੫. ਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੪. ਪਞ੍ਚਮੇ ਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਰਜਾ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤਾ, ਦਿਨ੍ਨਕਾਦਯੋਪਿ ਵਾ. ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਭਵਨ੍ਤਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨਾ. ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੇਨ ਸਨ੍ਤੋ, ਪਾਕਟਭਾਵੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ. ਅਤਿਜਾਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣੇਹਿ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤੋ, ਤੇਹਿ ਅਧਿਕਗੁਣੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਜਾਤੋਤਿ ਗੁਣੇਹਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਨੁਰੂਪੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਾਤੋ, ਤੇਹਿ ਸਮਾਨਗੁਣੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਜਾਤੋਤਿ ਗੁਣੇਹਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਧਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਾਤੋ, ਤੇਹਿ ਹੀਨਗੁਣੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇਹਿ ਪਨ ਗੁਣੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਧਿਕੋ ਸਮੋ ਹੀਨੋਤਿ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਤੇ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਤਿਜਾਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਯ ਪੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਆਰਦ੍ਧੋ.
ਤਤ੍ਥ ਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾਤਿਆਦੀਸੁ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਤ੍ਤਰਵਿਮੋਕ੍ਖਾਧਿਗਮਪਰਿਭਾਵਿਤਂ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨਂ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕੋ ਸਤ੍ਤਾਤਿਸਯੋ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਯੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਯਮ੍ਭੂ ਅਨਾਚਰਿਯਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਾਮਂ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਬਲੇਸੁ ਚ ਵਸੀਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਪਾਰਾਯਨਤ੍ਥੁਤਿਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੯੭; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੬੧) –
ਅਯਂ ਤਾਵ ਅਤ੍ਥਤੋ ਬੁਦ੍ਧਵਿਭਾਵਨਾ.
ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਪਨ ਸਵਾਸਨਾਯ ਕਿਲੇਸਨਿਦ੍ਦਾਯ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਗਮੇਨ ਬੁਦ੍ਧਵਾ ਪਟਿਬੁਦ੍ਧਵਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ ਵਿਕਸਿਤਭਾਵੇਨ ਬੁਦ੍ਧਵਾ ਵਿਬੁਦ੍ਧਵਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਬੁਜ੍ਝਿਤਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਬੋਧੇਤਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਬੁਜ੍ਝਿਤਾ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਬੋਧੇਤਾ ਪਜਾਯਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਨਞ੍ਞਨੇਯ੍ਯਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਵਿਸਵਿਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਖੀਣਾਸਵਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਏਕਨ੍ਤਵੀਤਰਾਗੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਏਕਨ੍ਤਵੀਤਦੋਸੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਏਕਨ੍ਤਵੀਤਮੋਹੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਏਕਨ੍ਤਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗਂ ਗਤੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਏਕੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਬੁਦ੍ਧਿਵਿਹਤਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਪਟਿਲਾਭਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਚੇਤਂ ਨਾਮਂ ਨ ਮਾਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਪਿਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਭਾਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਭਗਿਨਿਯਾ ਕਤਂ, ਨ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚੇਹਿ ਕਤਂ, ਨ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੇਹਿ ਕਤਂ, ਨ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਕਤਂ, ਨ ਦੇਵਤਾਹਿ ਕਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿਕਮੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਬੋਧਿਯਾ ਮੂਲੇ ਸਹ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਪਾਰਾਯਨਤ੍ਥੁਤਿਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੯੭; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੬੨).
ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਸਰਣਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਨਤ੍ਥਂ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਂ ਹਿਂਸਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤਿ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਰਣਂ ਗਤਾਤਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਰਣਂ ਗਤਿ ਪਰਾਯਣਂ ਪਟਿਸਰਣਂ ਅਘਸ੍ਸ ਹਨ੍ਤਾ ਹਿਤਸ੍ਸ ਵਿਧਾਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਾਮ ਭਜਾਮ ਸੇਵਾਮ ਪਯਿਰੁਪਾਸਾਮ. ਏਵਂ ਵਾ ਜਾਨਾਮ ਬੁਜ੍ਝਾਮਾਤਿ ਏਵਂ ਗਤਾ ਉਪਗਤਾ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾ. ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾ.
ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾਤਿ ਅਧਿਗਤਮਗ੍ਗੇ ਸਚ੍ਛਿਕਤਨਿਰੋਧੇ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਅਪਤਮਾਨੇ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮੋ. ਸੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਚੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਤਾ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪).
ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਏਵ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਅਰਿਯਫਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਚ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਛਤ੍ਤਮਾਣਵਕਵਿਮਾਨੇ –
‘‘ਰਾਗਵਿਰਾਗਮਨੇਜਮਸੋਕਂ,
ਧਮ੍ਮਮਸਙ੍ਖਤਮਪ੍ਪਟਿਕੂਲਂ;
ਮਧੁਰਮਿਮਂ ਪਗੁਣਂ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਂ,
ਧਮ੍ਮਮਿਮਂ ਸਰਣਤ੍ਥਮੁਪੇਹੀ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੮੮੭);
ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਰਾਗਵਿਰਾਗੋਤਿ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ, ਅਨੇਜਮਸੋਕਨ੍ਤਿ ਫਲਂ, ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਂ ਮਧੁਰਮਿਮਂ ਪਗੁਣਂ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਿਟਕਤ੍ਤਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਕਥਿਤਾ. ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਗਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾ. ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਨ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾ.
ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਸਙ੍ਘਾਤੇਨ ਸਂਹਤੋਤਿ ਸਙ੍ਘੋ. ਸੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਟ੍ਠਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸਮੂਹੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਏਵ ਵਿਮਾਨੇ –
‘‘ਯਤ੍ਥ ਚ ਦਿਨ੍ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਮਾਹੁ,
ਚਤੂਸੁ ਸੁਚੀਸੁ ਪੁਰਿਸਯੁਗੇਸੁ;
ਅਟ੍ਠ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲ ਧਮ੍ਮਦਸਾ ਤੇ,
ਸਙ੍ਘਮਿਮਂ ਸਰਣਤ੍ਥਮੁਪੇਹੀ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੮੮੮);
ਤਂ ਸਙ੍ਘਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਗਤਾ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾ. ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਨ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਰਣਗਮਨਕੋਸਲ੍ਲਤ੍ਥਂ ਸਰਣਂ ਸਰਣਗਮਨਂ, ਯੋ ਚ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਰਣਗਮਨਪ੍ਪਭੇਦੋ, ਫਲਂ, ਸਂਕਿਲੇਸੋ, ਭੇਦੋ, ਵੋਦਾਨਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਤਤ੍ਥ ਪਦਤ੍ਥਤੋ ਤਾਵ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਸਰਣਂ, ਸਰਣਗਤਾਨਂ ਤੇਨੇਵ ਸਰਣਗਮਨੇਨ ਭਯਂ ਸਨ੍ਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਪਰਿਕਿਲੇਸਂ ਹਨਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਅਥ ਵਾ ਹਿਤੇ ਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਅਹਿਤਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨੇਨ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਭਯਂ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਰਣਂ, ਭਵਕਨ੍ਤਾਰਤੋ ਉਤ੍ਤਾਰਣੇਨ ਅਸ੍ਸਾਸਦਾਨੇਨ ਚ ਧਮ੍ਮੋ, ਅਪ੍ਪਕਾਨਮ੍ਪਿ ਕਾਰਾਨਂ ਵਿਪੁਲਫਲਪਟਿਲਾਭਕਰਣੇਨ ਸਙ੍ਘੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਿਨਾਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਰਤਨਤ੍ਤਯਂ ਸਰਣਂ. ਤਪ੍ਪਸਾਦਤਗ੍ਗਰੁਤਾਹਿ ਵਿਹਤਕਿਲੇਸੋ ਤਪ੍ਪਰਾਯਣਤਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਸਰਣਗਮਨਂ. ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਸਤ੍ਤੋ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ‘‘ਏਤਾਨਿ ਮੇ ਤੀਣਿ ਰਤਨਾਨਿ ਸਰਣਂ, ਏਤਾਨਿ ਪਰਾਯਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਉਪੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਸਰਣਂ ਸਰਣਗਮਨਂ, ਯੋ ਚ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਇਦਂ ਤਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਪਭੇਦਤੋ ਪਨ ਦੁਵਿਧਂ ਸਰਣਗਮਨਂ – ਲੋਕਿਯਂ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚਾਨਂ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਰਣਗਮਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸਮੁਚ੍ਛੇਦੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਸਕਲੇਪਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਲੋਕਿਯਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਸਰਣਗਮਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਗੁਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਜ੍ਝਤਿ. ਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਸਦ੍ਧਾਪਟਿਲਾਭੋ, ਸਦ੍ਧਾਮੂਲਿਕਾ ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਸਸੁ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਤਯਿਦਂ ਚਤੁਧਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ – ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਯ੍ਯਾਤਨੇਨ, ਤਪ੍ਪਰਾਯਣਤਾਯ, ਸਿਸ੍ਸਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ, ਪਣਿਪਾਤੇਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਯ੍ਯਾਤਨਂ ਨਾਮ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਮਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਚਜਨਂ. ਤਪ੍ਪਰਾਯਣਂ ਨਾਮ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਹਂ ਬੁਦ੍ਧਪਰਾਯਣੋ, ਧਮ੍ਮਪਰਾਯਣੋ, ਸਙ੍ਘਪਰਾਯਣੋ ਇਤਿ ਮਂ ਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਤਪ੍ਪਟਿਸਰਣਭਾਵੋ ਤਪ੍ਪਰਾਯਣਤਾ. ਸਿਸ੍ਸਭਾਵੂਪਗਮਨਂ ਨਾਮ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਹਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਇਤਿ ਮਂ ਧਾਰੇਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਿਸ੍ਸਭਾਵਸ੍ਸ ਉਪਗਮਨਂ. ਪਣਿਪਾਤੋ ਨਾਮ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਹਂ ਅਭਿਵਾਦਨਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਏਵ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਕਰੋਮਿ ਇਤਿ ਮਂ ਧਾਰੇਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰੋ. ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਕਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਗਹਿਤਂ ਏਵ ਹੋਤਿ ਸਰਣਗਮਨਂ.
