੧. ਦੇਸਨਾਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੫. ਏਵਂ ਹਾਰਾਦਯੋ ਸੁਖਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਸਰੂਪਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸੁ ਹਾਰੇ ਤਾਵ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਦੇਸਨਾਹਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋਤਿ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ. ਦੇਸਨਾਹਾਰੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੇਸਨਾਹਾਰੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਸ੍ਸਾਦਾਦੀਨਵਤਾ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਅਯਂ ਦੇਸਨਾਹਾਰੋ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਪੇਕ੍ਖੋ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਤਮੋ ਦੇਸਨਾਹਾਰੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸ੍ਸਾਦਾਦੀਨਵਤਾ’’ਤਿ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਨਿਗਮਨਂ ਹੋਤਿ. ਪਰਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤੇ ਪਨ ‘‘ਅਯਂ ਦੇਸਨਾਹਾਰੋ ਕਿਂ ਦੇਸਯਤੀ’’ਤਿ ਦੇਸਨਾਕਿਰਿਯਾਯ ਕਤ੍ਤੁਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਦੇਸਨਾਹਾਰਸ੍ਸ ਅਨ੍ਵਤ੍ਥਸਞ੍ਞਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦੇਸਯਤੀਤਿ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਦਾਨਿ ਅਨੇਨ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਸ੍ਸਾਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਅਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਨ ਆਗਤੇ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਿਕੇ ਅਯਂ ਹਾਰੋ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤੀ’’ਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਮਨਸਿਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਹਾਰੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਸਬ੍ਬਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕਂ ਭਗਵਤੋ ਛਛਕ੍ਕਦੇਸਨਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਚ੍ਚਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਪਕਤਿਪੁਞ੍ਞਾਪਤ੍ਤਿਞੇਯ੍ਯਾਦੀਸੁ ਬਹੂਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਪ੍ਪਯੋਗੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੫.੭੩) ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ ਪਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੯੯; ਮਹਾਵ. ੧੮) ਸਚ੍ਚੇ. ‘‘ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੩, ੧੪੫) ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮੋ ਧਿਤਿ ਚਾਗੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੧.੫੭; ੧.੨.੧੪੭-੧੪੮) ਪਞ੍ਞਾਯਂ. ‘‘ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੯੮; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੧) ਪਕਤਿਯਂ. ‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਹਵੇ ਰਕ੍ਖਤਿ ਧਮ੍ਮਚਾਰਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੧੦.੧੦੨; ੧.੧੫.੩੮੫) ਪੁਞ੍ਞੇ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਰਾਜਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੨੩੩) ਆਪਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ ੧) ਞੇਯ੍ਯੇ. ਇਧ ਪਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ; ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕਣ੍ਡ ੧; ਬੁ. ਵਂ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧).

ਵੋਤਿ ਪਨ ਅਯਂ ਵੋ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਵਾਰੇਮਿ ਵੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੧੫) ਏਤ੍ਥ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵਯਂ ਕਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੭੩) ਕਰਣਤ੍ਥੇ. ‘‘ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਦਪੂਰਣੇ. ‘‘ਆਰੋਚਯਾਮਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੭.੭੨) ਸਮ੍ਪਦਾਨਤ੍ਥੇ. ਇਧਾਪਿ ਸਮ੍ਪਦਾਨਤ੍ਥੇ ਏਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਭਿਕ੍ਖਨਸੀਲਤਾਦਿਗੁਣਯੋਗੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਭਿਨ੍ਨਕਿਲੇਸਤਾਦਿਗੁਣਯੋਗੇਨ ਵਾ. ਅਥ ਵਾ ਸਂਸਾਰੇ ਭਯਂ ਇਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਤੇਸਂ ਆਲਪਨਂ. ਤੇਨ ਤੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਾਭਿਮੁਖਂ ਕਰੋਤਿ. ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤੇਨ ਨਾਹਂ ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰਤਾਯ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਰੇਯ੍ਯਾਮਿ, ਅਨਾਵਰਣਞਾਣੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਾਰਿਤਾਯ ਪਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਇਦਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਮੇਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਲੇਨ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ. ਸਮਾਧਿਨਾ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ. ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੁਦ੍ਧਤਾਯ ਵਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ. ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਾਯ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ. ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ. ਅਥ ਵਾ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੁਵਿਨਯਨੇਨ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ. ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੁਵਿਨਯਨੇਨ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਵਿਨਯਨੇਨ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ. ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.

ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਤ੍ਥਂ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਸਙ੍ਕਾਸਨਾਦਿਛਅਤ੍ਥਪਦਸਮਾਯੋਗਤੋ ਵਾ ਸਾਤ੍ਥਂ. ਅਕ੍ਖਰਾਦਿਛਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਦਸਮਾਯੋਗਤੋ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਾਭਾਵਤੋ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ. ਅਪਨੇਤਬ੍ਬਾਭਾਵਤੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਸੀਲਾਦਿਪਞ੍ਚਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ. ਚਤੁਰੋਘਨਿਤ੍ਥਰਣਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਲੋਕਾਮਿਸਨਿਰਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਚ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੂਨਂ ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਚਰਿਯਂ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਂ ਸਾਸਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸਯਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪਰਿਦੀਪਯਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਦੇਸਿਤੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਚ ਸਾਸਨਧਮ੍ਮੋ ਯੇਸਂ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦੀਨਂ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ, ਤੇ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਯੋ ਦੇਸਨਾਹਾਰਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭੂਤਾ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਪਾਠੇ ਸਵਿਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਤਤੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਦਾਹਰਣਵਸੇਨ ਇਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਨ੍ਤਿ ਮਨਾਪਿਯਰੂਪਾਦਿਂ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਂ. ਕਾਮਯਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਂ ਸਮਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਯਮਾਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਕਾਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ ਚੇ, ਸਚੇ ਸੋ ਤਂ ਲਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਦ੍ਧਾਪੀਤਿਮਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਕਂਸੇਨ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਲਦ੍ਧਾਤਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਮਚ੍ਚੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋ. ਯਦਿਚ੍ਛਤੀਤਿ ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ (ਮਹਾਨਿ. ੧) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਅਸ੍ਸਾਦੋਤਿ ਯਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸਮਿਜ੍ਝਨਾ ਇਚ੍ਛਿਤਲਾਭੇ ਪੀਤਿਮਨਤਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਅਯਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਬ੍ਬਤੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ.

ਤਸ੍ਸ ਚੇ ਕਾਮਯਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਕਾਮੇ ਇਚ੍ਛਮਾਨਸ੍ਸ, ਕਾਮੇਨ ਵਾ ਯਾਯਮਾਨਸ੍ਸ. ਛਨ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਾਤਿ ਜਾਤਤਣ੍ਹਸ੍ਸ. ਜਨ੍ਤੁਨੋਤਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਤੇ ਕਾਮਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ ਕੇਨਚਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਚੇ. ਸਲ੍ਲਵਿਦ੍ਧੋਵ ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਅਥ ਅਯੋਮਯਾਦਿਨਾ ਸਲ੍ਲੇਨ ਵਿਦ੍ਧੋ ਵਿਯ ਪੀਲ਼ਿਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਆਦੀਨਵੋਤਿ ਯਾਯਂ ਕਾਮਾਨਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਕਾਮਯਾਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰੁਪ੍ਪਨਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਆਦੀਨਵੋ.

