੬. ਚਤੁਬ੍ਯੂਹਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੨੫. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਚਤੁਬ੍ਯੂਹੋ ਹਾਰੋਤਿ ਚਤੁਬ੍ਯੂਹਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ. ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨੇਰੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਚ ਨਿਦਾਨਞ੍ਚ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਸਨ੍ਧਿ ਚ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਤਾਵ ਚਤੁਬ੍ਯੂਹਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਹਾਰਾਨਂ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਿਚਯਭਾਵਤੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੁਖੇਨੇਵ ਏਤੇ ਚਤੁਬ੍ਯੂਹਹਾਰਪਦਤ੍ਥਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨੇਰੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਚਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਰੁਤ੍ਤਮੇਵ ਨੇਰੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਯਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਦਸਂਹਿਤਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿ, ਇਦਂ ਨੇਰੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਪਨ ਸਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿ? ਪਦਸਂਹਿਤਾਤਿ ਪਦੇਸੁ ਸਂਹਿਤਾ ਯੁਤ੍ਤਾ, ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਕਾਲਸਾਧਨਪੁਰਿਸਾਦਿਵਿਸੇਸਯੋਗੇਨ ਯੋ ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਯਥਾ ਯਥਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਾਮਸੋ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਯਾਯ ਕਾਰਣਭੂਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਨਾਮਸੋਤਿ ਪਥਵੀ ਫਸ੍ਸੋ ਖਨ੍ਧਾ ਧਾਤੁ ਤਿਸ੍ਸੋ ਫੁਸ੍ਸੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾਮਵਿਸੇਸੇਨ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਯਂ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਪਥਵੀਤਿ ਹਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਸਦ੍ਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਙ੍ਕੇਤਦ੍ਵਾਰੇਨ ਤਦਤ੍ਥਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਤਂਤਂਅਨਿਯਤਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਦਸਂਹਿਤਾਤਿ ਪਦੇਨ ਸਂਹਿਤਾ. ਪਦਤੋ ਹਿ ਪਦਤ੍ਥਾਵਬੋਧੋ. ਸੋ ਪਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੇ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਗਹਿਤਾਯ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਸਾ ਪਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਪਦੇਨ ਸਂਹਿਤਾ ਪਦਤ੍ਥਂ ਬੋਧੇਤੀਤਿ ਪਦਸਂਹਿਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਯਦਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਾਮਸੋ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ਸਦ੍ਦਾਭਿਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ. ਨਾਮਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਯਂ ਨਾਮਾਤਿ ਨਾਮਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਂ ਅਭਿਨਿਰੋਪੇਤੀਤਿ ਯੋ ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਯਥਾ ਯਥਾ ਚ ਵੋਹਰਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਂ ਨਾਮਂ ਵੋਹਾਰਂ ਅਭਿਨਿਰੋਪੇਤਿ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਥਕੁਸਲੋ ਯਾਵ ਅਨੇਕਾਧਿਵਚਨਕੁਸਲੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਕੁਸਲੋਤਿ ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥੇ ਕੁਸਲੋ. ਧਮ੍ਮਕੁਸਲੋਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਕੁਸਲੋ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੁਸਲੋਤਿ ਅਕ੍ਖਰੇਸੁ ਚ ਵਾਕ੍ਯੇਸੁ ਚ ਕੁਸਲੋ. ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਕੁਸਲੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਕੁਸਲੋਤਿ ਦੇਸਨਾਯ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਕੁਸਲੋ. ਦੇਸਨਾਕੁਸਲੋਤਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਯ ਕੁਸਲੋ. ਅਤੀਤਾਧਿਵਚਨਕੁਸਲੋਤਿ ਅਤੀਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕੁਸਲੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਜਨਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਯਤ੍ਤਕਾਨਿ ਸਤ੍ਤਵੋਹਾਰਪਦਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਚਨਵਸੇਨ ਕਾਤਬ੍ਬਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਾ ਚ ਜਨਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਸਬ੍ਬਾ ਚ ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾਯੋ ਯਥਾਰਹਂ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਸਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਧਾਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਮੁਖੇਨੇਵ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਾਧਿਗਮੋ ਹੋਤੀਤਿ.

੨੬. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਕਣ੍ਡੇ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.