ਅਪਿਚ ‘‘ਭਗਵਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਾਮਿ, ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਾਮਿ, ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ ਏਵ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ ਜੀਵਿਤਞ੍ਚ, ਜੀਵਿਤਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਮੇ ਸਰਣਂ ਤਾਣਂ ਲੇਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਯ੍ਯਾਤਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਞ੍ਚ ਵਤਾਹਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਂ, ਭਗਵਨ੍ਤਮੇਵ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਂ; ਸੁਗਤਞ੍ਚ ਵਤਾਹਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਂ, ਭਗਵਨ੍ਤਮੇਵ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਂ; ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਵਤਾਹਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਂ; ਭਗਵਨ੍ਤਮੇਵ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੪) ਏਵਂ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਰਣਗਮਨਂ ਵਿਯ ਸਿਸ੍ਸਭਾਵੂਪਗਮਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
‘‘ਸੋ ਅਹਂ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਗਾਮਾ ਗਾਮਂ ਪੁਰਾ ਪੁਰਂ;
ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਸੁਧਮ੍ਮਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੪੬; ਸੁ. ਨਿ. ੧੯੪) –
ਏਵਂ ਆਲ਼ਵਕਾਦੀਨਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਵਿਯ ਤਪ੍ਪਰਾਯਣਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯੁ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇਸੁ ਸਿਰਸਾ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਾਨਿ ਮੁਖੇਨ ਚ ਪਰਿਚੁਮ੍ਬਤਿ, ਪਾਣੀਹਿ ਚ ਪਰਿਸਮ੍ਬਾਹਤਿ, ਨਾਮਞ੍ਚ ਸਾਵੇਤਿ ‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯੁ ਅਹਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯੁ ਅਹਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੯੪) ਏਵਂ ਪਣਿਪਾਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਸੋ ਪਨੇਸ ਞਾਤਿਭਯਾਚਰਿਯਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਪਣਿਪਾਤੇਨ ਸਰਣਗਮਨਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਇਤਰੇਹਿ. ਸੇਟ੍ਠਵਸੇਨੇਵ ਹਿ ਸਰਣਂ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਸੇਟ੍ਠਵਸੇਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ‘‘ਅਯਮੇਵ ਲੋਕੇ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮੋ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਸਰਣਂ ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਞਾਤਿਭਯਾਚਰਿਯਸਞ੍ਞਾਯ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ. ਏਵਂ ਗਹਿਤਸਰਣਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤਮ੍ਪਿ ‘‘ਞਾਤਕੋ ਮੇ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਨ੍ਦਤੋ ਸਰਣਂ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਪਗੇਵ ਅਪਬ੍ਬਜਿਤਂ. ਤਥਾ ਰਾਜਾਨਂ ਭਯੇਨ ਵਨ੍ਦਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਰਟ੍ਠਪੂਜਿਤਤ੍ਤਾ ਅਵਨ੍ਦਿਯਮਾਨੋ ਅਨਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਤਥਾ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਕਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਆਚਰਿਯੋ ਮੇ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਨ੍ਦਤੋਪਿ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਸਰਣਗਮਨਸ੍ਸ ਪਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਸਰਣਗਮਨਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ ਵਿਪਾਕਫਲਂ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯੋ ਆਨਿਸਂਸਫਲਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਯੋ ਚ ਬੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ, ਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਸਰਣਂ ਗਤੋ;
ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਤਿਕ੍ਕਮਂ;
ਅਰਿਯਂ ਚਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਦੁਕ੍ਖੂਪਸਮਗਾਮਿਨਂ.
‘‘ਏਤਂ ਖੋ ਸਰਣਂ ਖੇਮਂ, ਏਤਂ ਸਰਣਮੁਤ੍ਤਮਂ;
ਏਤਂ ਸਰਣਮਾਗਮ੍ਮ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੯੦-੧੯੨);
ਅਪਿਚ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਗਮਨਾਦੀਨਿਪਿ ਏਤਸ੍ਸ ਆਨਿਸਂਸਫਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਸੁਖਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਮਾਤਰਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ, ਪਿਤਰਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ, ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ, ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਲੋਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ, ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੭-੧੨੮; ਅ. ਨਿ. ੧.੨੬੮-੨੭੬; ਵਿਭ. ੮੦੯).
