਦਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ. ‘‘ਪਞ੍ਞਾਗਰੁਕੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ‘‘ਕਾਮਂ ਸੇਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਜਾਨਾਤਿ ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਾਮਗਰੁਕੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੧੩) ਵਿਯ ਪੁਰਿਮਜਾਤਿਤੋ ਪਭੁਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ‘‘ਤਚ੍ਚਰਿਤੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਜਾਤਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.

ਸੀਘਪਞ੍ਞਾ ਚ ਲਹੁਪਞ੍ਞਾ ਚ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ ਚ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ ਚ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕਾ. ਖਿਪ੍ਪਟ੍ਠੇਨ ਸੀਘਪਞ੍ਞਾ. ਲਹੁਕਟ੍ਠੇਨ ਲਹੁਪਞ੍ਞਾ. ਹਾਸਬਹੁਲਟ੍ਠੇਨ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨੂਪਗਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਚ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰੇ ਚ ਜਵਨਟ੍ਠੇਨ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਨ੍ਤਿ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਸੀਲਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਲਾਨੀਤਿ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਾਨਿ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਰਾਗਪਟਿਘਪ੍ਪਵੇਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਤਿਕਵਾਟੇਨ ਵਾਰਣਂ ਥਕਨਂ. ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਭੋਜਨੇ ਪਮਾਣਞ੍ਞੁਭਾਵਂ. ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗਨ੍ਤਿ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਤੀਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ, ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਠਮਪਚ੍ਛਿਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਚ ਜਾਗਰਤਿ ਨ ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿ, ਸਮਣਧਮ੍ਮਮੇਵ ਚ ਕਰੋਤੀਤਿ ਜਾਗਰੋ, ਜਾਗਰਸ੍ਸ ਭਾਵੋ, ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਜਾਗਰਿਯਂ, ਜਾਗਰਿਯਸ੍ਸ ਅਨੁਯੋਗੋ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗੋ. ਤਂ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗਂ. ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸੇਕ੍ਖਂ ਅਸੇਕ੍ਖਂ ਵਾ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਂ. ਏਵਮਿਤਰੇਪਿ ਖਨ੍ਧਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਲੋਕਿਯਪਞ੍ਞਞ੍ਚ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ.

ਹਾਸਬਹੁਲੋਤਿ ਮੂਲਪਦਂ. ਵੇਦਬਹੁਲੋਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਪੀਤਿਯਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਦਂ. ਤੁਟ੍ਠਿਬਹੁਲੋਤਿ ਨਾਤਿਬਲਵਪੀਤਿਯਾ ਤੁਟ੍ਠਾਕਾਰਵਸੇਨ. ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋਤਿ ਬਲਵਪੀਤਿਯਾ ਪਮੁਦਿਤਭਾਵਵਸੇਨ.

੭. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਂ. ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ ਤੁਲੇਤ੍ਵਾ. ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ. ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਨੁਲੋਮਵਸੇਨ ਫੁਟਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਏਵ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਹੀਨਮ੍ਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਅਸਮੂਹਤਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਂ ਅਨਤੀਤਤਾਯ ਅਸਮੂਹਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਨਾਧਿਵਾਸੇਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਨ ਵਾਸੇਤਿ. ਪਜਹਤੀਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਜਹਤਿ. ਵਿਨੋਦੇਤੀਤਿ ਖਿਪਤਿ. ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤੀਤਿ ਵਿਗਤਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤੀਤਿ ਅਨੁ ਅਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨੇਵ ਅਭਾਵਂ ਗਮਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੋ. ‘‘ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਮਰਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਪਰੇਸਂ ਮਰਣਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕੋ. ‘‘ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਹਿਂਸੀਯਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਪਰੇਸਂ ਵਿਹਿਂਸਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਪਾਪਕੇਤਿ ਲਾਮਕੇ. ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਅਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤੇ ਧਮ੍ਮੇ.

ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਬਹੁਲਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਏਵ. ਉਬ੍ਬੇਗਬਹੁਲੋਤਿ ਞਾਣਭਯਵਸੇਨ ਭਯਬਹੁਲੋ. ਉਤ੍ਤਾਸਬਹੁਲੋਤਿ ਬਲਵਭਯਬਹੁਲੋ. ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਂ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਬਹੁਲੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਾਭਿਮੁਖਤਾਯ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਬਹੁਲੋ. ਅਨਭਿਰਤਿਬਹੁਲੋਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਵਸੇਨੇਵ ਅਭਿਰਤਿਅਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਇਦਾਨਿਪਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਵਿਵਰਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਬਹਿਮੁਖੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਤੋ ਬਹਿਭੂਤਨਿਬ੍ਬਾਨਾਭਿਮੁਖੋ. ਨ ਰਮਤੀਤਿ ਨਾਭਿਰਮਤਿ. ਅਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਅਨ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਂ. ਅਪ੍ਪਦਾਲਿਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ, ਅਨ੍ਤਕਰਣੇਨੇਵ ਅਪਦਾਲਿਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲੋਭਕ੍ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਲੋਭਰਾਸਿਂ, ਲੋਭਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਵਾ. ਇਮਾਹਿ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਪਞ੍ਞਾਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਅਰਹਾਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਉਪਰਿ ‘‘ਏਕੋ ਸੇਕ੍ਖਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੮) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਨੋਪਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿਯੇਵ.

੨. ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੮. ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿਆਦੀਹਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸੇਸਪਟਿਪਾਟਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗੋਤਿ ਅਤੀਤਜਾਤੀਸੁ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭੂਤੋ ਪੁਞ੍ਞਪਯੋਗੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਕਾਰਣੇਨ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਅਤਿਰੇਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤਿਰਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਤਿਰੇਕਯੋਗਤੋ ਵਾ ‘‘ਅਤਿਰੇਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਧਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ. ਵਿਸੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਵਿਸੇਸਯੋਗਤੋ ਵਾ ਵਿਸੇਸੋ. ਞਾਣਂ ਪਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਞਾਣਪ੍ਪਭੇਦਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.

ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਵਸੇਨ. ਦੇਸਨਾਬਹੁਲੋਤਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਵਸੇਨ. ਗਰੂਪਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਕਂ ਗਰੁਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਿਤੋ. ਵਿਹਾਰਬਹੁਲੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਹਾਰਬਹੁਲੋ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰਬਹੁਲੋ ਵਾ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਬਹੁਲੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਹਾਰੇ ਸਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਬਹੁਲੋ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰੇ ਸਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਬਹੁਲੋ. ਸੇਖਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਸੇਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਏਵਂ ਅਸੇਖਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਨਂ ਅਗ੍ਗਸ੍ਸ ਮਹਾਸਾਵਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸਟ੍ਠਿਯਾ ਸਾਵਕਞਾਣਾਨਂ ਪਾਰਗਮਨਂ ਪਾਰਮੀ, ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਪਾਰਮੀ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀ, ਤਂ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਤਾਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਸਤ੍ਤਸਟ੍ਠਿਯਾ ਸਾਵਕਞਾਣਾਨਂ ਪਾਲਕੋ ਪੂਰਕੋ ਚ ਸੋ ਮਹਾਸਾਵਕੋ ਪਰਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਮਸ੍ਸ ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਸਟ੍ਠਿਭੇਦਾ ਞਾਣਕਿਰਿਯਾ ਪਰਮਸ੍ਸ ਭਾਵੋ, ਕਮ੍ਮਂ ਵਾਤਿ ਪਾਰਮੀ, ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਪਾਰਮੀ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀ, ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਾਦਿਕੋ ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਾਵਕੋ. ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸਾਵਕਤੋ ਅਤਿਰੇਕਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ਏਕੋ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਆਹ. ਪੁਨ ਪਞ੍ਞਾਪਭੇਦਕੁਸਲੋਤਿਆਦੀਹਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ ਨਿਗਮੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸੀਤਿ. ਞਾਣਕਥਾਯ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਨੇਕਾਨਿ ਞਾਣਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ. ਪਞ੍ਞਾਕਥਾਯ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਏਕਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਨਾਨਾਕਾਰਵਸੇਨ ਨਾਨਾਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ.

ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.