੨੭. ਨਿਦਾਨਕਣ੍ਡੇ ਇਮਿਨਾ ਵਤ੍ਥੁਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪੁਤ੍ਤਗਵਾਦਿਕਿਤ੍ਤਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ. ਕਾਰਣਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁ ਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਨਿਦਾਨਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਕਾਮਨ੍ਧਾਤਿ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਨ ਅਨ੍ਧਾ. ਜਾਲਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਜਾਲਪਲਿਗੁਣ੍ਠਿਤਾ. ਤਣ੍ਹਾਛਦਨਛਾਦਿਤਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇਨ ਪਿਹਿਤਾ. ਬਨ੍ਧਨਾਬਦ੍ਧਾਤਿ ਕਾਮਗੁਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਦ੍ਧਾ. ‘‘ਪਮਤ੍ਤਬਨ੍ਧਨਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਪਮਾਦੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰੇਨਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵਾ ਅਪਰੇਨ ਵਾ ਦੇਸਨਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਯੋਗਂ ਉਪੇਤਿ, ਸਮੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਹੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਗਾਥਾਪਦੇਹਿ ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਦੀਪਕੇਹਿ. ਸਾਯੇਵ ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਯਾ ਪੁਰਿਮਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾਯੇਵ ਤਣ੍ਹਾ. ‘‘ਯਞ੍ਚਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਗਾਥਾਨਂ ਅਤ੍ਥਸਂਸਨ੍ਦਨੇਨ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਪਯੋਗੇਨਾਤਿ ਸਮੁਦਾਚਾਰੇਨ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਸਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਂ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਿਤੁਂ ਅਦੇਨ੍ਤੀ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਪਲੋਭਯਮਾਨਾ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਚ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਚ ਤਣ੍ਹਾਬਨ੍ਧਨਂ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਚਿਰਂ ਠਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚਾ. ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਤਾਹੀਤਿ ਠਿਤੀ. ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਸਨ੍ਦਾਨਂ ਵਿਯਾਤਿ ਸਨ੍ਦਾਨਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਗਰਪ੍ਪਵੇਸਸ੍ਸ ਪਟਿਸੇਧਨਤੋ ਪਲਿਘਂ ਵਿਯਾਤਿ ਪਲਿਘਂ. ਅਨਵਸੇਸਤਣ੍ਹਾਪਹਾਨੇਨ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹੋ. ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਰਹਿਤਾਨਂ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਾਨਞ੍ਚ ਮੁਨਨਤੋ ਮੁਨੀਤਿ ਏਵਂ ਗਾਥਾਯ ਪਦਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਪਞ੍ਚਾਦਿਅਤ੍ਥਾ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸੇਤੇ ਪਪਞ੍ਚਾਦਯੋ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਯ ਲੇਸੋਪਿ ਨ ਭਵਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਯੋ ਏਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹੋ’’ਤਿ.

੨੮. ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ‘‘ਤਦਭਿਸਙ੍ਖਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਹੇਤੁਕਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਤੇ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਸੁ ਜਵਨਚੇਤਨਾਸੁ ਪਠਮਚੇਤਨਾ ਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਫਲਂ ਦੇਤਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਚੇਤਨਾ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ. ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝਚੇਤਨਾ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਫਲਂ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਪਚ੍ਚਨੋਕਾਸਵਸੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਂਤਂਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾਪਿ ਚੇਤਨਾ ਵਿਯ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਧਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾ ਤਿਵਿਧਂ ਫਲਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰੇਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਯਂ ਪੁਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਤਾਦਿਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਇਮਿਨਾ ਅਪਰੇਨ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਤਾਦਿਵਚਨੇਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਗਙ੍ਗੋਦਕਂ ਵਿਯ ਯਮੁਨੋਦਕੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦਸ੍ਸਨਬਲੇਨਾਤਿ ਚਤੂਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਠਮਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨ. ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਭਾਵਨਾਬਲੇਨਾਤਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨਾਵਸੇਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਸੇਨ.

ਅਨੁਬਨ੍ਧੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦੀਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਯੋ ਚਾਪਿ ਪਪਞ੍ਚੋਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਪਪਞ੍ਚੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਰਾਧਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚਸਂਸਨ੍ਦਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਇਦਂ ਏਕਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ, ਦੇਸਨਾਯ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ਸੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਸਂਵਣ੍ਣਿਯਮਾਨੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇਨ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰਂ. ਸਂਸਨ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਮਿਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਭਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵਾ ਅਪਰੇਨ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਤਿ ਤੇਨ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰਦਸ੍ਸਨੇਨ.

ਨ ਕੇਵਲਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰਸਂਸਨ੍ਦਨਮੇਵ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਸਨ੍ਧਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਚਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਸਨ੍ਧੀਤਿ ਕਿਰਿਯਾਕਾਰਕਾਦਿਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਕਾਸਨਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਅਤ੍ਥਪਦਾਨਂਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਪਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤਦਵਰੋਧਤੋ.

ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਚ ਨਾਮ ਨ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਸਨ੍ਧਿ ਛਪ੍ਪਦਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਨ੍ਧੀਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਪਦਨ੍ਤਰੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਨਾਮਾਦਿਪਦਂ ਛਹਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਦੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਨ੍ਧਿ ਛਪ੍ਪਦਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਦੇਸਨਾਸਨ੍ਧੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੇਸਨਨ੍ਤਰੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਸਂਸਨ੍ਦਨਂ. ਨ ਚ ਪਥਵਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਪਥਵਿਂ ਵਿਸਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਥਵਿਂ ਆਲਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਝਾਯੀਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਝਾਨੇਨ ਝਾਯੀ. ਸੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਨਿਸ੍ਸਟਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਲਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਝਾਯਤਿ, ਨ ਪਥਵਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਝਾਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਚਤੂਹਿ ਮਹਾਭੂਤੇਹਿ ਰੂਪਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਸਬ੍ਬੋ ਕਾਮਭਵੋ ਰੂਪਭਵੋ ਚ ਗਹਿਤਾ. ਅਰੂਪਭਵੋ ਪਨ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਗਹਿਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਲੋਕਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਚ ਇਮਂ ਲੋਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਬ੍ਬੋ ਹਿ ਲੋਕੋ ਇਧਲੋਕੋ ਪਰਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇਵ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ‘‘ਇਧਲੋਕੋ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਭੂਤੋ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਪਰਲੋਕੋ’’ਤਿ ਭਵਨ੍ਤਰਸਙ੍ਖੇਪਗਤੋ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੋ ਤਦੁਭਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧੋ ਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯਮਿਦਂ ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯੇ ਪਨ ‘‘ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਅਨ੍ਤਰਾਭਵੋ ਹਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਯਤਨਂ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ. ਮੁਤਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ ਗਨ੍ਧਾਯਤਨਂ ਰਸਾਯਤਨਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਞ੍ਚ. ਵਿਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਰੂਪਂ. ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਯੇਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ. ਵਿਤਕ੍ਕਿਤਂ ਵਿਚਾਰਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਨਵਸੇਨ ਅਨੁਮਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਚ ਆਲਮ੍ਬਿਤਂ. ਮਨਸਾਨੁਚਿਨ੍ਤਿਤਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁ ਅਨੁ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ. ਅਯਂ ਸਦੇਵਕੇ…ਪੇ… ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨ ਞਾਯਤਿ ਝਾਯਨ੍ਤੋਤਿ ਅਯਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਝਾਨੇਨ ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ…ਪੇ… ਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਝਾਯਤਿ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਏਵ ਲੋਕੇ ਕੇਨਚਿਪਿ ਨ ਞਾਯਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਇਦਂ ਨਾਮ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਝਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਨਮੋ ਤੇ ਪੁਰਿਸਾਜਞ੍ਞ, ਨਮੋ ਤੇ ਪੁਰਿਸੁਤ੍ਤਮ;