ਲੋਕਿਯਸ੍ਸ ਪਨ ਸਰਣਗਮਨਸ੍ਸ ਭਵਸਮ੍ਪਦਾਪਿ ਭੋਗਸਮ੍ਪਦਾਪਿ ਫਲਮੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾਸੇ,
ਨ ਤੇ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਪਾਯਭੂਮਿਂ;
ਪਹਾਯ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ,
ਦੇਵਕਾਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੩੭);
ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਅਥ ਖੋ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਅਸੀਤਿਯਾ ਦੇਵਤਾਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ…ਪੇ… ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਂ ਖੋ ਸਕ੍ਕਂ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਸਾਧੁ ਖੋ, ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ, ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਹੋਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਗਮਨਹੇਤੁ ਖੋ, ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ, ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਅਞ੍ਞੇ ਦੇਵੇ ਦਸਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਅਧਿਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ – ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਆਯੁਨਾ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਸੁਖੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਯਸੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਰੂਪੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਸਦ੍ਦੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਗਨ੍ਧੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਰਸੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਹਿ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਂ, ਸਙ੍ਘਂ…ਪੇ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਹੀ’’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੪੧).
ਵੇਲਾਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨਪਿ (ਅ. ਨਿ. ੯.੨੦) ਸਰਣਗਮਨਸ੍ਸ ਫਲਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਸਰਣਗਮਨਸ੍ਸ ਫਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਲੋਕਿਯਸਰਣਗਮਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਤੀਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣਸਂਸਯਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਾਦੀਹਿ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਮਹਾਜੁਤਿਕਂ ਹੋਤਿ ਨ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰਂ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਨ ਸਂਕਿਲੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਲੋਕਿਯਸ੍ਸ ਚ ਸਰਣਗਮਨਸ੍ਸ ਦੁਵਿਧੋ ਭੇਦੋ – ਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਅਨਵਜ੍ਜੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਵਜ੍ਜੋ ਅਞ੍ਞਸਤ੍ਥਾਰਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਯ੍ਯਾਤਨਾਦੀਹਿ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਅਨਿਟ੍ਠਫਲੋ. ਅਨਵਜ੍ਜੋ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ, ਸੋ ਅਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾ ਅਫਲੋ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਨ ਨੇਵਤ੍ਥਿ ਭੇਦੋ. ਭਵਨ੍ਤਰੇਪਿ ਹਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨ ਉਦ੍ਦਿਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਰਣਗਮਨਸ੍ਸ ਸਂਕਿਲੇਸੋ ਚ ਭੇਦੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਵੋਦਾਨਮ੍ਪਿ ਚ ਲੋਕਿਯਸ੍ਸੇਵ ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸਂਕਿਲੇਸੋ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਤੋ ਵੋਦਾਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਪਨ ਨਿਚ੍ਚਵੋਦਾਨਮੇਵਾਤਿ.
ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਣਸ੍ਸ ਸਰਸੇਨੇਵ ਪਤਨਸਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਵ ਅਤਿਪਾਤਨਂ ਅਤਿਪਾਤੋ, ਸਣਿਕਂ ਪਤਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਪਾਤਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਦੀਹਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤਨਂ ਅਤਿਪਾਤੋ, ਪਾਣਘਾਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਾਣੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੋ, ਯੋ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਵੋਹਰੀਯਤਿ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਰੂਪਾਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਹਿ ਵਿਕੋਪਿਤੇ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਤਂਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤਾਯ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਪਾਣੇ ਪਾਣਸਞ੍ਞਿਨੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਕਉਪਕ੍ਕਮਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਧਕਚੇਤਨਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ. ਯਾਯ ਹਿ ਚੇਤਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੇਸੁ ਉਪਕ੍ਕਮਕਰਣਹੇਤੁਕਮਹਾਭੂਤਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਮਹਾਭੂਤਾ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਸਦਿਸਾ ਏਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਤਾਦਿਸਪ੍ਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ. ਲਦ੍ਧੂਪਕ੍ਕਮਾਨਿ ਹਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪੁਰਿਮਭੂਤਾਨਿ ਵਿਯ ਨ ਵਿਸਦਾਨੀਤਿ ਸਮਾਨਜਾਤਿਯਾਨਂ ਕਾਰਣਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਵਧਕਚੇਤਨਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਤਾਸਮ੍ਭਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਕੁਲੁਮ੍ਬਸੁਤ੍ਤੇਪਿ ਹਿ ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਚੇਤੋ ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤਂ ਗਬ੍ਭਂ ਪਾਪਕੇਨ ਮਨਸਾ ਅਨੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯਿਦ੍ਧਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਸਾ ਚ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਨ੍ਤਿ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨੇਵ ਨਿਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਭਾਵਨਾਮਯਿਦ੍ਧਿ ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਾਦੋ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਵੇਦਨਤ੍ਤਿਕਵਿਤਕ੍ਕਤ੍ਤਿਕਭੂਮਨ੍ਤਰੇਹਿ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ.