ਯੋ ਕਾਮੇ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤੀਤਿ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਕਾਮੇ ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਨ ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਵਾ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਵਜ੍ਜੇਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਸਪ੍ਪਸ੍ਸੇਵ ਪਦਾ ਸਿਰੋਤਿ, ਯਥਾ ਕੋਚਿ ਪੁਰਿਸੋ ਜੀਵਿਤੁਕਾਮੋ ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪਂ ਪਟਿਪਥੇ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਦੇਨ ਤਸ੍ਸ ਸਿਰਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਸੋਮਂ…ਪੇ… ਸਮਤਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਂ ਲੋਕਂ ਵਿਸਰਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਇਮਂ ਤਣ੍ਹਂ ਸਤਿਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਤੀਤਿ. ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਯਦਿਦਂ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮਤਿਵਤ੍ਤਨਂ, ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ.

ਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕੇਦਾਰਾਦਿਖੇਤ੍ਤਂ. ਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਘਰਵਤ੍ਥੁਆਦਿਵਤ੍ਥੁਂ. ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਵਾਤਿ ਕਹਾਪਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਚ ਹਿਰਞ੍ਞਂ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਕਪ੍ਪਨਤ੍ਥੋ, ਸੋ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਗਵਾਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਗਾਵੋ ਚ ਅਸ੍ਸੇ ਚਾਤਿ ਗਵਾਸ੍ਸਂ. ਦਾਸਪੋਰਿਸਨ੍ਤਿ ਦਾਸੇ ਚ ਪੋਰਿਸੇ ਚਾਤਿ ਦਾਸਪੋਰਿਸਂ. ਥਿਯੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯੋ. ਬਨ੍ਧੂਤਿ ਞਾਤਿਬਨ੍ਧਵੋ. ਪੁਥੂ ਕਾਮੇਤਿ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਵਾ ਮਨਾਪਿਯਰੂਪਾਦਿਕੇ ਬਹੂ ਕਾਮਗੁਣੇ. ਯੋ ਨਰੋ ਅਨੁਗਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਯੋ ਸਤ੍ਤੋ ਅਨੁ ਅਨੁ ਅਭਿਕਙ੍ਖਤਿ ਪਤ੍ਥੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਅਸ੍ਸਾਦੋਤਿ ਯਦਿਦਂ ਖੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਨੁਗਿਜ੍ਝਨਂ, ਅਯਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦੋ.

ਅਬਲਾ ਨਂ ਬਲੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਖੇਤ੍ਤਾਦਿਭੇਦੇ ਕਾਮੇ ਅਨੁਗਿਜ੍ਝਨ੍ਤਂ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਕੁਸਲੇਹਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਬਲਸਙ੍ਖਾਤਾ ਕਿਲੇਸਾ ਬਲੀਯਨ੍ਤਿ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਬਲਾਦਿਵਿਰਹੇਨ ਵਾ ਅਬਲਂ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਬਲਾ ਕਿਲੇਸਾ ਬਲੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਬਲਤ੍ਤਾ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਦ੍ਦਨ੍ਤੇਨਂ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਤਿ ਏਨਂ ਕਾਮਗਿਦ੍ਧਂ ਕਾਮੇ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸੀਹਾਦਯੋ ਚ ਪਾਕਟਪਰਿਸ੍ਸਯਾ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਯੋ ਚ ਅਪਾਕਟਪਰਿਸ੍ਸਯਾ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਨਂ…ਪੇ… ਦਕਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਤੇਹਿ ਪਾਕਟਾਪਾਕਟਪਰਿਸ੍ਸਯੇਹਿ ਅਭਿਭੂਤਂ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਜਾਤਿਆਦਿਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਭਿਨ੍ਨਨਾਵਂ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਅਨ੍ਵੇਤਿ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਆਦੀਨਵੋਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ਤਣ੍ਹਾਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਂਕਿਲੇਸਹੇਤੁਕੋ ਜਾਤਿਆਦਿਦੁਕ੍ਖਾਨੁਬਨ੍ਧੋ, ਅਯਂ ਆਦੀਨਵੋ.

ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਮਗਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਬਨ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਜਨ੍ਤੂਤਿ ਸਤ੍ਤੋ. ਸਦਾ ਸਤੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਰਤ੍ਤਾਪਰਰਤ੍ਤਂ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗੇਨ ਸਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਕਾਮਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਚ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਂ ਕਿਲੇਸਕਾਮਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਕਾਮਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯ. ਤੇ ਪਹਾਯ ਤਰੇ ਓਘਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤੇ ਕਾਮੇ ਪਹਾਯ ਤਪ੍ਪਹਾਨਕਰਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਓਘਂ ਤਰੇਯ੍ਯ, ਤਰਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਾਵਂ ਸਿਤ੍ਵਾਵ ਪਾਰਗੂਤਿ ਯਥਾ ਪੁਰਿਸੋ ਉਦਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਰੁਭਾਰਂ ਨਾਵਂ ਉਦਕਂ ਬਹਿ ਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਲਹੁਕਾਯ ਨਾਵਾਯ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਪਾਰਗੂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਪਾਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵਨਾਵਂ ਕਿਲੇਸੂਦਕਗਰੁਕਂ ਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਲਹੁਕੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਪਾਰਗੂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਪਾਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਾਮਪ੍ਪਹਾਨਮੁਖੇਨ ਚਤੁਰੋਘਂ ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਨਿਸ੍ਸਰਣਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ.

ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਦਾਨਾਦਿਪੁਞ੍ਞਧਮ੍ਮੋ. ਹਵੇਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਰਕ੍ਖਤਿ ਧਮ੍ਮਚਾਰਿਨ੍ਤਿ ਯੋ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਚਰਤਿ, ਤਂ ਧਮ੍ਮਚਾਰਿਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਭੇਦੇਨ ਦੁਵਿਧਤੋਪਿ ਅਨਤ੍ਥਤੋ ਰਕ੍ਖਤਿ ਪਾਲੇਤਿ. ਛਤ੍ਤਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਯਥ ਵਸ੍ਸਕਾਲੇਤਿ ਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਯਥਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਛਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ ਧਾਰਿਤਂ ਤਂ ਵਸ੍ਸਤੇਮਨਤੋ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਤਂ ਛਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਛਾਦੇਨ੍ਤਞ੍ਚ ਵਸ੍ਸਾਦਿਤੋ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮੋਪਿ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਧਾਨੇਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਂਯੇਵ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਸਾ…ਪੇ… ਚਾਰੀਤਿ ਏਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਇਦਂ ਫਲਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੇਹਿ ਚ ਅਨਤ੍ਥੇਹਿ ਯਦਿਦਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਰਕ੍ਖਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਾਵਸਾਨਸ੍ਸ ਚ ਅਬ੍ਭੁਦਯਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਾਦਨਂ, ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਫਲਨ੍ਤਿ.

ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਤਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਤਾ ਕਾਰਕਵੇਦਕਸਭਾਵੋ, ਸਯਂ ਵਾ ਨ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ. ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ. ਯਦਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਨ੍ਤੋ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਅਥ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਸੁਪਰਿਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗੋਚਰਭੂਤੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਦੁਕ੍ਖੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਯਾ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਵਿਸੁਜ੍ਝਨਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ ਅਮਤਧਾਤੁਯਾ ਮਗ੍ਗੋ ਉਪਾਯੋ. ਅਯਂ ਉਪਾਯੋਤਿ ਯਦਿਦਂ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਮੁਖੇਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਧਿਗਮਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਉਪਾਯੋ.

‘‘ਚਕ੍ਖੁਮਾ…ਪੇ… ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸਰੀਰੇ ਵਹਨ੍ਤੇ ਵਿਸਮਾਨਿ ਭੂਮਿਪ੍ਪਦੇਸਾਨਿ ਚਣ੍ਡਤਾਯ ਵਾ ਵਿਸਮੇ ਹਤ੍ਥਿਆਦਯੋ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਏਵਂ ਲੋਕੇ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਤਾਯ ਹਿਤਾਹਿਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਾਪਾਨਿ ਲਾਮਕਾਨਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਅਯਂ ਆਣਤ੍ਤੀਤਿ ਯਾ ਅਯਂ ‘‘ਪਾਪਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਰਾਜਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਆਣਾ, ਅਯਂ ਆਣਤ੍ਤੀਤਿ.

ਏਵਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਆਗਤਾ ਫਲੂਪਾਯਾਣਤ੍ਤਿਯੋ ਉਦਾਹਰਣਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਾ ਏਕਤੋ ਆਗਤਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤੋ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਲੋਕਂ ਅਵੇਕ੍ਖਸ੍ਸੁ, ਮੋਘਰਾਜਾਤਿ ਆਣਤ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਮੋਘਰਾਜ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕਂ ਅਵਸਵਤ੍ਤਿਤਾਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵਾ ਤੁਚ੍ਛਭਾਵਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵਾ ਸੁਞ੍ਞੋਤਿ ਪਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਰਾਜਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਵਿਧਾਨਭਾਵਤੋ ਆਣਤ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਦਾ ਸਤਿਕਿਰਿਯਾਯ ਤਂਸੁਞ੍ਞਤਾਦਸ੍ਸਨਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ‘‘ਸਦਾ ਸਤੋਤਿ ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਂ ਊਹਚ੍ਚਾਤਿ ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਂ ਸਕ੍ਕਾਯਦਸ੍ਸਨਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਏਵਂ ਮਚ੍ਚੁਤਰੋ ਸਿਯਾਤਿ. ਇਦਂ ਫਲਨ੍ਤਿ ਯਂ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਮਚ੍ਚੁਤਰਣਂ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਵਿਸਯਾਤਿਕ੍ਕਮਨਂ ਤਸ੍ਸ ਯਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨਂ, ਇਦਂ ਦੇਸਨਾਯ ਫਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਯੋ ਸੁਤ੍ਤੇ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਰੂਪਤੋ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਏਕਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਨ ਏਵਂ ਫਲਾਦਯੋ. ਫਲਾਦਯੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤੇ ਗਾਥਾਸੁ ਵਾ ਏਕਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਨਯਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਉਦਾਹਰਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪੁਨ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਲੋਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਕਤੋ ਉਦਾਹਰਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੬. ਏਵਂ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਯੋ ਉਦਾਹਰਣਵਸੇਨ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗੇਨ ਦੇਸਨਾਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਉਗ੍ਘਟਿਤਂ ਘਟਿਤਮਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਯਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਨ ਕਤਾ, ਤਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂ. ਉਦ੍ਦੇਸਮਤ੍ਤੇਨ ਸਪ੍ਪਭੇਦਂ ਸਵਿਤ੍ਥਾਰਮਤ੍ਥਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਉਗ੍ਘਟਿਤਂ ਵਾ ਉਚ੍ਚਲਿਤਂ ਉਟ੍ਠਪਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਦੇਸਿਯਮਾਨੋ ਦੇਸਕਤੋ ਦੇਸਨਾਭਾਜਨਂ ਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਤਮੇਸ ਉਚ੍ਚਲਿਤਮੇਵ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਚਲਿਤਮੇਵ ਵਾ ਉਗ੍ਘਟਿਤਂ. ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਆਕਾਰਸ੍ਸ ਹਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਆਸਯਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਾਵੇਣਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਤਙ੍ਖਣਪਤਿਤਾ ਏਵ ਚਲਨਾਯ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਮ੍ਪਰਾਨੁਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਉਗ੍ਘਟਿਤੇ ਚਲਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਆਸਯੇ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਾਤਿ ਅਵਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂ, ਤਸ੍ਸ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੁਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਦੇਸਯਤਿ, ਤਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ, ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਂ ਵਾ ਮਨ੍ਦਂ ਸਣਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੁਸ੍ਸ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਦੇਸਯਤਿ, ਨਾਤਿਸਙ੍ਖੇਪਵਿਤ੍ਥਾਰਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਨੇਤਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦਿਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਪਾਪੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨੇਯ੍ਯੋ, ਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਾਯ ਵਾ ਪਟਿਲੋਮਗ੍ਗਹਣਤੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ ਅਨੁਨੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨੇਯ੍ਯੋ, ਤਸ੍ਸ ਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਆਦੀਨਵਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਦੇਸਯਤਿ, ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾਵ ਦੇਸਨੇਨ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਪਾਲ਼ਿ –

‘‘ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂ? ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਹ ਉਦਾਹਟਵੇਲਾਯ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂ.

‘‘ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ? ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੇ ਵਿਭਜਿਯਮਾਨੇ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ.

‘‘ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੇਯ੍ਯੋ? ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸਤੋ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਤੋ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇ ਸੇਵਤੋ ਭਜਤੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੋ ਏਵਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੧੪੮-੧੫੦).

ਪਦਪਰਮੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨੇਤ੍ਤਿਯਂ ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਅਭਾਜਨਨ੍ਤਿ ਨ ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਸ੍ਸਾਦੋ, ਆਦੀਨਵੋ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਚ ਆਦੀਨਵੋ ਚ, ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ, ਆਦੀਨਵੋ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ, ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਚ ਆਦੀਨਵੋ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤੇ ਸਤ੍ਤ ਪਟ੍ਠਾਨਨਯਾ.

ਤੇਸੁ ਤਤਿਯਛਟ੍ਠਸਤ੍ਤਮਾ ਵੇਨੇਯ੍ਯਤ੍ਤਯਵਿਨਯਨੇ ਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਗਹਿਤਾ, ਇਤਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਨ ਹਿ ਕੇਵਲੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ ਆਦੀਨਵੇਨ ਤਦੁਭਯੇਨ ਵਾ ਕਥਿਤੇਨ ਵੇਨੇਯ੍ਯਵਿਨਯਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹਾਨਾਵਚਨਤੋ. ਪਞ੍ਚਮੋਪਿ ਆਦੀਨਵਾਵਚਨਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਯੋ ਏਵ. ਨ ਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸਾ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਤਦੁਪਾਯਞ੍ਚ ਅਨਾਮਸਨ੍ਤੀ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਟਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਦਪਰਮਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਂ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਂ ਤਦੁਭਯਭਾਗੇ ਠਿਤਂ ਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਤੇਕਦੇਸਂ ਗਾਥਂ ਵਾ ਤਾਦਿਸਂ ਏਤੇਸਂ ਨਯਾਨਂ ਉਦਾਹਰਣਭਾਵੇਨ ਉਦ੍ਧਰਤਿ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨਯਾਨਂ ਗਹਣਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਵੇਨੇਯ੍ਯਵਿਨਯਨਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਂ. ਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਏਵ ਨਯੇਤਿ, ਨਾਵਸੇਸੇਹੀਤਿ ਇਤਰੇ ਇਧ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪੇਟਕੇ (ਪੇਟਕੋ. ੨੩) –

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਚ ਆਦੀਨਵੋ ਚ?

ਯਾਨਿ ਕਰੋਤਿ ਪੁਰਿਸੋ, ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ;

ਕਲ੍ਯਾਣਕਾਰੀ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਪਾਪਕਾਰੀ ਚ ਪਾਪਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਕਲ੍ਯਾਣਕਾਰੀ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ, ਅਯਂ ਅਸ੍ਸਾਦੋ. ਯਂ ਪਾਪਕਾਰੀ ਪਾਪਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ, ਅਯਂ ਆਦੀਨਵੋ.

