੪. ਅਗ੍ਗਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੯੩. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਅਨੁਦਹਨਟ੍ਠੇਨ ਅਗ੍ਗਿ, ਰਾਗੋ ਏਵ ਅਗ੍ਗਿ ਰਾਗਗ੍ਗਿ. ਰਾਗੋ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਸਤ੍ਤੇ ਅਨੁਦਹਤਿ ਝਾਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਗ੍ਗੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਤਰੇਸੁਪਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਅਗ੍ਗਿ ਯਦੇਵ ਇਨ੍ਧਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਨਿਦਹਤਿ, ਮਹਾਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਮੇਪਿ ਰਾਗਾਦਯੋ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਂ ਨਿਦਹਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਦੁਨ੍ਨਿਬ੍ਬਾਪਯਾ. ਤੇਸੁ ਰਾਗਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਹਦਯਾਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਾਲਾਭਦੁਕ੍ਖੇਨ ਮਰਣਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਮਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਰਾਗਸ੍ਸ ਅਨੁਦਹਨਤਾ. ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨੁਦਹਨਤਾਯ ਵਿਸੇਸਤੋ ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਾ ਦੇਵਾ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਅਨੁਦਹਨਤਾਯ ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਾ ਦੇਵਾ ਚ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਮੋਹਵਸੇਨ ਹਿ ਤੇਸਂ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਖਿਡ੍ਡਾਵਸੇਨ ਆਹਾਰਵੇਲਂ ਅਤਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਾ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਅਨੁਦਹਨਭਾਵੋ. ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ ਪਨ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪਨਵਸੇਨ ਘੋਰਤਰੋ ਦੁਰਧਿਵਾਸੋ ਚ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ.

ਗਾਥਾਸੁ ਕਾਮੇਸੁ ਮੁਚ੍ਛਿਤੇਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਪਾਤਬ੍ਯਤਾਵਸੇਨ ਮੁਚ੍ਛਂ ਬਾਲ੍ਯਂ ਪਮਾਦਂ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਆਪਨ੍ਨੇ. ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨੇਤਿ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੇ ਦਹਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨਰੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਿਨੋਤਿ ਇਦਂ ਦੋਸਗ੍ਗਿਸ੍ਸ. ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਕੋਵਿਦੇਤਿ ਯੇ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਉਗ੍ਗਹਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਯ ਮਨਸਿਕਾਰਰਹਿਤਾ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਾ, ਤੇ ਸਮ੍ਮੋਹੇਨ ਅਭਿਭੂਤਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਤੇ ਅਗ੍ਗੀ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਏਤੇ ਰਾਗਗ੍ਗਿਆਦਯੋ ਇਧ ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ ਅਨੁਦਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਾ. ਸਕ੍ਕਾਯਾਭਿਰਤਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯੇ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਨਨ੍ਦਨਾਭਿਰਤਾ. ਵਡ੍ਢਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨੇਨ ਵਡ੍ਢਯਨ੍ਤਿ ਆਚਿਨਨ੍ਤਿ. ਨਿਰਯਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਵਿਧਂ ਮਹਾਨਿਰਯਂ, ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਨਿਰਯਂ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਞ੍ਚ ਯੋਨਿਯੋਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯੋ ਚ. ਅਸੁਰਨ੍ਤਿ ਅਸੁਰਕਾਯਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਞ੍ਚ ਵਡ੍ਢਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਰਾਗਗ੍ਗਿਆਦੀਨਂ ਇਧ ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ ਅਨੁਦਹਨਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਨੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪਨੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਚ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਯੁਤ੍ਤਾ. ਕਤ੍ਥ? ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ. ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਸਾਸਨੇ ਰਾਗਗ੍ਗਿਆਦੀਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪਨਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਂ ਤੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪਨਵਿਧਿਂ ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –

‘‘ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿ ਰਾਗਗ੍ਗਿਂ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਿਨੋ;

ਦੋਸਗ੍ਗਿਂ ਪਨ ਮੇਤ੍ਤਾਯ, ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿ ਨਰੁਤ੍ਤਮਾ;

ਮੋਹਗ੍ਗਿਂ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਯਾਯਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧਗਾਮਿਨੀ’’ਤਿ. –

ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਵਸੇਨ ਚੇਵ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗੇਨ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਿਨੋ. ਮੇਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ‘‘ਸੋ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੬੪, ੬੬) ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਸੁਭਜ੍ਝਾਨਞ੍ਚ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਰਾਗਗ੍ਗਿਦੋਸਗ੍ਗੀਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯਾਯਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧਗਾਮਿਨੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਗਾਮਿਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਸੇਸਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਅਸੇਸਂ ਰਾਗਗ੍ਗਿਆਦਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਠਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਪਕਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕੋਸਜ੍ਜਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਅਕਿਲਾਸੁਭਾਵੇਨ ਚ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਮਤਨ੍ਦਿਤਾ ਚਰਿਮਕਚਿਤ੍ਤਨਿਰੋਧੇਨ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਅਸੇਸਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਚ ਅਸੇਸਂ ਨਿਸ੍ਸੇਸਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਅਚ੍ਚਗੁਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਂਸੁ.

ਏਵਂ ਯੇ ਰਾਗਗ੍ਗਿਆਦਿਕੇ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਗੁਣੇਹਿ ਥੋਮੇਨ੍ਤੋ ਓਸਾਨਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਰਿਯਦ੍ਦਸਾਤਿ ਅਰਿਯੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਾ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਅਰਿਯਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਮੇਵ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਵਨ੍ਤੋਤਿ ਅਰਿਯਦ੍ਦਸਾ. ਵੇਦਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ, ਤੇਨ ਵਾ ਵੇਦੇਨ ਸਂਸਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਗਤਾਤਿ ਵੇਦਗੁਨੋ. ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਆਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਾਦਿਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਞ੍ਚ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਚਤੁਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.