ਯਸ੍ਸ ਤੇ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮ, ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਝਾਯਸੀ’’ਤਿ. (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧੦੪);

ਇਦਾਨਿ ਖੀਣਾਸਵਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਭਾਵਂ ਗੋਧਿਕਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੯) ਵਕ੍ਕਲਿਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੭) ਚ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਮਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨ੍ਵੇਸਨ੍ਤੋਤਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ. ‘‘ਪਪਞ੍ਚਾਤੀਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਮਾਹ. ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਚਿਤ੍ਤਾ ਨ ਞਾਯਨ੍ਤਿ ਝਾਯਮਾਨਾਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਗਤਿਂ ਮਾਰਾਦਯੋ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਾਯਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਦੇਸਨਾਸਨ੍ਧੀਤਿ ਗੋਧਿਕਸੁਤ੍ਤਵਕ੍ਕਲਿਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਯ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਅਤ੍ਥਸਂਸਨ੍ਦਨਾ ਦੇਸਨਾਸਨ੍ਧਿ ਨਾਮ.

ਨਿਦ੍ਦੇਸਸਨ੍ਧੀਤਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਸਨ੍ਧਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਸਨ੍ਧਿ, ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਵਾ ਸਨ੍ਧਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਸਨ੍ਧਿ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਵਾ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਠਮਂ ਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਚਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਚਿਤ੍ਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਚਿਤ੍ਤਾ, ਨਿਸ੍ਸਿਤਚਿਤ੍ਤਵਨ੍ਤੋ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸਾ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਂ ਪਾਕਟਮੇਵ.

ਚਤੁਬ੍ਯੂਹਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੨੯. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਆਵਟ੍ਟੋ ਹਾਰੋਤਿ ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ. ਤਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਭਥਾਤਿ ਆਰਮ੍ਭਧਾਤੁਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਥ. ਨਿਕ੍ਕਮਥਾਤਿ ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਿਕ੍ਕਮਧਾਤੁਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਥ. ਯੁਞ੍ਜਥ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸੀਲਸਂਵਰੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਤਾ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਭਨਿਕ੍ਕਮਧਾਤੁਯੋ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਾਭੂਤਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਹੋਥ. ਧੁਨਾਥ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਂ, ਨਲ਼ਾਗਾਰਂਵ ਕੁਞ੍ਜਰੋਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਚ ਤੇਧਾਤੁਇਸ੍ਸਰਸ੍ਸ ਮਚ੍ਚੁਰਾਜਸ੍ਸ ਵਸਂ ਸਤ੍ਤੇ ਨੇਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਬਲਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਯਥਾ ਨਾਮ ਬਲੂਪਪਨ੍ਨੋ ਕੁਞ੍ਜਰੋ ਨਲ਼ੇਹਿ ਕਤਂ ਅਗਾਰਂ ਖਣੇਨੇਵ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਕਿਲੇਸਗਣਂ ਧੁਨਾਥ ਵਿਧਮਥ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ (ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੧੮੫).

ਇਦਾਨਿ ਯਦਤ੍ਥਂ ਅਯਂ ਗਾਥਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥਾਤਿ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥਾਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਵੀਰਿਯਪਯੋਗਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੇ ਨਿਯੋਜਨਤੋ, ‘‘ਯੋਗਾ ਵੇ ਜਾਯਤੀ ਭੂਰੀ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੮੨) ਵਚਨਤੋ ਯੋਗੋ ਭਾਵਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ ਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਯੁਞ੍ਜਥ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਕਿਲੇਸਸੇਨਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਧੁਨਨਂ ਞਾਣੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਧੁਨਾਥ…ਪੇ… ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵੀਰਿਯਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਆਧਿਪਚ੍ਚਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਪਪਞ੍ਚਪ੍ਪਹਾਨਸਮਤ੍ਥਾ ਵਟ੍ਟਮੂਲਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥਾਤਿ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਾਨਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਦੇਸਨਾਤਿ ‘‘ਯਾਨਿਮਾਨਿ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੀਰਿਯਾਦੀਨਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਸਾ ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥਾਤਿ ਆਦਿਦੇਸਨਾ, ਨ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਆਦੀਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਚੇਵ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤਂ.

