੧. ਦੇਸਨਾਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਵਂ ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣਾਨਿ ਮੁਤ੍ਤਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਪਕਿਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਪ੍ਪਾਚਰਿਯਵਿਚਾਰਿਤੇਸੁ ਸੁਰਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਾਲਙ੍ਕਾਰੇਸੁ ਨਾਨਾਵਿਧਰਂਸਿਜਾਲਸਮੁਜ੍ਜਲਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਮਣਿਰਤਨਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਪ੍ਪਟਕੋਜਂ ਖਾਦਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਯੋਜਨਿਕਮਧੁਗਣ੍ਡਂ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਸੁਮਧੁਰਸਂ ਪਾਯੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਨਾਨਾਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੇ ਉਦਾਹਰਨ੍ਤੋ ਸੋਲ਼ਸ ਹਾਰੇ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਾਰਂ ਆਰਭਿ. ਆਰਭਨ੍ਤੋ ਚ ਯਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ –

੫੨. ‘‘ਸੋਲ਼ਸ ਹਾਰਾ ਪਠਮਂ, ਦਿਸਲੋਚਨਤੋ ਦਿਸਾ ਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ;

ਸਙ੍ਖਿਪਿਯ ਅਙ੍ਕੁਸੇਨ ਹਿ, ਨਯੇਹਿ ਤੀਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸੇ ਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਗਾਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਾਰੋ ਨਪ੍ਪਯੋਜੇਤਿ, ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਵਿਸਯਤ੍ਤਾ, ਨਯਵਿਚਾਰਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਰਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਨੇਕੇਹਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੇਹਿ ਹਾਰਾਨਂ ਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਹਿ ਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਾਰੋ. ਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਾਰੋ ਪਨ ਤਂ ਪਯੋਜੇਤਿ, ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੇ ਸੋਲ਼ਸ ਹਾਰੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾਵ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਨਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸੋਲ਼ਸ ਹਾਰਾ ਪਠਮ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕੁਹਿਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤ੍ਥ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਹਾਰਾਨਂ ਯੋਜਨਾਨਯਦਸ੍ਸਨਂ ਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਾਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ.

ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਸਤਿਆਰਕ੍ਖਾਭਾਵੇਨ ਅਗੁਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤੇਨਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਦੂਸਿਤੇਨ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂਤੇਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਚ ਅਕਲ੍ਯਤਾਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧੇਹਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੇਨ. ਵਸਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰਾਦੀਨਂ ਯਥਾਕਾਮਂ ਕਰਣੀਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਂ ਤਾਵ ਗਾਥਾਯ ਪਦਤ੍ਥੋ.

ਪਮਾਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਦਂ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸਤਿਵੋਸਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣਂ ਪਮਾਦਂ ਕਥੇਤਿ. ਤਂ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਪਦਨ੍ਤਿ ਤਂ ਪਮਜ੍ਜਨਂ ਗੁਣਮਾਰਣਤੋ ਮਚ੍ਚੁਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮਾਰਸ੍ਸ ਵਸਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨਂ, ਤੇਨ ‘‘ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਵਸਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਪਠਮਪਾਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਪਾਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋਤਿ ਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸ ‘‘ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਸੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਵਿਪਰਿਯੇਸਗ੍ਗਾਹੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਾਹਲਕ੍ਖਣੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਯਤੀ’’ਤਿ. ਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚ ਵਿਸੇਸੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਵੋਹਰੀਯਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਞ੍ਞਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਮਿਤੀ’’ਤਿ. ਤਂ ‘‘ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਯਤੀ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਸੁ ਸਞ੍ਞਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਸਬ੍ਬਮੁਦੁਕੋ, ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਕਸ੍ਸ ਵਿਸਯਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਕਾਰਗ੍ਗਹਣਮਤ੍ਤਂ ਮਿਗਪੋਤਕਾਨਂ ਤਿਣਪੁਰਿਸਕੇਸੁ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਵਿਯ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਤਤੋ ਬਲਵਤਰੋ, ਅਮਣਿਆਦਿਕੇ ਵਿਸਯੇ ਮਣਿਆਦਿਆਕਾਰੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇ ਤਥਾ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਬਲਵਤਰੋ ਯਂ ਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਯਥਾ ਯਥਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਂ ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਵਸੇਨ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਞ੍ਞਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਕੁਹਿਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਯਤਿ, ਚਤੂਸੁ ਅਤ੍ਤਭਾਵਵਤ੍ਥੂਸੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਭਾਵਵਤ੍ਥੂਸੂਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ. ਤੇ ਹਿ ਆਹਿਤੋ ਅਹਂ ਮਾਨੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾ, ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਭਵਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਿ ਵੋਹਾਰੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਸੋ ਏਵ ਸੁਭਾਦੀਨਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਸ੍ਸ ਚ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਵਤ੍ਥੁ ਚਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਭਾਵਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬਵਿਪਲ੍ਲਾਸਮੂਲਭੂਤਾਯ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵਵਤ੍ਥੁਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸਯਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪਂ ਪਠਮਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਤ੍ਥੁ ਅਸੁਭੇ ਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ. ਪੁਨ ਮੂਲਕਾਰਣਵਸੇਨ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਕਿਲੇਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਰਹਿਤਾ ਤਣ੍ਹਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਸੁਭਸੁਖਸਞ੍ਞਾਨਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਏਵ, ਤਥਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾ ਏਤਾਸਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਨਿਵੁਤਂ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਖੇ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵੁਤਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਵੁਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਰਹਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਣ੍ਹਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਏਵ. ਤਣ੍ਹਾਪਿ ‘‘ਨਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਯੋਨਿਸੋ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਮੋਹੋ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵੁਤਂ…ਪੇ… ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋਤਿ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਨਿਚ੍ਚਂ, ਅਨਤ੍ਤਨਿ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਦ੍ਵਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ – ‘‘ਸੋ ਅਤੀਤਂ ਰੂਪਂ…ਪੇ… ਅਤੀਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਿਧੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਕਪ੍ਪਿਕਵਾਦੋ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ. ‘‘ਅਸੁਭੇ ਸੁਭਂ, ਦੁਕ੍ਖੇ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਦ੍ਵਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਅਨਾਗਤਂ ਰੂਪਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਨਾਗਤਂ ਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਅਨਾਗਤਂ ਵੇਦਨਂ, ਸਞ੍ਞਂ, ਸਙ੍ਖਾਰੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤੇਨ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਵਿਧੋਪਿ ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਕਪ੍ਪਿਕਵਾਦੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਤਿ ਏਵਂ ਪਰਮਸਾਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਸ੍ਸ ਮੂਲਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚਾਤਿ ਤੇ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਾਹਿ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨਪਿ ਤਾਸਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਭਾਵਂਯੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਨ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਅਵਿਜ੍ਜਾਸੁ ਪਹੀਨਾਸੁ ਕੋਚਿ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮੋ ਨ ਪਹੀਯਤੀਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਮੂਲਕਾਰਣਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਜ੍ਜਾ, ਏਵਂ ਸਕਲਸ੍ਸਾਪਿ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਮੂਲਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾਵ ਗਾਥਂ ਨਿਟ੍ਠਪੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਅਰਕ੍ਖਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤਞ੍ਚ, ਤੇਸਂ. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਮਾਰਸ੍ਸ ਵਸਗਮਨੇਨ ਅਨਾਦਿਮਤਿਸਂਸਾਰੇ ਸਂਸਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂਤੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਥਿਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਨਂ ਸਰੂਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਭੂਤਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਵਾਤਿ ਤਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਮਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਮਾਰਖਨ੍ਧਮਾਰਮਚ੍ਚੁਮਾਰਾ ਗਹਿਤਾ ਏਵਾਤਿ ‘‘ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ ਚ ਸਤ੍ਤਮਾਰਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਹਿ ਨਿਵੁਤੋ ਸਂਸਾਰਾਭਿਮੁਖੋਤਿ ਸੋ ਮਾਰਵਸਂ ਗਤੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਨਿਵੁਤੋ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਯਾਵ ਨ ਮਾਰਬਨ੍ਧਨਂ ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵ ਸਂਸਾਰਾਭਿਮੁਖੋਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਾਭਿਮੁਖੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਮਾਨਿ ਭਗਵਤਾ ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਦੇਸਿਤਾਨਿ. ਕਥਂ ਦੇਸਿਤਾਨਿ?