ਅਟ੍ਠਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕਧਮ੍ਮਾ. ਕਤਮੇ ਅਟ੍ਠ? ਲਾਭੋਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੬). ਤਤ੍ਥ ਲਾਭੋ ਯਸੋ ਸੁਖਂ ਪਸਂਸਾ, ਅਯਂ ਅਸ੍ਸਾਦੋ. ਅਲਾਭੋ ਅਯਸੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਨ੍ਦਾ, ਅਯਂ ਆਦੀਨਵੋ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ?

‘‘ਸੁਖੋ ਵਿਪਾਕੋ ਪੁਞ੍ਞਾਨਂ, ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਚ ਇਜ੍ਝਤਿ;

ਖਿਪ੍ਪਞ੍ਚ ਪਰਮਂ ਸਨ੍ਤਿਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਧਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. (ਪੇਟਕੋ. ੨੩);

ਅਯਂ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ.

ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾਨਿ, ਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਨਞ੍ਞਾ…ਪੇ… ਵਿਵਟਚ੍ਛਦੋਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਲਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤਂ, (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੯੯) ਅਯਂ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਆਦੀਨਵੋ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ?

‘‘ਭਾਰਾ ਹਵੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ਭਾਰਹਾਰੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ;

ਭਾਰਾਦਾਨਂ ਦੁਖਂ ਲੋਕੇ, ਭਾਰਨਿਕ੍ਖੇਪਨਂ ਸੁਖਂ.

‘‘ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਰੁਂ ਭਾਰਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਭਾਰਂ ਅਨਾਦਿਯ;

ਸਮੂਲਂ ਤਣ੍ਹਮਬ੍ਬੁਯ੍ਹ, ਨਿਚ੍ਛਾਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੨੨);

ਅਯਂ ਆਦੀਨਵੋ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਚ ਆਦੀਨਵੋ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ?

‘‘ਕਾਮਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਰਾ ਮਧੁਰਾ ਮਨੋਰਮਾ, ਵਿਰੂਪਰੂਪੇਨ ਮਥੇਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਮ੍ਹਿ ਰਾਜ, ਅਪਣ੍ਣਕਂ ਸਾਮਞ੍ਞਮੇਵ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ. (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੦੭; ਥੇਰਗਾ. ੭੮੭-੭੮੮; ਪੇਟਕੋ. ੨੩);

ਅਯਂ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਚ ਆਦੀਨਵੋ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਪਿ ਨਯਾ ਇਧ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਫਲਾਦੀਸੁਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਲਬ੍ਭਤਿ ਏਵ. ਯਸ੍ਮਾ ਪੇਟਕੇ (ਪੇਟਕੋ. ੨੨) ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਫਲਞ੍ਚ ਉਪਾਯੋ ਚ? ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਨਰੋ ਸਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਗਾਥਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩), ਇਦਂ ਫਲਞ੍ਚ ਉਪਾਯੋ ਚ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਫਲਞ੍ਚ ਆਣਤ੍ਤਿ ਚ?

‘‘ਸਚੇ ਭਾਯਥ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ, ਸਚੇ ਵੋ ਦੁਕ੍ਖਮਪ੍ਪਿਯਂ;

ਮਾਕਤ੍ਥ ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਆਵਿ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਰਹੋਤਿ. (ਉਦਾ. ੪੪);

ਇਦਂ ਫਲਞ੍ਚ ਆਣਤ੍ਤਿ ਚ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਉਪਾਯੋ ਚ ਆਣਤ੍ਤਿ ਚ?

‘‘ਕੁਮ੍ਭੂਪਮਂ ਕਾਯਮਿਮਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਨਗਰੂਪਮਂ ਚਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ;

ਯੋਧੇਥ ਮਾਰਂ ਪਞ੍ਞਾਵੁਧੇਨ, ਜਿਤਞ੍ਚ ਰਕ੍ਖੇ ਅਨਿਵੇਸਨੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੪੦);

ਅਯਂ ਉਪਾਯੋ ਚ ਆਣਤ੍ਤਿ ਚ. ਏਵਂ ਫਲਾਦੀਨਂ ਦੁਕਵਸੇਨਪਿ ਉਦਾਹਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਦੇਸਨਾਯ ਵਿਨੇਤਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾ ਦੇਸਨਾਵਿਭਾਗੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗਸਿਦ੍ਧਿ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੁਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਦੇਸੇਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗੇਨ ਦੇਸਨਾਵਿਭਾਗੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਸੋ ਤਥਾ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.

ਏਵਂ ਯੇਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਵਿਭਾਗੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਪਟਿਪਦਾਵਿਭਾਗੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਦਾਭਿਞ੍ਞਾਕਤੋ ਵਿਭਾਗੋ ਪਟਿਪਦਾਕਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ. ਤਾ ਪਨੇਤਾ ਚ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ? ਸਮਥਪਕ੍ਖੇ ਤਾਵ ਪਠਮਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਮਥਭਾਵਨਾ ‘‘ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਪਚਾਰਤੋ ਪਨ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਪ੍ਪਨਾ ਤਾਵ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾ ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਪਟਿਪਦਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਾ ਹੋਤਿ ਨੀਵਰਣਾਦਿਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮਸਮੁਦਾਚਾਰਗਹਣਤਾਯ ਕਿਚ੍ਛਾ ਅਸੁਖਸੇਵਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਤਦਭਾਵੇਨ ਸੁਖਾ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਿ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦਨ੍ਧਾ ਹੋਤਿ ਮਨ੍ਦਾ ਅਸੀਘਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਖਿਪ੍ਪਾ ਅਮਨ੍ਦਾ ਸੀਘਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਆਦਿਤੋ ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਕਿਲੇਸੋ ਅਪ੍ਪਨਾਪਰਿਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਚਿਰੇਨ ਅਙ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਅਙ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਸੁਖੇਨ ਅਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਯੋ ਰੂਪਾਰੂਪਮੁਖੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਰੂਪਾਰੂਪਂ ਪਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਰੂਪਾਰੂਪਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸੇ ਮਗ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵਦਨ੍ਧਤਾਯ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯੋਪਿ ਰੂਪਾਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ, ਵਵਤ੍ਥਪਿਤੇ ਚ ਨਾਮਰੂਪੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਚਿਰੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਅਪਰੋ ਨਾਮਰੂਪਮ੍ਪਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਚ੍ਚਯੇ ਚ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਚਿਰੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਅਪਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਲਕ੍ਖਣੋ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਚਿਰੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਅਪਰੋ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿਪਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇ ਤਿਕ੍ਖੇ ਸੂਰੇ ਸੁਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇ ਵਹਨ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ, ਨਿਕਨ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਚਿਰੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਇਮਿਨਾਵੁਪਾਯੇਨ ਇਤਰਾਪਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਟਿਪਦਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਕ੍ਖਿਕਾ ਏਵ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਪਦਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਦਾਵਿਭਾਗੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਤਂ ਪਨ ਪਟਿਪਦਾਵਿਭਾਗਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਹੇਤੁਪਾਯਫਲੇਹਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਚਰਿਯਾ, ਵੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਚਰਿਤਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤੋ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਚਰਿਤੋ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤੋ, ਲੋਭਜ੍ਝਾਸਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਮਨ੍ਦੋਤਿ ਮਨ੍ਦਿਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਮਨ੍ਦੋ, ਮੋਹਾਧਿਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨਾਤਿ ਸਤਿਯਾ ਆਧਿਪਚ੍ਚਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾਯ. ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਵਿਸਦਂ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਕੋਸਜ੍ਜਾਭਿਭਵੇਨ ਨ ਵੀਰਿਯਂ ਬਲਵਂ ਹੋਤਿ, ਮੋਹਾਧਿਕਤਾਯ ਨ ਪਞ੍ਞਾ ਬਲਵਤੀ. ਤਦੁਭਯੇਨਾਪਿ ਨ ਸਮਾਧਿ ਬਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਵਿਸਦਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਨਿਸ੍ਸਯੇਹੀ’’ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤਤਾਯ ਚਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਂ ਨ ਸੁਕਰਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਅਵਿਸਦਞਾਣਤਾਯ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ.