ਏਵਂ ਯਥਾਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਆਵਟ੍ਟੇਤੁਕਾਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭੂਮਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਯੋਗੇ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਆਰਮ੍ਭੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋਗੇ ਭਾਵਨਾਯਂ ਤਂ ਅਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਾਨਂ ਵਾਸਨਾਭਾਗੇਨ ਆਯਤਿਂ ਵਿਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਅਯਂ ਦੇਸਨਾਰਮ੍ਭੋ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਾਨਨ੍ਤਿ.

ਸੋ ਪਮਾਦੋ ਦੁਵਿਧੋਤਿ ਯੇਨ ਪਮਾਦੇਨ ਭਾਵਨਂ ਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਪਮਾਦੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਰਣਭੇਦੇਨ ਦੁਵਿਧੋ. ਅਞ੍ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਲਕ੍ਖਣਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕੇਨ ਸਮ੍ਮੋਹੇਨ. ਨਿਵੁਤੋਤਿ ਛਾਦਿਤੋ. ਞੇਯ੍ਯਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਞੇਯ੍ਯਞ੍ਚ ਤਂ ‘‘ਇਤਿ ਰੂਪਂ, ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਞੇਯ੍ਯਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਨੇਕਭੇਦਤ੍ਤਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਬ੍ਬਸੇਨ ਅਨੇਕਭੇਦੋਪਿ ਪਮਾਦੋ ਮੂਲਭੂਤਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵਸੇਨ ਏਕੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਏਕਵਿਧੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯਾ’’ਤਿ. ਲਾਭਵਿਨਿਚ੍ਛਯਪਰਿਗ੍ਗਹਮਚ੍ਛਰਿਯਾਨਿ ਪਰਿਯੇਸਨਾਆਰਕ੍ਖਾਪਰਿਭੋਗੇਸੁ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਨਿ. ਛਨ੍ਦਰਾਗਜ੍ਝੋਸਾਨਾ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕੇਪਿ ਧਮ੍ਮੇ ਏਤ੍ਥੇਵ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਵਿਧੋ ਤਣ੍ਹਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਰੂਪੀਸੁ ਭਵੇਸੂਤਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਜ੍ਝੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਿਵੇਸੋ. ਏਤੇਨ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਰੂਪਕਾਯੋ ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਅਨਾਦਿਮਤਿ ਹਿ ਸਂਸਾਰੇ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਰੂਪਾਭਿਰਾਮਾ, ਅਯਞ੍ਚਤ੍ਥੋ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਦਾਨਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧-੧੦) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਰੂਪੀਸੁ ਸਮ੍ਮੋਹੋਤਿ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਅਤਿਸੁਖੁਮਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਤਤਿਸਮੂਹਕਿਚ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਰਤ੍ਤਾ ਚ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮੋਹੋ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ. ਏਵਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇ ਰੂਪਕਾਯਨਾਮਕਾਯਸਙ੍ਖਾਤੇ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਤਣ੍ਹਞ੍ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਞ੍ਚ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤੁਪਾਦਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਪਾਦਾਨਾਨਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਭਾਵੇਨ ਸਹਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਪਹਾਤਬ੍ਬਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਕਾਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.