ਸ੍ਵਾਯਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਗੁਣਰਹਿਤੇਸੁ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਦੀਸੁ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਪਾਣੇ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਮਹਾਸਰੀਰੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪਯੋਗਮਹਨ੍ਤਤਾਯ. ਪਯੋਗਸਮਤ੍ਤੇਪਿ ਵਤ੍ਥੁਮਹਨ੍ਤਤਾਦੀਹਿ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਗੁਣਵਨ੍ਤੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਗੁਣੇ ਪਾਣੇ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਮਹਾਗੁਣੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਸਰੀਰਗੁਣਾਨਂ ਪਨ ਸਮਭਾਵੇ ਸਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਮਾਨਞ੍ਚ ਮੁਦੁਤਾਯ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਤਿਬ੍ਬਤਾਯ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਯੋਗਵਤ੍ਥੁਮਹਨ੍ਤਤਾਦੀਹਿ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਭਾਵਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਸ੍ਸ ਪਯੋਗਸ੍ਸ ਸਹਸਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦਨਵਸੇਨ ਸਕਿਚ੍ਚਸਾਧਿਕਾਯ ਬਹੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਜਵਨੇਹਿ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਾਯ ਚ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਯ ਪਯੋਗਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ. ਸਤਿਪਿ ਕਦਾਚਿ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਚੇਵ ਮਹਨ੍ਤੇ ਚ ਪਾਣੇ ਪਯੋਗਸ੍ਸ ਸਮਭਾਵੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਹਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾ ਤਿਬ੍ਬਤਰਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਤ੍ਥੁਮਹਨ੍ਤਤਾਪਿ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ. ਇਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਚੇਤਨਾਬਲਵਭਾਵੇਨੇਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾਯ ਹੇਤੁ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਹਾਗੁਣਭਾਵੇ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਉਪਕਾਰਚੇਤਨਾ ਵਿਯ ਖੇਤ੍ਤਵਿਸੇਸਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪਕਾਰਚੇਤਨਾਪਿ ਬਲਵਤੀ ਤਿਬ੍ਬਤਰਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਯੋਗਵਤ੍ਥੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਅਮਹਤ੍ਤੇਪਿ ਗੁਣਮਹਨ੍ਤਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਭਾਵਵਸੇਨੇਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤਸ੍ਸ ਪਾਣੋ, ਪਾਣਸਞ੍ਞਿਤਾ, ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਂ, ਉਪਕ੍ਕਮੋ, ਤੇਨ ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਸਮ੍ਭਾਰਾ. ਪਞ੍ਚਸਮ੍ਭਾਰਯੁਤ੍ਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋਤਿ ਪਞ੍ਚਸਮ੍ਭਾਰਾਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਸੁ ਪਾਣਸਞ੍ਞਿਤਾਵਧਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਯਾਨਿਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਉਪਕ੍ਕਮੋ ਵਧਕਚੇਤਨਾਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਛ ਪਯੋਗਾ – ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ, ਆਣਤ੍ਤਿਕੋ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ, ਥਾਵਰੋ, ਵਿਜ੍ਜਾਮਯੋ, ਇਦ੍ਧਿਮਯੋਤਿ. ਤੇਸੁ ਸਹਤ੍ਥੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ. ਪਰੇਸਂ ਆਣਾਪਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਆਣਤ੍ਤਿਕੋ. ਉਸੁਸਤ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ. ਓਪਾਤਖਣਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਥਾਵਰੋ. ਆਥਬ੍ਬਣਿਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਮਨ੍ਤਪਰਿਜਪ੍ਪਨਪਯੋਗੋ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯੋ. ਦਾਠਾਕੋਟ੍ਟਨਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਿਦ੍ਧਿਮਯੋ.
ਏਤ੍ਥਾਹ – ਖਣੇ ਖਣੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਸਭਾਵੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ, ਕੋ ਹਨ੍ਤਾ, ਕੋ ਵਾ ਹਞ੍ਞਤਿ? ਯਦਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਸਨ੍ਤਾਨੋ, ਸੋ ਅਰੂਪਿਤਾਯ ਨ ਛੇਦਨਭੇਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਕੋਪਨਸਮਤ੍ਥੋ, ਨਾਪਿ ਵਿਕੋਪਨੀਯੋ, ਅਥ ਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨੋ, ਸੋ ਅਚੇਤਨਤਾਯ ਕਟ੍ਠਕਲਿਙ੍ਗਰੂਪਮੋਤਿ ਨ ਤਤ੍ਥ ਛੇਦਨਾਦਿਨਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਯਥਾ ਮਤਸਰੀਰੇ. ਪਯੋਗੋਪਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਪਹਰਣਪ੍ਪਹਾਰਾਦਿਕੋ ਅਤੀਤੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਭਵੇਯ੍ਯ ਅਨਾਗਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਤਾਵ ਅਤੀਤੇਸੁ ਅਨਾਗਤੇਸੁ ਚ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਤੇਸਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਖਣਿਕਤ੍ਤਾ ਸਰਸੇਨੇਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਸਭਾਵਤਾਯ ਵਿਨਾਸਾਭਿਮੁਖੇਸੁ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨੋ ਪਯੋਗੋ ਸਿਯਾ, ਵਿਨਾਸਸ੍ਸ ਚ ਕਾਰਣਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਪਹਰਣਪ੍ਪਹਾਰਾਦਿਪ੍ਪਯੋਗਹੇਤੁਕਂ ਮਰਣਂ, ਨਿਰੀਹਤ੍ਤਾ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਕਸ੍ਸ ਸੋ ਪਯੋਗੋ, ਖਣਿਕਭਾਵੇਨ ਵਧਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸਮਕਾਲਮੇਵ ਭਿਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਯਾਵ ਕਿਰਿਯਾਪਰਿਯੋਸਾਨਕਾਲਮਨਵਟ੍ਠਾਨਤੋ ਕਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਕਮ੍ਮਬਨ੍ਧੋਤਿ?
ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਧਕਚੇਤਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪੁਞ੍ਜੋ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੋ ਹਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਧਪ੍ਪਯੋਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਪਗਤੁਸ੍ਮਾਵਿਞ੍ਞਾਣਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਮਤੋਤਿ ਵੋਹਾਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਧਪ੍ਪਯੋਗਾਕਰਣੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਉਦ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਨਾਰਹੋ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਪੁਞ੍ਜੋ ਹਞ੍ਞਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਸਨ੍ਤਾਨੋ ਏਵ ਵਾ. ਵਧਪ੍ਪਯੋਗਾਵਿਸਯਭਾਵੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ ਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨਾਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਭੂਤਰੂਪੇਸੁ ਕਤਪ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸੋਪਿ ਵਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵੋ, ਨਾਪਿ ਅਹੇਤੁਕੋ, ਨ ਚ ਪਯੋਗੋ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨੋ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਕਤਪ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਕਲਾਪਸ੍ਸ ਤਥਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਖਣਿਕਾਨਞ੍ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਖਣਿਕਮਰਣਸ੍ਸ ਇਧ ਮਰਣਭਾਵੇਨ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਤਤਿਮਰਣਸ੍ਸ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਹੇਤੁਕਭਾਵਤੋ ਨ ਅਹੇਤੁਕਂ ਮਰਣਂ, ਨਿਰੀਹਕੇਸੁਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਰੂਪਫਲੁਪ੍ਪਾਦਨਨਿਯਤਾਨਿ ਕਾਰਣਾਨਿਯੇਵ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਥਾ ਪਦੀਪੋ ਪਕਾਸੇਤੀਤਿ, ਤਥੇਵ ਘਾਤਕਵੋਹਾਰੋ. ਨ ਚ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਵਧਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸਹਭੁਨੋ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਕਲਾਪਸ੍ਸ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਇਚ੍ਛਿਤੋ, ਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਇਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੇਵ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇਨ ਕਮ੍ਮਬਨ੍ਧੋ. ਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਞ੍ਚ ਪਦੀਪਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਕਿਰਿਯਾਸਿਦ੍ਧਿ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਵਿਚਾਰਣਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਸੁਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ. ਨ ਪਟਿਵਿਰਤਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਰਤਾ.
ਅਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਦਾਨਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ, ਪਰਸ੍ਸ ਹਰਣਂ ਥੇਯ੍ਯਂ ਚੋਰਿਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਯਤ੍ਥ ਪਰੋ ਯਥਾਕਾਮਕਾਰਿਤਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਦਣ੍ਡਾਰਹੋ ਅਨੁਪਵਜ੍ਜੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੇ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸਞ੍ਞਿਨੋ ਤਦਾਦਾਯਕਉਪਕ੍ਕਮਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਥੇਯ੍ਯਚੇਤਨਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ. ਤਂ ਹੀਨੇ ਪਰਸਨ੍ਤਕੇ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਪਣੀਤੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਵਤ੍ਥੁਪਣੀਤਤਾਯ. ਤਥਾ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਪਰਸਨ੍ਤਕੇ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਮਹਨ੍ਤੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਵਤ੍ਥੁਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਪਯੋਗਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਚ. ਵਤ੍ਥੁਸਮਤ੍ਤੇ ਪਨ ਸਤਿ ਗੁਣਾਧਿਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਕੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਤਂਤਂਗੁਣਾਧਿਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤਤੋ ਤਤੋ ਹੀਨਗੁਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਂ. ਵਤ੍ਥੁਗੁਣਾਨਂ ਪਨ ਸਮਭਾਵੇ ਸਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਯੋਗਸ੍ਸ ਚ ਮੁਦੁਭਾਵੇ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਤਿਬ੍ਬਭਾਵੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ.
ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਸਮ੍ਭਾਰਾ – ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸਞ੍ਞਿਤਾ, ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤਂ, ਉਪਕ੍ਕਮੋ, ਤੇਨ ਹਰਣਨ੍ਤਿ. ਛ ਪਯੋਗਾ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਦਯੋਵ. ਤੇ ਚ ਖੋ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰੋ, ਪਸਯ੍ਹਾਵਹਾਰੋ, ਪਰਿਕਪ੍ਪਾਵਹਾਰੋ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵਹਾਰੋ, ਕੁਸਾਵਹਾਰੋਤਿ ਇਮੇਸਂ ਅਵਹਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਮਨ੍ਤਪਰਿਜਪ੍ਪਨੇਨ ਪਰਸਨ੍ਤਕਹਰਣਂ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯੋ ਪਯੋਗੋ. ਵਿਨਾ ਮਨ੍ਤੇਨ ਤਾਦਿਸੇਨ ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਸਿਦ੍ਧੇਨ ਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗੇਨ ਪਰਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਆਕਡ੍ਢਨਂ ਇਦ੍ਧਿਮਯੋ ਪਯੋਗੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਕਾਮੇਸੂਤਿ ਮੇਥੁਨਸਮਾਚਾਰੇਸੁ. ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋਤਿ ਏਕਨ੍ਤਨਿਨ੍ਦਿਤੋ ਲਾਮਕਾਚਾਰੋ. ਲਕ੍ਖਣਤੋ ਪਨ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨਵੀਤਿਕ੍ਕਮਚੇਤਨਾ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਤਾਵ ਮਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾਦਯੋ ਦਸ, ਧਨਕ੍ਕੀਤਾਦਯੋ ਦਸਾਤਿ ਵੀਸਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯੋ, ਇਤ੍ਥੀਸੁ ਪਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਾਰਕ੍ਖਸਪਰਿਦਣ੍ਡਾਨਂ, ਦਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਧਨਕ੍ਕੀਤਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਅਞ੍ਞਪੁਰਿਸਾ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਰਹਿਤੇ ਅਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਗੁਣਰਹਿਤੇਪਿ ਚ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾ ਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸਮਾਨਚ੍ਛਨ੍ਦਤਾਯ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਸਮਾਨਚ੍ਛਨ੍ਦਭਾਵੇਪਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਮਾਨਞ੍ਚ ਮੁਦੁਤਾਯ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਤਿਬ੍ਬਤਾਯ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਤਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਭਾਰਾ – ਅਗਮਨੀਯਵਤ੍ਥੁ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤਂ, ਸੇਵਨਪਯੋਗੋ, ਮਗ੍ਗੇਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਧਿਵਾਸਨਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਤਯੋ, ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਤਯੋਤਿ ਅਨਵਸੇਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿ ਪਨ ਤੀਹੇਵ. ਏਕੋ ਪਯੋਗੋ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋਵ.
ਮੁਸਾਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਕੋ ਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗੋ, ਵਿਸਂਵਾਦਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਪਰਵਿਸਂਵਾਦਕਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਮੁਸਾਵਾਦੋ. ਅਪਰੋ ਨਯੋ ਮੁਸਾਤਿ ਅਭੂਤਂ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਾਦੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਭੂਤਤੋ ਤਚ੍ਛਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਤਥਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਤਥਤੋ ਪਰਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਤਥਾਵਿਞ੍ਞਾਪਨਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਮੁਸਾਵਾਦੋ.
ਸੋ ਯਮਤ੍ਥਂ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਤਾਯ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਅਪਿਚ ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਦਾਤੁਕਾਮਤਾਯ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਸਕ੍ਖਿਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਅਪ੍ਪਕਮ੍ਪਿ ਤੇਲਂ ਵਾ ਸਪ੍ਪਿਂ ਵਾ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਗਾਮੇ ਤੇਲਂ ਨਦੀ ਮਞ੍ਞੇ ਸਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਪੂਰਣਕਥਾਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਅਦਿਟ੍ਠਂਯੇਵ ਪਨ ‘‘ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਤਥਾ ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਗੁਣਤਾਯ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਮਹਾਗੁਣਤਾਯ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਮੁਦੁਤਿਬ੍ਬਤਾਵਸੇਨ ਚ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਲਬ੍ਭਤੇਵ.
ਤਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਭਾਰਾ – ਅਤਥਂ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਿਸਂਵਾਦਨਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਜ੍ਜੋ ਵਾਯਾਮੋ, ਪਰਸ੍ਸ ਤਦਤ੍ਥਵਿਜਾਨਨਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਂਵਾਦਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਹਿ ਪਯੋਗੇ ਕਤੇਪਿ ਪਰੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤੇ ਵਿਸਂਵਾਦਨਸ੍ਸ ਅਸਿਜ੍ਝਨਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਤਦਤ੍ਥਵਿਜਾਨਨਮ੍ਪਿ ਏਕੋ ਸਮ੍ਭਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਅਭੂਤਵਚਨਂ, ਵਿਸਂਵਾਦਨਚਿਤ੍ਤਂ, ਪਰਸ੍ਸ ਤਦਤ੍ਥਵਿਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਤਯੋ ਸਮ੍ਭਾਰਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਰੋ ਦਨ੍ਧਤਾਯ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕਿਰਿਯਾਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਮੁਸਾਵਾਦਕਮ੍ਮੁਨਾ ਬਜ੍ਝਤਿ.