ਉਦਤ੍ਥੋਤਿ ਉਦਅਤ੍ਥੋ, ਉਲ਼ਾਰਪਞ੍ਞੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਞਾਸਹਾਯਪਟਿਲਾਭੇਨ ਚਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿ ਤਿਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਆਧਿਪਚ੍ਚਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਵਿਸਦਞਾਣਤ੍ਤਾ ‘‘ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਾਧਿਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਝਾਨਾਨਂ ਝਾਨੇਹਿ ਨਿਸ੍ਸਯੇਹੀਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ. ਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤੋ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਮਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਉਸ੍ਸਾਹਬਹੁਲਤ੍ਤਾ ਵੀਰਿਯਾਧਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਵੀਰਿਯਾਧਿਕਤਾਯੇਵ ਚਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਂ ਸੁਕਰਨ੍ਤਿ ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਅਵਿਸਦਞਾਣਤਾਯ ਪਨ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤੋ ਮਨ੍ਦੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਸਚ੍ਚੇਹੀਤਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇਹਿ. ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਹਿ ਲੋਕਿਯਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਸਨਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਤਾਯ ਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਭਿਸਮਯਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਚ ਨਿਸ੍ਸਯਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤੋ ਉਦਤ੍ਥੋ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂ. ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤੋ ਮਨ੍ਦੋ ਨੇਯ੍ਯੋ. ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂਤਿ ਏਵਂ ਯੇਨ ਵੇਨੇਯ੍ਯਤ੍ਤਯੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਸਨਾਵਿਭਾਗੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਤਦੇਵ ਵੇਨੇਯ੍ਯਤ੍ਤਯਂ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਪਦਾਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯੁਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗਂ ਅਤ੍ਥਨਯਯੋਜਨਾਯ ਵਿਸਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਭੋ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਮਾਧਿਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤੋ ਵਿਸੁਜ੍ਝਮਾਨੋ ਸਮਾਧਿਮੁਖੇਨ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੭੦; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੧, ੩) ਵਚਨਤੋ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਹਿਤੇਨੇਵ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਨਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ, ਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਨਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਰਾਗਵਿਰਾਗਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਗਹੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਸਮਾਧੀਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰਞ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਰਾਗੋ. ਸੋ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਰਾਗਵਿਰਾਗਾ, ਤਾਯ ਰਾਗਵਿਰਾਗਾਯ, ਰਾਗਪ੍ਪਹਾਯਿਕਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਚੇਤੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਦਪਦੇਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਮਾਧਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਯਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਭਾਵਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩). ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਤਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਸਮਾਧਿਯੇਵ. ਯਥਾ ਹਿ ਲੋਕਿਯਕਥਾਯਂ ਸਞ੍ਞਾ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਦੇਸਨਾਸੀਸਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਨਾਨਤ੍ਤਕਾਯਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਨੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੩੨, ੩੪੧, ੩੫੭; ਅ. ਨਿ. ੭.੪੪; ੯.੨੪) ‘‘ਕਿਂ ਚਿਤ੍ਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੩੫) ਚ, ਏਵਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕਥਾਯਂ ਪਞ੍ਞਾ ਸਮਾਧਿ ਚ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਪਞ੍ਚਞਾਣਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੦੪) ਚ ‘‘ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ ਚ. ਤੇਸੁ ਇਧ ਰਾਗਸ੍ਸ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਤੋ ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਤਾਵਚਨਤੋ ਚ ਚੇਤੋਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਚਨੇਨ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਾਧਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਚੇਤੋ ਚ ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸੇਵ ਚੇਤਸੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਿ ਵਾ ਫਲਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਵ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਚੇਤਸੋ ਵਾ ਫਲਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਸਮਾਧਿਯੇਵ. ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ.

ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਞਾਸਦਿਸੀ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤੋ ਵਿਸੁਜ੍ਝਮਾਨੋ ਪਞ੍ਞਾਮੁਖੇਨ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਉਭੋ ਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਪਞ੍ਞਾ. ਸਮਥਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਤਣ੍ਹਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਨਯਸ੍ਸ ਭੂਮਿਂ ਸਕ੍ਕਾ ਸੁਖੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯੇ ਸਮਥ…ਪੇ… ਹਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਪੁਰਿਮਾ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਪਦਾ, ਇਤਰਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਹਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਗਮੇਤਬ੍ਬਾ, ਨੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਅਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਭਾਵਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸਞ੍ਞਾਪਰਿਵਾਰਤ੍ਤਾ ਚ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਾਯ ਇਮਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਞ੍ਞਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਤਿ ਸਕਲਸ੍ਸ ਸੀਹਵਿਕ੍ਕੀਲ਼ਿਤਨਯਸ੍ਸ ਭੂਮਿਂ ਸੁਖੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ…ਪੇ… ਹਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