੩੦. ਏਵਂ ਪਮਾਦਮੁਖੇਨ ਪੁਰਿਮਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਮਾਦਮੁਖੇਨੇਵ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਮਾਦਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਜਾਨਨੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦੀਨਂ ਜਾਨਨੇਨ. ਰਕ੍ਖਣਾ ਪਟਿਸਂਹਰਣਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਕ੍ਖਣਸਙ੍ਖਾਤਾ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਸਂਹਰਣਾ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਸਙ੍ਕੋਚਨਾ ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਨੁਯੋਗੇਨ ਯਾ ਖੇਪਨਾ. ਅਯਂ ਸਮਥੋਤਿ ਕਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਾਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਯਂ ਵੋਦਾਨਪਕ੍ਖਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਆਵਟ੍ਟਨਾ. ‘‘ਯਦਾ ਜਾਨਾਤਿ ਕਾਮਾਨਂ…ਪੇ… ਆਨਿਸਂਸ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਥਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਉਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਨਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾਨਞ੍ਚ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾਨਞ੍ਚ. ਅਸ੍ਸਾਦਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਤੋਤਿ ਕਾਮੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਸੁਖਸੋਮਨਸ੍ਸਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਅਸ੍ਸਾਦਤਾਯ ਅਸ੍ਸਾਦਮਤ੍ਤਤੋ. ਆਦੀਨਵਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩੬) ਵੁਤ੍ਤਂ ਆਦੀਨਵਂ ਦੋਸਂ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਦਿਦਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੭੨). ਓਕਾਰਨ੍ਤਿ ਲਾਮਕਭਾਵਂ. ਸਂਕਿਲੇਸਨ੍ਤਿ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਨਂ. ਕਾਮਹੇਤੁ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਵੋਦਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨਂ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ ਨੀਵਰਣਪ੍ਪਹਾਨਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਸਮਥੇ ਸਤਿ. ਯਾ ਵੀਮਂਸਾਤਿ ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ. ‘‘ਸਮਾਹਿਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੭੧) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਤਣ੍ਹਾਸਹਿਤਾਵ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਿਤਾਵ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਾਸੁ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਸੁ ਉਪਾਦਾਨਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੋ ਏਵਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਅਵਿਜ੍ਜਾਪਹਾਨੇਨ ਸਕਲਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਹੀਨੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਿਸਭਾਗਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਏਵਂ ਵੋਦਾਨਪਕ੍ਖਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚ ਆਵਟ੍ਟਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚ ਆਵਟ੍ਟਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾਪਿ ਮੂਲੇ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਨਾਮ ਪਤਿਟ੍ਠਾਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰੇ ਭੂਮਿਗਤੇ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਵਯਵੇ ਫਰਸੁਛੇਦਾਦਿਅਨ੍ਤਰਾਯਾਭਾਵੇਨ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵੇ ਤਤੋ ਏਵ ਦਲ਼੍ਹੇ ਥਿਰੇ ਸਤਿ ਖਨ੍ਧੇ ਛਿਨ੍ਨੇਪਿ ਅਸ੍ਸਤ੍ਥਾਦਿਰੁਕ੍ਖੋ ਰੁਹਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਤਣ੍ਹਾਨੁਸਯਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਮਗ੍ਗਞਾਣਫਰਸੁਨਾ ਅਨੁਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਤਯਿਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਪਰਾਪਰਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਦਿਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਭਵਤਣ੍ਹਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਭਵਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਭਵੇਸੁ ਆਦੀਨਵਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਸਂਯੋਜਨੀਯੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਤਣ੍ਹਾ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੫੭). ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਹਿ ਭਵਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਇਧ ਸਮਥੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯੇਨ ਤਣ੍ਹਾਨੁਸਯਂ ਸਮੂਹਨਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਵਿਸਭਾਗਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨੀਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਇਦਾਨਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇਹੇਵ ਵਿਸਭਾਗਸਭਾਗਧਮ੍ਮੇਹਿ ਆਵਟ੍ਟਨਂ, ਅਥ ਖੋ ਪਾਲ਼ਿਆਗਤੇਹਿਪਿ ਤੇਹਿ ਆਵਟ੍ਟਨਂ ਆਵਟ੍ਟਹਾਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਸ੍ਸ. ਅਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਂ. ਕੁਸਲਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਭੂਮਕਕੁਸਲਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਤਿ ਪਟਿਲਾਭੋ. ਸਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯੋਦਾਪਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਵੋਦਾਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤੇਨ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਸੀਲਸਂਵਰੇਨ ਸਬ੍ਬਪਾਪਂ ਪਹਾਯ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਹਿ ਕੁਸਲਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੋਦਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨ ਸਾਸਨਂ ਓਵਾਦੋ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਅਤ੍ਥੋ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਏਵ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਦੋਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਦੋਸੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੋਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਨ ਦੋਸੋ ਏਵ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ. ਲੋਭਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਯਪਿ ਪਿਸੁਣਵਾਚਾਯ ਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੋਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਲੋਭਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਮੋਹਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤਯਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਤਸ੍ਸ ਮੋਹਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਏਵਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਕਮ੍ਮਵਿਭਾਗੇਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪਾਪਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਮੂਲਵਸੇਨ ਅਗਤਿਗਮਨਵਿਭਾਗਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਕੁਸਲਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ ਪਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਲੋਭਾਦਿਅਕੁਸਲਾਨਿ ਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਿ, ਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਨ੍ਦਾਤਿ ਛਨ੍ਦਹੇਤੁ. ਯਂ ਛਨ੍ਦਾ ਅਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਇਦਂ ਲੋਭਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਦਾ ਅਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਯਦੇਤਂ ਅਗਤਿਗਮਨਂ, ਇਦਂ ਲੋਭਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਲੋਭੋ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ ਤੀਹਿ ਕੁਸਲਮੂਲੇਹਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਂ ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਮਾਹ. ਤਥਾ ਲੋਭੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯਾਤਿਆਦਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇਹਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਰਤਿਂ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੀ ਮੁਦਿਤਾ ਤਸ੍ਸਾ ਮੂਲਭੂਤਂ ਮੋਹਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਮੋਹੋ ਮੁਦਿਤਾਯ ਪਹਾਨਂ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

੩੧. ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਾਪਂ ਤਸ੍ਸ ਅਕਰਣਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਪਦਾਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਮੁਖੇਨ ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਵਟ੍ਟਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਂ ਨਾਮ ਅਟ੍ਠ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਕਿਰਿਯਾ ਅਕਰਣਂ ਅਨਜ੍ਝਾਚਾਰੋਤਿ ਤੀਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਤਥਾ ਕਿਰਿਯਾ ਕਰਣਂ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋਤਿ ਤੀਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਨਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਆਚਰਣਂ. ਅਤੀਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚਿਰਕਾਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪੁਰਾਣਸ੍ਸ. ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਪੁਰਾਣਮਗ੍ਗਂ ਪੁਰਾਣਂ ਅਞ੍ਜਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਅਰਿਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੬੫ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਾਨਂ). ਅਤੀਤੇਨ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਨਾ ਭਗਵਤਾ ਯਥਾਧਿਗਤਂ ਦੇਸਿਤਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਤੀਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਨੋ ਹਿ ਅਯਂ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਗਾਥਾਤਿ.

ਯਂ ਪਟਿਵੇਧੇਨਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯੇਨ. ਯਂ ਪਰਿਯੋਦਾਪਿਤਂ, ਅਯਂ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਯਦਿਪਿ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਧਾਤੁ ਕੇਨਚਿ ਸਂਕਿਲੇਸੇਨ ਨ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਯਾਵ ਸਂਕਿਲੇਸਾ ਨ ਵਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਧਾਤੁ ਅਪਰਿਯੋਦਪਿਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮੇਨ ਯੇ ਖਨ੍ਧਾ ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬਾ, ਤੇਸਂ ਸੇਸਭਾਵੇਨ ਅਸੇਸਭਾਵੇਨ ਚ ‘‘ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਾ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਇਮਾਨਿ ਪਾਲ਼ਿਆਗਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪੁਨਪਿ ਪਾਲ਼ਿਆਗਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਵਟ੍ਟਨੇਨ ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਹਵੇ ਰਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਦਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਧਮ੍ਮੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਦੁਵਿਧੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ਮਗ੍ਗੋ ਚਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸੀਲਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯੋ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਤਾਦਿਯੋਗੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾ ਗਤਿਯੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਦੁਵਿਧੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਠਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਯਥਾ ਸੁਚਿਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ, ਯਤੋ ਚ ਸੋ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਸਂਵਰਸੀਲੇ ਅਖਣ੍ਡਕਾਰਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਪਾਯਤੋ ਰਕ੍ਖਣੇ ਏਕਨ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ਗਾਮਣਿਸਂਯੁਤ੍ਤੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੫੮) ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ ਆਭਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਏਵਨ੍ਤਿ ਪਕਾਰੇਨ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨੇ, ਇਮਿਨਾਪਿ ਪਕਾਰੇਨ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਸ੍ਸ ਨਾਮ ਪੁਤ੍ਤੋ. ਗਾਮੇ ਜੇਟ੍ਠਕਤਾਯ ਗਾਮਣੀ. ਪਚ੍ਛਾਭੂਮਕਾਤਿ ਪਚ੍ਛਾਭੂਮਿਵਾਸਿਨੋ. ਕਾਮਣ੍ਡਲੁਕਾਤਿ ਸਕਮਣ੍ਡਲੁਨੋ. ਸੇਵਾਲਮਾਲਿਕਾਤਿ ਪਾਤੋਵ ਉਦਕਤੋ ਸੇਵਾਲਞ੍ਚੇਵ ਉਪ੍ਪਲਾਦੀਨਿ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਭਾਵਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਮਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਕਾ. ਉਦਕੋਰੋਹਕਾਤਿ ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਦਕਂ ਓਰੋਹਣਕਾ. ਉਯ੍ਯਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਰਿਯਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਸਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਓਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਵ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ, ਗਚ੍ਛ, ਭੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾ ਸਗ੍ਗਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਿ.

ਅਨੁਪਰਿਸਕ੍ਕੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨੁਪਰਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਾਤਿ ਉਟ੍ਠਹ. ਉਪ੍ਲਵਾਤਿ ਜਲਸ੍ਸ ਉਪਰਿਪ੍ਲਵ. ਥਲਮੁਪ੍ਲਵਾਤਿ ਥਲਂ ਅਭਿਰੁਹ. ਤਤ੍ਰ ਯਾਸ੍ਸਾਤਿ ਤਤ੍ਰ ਯਂ ਅਸ੍ਸ, ਯਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਸਕ੍ਖਰਕਠਲਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਖਰਾ ਵਾ ਕਠਲਾ ਵਾ. ਸਾ ਅਧੋਗਾਮੀ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਾ ਅਧੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਹੇਟ੍ਠਾਗਾਮੀ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਅਧੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ. ਤਿਕ੍ਖਤਾਤਿ ਤਿਖਿਣਤਾ. ਸਾ ਚ ਖੋ ਨ ਸਤ੍ਥਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਨਿਸਿਤਕਰਣਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਟੁਭਾਵੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਨੁ ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਤਿਖਿਣੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਨੋ ਚ ਖੋ ‘‘ਯਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਪਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਕਾਚਿ ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਤਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ ਨ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਸਬ੍ਬੁਪਪਤ੍ਤਿਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਓਧਿਸੋ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਤਥਾਪਹਾਨਂ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੇਸੁ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਪਾਟਵਪਾਟਵਤਰਪਾਟਵਤਮਭਾਵੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਯੋ ਵਜਿਰੂਪਮਧਮ੍ਮੇਸੁ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟੁਤਮਭਾਵੋ. ਅਯਂ ਇਧ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਚਿਣ੍ਣੋ ਸਬ੍ਬਾਹਿ ਉਪਪਤ੍ਤੀਹਿ ਰਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਰਕ੍ਖਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਨ (ਉਦਾ. ੩੨) ਸੁਗਤਿਸਞ੍ਞਿਤਾਨਮ੍ਪਿ ਉਪਪਤ੍ਤੀਨਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਭਾਵਂ ਸਾਧੇਤਿ.

੩੨. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਨਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਵਸੇਨ ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਦੁਗ੍ਗਤੀਨਂ ਹੇਤੁ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਰਿਯਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਂ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਹਿ ਦੁਗ੍ਗਤੀਹਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੋ ਨਿਰੋਧੋ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤੁਭਾਵੇਨ ਉਪਚਰਿਤਤ੍ਤਾ. ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਿਸਭਾਗਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੋਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ. ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਵਿਭਤ੍ਤਿਭੂਮਿਵਿਭਤ੍ਤਿਪਦਟ੍ਠਾਨਵਿਭਤ੍ਤੀਤਿ ਤਿਵਿਧਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿ. ਤਾਸੁ ਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਭਾਗਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਤਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋ ਭੂਮਿਵਿਭਾਗੋ ਪਦਟ੍ਠਾਨਵਿਭਾਗੋ ਚ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਯਮਾਨੋ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਤਾਵ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧੇ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਯੇਸਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਾਸਨਾ ਪੁਞ੍ਞਭਾਵਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਭਾਗੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਵਾਸਨਾਭਾਗੋ, ਤਸ੍ਸ ਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਂ, ਸੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨਂ ਲੋਭਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਪਦਾਲਨਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਗੋਤਿ ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਤੀਣਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦੇਸਿਤਾਨਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਾ ਦੇਸਿਤਾ, ਤਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂਯੇਵ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ.