ਤਤ੍ਥ ਦੁਵਿਧਾ ਕਥਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਚ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਚ. ਤਾਸੁ ਅਭਿਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਨਾਮ ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਰਕ੍ਖਿਤਂ, ਦੁਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਰਕ੍ਖਿਤਂ, ਮੂਲ਼੍ਹਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਰਕ੍ਖਿਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਰਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਲੋਭਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਦੁਟ੍ਠਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਟਿਘਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਮੂਲ਼੍ਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮੋਮੂਹਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਾਵ ਇਮੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਗੁਤ੍ਤਿ ਅਗੋਪਾਯਨਾ ਅਪਾਲਨਾ ਅਨਾਰਕ੍ਖਾ ਸਤਿਵੋਸਗ੍ਗੋ ਪਮਾਦੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸਂਵਰੋ, ਏਵਂ ਅਰਕ੍ਖਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤਂ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂਤਂ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕਣ੍ਡੇ (ਧ. ਸ. ੩੬੫) ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਮਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚ ਮਾਰਾ. ਤੇਸੁ ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਓਘਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਯੋਗਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਗਨ੍ਥਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੂਨਂ ਵਸੇਨ ਆਸਵਗੋਚ੍ਛਕਾਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ ੧੪-੧੯, ੧੧੦੨) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ, ਤਥਾ ‘‘ਜਾਤਿਮਦੋ ਗੋਤ੍ਤਮਦੋ ਆਰੋਗ੍ਯਮਦੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਖੁਦ੍ਦਕਵਤ੍ਥੁਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੮੩੨) ਆਗਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਵਿਭਾਗੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਅਭਿਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਕਥਾ.

ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਿਸ੍ਸਿਤਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੪੭; ਅ. ਨਿ. ੧੧.੧੭) ਪਨ ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੀ ਹੋਤਿ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਾਹੀ, ਯਤ੍ਵਾਧਿਕਰਣਮੇਨਂ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਸਂਵੁਤਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਾ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਰਾਯ ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਰਕ੍ਖਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਨ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋਤੇਨ …ਪੇ… ਘਾਨੇਨ… ਜਿਵ੍ਹਾਯ… ਕਾਯੇਨ… ਮਨਸਾ…ਪੇ… ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੪੭, ੪੧੧, ੪੨੧; ੨.੪੧੯; ੩.੧੫, ੭੫). ਏਵਂ ਅਰਕ੍ਖਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤੇਨ ਚਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤਂ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਵਾ ਅਪਰਨ੍ਤਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯੋਨਿਸੋ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੩੭; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੪੦) ਵਾ ਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਾਯ ਹਤਂ ਉਪਹਤਂ. ਯਾ ਚ ਖੋ ‘‘ਇਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ…ਪੇ… ਪਞ੍ਚ ਪਰਮਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਵਾਦਾ’’ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੦ ਆਦਯੋ) ਪਞ੍ਚਤ੍ਤਯੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੧ ਆਦਯੋ) ਚ ਆਗਤਾ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਤਾਸਂ ਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤਭਾਵੋ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋ.

ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂਤੇਨਾਤਿ ਥਿਨਂ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ. ਮਿਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਵੇਦਨਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ. ਤਥਾ ਥਿਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਹਸਂਹਨਨਂ. ਮਿਦ੍ਧਂ ਅਸਤ੍ਤਿਵਿਘਾਤੋ. ਇਤਿ ਥਿਨੇਨ ਮਿਦ੍ਧੇਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਭੂਤਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਂ ਉਪਦ੍ਦੁਤਂ ਸਙ੍ਕੋਚਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਲਯਾਪਨ੍ਨਂ. ਵਸਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਸੋ ਨਾਮ ਇਚ੍ਛਾ ਲੋਭੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਰੁਚਿ ਆਕਙ੍ਖਾ ਆਣਾ ਆਣਤ੍ਤਿ. ਮਾਰੋਤਿ ਪਞ੍ਚ ਮਾਰਾ – ਖਨ੍ਧਮਾਰੋ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਮਾਰੋ ਮਚ੍ਚੁਮਾਰੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਮਾਰੋ ਕਿਲੇਸਮਾਰੋਤਿ. ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਵਸਂ ਇਚ੍ਛਂ…ਪੇ… ਆਣਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਉਪੇਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਤਿ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵਸਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਤਣ੍ਹਾਵਿਜ੍ਜਾ ਏਵ ਵਾ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ. ਯੋ ਸੋ ‘‘ਵਸਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਯੇ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਉਪਾਦਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋ, ਤੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ. ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਇਧ ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਦੇਸਿਤਾਨਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦਯੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਭਗਵਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਚ ਪਹਾਨਾਯ ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਥਂ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਚੇ –

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਰਕ੍ਖਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਗੋਚਰੋ;

ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ, ਞਤ੍ਵਾਨ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ;

ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਬ੍ਬਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯੋ ਜਹੇ’’ਤਿ. (ਉਦਾ. ੩੨) –

ਗਾਥਾਯ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਾ ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਸਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਤਿਸਂਵਰੇਨ ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਰਕ੍ਖਣੇਨ ਰਕ੍ਖਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਗੋਚਰੋਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਿਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਗੋਚਰੋ ਤਥਾ ਤਥਾ ਅਯੋਨਿਸੋ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਚ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਸਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਿਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਗੋਚਰੋ ਅਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਗੋਚਰਤਾਯ ਵਿਧੁਤਮਿਚ੍ਛਾਦਸ੍ਸਨੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਲਕ੍ਖਣਂ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਲਸਮਾਧੀਸੁ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਚ ਞਤ੍ਵਾਨ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਸਮਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਨਿਰੋਧਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯੋ ਜਹੇਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਭਿਨ੍ਨਕਿਲੇਸਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਖੀਣਾਸਵੋ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਤਿਵਿਧਦੁਕ੍ਖਤਾਯੋਗੇਨ ਦੁਗ੍ਗਤਿਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਗਤਿਯੋ ਜਹੇਯ੍ਯ, ਤਾਸਂ ਪਰਭਾਗੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਂ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚ ਪਹਾਨਂ, ਅਯਂ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਅਸਙ੍ਖਤਧਾਤੁ ਪਹਾਨਂ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਪੁਰਿਮਗਾਥਾਯ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ, ਪਚ੍ਛਿਮਗਾਥਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਭਾਸਿਤਾਨਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਸਮੁਦਯੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦੋ, ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਆਦੀਨਵੋ, ਮਗ੍ਗਨਿਰੋਧੇਹਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਸਬ੍ਬਗਤਿਜਹਨਂ ਫਲਂ, ਰਕ੍ਖਿਤਚਿਤ੍ਤਤਾਦਿਕੋ ਉਪਾਯੋ, ਅਰਕ੍ਖਿਤਚਿਤ੍ਤਤਾਦਿਨਿਸੇਧਨਮੁਖੇਨ ਰਕ੍ਖਿਤਚਿਤ੍ਤਤਾਦੀਸੁ ਨਿਯੋਜਨਂ ਭਗਵਤੋ ਆਣਤ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਦੇਸਨਾਹਾਰਪਦਤ੍ਥਾ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਯੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਦੇਸਨਾਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੋ’’ਤਿ.

ਦੇਸਨਾਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.