੭. ਏਵਂ ਪਟਿਪਦਾਵਿਭਾਗੇਨ ਵੇਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਞਾਣਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾ ਯਾਵਦੇਵ ਵੇਨੇਯ੍ਯਵਿਨਯਨਤ੍ਥਾ, ਵਿਨਯਨਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਸੁਤਮਯਾਦੀਨਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਞਾਨਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ, ਯਥਾ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਭਾਵਵਿਭਾਵਨਞ੍ਚ ਹਾਰਨਯਬ੍ਯਾਪਾਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਸ ਹਾਰਸ੍ਸ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਤਾਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨੇਨ ਦੇਸਨਾਭਾਜਨਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਦੇਸਨਾਯਂ ਦੇਸਨਾਹਾਰਂ ਨਿਯੋਜੇਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸ੍ਵਾਯਂ ਹਾਰੋ ਕਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭਵਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਸੋ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਕ੍ਖਣੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਸੋਤਾਵਧਾਨਪਰਿਯੋਸਾਨਾਹਿ ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਯਸ੍ਸ. ਸਤ੍ਥਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਪਰਮਤ੍ਥੇਹਿ ਯਥਾਰਹਂ ਅਨੁਸਾਸਨਤੋ ਸਤ੍ਥਾ. ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਅਪਾਯੇਸੁ ਅਪਤਮਾਨੇ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ. ਦੇਸਯਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਵਿਤ੍ਥਾਰਨਯੇਹਿ ਭਾਸਤਿ ਕਥੇਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋਤਿ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੋ. ਗਰੁਟ੍ਠਾਨੀਯੋਤਿ ਸੀਲਸੁਤਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗੇਨ ਗਰੁਕਰਣੀਯੋ. ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਸਕਲਂ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ. ਸਮਂ ਸਹ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਚਰਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ. ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਤ ਸੋ ਭਗਵਾ ਯੋ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦੇਸੇਤਾ’’ਤਿ ਤਥਾਗਤੇ, ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਵਤਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਯੋ ਏਵਂ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਸਦ੍ਧਂ ਲਭਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਯਥਾਸੁਤੇ ਯਥਾਪਰਿਯਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਵੀਮਂਸਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਵੀਮਂਸਨਪਞ੍ਞਾ. ਸੇਸਂ ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਸਾ ਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵੀਮਂਸਨੇ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਹਨਵਸੇਨ ਉਸ੍ਸਾਹਨਾ, ਤੁਲਨਵਸੇਨ ਤੁਲਨਾ, ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਵੀਮਂਸਤੀਤਿ ਵੀਮਂਸਾ, ਸਾ ਪਦਪਦਤ੍ਥਵਿਚਾਰਣਾ ਪਞ੍ਞਾ. ਉਸ੍ਸਾਹਨਾਤਿ ਵੀਰਿਯੇਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਧਾਰਣਪਰਿਚਯਸਾਧਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾ. ਤੁਲਨਾਤਿ ਪਦੇਨ ਪਦਨ੍ਤਰਂ, ਦੇਸਨਾਯ ਵਾ ਦੇਸਨਨ੍ਤਰਂ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣਪਞ੍ਞਾ. ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾਤਿ ਮਹਾਪਦੇਸੇ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਣਪਞ੍ਞਾ. ਅਤ੍ਤਹਿਤਂ ਪਰਹਿਤਞ੍ਚ ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤੇਹਿ ਸੁਯ੍ਯਤੀਤਿ ਸੁਤਂ, ਕਾਲਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯ ਅਭਾਵਤੋ, ਯਥਾ ਦੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ? ਅਧਿਕਾਰਤੋ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ ਵਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸਵਨਂ ਸੁਤਂ, ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਨੁਸਾਰੇਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਤੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਸੁਤਮਯੀ. ਪਕਾਰੇਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾ. ਯਾ ਵੀਮਂਸਾ, ਅਯਂ ਸੁਤਮਯੀ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਮ੍ਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾਤਿ ਯਥਾ ਸੁਤਮਯੀ ਪਞ੍ਞਾ ਵੀਮਂਸਾਦਿਪਰਿਯਾਯਵਤੀ ਵੀਮਂਸਾਦਿਵਿਭਾਗਵਤੀ ਚ, ਤਥਾ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯੀ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਵਾ ਸੁਤਮਯੀ ਓਰਮਤ੍ਤਿਕਾ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਾ ਚ, ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯੀ ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਸੁਤੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯੇਨਾਤਿ ਸੁਤੇਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇਨ ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਲਕ੍ਖਣੇ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੀਮਂਸਾਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਇਦਂ ਸੀਲਂ, ਅਯਂ ਸਮਾਧਿ, ਇਮੇ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾ, ਇਮੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵਵੀਮਂਸਨਭੂਤਾ ਪਞ੍ਞਾ ਵੀਮਂਸਾ. ਤੇਸਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਸਭਾਵਸਰਸਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਗਹਣਪਞ੍ਞਾ ਤੁਲਨਾ. ਤੇਸਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਲਕ੍ਖਣਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਰੁਪ੍ਪਨਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਆਕਾਰੇ ਚ ਤਕ੍ਕੇਤ੍ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤ੍ਵਾ ਚ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਣਪਞ੍ਞਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ, ਤਥਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਵਿਗ੍ਗਹੇ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇ ਏਵਮੇਤੇਹਿ ਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਮੇ ਕਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁ ਅਨੁ ਪੇਕ੍ਖਣਾ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਣਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਸੁਤਮਯੀ ਪਞ੍ਞਾ ਯਥਾਸੁਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਧਾਰਣਪਰਿਚਯਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤਾ ‘‘ਉਸ੍ਸਾਹਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯੀਤਿ ਇਧ ‘‘ਉਸ੍ਸਾਹਨਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਿਨ੍ਤਨਂ ਚਿਨ੍ਤਾ, ਨਿਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਇਮਾਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਞ੍ਞਾਹੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਞ੍ਞਾਹਿ ਕਾਰਣਭੂਤਾਹਿ. ਸੁਤਚਿਨ੍ਤਾਮਯਞਾਣੇਸੁ ਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਤੀਤਿ. ‘‘ਇਮਾਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਞ੍ਞਾਸੂ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਹਿ ਜਾਤਾਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਸੂ’’ਤਿ ਵਾ ਵਚਨਸੇਸੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਮਨਸਿਕਾਰਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਾਦਿਮਨਸਿਕਾਰੇ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਂ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀਨਂ ਸਮ੍ਪ ਆਦਨੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਭਾਵਨਾਮਯੀ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵਨਾਤਿ ਦੁਵਿਧਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਦਸ੍ਸਨਭੂਮਿਯਂ ਵਾ ਭਾਵਨਾਭੂਮਿਯਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਥਂ ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ ਭਾਵਨਾਮਯੀਤਿ? ਭਾਵਨਾਮਯਮੇਵ ਹਿ ਤਂ ਞਾਣਂ, ਪਠਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਦਸ੍ਸਨਤੋ ਪਨ ‘‘ਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਫਲੋ ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ ਦਸ੍ਸਨਭੂਮਿ. ਸੇਸਾ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾ ਭਾਵਨਾਭੂਮਿ.

੮. ਇਦਾਨਿ ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਞ੍ਞਾ ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਰੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਰਤੋਘੋਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਤੋਤਿ ਨ ਅਤ੍ਤਤੋ, ਅਞ੍ਞਤੋ ਸਤ੍ਥੁਤੋ ਸਾਵਕਤੋ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਘੋਸਾਤਿ ਤੇਸਂ ਦੇਸਨਾਘੋਸਤੋ, ਦੇਸਨਾਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਪਰਤੋ ਘੋਸੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਤੋਘੋਸਾ, ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਸਾ ਸੁਤਮਯੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਭੂਤਾ. ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਾਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਾਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਨਸਿਕਾਰਾ. ਪਰਤੋ ਚ ਘੋਸੇਨਾਤਿ ਪਰਤੋਘੋਸੇਨ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਇਦਾਨਿ ਯਦਤ੍ਥਂ ਇਮਾ ਪਞ੍ਞਾ ਉਦ੍ਧਟਾ, ਤਮੇਵ ਵੇਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਇਮਾ ਦ੍ਵੇਤਿ ਗਣਨਵਸੇਨ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਾ ਸੁਤਮਯੀ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯੀ ਚਾਤਿ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਯਂ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂਤਿ ਅਯਂ ਸੁਤਮਯਚਿਨ੍ਤਾਮਯਞਾਣੇਹਿ ਆਸਯਪਯੋਗਪਬੋਧਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਉਦ੍ਦੇਸਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਜਾਨਨਤੋ ‘‘ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਯਂ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯਞਾਣੇਨ ਆਸਯਸ੍ਸ ਅਪਰਿਕ੍ਖਤਤ੍ਤਾ ਉਦ੍ਦੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸੇਹਿ ਜਾਨਨਤੋ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ. ਅਯਂ ਨੇਯ੍ਯੋਤਿ ਸੁਤਮਯਞਾਣਸ੍ਸਾਪਿ ਅਭਾਵਤੋ ਨਿਰਵਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਾਯ ਨੇਤਬ੍ਬਤੋ ਨੇਯ੍ਯੋ.

੯. ਏਵਂ ਦੇਸਨਾਪਟਿਪਦਾਞਾਣਵਿਭਾਗੇਹਿ ਦੇਸਨਾਭਾਜਨਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯਤ੍ਤਯਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਦੇਸਨਾਹਾਰਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤੁਂ ‘‘ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ.