ਪੁਞ੍ਞਭਾਗਿਯਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਭਾਗੇ ਭਵਾ. ਤਥਾ ਫਲਭਾਗਿਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਫਲਨ੍ਤਿ ਪਨ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ. ਸਂਵਰਸੀਲਨ੍ਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ, ਸਤਿਸਂਵਰੋ, ਞਾਣਸਂਵਰੋ, ਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰੋ, ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੋਤਿ ਪਞ੍ਚ ਸਂਵਰਾ ਸਂਵਰਸੀਲਂ. ਪਹਾਨਸੀਲਨ੍ਤਿ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਪ੍ਪਹਾਨਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਵਜ੍ਜਾਨਂ ਪਹਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਹਾਨਸੀਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋਤਿ ਯੋ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਸਮ੍ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ, ਸੋ. ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਸਂਵਰਸੀਲਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸੇਟ੍ਠਚਰਿਯੇਨ ਕਾਰਣਭੂਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਵਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਤੇਨੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨਾ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਮਤੇਨ ਸਿਯਾ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ.

ਪਹਾਨਸੀਲੇ ਠਿਤੋਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਹਾਨਸੀਲੇ ਠਿਤੋ. ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਪਹਾਨਸੀਲੇਨ ਵਿਸੇਸਭੂਤੇਨ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਤੇਨੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨਾ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਯਂ ਪਾਠੋ ‘‘ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਂ ਨਾਮ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦਾਨਕਥਾ, ਸੀਲਕਥਾ, ਸਗ੍ਗਕਥਾ, ਪੁਞ੍ਞਵਿਪਾਕਕਥਾ’’ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨਾ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਯਂ ਪਾਠੋ – ‘‘ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਂ ਨਾਮ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦਾਨਕਥਾ, ਸੀਲਕਥਾ, ਸਗ੍ਗਕਥਾ ਕਾਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਪਾਠੋ ਯੁਤ੍ਤਤਰੋਤਿ? ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਪਾਠੋਤਿ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ ਨਾਮ ਸੁਤ੍ਤਂ ਯਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪ੍ਪਕਾਸਨਾ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਨ ਹਿ ਮਹਾਥੇਰੋ ਸਾਵਸੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸੀਤਿ.

‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਪਜਾਨਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਅਸਙ੍ਕਰਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਜਾਨਨਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ. ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਇਮੇਸਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਾਨਂ ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਨਞ੍ਚ ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਦੇਸਨਾਯਾਤਿ ਦੇਸਨਾਨਯੇਨ. ਸਬ੍ਬਤੋ ਵਿਚਯੇਨ ਹਾਰੇਨ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤੋਭਾਗੇਨ ਏਕਾਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਯੇਨ ਹਾਰੇਨ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਵਿਚਯਹਾਰਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਯਾਵਤਿਕਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਭੂਮੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਸ੍ਸ ਮਹਾਵਿਸਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੩੪. ਏਵਂ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਭਾਵੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇ ਏਕਦੇਸੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਭਾਵੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਾਸਾਧਾਰਣਭਾਵੇਹਿ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਕਤਮੇ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾ. ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਅਵਿਸਿਟ੍ਠਾ, ਸਮਾਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਦੁਵੇ ਪਕਤਿਯੋ. ਪਕਤਿਅਤ੍ਥੋ ਹਿ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੩) ਵਿਯ. ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਨਾਮੇਨ ਸਾਧਾਰਣਾ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਤਿ ਸਮਾਨਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਸਾਧਾਰਣਾ, ਏਕਸਨ੍ਤਤਿਪਤਿਤਤਾਯ ਸਮਾਨਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖੇ ਪਹਾਨੇਕਟ੍ਠਾ ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾ, ਸਹਜੇਕਟ੍ਠਾ ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾ. ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਜਾਤਿਯਨ੍ਤਿ ਕਿਚ੍ਚਪਚ੍ਚਯਪਟਿਪਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਸਮਾਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਂ ਅਨਿਯਤਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਉਪਲਕ੍ਖਣਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਾਤਿ ਆਦਿਕੋ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭੇਦੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਦਸਨਪ੍ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਕਿਲੇਸਾ ਸਾਧਾਰਣਾ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਂ ਅਨਿਯਤਾਨਂ ਏਵ ਚ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਰਿਯਸਾਵਕੋਤਿ ਸੇਕ੍ਖਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸਬ੍ਬਾ ਸਾ ਅਵੀਤਰਾਗੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਾ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਾ. ਕੁਸਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਿਯਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾ, ਇਮਂ ਪਨ ਦੋਸਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਕੇਚਿ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਾ ਸਾ ਅਵੀਤਰਾਗੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ ਤੇ ਓਧਿਸੋ ਗਹਿਤਾ, ਅਥ ਓਧਿਸੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਕਥਂ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ? ਅਨੁਯੋਗਂ ਮਨਸਿਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਸੋਧੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਸਾਧਾਰਣਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਂ ਅਨਿਯਤਾਨਞ੍ਚ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਸਾਧਾਰਣਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਤਾਯ ਸਾਧਾਰਣਾ, ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਰਂ ਪਰਂ ਸਕਂ ਸਕਂ ਵਿਸਯਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਨਿਯਤਞ੍ਹਿ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਇਤਰਥਾ ਤਥਾ ਵੋਹਾਰੋ ਏਵ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਏਤੇ ਏਵ ਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂ ਨਿਯਤਾ ਵਿਸਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯੋਪਿ ਇਮੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨ ਸੋ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਉਪਾਤਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਨ ਹਿ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਂ ਅਨਿਯਤਾਨਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਕਿਲੇਸਾ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸੇਸੇਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਅਸਾਧਾਰਣੋ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਨਿਯਤੋ ਅਰਿਯੇਸੁ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਅਨਰਿਯੇਸੁ ਸਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬਪਹਾਤਬ੍ਬਵਸੇਨ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਤਥਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਭਾਵਾਭਾਵਤੋ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਸਾਧਾਰਣਾਵਿਧੁਰਤਾਯ ਤਂ ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤਥਾਵੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾ ਯਾਵ ਦੇਸਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਾ ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸਾਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਤਾਤਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵੋ ਪਠਮਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਫਲਟ੍ਠਤਾ. ਪਠਮਸ੍ਸ ਵਾ ਪਹੀਯਮਾਨਕਿਲੇਸਤਾ. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਤਾ. ਪੁਨ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਸ੍ਸ. ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਸੇਕ੍ਖਾਤਿ ਨਾਮਂ. ਧਮ੍ਮਤਾਤਿ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਟ੍ਠਤਾ ਚ. ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾਨਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀਨਂ. ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾਤਿ ਨਾਮਂ. ਏਵਂ ‘‘ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਅਸਾਧਾਰਣਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਸੁ ਨਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਵਂ ਵਿਸੇਸਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲੋਕਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਵ ਹਿ ਹੀਨਾਦਿਭਾਵੋ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨਾਤਿ ਅਸਾਧਾਰਣਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨਾ. ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਂ ਅਨਿਯਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾ. ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤੇਸੁਪਿ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਂ ਅਨਿਯਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾ. ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਅਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਸੇਸਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਏਵਂ ਨਾਨਾਨਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਭੂਮਿਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਸ੍ਸਨਭੂਮੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਨਭੂਮੀਤਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਠਮਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦਸ੍ਸਨਭੂਮਿ ਨਿਯਾਮਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਯਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ ਮਗ੍ਗੋ ਉਪਰਿਉਪਰਿਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾਦਿਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਤਥਾਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਂ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਞ੍ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਭਾਵਨਾਭੂਮਿ ਉਤ੍ਤਰਿਕਾਨਂ ਫਲਾਨਂ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਤਥਾਵਿਧਪਚ੍ਚਯਸਮਾਯੋਗੇ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਸਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਇਤਰਾ ਪਨ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਪਟਿਪਦਾ ਸਮਥਂ ਆਵਹਨ੍ਤਿ ਏਵ. ਤਾਸੁ ਸਬ੍ਬਮੁਦੁਤਾਯ ਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਸੇਸਾਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਸਮਥਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਤਿ ਦਾਨਮੇਵ ਦਾਨਮਯਂ, ਪੁਜ੍ਜਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਤਦੇਵ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਕਿਰਿਯਾ, ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਦੀਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਵਤ੍ਥੁ ਚਾਤਿ ਦਾਨਮਯਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ. ਪਰਤੋਘੋਸਸ੍ਸਾਤਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਸ੍ਸ. ਸਾਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਨ ਬੀਜਂ ਵਿਯ ਅਙ੍ਕੁਰਸ੍ਸ, ਦਸ੍ਸਨਭੂਮਿਆਦਯੋ ਵਿਯ ਵਾ ਨਿਯਾਮਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਆਵੇਣਿਕਂ, ਅਥ ਖੋ ਸਾਧਾਰਣਂ, ਤਦਞ੍ਞਕਾਰਣੇਹਿਪਿ ਪਰਤੋਘੋਸਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਦਾਨਾਨੁਮੋਦਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਦਾਨਂ ਪਰਤੋਘੋਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦਾਯਕੋ ਪਨ ਦਕ੍ਖਿਣਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤੋ ਦਾਨਸੀਲਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਾਨਂ ਸਵਨੇ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਭਾਵੇਨ ਸਮਾਹਿਤੋ ਧਮ੍ਮਚਿਨ੍ਤਾਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸੀਲਂ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯਞਾਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਲਮਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਭਾਵਨਾਮਯਨ੍ਤਿ ਸਮਥਸਙ੍ਖਾਤਂ ਭਾਵਨਾਮਯਂ. ਭਾਵਨਾਮਯਿਯਾਤਿ ਉਪਰਿਝਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਚ ਭਾਵਨਾਮਯਿਯਾ. ਪੁਰਿਮਂ ਪੁਰਿਮਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਦਾਨਂ ਸੀਲਂ ਲੋਕਿਯਭਾਵਨਾ ਚ ਨ ਕੇਵਲਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਰਤੋਘੋਸਾਦੀਨਂਯੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਬਾਹੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਨਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ‘‘ਦਾਨਮਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੇਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਸਿ. ਤਥਾ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸਾਦਯੋ ਕਾਯਵਿਵੇਕਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਾਦੀਨਂ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਂ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲਵੀਮਂਸਾਯਾਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ. ਅਕੁਸਲਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.