੩. ਦੇਵਸਦ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੮੨. ਤਤਿਯੇ ਦੇਵੇਸੂਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਦੇਵੇ ਚੇਵ ਅਸਞ੍ਞਦੇਵੇ ਚ ਤਦਞ੍ਞੇਸੁ ਉਪਪਤ੍ਤਿਦੇਵੇਸੁ. ਦੇਵਸਦ੍ਦਾਤਿ ਦੇਵਾਨਂ ਪੀਤਿਸਮੁਦਾਹਾਰਸਦ੍ਦਾ. ਨਿਚ੍ਛਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਲਾਪਸਲ੍ਲਾਪਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਮਯਾ ਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਸਮਯਤੋ ਸਮਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਠਿਤਾ ਤੇ ਦੇਵਾ ਤਂ ਕਾਲਂ ਆਗਮ੍ਮ ਨਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਤਂ ਸਮਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ. ‘‘ਸਮਯਂ ਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ ਚ ਕੇਚਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਤਂ ਸਮਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇਤਿ ਯਦਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩੪; ਪਾਚਿ. ੪੧੭), ‘‘ਸਮ੍ਬਾਧੋ ਘਰਾਵਾਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੧; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੪) ਚ ਕਾਮੇਸੁ ਘਰਾਵਾਸੇ ਚ ਆਦੀਨਵਾ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਾ ਚ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ. ਤਦਾ ਹਿਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ. ਅਰਿਯਸਾਵਕੋਤਿ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕੋ, ਸਾਵਕਭਾਵਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਵਾ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵੀ. ਅਨ੍ਤਿਮਭਵਿਕਂ ਸਾਵਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਯਮਾਰਮ੍ਭੋ. ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਕੇਸੇ ਚ ਮਸ੍ਸੁਞ੍ਚ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ. ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਕਸਾਯੇਨ ਰਤ੍ਤਤਾਯ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਚੇਵ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਚ. ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਘਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਚੇਤੇਤਿ ਪਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਅਗਾਰਸ੍ਸ ਹਿਤਂ ਕਸਿਵਣਿਜ੍ਜਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਅਗਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਅਨਗਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਞਾਤਬ੍ਬਾ.

ਮਾਰੇਨਾਤਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰੇਨ. ਸਙ੍ਗਾਮਾਯ ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਯੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਮਾਰਂ ਅਭਿਵਿਜੇਤੁਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਮਾਰੋਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ ਉਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸਪਿ ਵਸੇਨ ਮਾਰੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਮਾਰੇਨਾਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਯਂ ਇਚ੍ਛਾਵਿਘਾਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੇਵਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਖੁਰਗ੍ਗਤੋ ਵਾ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤੋ ਪਰਿਸੋਧੇਨ੍ਤੋ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਯਥਾਰਹਂ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਮਾਰਂ ਪਰਿਪਾਤੇਤਿ ਨਾਮ, ਨ ਯੁਜ੍ਝਤਿ ਨਾਮ ਸਮ੍ਪਹਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਗਾਮਾਯ ਚੇਤੇਤੀ’’ਤਿ.

ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ, ਪਭੇਦਤੋ ਪਨ ਤੇ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ, ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ. ਏਵਂ ਪਭੇਦਤੋ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਵਿਧਾਪਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਸਤ੍ਤੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਬੁਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਬੋਧੀਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਸ੍ਸ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਪਕ੍ਖੇ ਭਵਾਨਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾਨਂ, ਬੋਧਿਕੋਟ੍ਠਾਸਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਵਨ੍ਤਾਨਂ, ਬੋਧਿਪਕ੍ਖੇ ਵਾ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਹਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਨਾਮ, ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਨ ਤੇ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਤਿ ਕਾਮਾਸਵਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ. ਆਸਵੇਸੁ ਹਿ ਖੀਣੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸਾ ਖੀਣਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਨਾਸਵਨ੍ਤਿ ਆਸਵਵਿਰਹਿਤਂ. ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚੇਤੋਵਚਨੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਧਿ, ਪਞ੍ਞਾਵਚਨੇਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਧਿ ਰਾਗਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਯੋ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਾਧਿ, ਤਦਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਞਾ, ਤਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗਵਿਰਾਗਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੫੧੬).

ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਸਮਥਫਲਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਫਲਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ. ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾਯੇਵ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਞਤ੍ਵਾ. ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਮੇਵ ਸਙ੍ਗਾਮਸੀਸਂ ਅਭਿਵਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤੀਤਿ ਮਾਰਂ ਅਭਿਵਿਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਿਤਵਿਜਯਤ੍ਤਾ ਤੇਨ ਕਤਸਙ੍ਗਾਮਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸੀਸਭੂਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਇਸ੍ਸਰਿਯਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਭਿਭਵਨ੍ਤੋ ਆਵਸਤਿ, ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮੇ ਚ ਦੇਵਸਦ੍ਦਾ ਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚੇਸੁ ਦੇਵੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਦੇਵੇਸੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਗਾਥਾਸੁ ਮਹਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਮਹਤ੍ਤੇਨ ਮਹਨ੍ਤਂ. ਵੀਤਸਾਰਦਨ੍ਤਿ ਸਾਰਜ੍ਜਕਰਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਵਿਗਤਸਾਰਜ੍ਜਂ ਅਪਗਤਮਙ੍ਕੁਭਾਵਂ. ਪੁਰਿਸਾਜਞ੍ਞਾਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯਾਦਯੋ ਵਿਯ ਪੁਰਿਸੇਸੁ ਆਜਾਨੀਯਭੂਤਾ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਾ. ਦੁਜ੍ਜਯਮਜ੍ਝਭੂਤਿ ਪਚੁਰਜਨੇਹਿ ਜੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ ਕਿਲੇਸਵਾਹਿਨਿਂ ਅਭਿਭਵਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿ. ‘‘ਅਜ੍ਜਯੀ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਅਜਿਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜੇਤ੍ਵਾਨ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਂ, ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਅਨਾਵਰਨ੍ਤਿ ਲੋਕਤ੍ਤਯਾਭਿਬ੍ਯਾਪਨਤੋ ਦਿਯਡ੍ਢਸਹਸ੍ਸਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋ ਚ ਵਿਪੁਲਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਆਵਰਿਤੁਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਚ ਅਨਾਵਰਂ, ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਮਾਰਸ੍ਸ ਸੇਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਜੇਤ੍ਵਾ ਯੋ ਤ੍ਵਂ ਦੁਜ੍ਜਯਂ ਅਜਯਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਮੋ, ਤੇ ਪੁਰਿਸਾਜਞ੍ਞਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ਹਿ-ਇਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਏਤਂ ਪਤ੍ਤਮਾਨਸਂ ਅਧਿਗਤਾਰਹਤ੍ਤਂ ਖੀਣਾਸਵਂ ਦੇਵਤਾਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਇਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ. ਕਿਂ ਪਨ ਏਤਂ ਕਾਰਣਂ? ਨਮੁਚਿਸੇਨਾਵਿਜਯੇਨ ਪਤ੍ਤਮਾਨਸਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਤਂ ਦੇਵਤਾ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਫਲਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇਨ ਮਚ੍ਚੁਵਸਂ ਵਜੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਾਜਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਣਿਧਾਯ ਗਵੇਸਨ੍ਤਾਪਿ ਦੇਵਾ ਅਣੁਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇਨ ਸੋ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਮਰਣਸ੍ਸ ਵਸਂ ਵਜੇ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵਾ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ.

ਤਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.