ਤਤ੍ਥ ਸਾਯਨ੍ਤਿ ਸਾ ਅਯਂ. ਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੫) ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋ ਦੇਸਨਾਹਾਰਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭਾਵੇਨ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਪਾਲ਼ਿ, ਤਮੇਵੇਤ੍ਥ ਦੇਸਨਾਹਾਰਂ ਨਿਯੋਜੇਤੁਂ ‘‘ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਕਿਂ ਦੇਸਯਤੀਤਿ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਣਨਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤਿ. ਸਚ੍ਚਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੋ. ਪਵਤ੍ਤਿਪਵਤ੍ਤਕਨਿਵਤ੍ਤਿਤਦੁਪਾਯਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਵਿਪਰੀਤਭਾਵੇਨ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਾਨਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦਯਂ ਨਿਰੋਧਂ ਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨੇਕੁਪਦ੍ਦਵਾਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਕੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਬਾਲਜਨਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਧੁਵਸੁਭਸੁਖਤ੍ਤਭਾਵਵਿਰਹੇਨ ਤੁਚ੍ਛਤ੍ਤਾ ਚ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਅਵਸੇਸਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਸਮੁਦਯੋ. ਸਬ੍ਬਗਤਿਸੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਸਂਸਾਰਚਾਰਕਸਙ੍ਖਾਤੋ ਦੁਕ੍ਖਰੋਧੋ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਧਿਗਤੇ ਸਂਸਾਰਚਾਰਕਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਰੋਧਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋਤਿਪਿ ਨਿਰੋਧੋ, ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਵਾ. ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਮਗ੍ਗਿਯਤੀਤਿ ਵਾ ਮਗ੍ਗੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਮੁਦਯੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦੋ, ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਆਦੀਨਵੋ, ਮਗ੍ਗਨਿਰੋਧੇਹਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ. ਏਵਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਸਰੂਪਤੋ ਆਗਤਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਸਰੂਪਤੋ ਨ ਆਗਤਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਯੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਤ੍ਥ ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਯੋ ਸਰੂਪਤੋ ਆਗਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਨ ਆਗਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਇਧ ਪਨ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਯੋ ਉਦਾਹਰਣਵਸੇਨ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਤੇਹਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ‘‘ਆਦੀਨਵੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੮੭; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੨੦; ੩.੩੭੩; ਵਿਭ. ੨੦੨) ਵਚਨਤੋ ਤਣ੍ਹਾਵਜ੍ਜਾ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ, ਤੇ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਆਦੀਨਵੋ, ਫਲਞ੍ਚ ਦੇਸਨਾਯ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਲੋਕਿਯਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਫਲਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਦੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਮ੍ਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਦੇਸਨਾ ਚ ਦੇਸਨਾਫਲਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਉਪਾਯੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਪਾਯੋ ਆਣਤ੍ਤਿ ਚ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਦੇ ਚਾਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਚਾਯਂ ਸਚ੍ਚਵਿਭਾਗੋ ਆਕੁਲੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਚ੍ਚਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੨੦੮) ‘‘ਤਣ੍ਹਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾ ਕਿਲੇਸਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਸਵਾਨਿ ਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਸਾਸਵਾ ਚ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਯੇ ਤਂਤਂਅਵਸਿਟ੍ਠਾ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਨਿਗਮਨਂ. ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਯਾਯਂ ਭਗਵਤੋ ਚਤੁਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਸਾਮੁਕ੍ਕਂਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ.

ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਭਾਵਂ ਸਚ੍ਚਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੭੧ ਆਦਯੋ) ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾਹ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਜਾਤਿਆਦਿਵਿਭਾਗਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਂ ਤਣ੍ਹਾਵਜ੍ਜਂ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਾਦਿਭਾਵੇਨ ਚ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੇਤਿ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਬਾਰਾਣਸਿਯਨ੍ਤਿ ਬਾਰਾਣਸੀਨਾਮਕਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਇਸੀਨਂ ਆਕਾਸਤੋ ਓਤਰਣਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਇਸਿਪਤਨਂ. ਮਿਗਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਅਭਯਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਮਿਗਦਾਯਨ੍ਤਿ ਚ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇ ਅਸ੍ਸਮੇ. ਉਤ੍ਤਰਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਅਭਿਭਵਤੀਤਿ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ. ਅਨਤਿਸਯਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗਂ ਵਾ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਨੇਕਾਸੁ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਸਾਸੁ ਅਨੇਕਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਪ੍ਪਟਿਵੇਧਸਮ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਪ੍ਪਮੁਖਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸਪਰਿਮਾਣਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋਟਿਯਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪ੍ਪਟਿਵੇਧਵਿਭਾਵਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਤਿਸਯਾ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਸਮਞ੍ਞਾਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਧਮ੍ਮੋ ਏਵ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ, ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਵਾ ਆਣਾ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਤਂ ਚਕ੍ਕਞ੍ਚਾਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਞਾਯੇਨ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿਪਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ ਚਕ੍ਕਞ੍ਚਾਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ, ਚਕ੍ਕਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚਾਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੪੧-੪੨). ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਤ੍ਤਰਭਾਵਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਸੇਧਨੀਯਂ. ਕੇਨ ਪਨ ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਣੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮਣੇਨਾਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਗਤੇਨ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨਾਤਿ ਜਾਤਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ. ਪਰਮਤ੍ਥਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਞ੍ਹਿ ਪਟਿਲੋਮਨਚਿਤ੍ਤਂਯੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਦੇਵੇਨਾਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵੇਨ. ਕੇਨਚੀਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਵਸਿਟ੍ਠਪਾਰਿਸਜ੍ਜੇਨ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਸਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਲੋਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯਂ. ਅਪਰਿਮਾਣਾ ਪਦਾ, ਅਪਰਿਮਾਣਾ ਅਕ੍ਖਰਾਤਿ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਵਚਨਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਦਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ ਅਕ੍ਖਰਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਪਦਾ ਅਕ੍ਖਰਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਤਿ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਕਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਕਾਸਨਾਤਿ ਸਙ੍ਕਾਸਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਅਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ਚ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਇਤਿਪਿਦਨ੍ਤਿ ਇਤੀਤਿ ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ, ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ, ਇਮਿਨਾਪਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਪਕਾਰੇਨ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਜਾਤਿਆਦਿਭੇਦੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਨੇਕਭੇਦਤਂ ਤਂਦੀਪਕਾਨਂ ਅਕ੍ਖਰਪਦਾਦੀਨਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਅਪਰਿਮਾਣਤਞ੍ਚ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ.

ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋਤਿ ਅਯਂ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਦਿਭੇਦਾ ਤਣ੍ਹਾਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਮੂਲਭੂਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ. ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋਤਿ ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਨਿਸ੍ਸਟਾ ਅਸਙ੍ਖਤਧਾਤੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ. ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਅਯਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮੂਹੋ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਤਦਭਿਮੁਖੀਭੂਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਪਦਾ ਚ ਹੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ. ਇਤਿਪਿਦਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਪਨ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚੇ ਅਟ੍ਠਸਤਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤੇਹਿ, ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚੇ ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਾਦਿਪਰਿਯਾਯੇਹਿ, ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਤ੍ਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਏਵਂ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸ ਪਦਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਸਕਲਸ੍ਸ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਛਨ੍ਨਂ ਅਤ੍ਥਪਦਾਨਂ ਛਨ੍ਨਞ੍ਚ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸਪਦਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਮੇਵ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੇਸਨਾਹਾਰਸ੍ਸ ਵਿਸਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਛਛਕ੍ਕਪਰਿਯਾਯਂ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੨੦ ਆਦਯੋ) ਏਕਦੇਸੇਨ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧; ਮਹਾਵ. ੧੩; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੩੦) ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹਿਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਸ੍ਸ ਚਤੁਸਚ੍ਚਦੇਸਨਾਭਾਵਂ ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਚਤੁਸਚ੍ਚਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਾਰਾਣਸਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਚ੍ਚਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੭੧ ਆਦਯੋ) ਉਦ੍ਦੇਸਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਅਪਰਿਮਾਣਾ ਪਦਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤ੍ਥਪਦਾਨਿ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਪਦਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸਯਿਵਿਸਯਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਸਙ੍ਕਾਸੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਪਦਾਵਯਵਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨ ਪਦਗ੍ਗਹਣਂ, ਗਹਿਤੇ ਚ ਪਦੇ ਪਦਤ੍ਥਾਵਬੋਧੋ ਗਹਿਤਪੁਬ੍ਬਸਙ੍ਕੇਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਪਦਾਵਯਵਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਿਯ ਪਦਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ, ਪਦਤ੍ਥਾਵਯਵਗ੍ਗਹਣੇਨਾਪਿ ਪਦਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਾਧਾਨਂ ਜਾਯਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਸਙ੍ਕਾਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਦੀਪਿਯਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥੋ ਪਦਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸ ਅਪਰਿਯੋਸਿਤਤ੍ਤਾ ਪਦੇਨੇਵ ਪਕਾਸਿਤੋ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਦੇਹਿ ਪਕਾਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਾਕ੍ਯਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ਸੋ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਵਰਿਤੋ ਵਿਵਟੋ ਕਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਵਿਵਰਤੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਪਕਾਰੇਹਿ ਵਾਕ੍ਯਭੇਦੇ ਕਤੇ ਤਦਤ੍ਥੋ ਵਿਭਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਕਾਰੇਹਿ ਵਿਭਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਵਾਕ੍ਯਾਵਯਵਾਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਨਿਬ੍ਬਚਨਵਿਭਾਗੇ ਕਤੇ ਸੋ ਅਤ੍ਥੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਰੁਤ੍ਤੀਹਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਕਤਨਿਬ੍ਬਚਨੇਹਿ ਵਾਕ੍ਯਾਵਯਵੇਹਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਵਸੇਨ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਦੇਸਿਤੇਹਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਤੋਸਨਂ ਬੁਦ੍ਧਿਨਿਸਾਨਞ੍ਚ ਕਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਹਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਏਵ ਸਙ੍ਕਾਸੇਤੀਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਸਙ੍ਕਾਸੇਤਿਯੇਵਾਤਿ ਏਵਂ ਅਵਧਾਰਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਅਤ੍ਥਪਦਾਨਂ ਨਾਨਾਵਾਕ੍ਯਵਿਸਯਤਾਪਿ ਸਿਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਏਕਾਨੁਸਨ੍ਧਿਕੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਛਲ਼ੇਵ ਅਤ੍ਥਪਦਾਨਿ, ਨਾਨਾਨੁਸਨ੍ਧਿਕੇ ਪਨ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਮ੍ਹਿ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਮ੍ਹਿ ਛ ਛ ਅਤ੍ਥਪਦਾਨਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.

‘‘ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਚ ਪਦੇਹਿ ਚ ਉਗ੍ਘਟੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਦਾਨਂ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵੇਨੇਯ੍ਯਤ੍ਤਯਵਿਨਯਮੇਵ ਹਿ ਤੇਸਂ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ. ਅਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਪਨ ਸਚ੍ਚਪ੍ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਪਦਪਰਮੋ ਨ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨੇਯ੍ਯਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਵਾ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਇਧ ਗਹਣਂ ਸੇਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਿਯ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਕ੍ਖਰੇਹੀਤਿਆਦੀਸੁ ਕਰਣਸਾਧਨੇ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਨ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ. ਅਕ੍ਖਰਾਦੀਨਿ ਹਿ ਉਗ੍ਘਟਨਾਦਿਅਤ੍ਥਾਨਿ, ਨ ਉਗ੍ਘਟਨਾਦਿਅਕ੍ਖਰਾਦਿਅਤ੍ਥਂ. ਯਦਤ੍ਥਾ ਚ ਕਿਰਿਯਾ ਸੋ ਹੇਤੁ, ਯਥਾ ‘‘ਅਨ੍ਨੇਨਵਸਤੀ’’ਤਿ. ਉਗ੍ਘਟੇਤੀਤਿ ਸੋਤਾਵਧਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਸਙ੍ਕਾਸਨਵਸੇਨ ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਵਿਸੇਸਂ ਆਦਹਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਪਦਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਆਸਯਪ੍ਪਟਿਬੋਧੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਕਥੇਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਪਞ੍ਚਯਤੀਤਿ ਯਥਾਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਅਤ੍ਥਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤੀਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ ਵਾ, ਪਟਿਨਿਦ੍ਦਿਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤ੍ਥ ਉਗ੍ਘਟੇਤੀਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਚ ਦੇਸਨਾਯ ਆਦਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਉਗ੍ਘਟਨਾ ਆਦੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਵਿਪਞ੍ਚਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨਂ, ਵਿਤ੍ਥਰਣਂ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦਿਸਨਂ, ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਚ ਦੇਸਨਾਯ ਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵਿਪਞ੍ਚਨਾ ਮਜ੍ਝੇ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਣਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ‘‘ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਸਙ੍ਕਾਸੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਛਨ੍ਨਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਦਾਨਂ ਬ੍ਯਾਪਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਥਪਦਾਨਂ ਬ੍ਯਾਪਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋਯਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮੋ ਏਵ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਭੂਤੋ ਵੇਨੇਯ੍ਯਵਿਨਯਨਤੋ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ. ਉਗ੍ਘਟੀਯਨ੍ਤੋਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿਯਮਾਨੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂਵਿਨਯਨੇਨ. ਵਿਪਞ੍ਚੀਯਨ੍ਤੋਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਯਮਾਨੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੀਯਨ੍ਤੋਤਿ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦਿਸਿਯਮਾਨੋ.

੧੦. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਛ ਪਦਾਨਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ. ‘‘ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੇਸਨਾਹਾਰਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭਾਵੇਨ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਪਾਲ਼ਿਂ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿਆਦਿ ‘‘ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਸਬ੍ਬਵਿਸੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਵਿਸੇਸਾਨਂ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦਿਵਿਸੇਸਾਨਂ ਵਾ ਉਪਤਿਟ੍ਠਨਟ੍ਠਾਨਂ. ‘‘ਇਦਂ ਨੇਸਂ ਪਦਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਵਿਯ ਏਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਥਾਗਤਪਦਂ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਂ ਸਾਸਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਤਥਾਗਤਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥਿਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦੇਸਨਾਗਮਨੇਹਿ ਕਿਲੇਸਗਹਨਂ ਓਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਗਤਮਗ੍ਗੋਤਿਪਿ. ਤੇਨ ਗੋਚਰਭਾਵਨਾਸੇਵਨਾਹਿ ਨਿਸੇਵਿਤਂ ਭਜਿਤਨ੍ਤਿਪਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਵਜਿਰਞਾਣਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਦਨ੍ਤੇਹਿ ਆਰਞ੍ਜਿਤਂ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਞ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤੋ ਚੇਤਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਤਥਾਗਤਪਦਾਦਿਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਤੋ ਅਨੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੇਟ੍ਠਂ ਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਯਾਵਦੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਞਾਯਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਂ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਤਾਯ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾਯ ਯਾਵਦੇਵ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਾਪਨਤ੍ਥੋ ਦੇਸਨਾਹਾਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੇਸਂ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੋਗੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਯ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋਗਿਨੋ. ਤੇ ਹਿ ਇਮਂ ਦੇਸਨਾਹਾਰਂ ਪਯੋਜੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਦੇਸਨਾਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਸ੍ਸ ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾ ਸਮ੍ਮਾ ਠਪਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਕਰਣਂ ਸਙ੍ਗਾਯਨ੍ਤੇਹਿ ਠਪਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਯਨੋ’’ਤਿ. ਨਿਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਿਪਦਤ੍ਥੇ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.