੩. ਸਙ੍ਘਾਟਿਕਣ੍ਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੯੨. ਤਤਿਯੇ ਸਙ੍ਘਾਟਿਕਣ੍ਣੇਤਿ ਚੀਵਰਕੋਟਿਯਂ. ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ. ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੁਗਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥੇਨ ਮਯਾ ਪਾਰੁਤਸ੍ਸ ਸੁਗਤਮਹਾਚੀਵਰਸ੍ਸ ਕਣ੍ਣੇ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਮਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਮਯ੍ਹਂ ਆਸਨ੍ਨਤਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਪਾਦੇ ਪਾਦਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਮ ਪਾਦੇ ਪਾਦਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰਣਾਨਨ੍ਤਰਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਦਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ. ਉਭਯੇਨਾਪਿ ‘‘ਠਾਨਗਮਨਾਦੀਸੁ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਮਯ੍ਹਂ ਸਮੀਪੇ ਏਵ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ ਚੇਪੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੋ ਆਰਕਾਵ ਮਯ੍ਹਂ, ਅਹਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਦਂ ਅਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਮਮ ਦੂਰੇਯੇਵ, ਅਹਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਦੂਰੇਯੇਵ. ਏਤੇਨ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ ਤਥਾਗਤਦਸ੍ਸਨਂ ਰੂਪਕਾਯਸਮੋਧਾਨਞ੍ਚ ਅਕਾਰਣਂ, ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾਵ ਦਸ੍ਸਨਂ ਧਮ੍ਮਕਾਯਸਮੋਧਾਨਮੇਵ ਚ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਨਵਵਿਧੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ. ਸੋ ਚ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਹਿ ਦੂਸਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸਨਤੋ ਧਮ੍ਮਕਾਯਞ੍ਚ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਇਮਿਨਾ ਪੂਤਿਕਾਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਨ? ਯੋ ਖੋ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਸੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ; ਯੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੭).
‘‘ਧਮ੍ਮਭੂਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੩; ਪਟਿ. ਮ. ੩.੫) ਚ.
‘‘ਧਮ੍ਮਕਾਯੋ ਇਤਿਪਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯੋ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੧੮) ਚ ਆਦਿ.
ਯੋਜਨਸਤੇਤਿ ਯੋਜਨਸਤੇ ਪਦੇਸੇ, ਯੋਜਨਸਤਮਤ੍ਥਕੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਵਸੇਨ ਚਸ੍ਸ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਲੁਆਦਿਭਾਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਗਾਥਾਸੁ ਮਹਿਚ੍ਛੋਤਿ ਕਾਮੇਸੁ ਤਿਬ੍ਬਸਾਰਾਗਤਾਯ ਮਹਾਇਚ੍ਛੋ. ਵਿਘਾਤਵਾਤਿ ਪਦੁਟ੍ਠਮਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪਤਾਯ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਆਘਾਤਵਸੇਨ ਮਹਿਚ੍ਛਤਾਯ ਇਚ੍ਛਿਤਾਲਾਭੇਨ ਚ ਵਿਘਾਤਵਾ. ਏਜਾਨੁਗੋਤਿ ਏਜਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਦਾਸੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ. ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾਭਿਭਵੇਨ ਅਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਰੂਪਾਦਿਵਿਸਯਾਨਂ ਅਭਿਕਙ੍ਖਨੇਨ ਗਿਦ੍ਧੋ. ਪਸ੍ਸ ਯਾਵਞ੍ਚ ਆਰਕਾਤਿ ਅਨੇਜਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਵੀਤਗੇਧਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਓਕਾਸਵਸੇਨ ਸਮੀਪੇਪਿ ਸਮਾਨੋ ਮਹਿਚ੍ਛੋ ਵਿਘਾਤਵਾ ਏਜਾਨੁਗੋ ਅਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਗਿਦ੍ਧੋ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਤੋ ਯਤ੍ਤਕਂ ਦੂਰੇ, ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਦੂਰਭਾਵੋ ਪਸ੍ਸ, ਵਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਸੁਕਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਨਭਞ੍ਚ ਦੂਰੇ ਪਥਵੀ ਚ ਦੂਰੇ,
ਪਾਰਂ ਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤਥਾਹੁ ਦੂਰੇ;
ਤਤੋ ਹਵੇ ਦੂਰਤਰਂ ਵਦਨ੍ਤਿ,
ਸਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੋ ਅਸਤਞ੍ਚ ਰਾਜਾ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੪.੪੭; ਜਾ. ੨.੨੧.੪੧੪);
ਧਮ੍ਮਮਭਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਅਞ੍ਞਾਯ ਞਾਤਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਯਥਾਰਹਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਤਮੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਰਭਾਗੇ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਵਸੇਨ ਯਥਾਮਰਿਯਾਦਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਪਟਿਵੇਧਬਾਹੁਸਚ੍ਚੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਰਹਦੋਵ ਨਿਵਾਤੇ ਚਾਤਿ ਨਿਵਾਤਟ੍ਠਾਨੇ ਰਹਦੋ ਵਿਯ ਅਨੇਜੋ ਕਿਲੇਸਚਲਨਰਹਿਤੋ ਉਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਯਥਾ ਸੋ ਰਹਦੋ ਨਿਵਾਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾਤੇਨ ਅਨਬ੍ਭਾਹਤੋ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਿਲੇਸੋ ਕਿਲੇਸਚਲਨਰਹਿਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਧਿਨਾ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਉਪਸਨ੍ਤਸਭਾਵੋਵ ਹੋਤਿ. ਅਨੇਜੋਤਿ ਸੋ ਏਵਂ ਅਨੇਜਾਦਿਸਭਾਵੋ ਅਰਹਾ ਅਨੇਜਾਦਿਸਭਾਵਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਓਕਾਸਤੋ ਦੂਰੇਪਿ ਸਮਾਨੋ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਤੋ ਅਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਵਾਤਿ.
ਤਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.