ਸੁਰਾਤਿ ਪਿਟ੍ਠਸੁਰਾ, ਪੂਵਸੁਰਾ, ਓਦਨਸੁਰਾ, ਕਿਣ੍ਣਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਸਮ੍ਭਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪਞ੍ਚ ਸੁਰਾ. ਮੇਰਯਨ੍ਤਿ ਪੁਪ੍ਫਾਸਵੋ, ਫਲਾਸਵੋ, ਮਧ੍ਵਾਸਵੋ, ਗੁਲ਼ਾਸਵੋ ਸਮ੍ਭਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਞ੍ਚ ਆਸਵਾ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਮਦਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਮਜ੍ਜਂ. ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਤਂ ਪਿਵਤਿ, ਸਾ ਪਮਾਦਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਲਕ੍ਖਣਤੋ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਰਾਮੇਰਯਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਜਸ੍ਸ ਬੀਜਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਦਵਸੇਨ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਮਾਦਚੇਤਨਾ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਜਭਾਵੋ, ਪਾਤੁਕਮ੍ਯਤਾਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਜ੍ਜੋ ਵਾਯਾਮੋ, ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਭਾਰਾ. ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਚਸ੍ਸ ਪਾਤਬ੍ਬਤੋ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਸਾਵਜ੍ਜਭਾਵੋ. ਅਰਿਯਸਾਵਕਾਨਂ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਮੁਖਂ ਨ ਪਵਿਸਤਿ, ਪਗੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ. ਅਡ੍ਢਪਸਤਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਨਂ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਅਦ੍ਧਾਲ਼੍ਹਕਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਨਂ ਤਤੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਸਞ੍ਚਾਲਨਸਮਤ੍ਥਂ ਬਹੁਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਗਾਮਘਾਤਕਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਮੇਵ. ਪਾਪਕਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਖੀਣਾਸਵੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਖੀਣਾਸਵਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ, ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਸਙ੍ਘਭੇਦੇ, ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸਞ੍ਚਾਲਨਸਮਤ੍ਥਂ ਬਹੁਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਗਾਮਘਾਤਕਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ. ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਚੇਤੇਹਿ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਏਤੇਸੁ ਸਭਾਵਤੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ, ਵੇਦਨਤੋ, ਮੂਲਤੋ, ਕਮ੍ਮਤੋ, ਫਲਤੋਤਿ ਛਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਭਾਵਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚੇਤਨਾਸਭਾਵਾਵ. ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣੋ, ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੋਤਿ ਏਕੇ. ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੋ ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣੋ ਵਾ, ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਵੇਦਨਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਤਿਵੇਦਨਂ, ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਸੁਖਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਵੇਦਨੋ, ਤਥਾ ਸੁਰਾਪਾਨਂ. ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਦਨਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਤਿਵੇਦਨੋ. ਮੂਲਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਦੋਸਮੋਹਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਮੂਲਕੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਚ ਦੋਸਮੋਹਵਸੇਨ ਵਾ ਲੋਭਮੋਹਵਸੇਨ ਵਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਸੁਰਾਪਾਨਞ੍ਚ ਲੋਭਮੋਹਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਮੂਲਂ. ਕਮ੍ਮਤੋ ਮੁਸਾਵਾਦੋਯੇਵੇਤ੍ਥ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਸੇਸਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ. ਫਲਤੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਪਾਯੂਪਪਤ੍ਤਿਫਲਾ ਚੇਵ ਸੁਗਤਿਯਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਤਾਦਿਨਾਨਾਵਿਧਅਨਿਟ੍ਠਫਲਾ ਚਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਭਾਵਾਦਿਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਰਤਾਤਿ ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿਯਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵੇਨ ਨ ਪਟਿਵਿਰਤਾ. ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਤਿ ਤਤੋ ਏਵ ਪਞ੍ਚਸੀਲਮਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਭਾਵੇਨ ਨਿਸ੍ਸੀਲਾ. ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਤਿ ਲਾਮਕਧਮ੍ਮਾ, ਹੀਨਾਚਾਰਾ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਮਾਦਾਨੇਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਤੋ ਵਿਰਤੋ, ਆਰਕਾ ਠਿਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ.
ਇਧਾਪਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵੇਰਮਣਿਆਦੀਨਂ ਸਭਾਵਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ, ਵੇਦਨਤੋ, ਮੂਲਤੋ, ਕਮ੍ਮਤੋ, ਸਮਾਦਾਨਤੋ, ਭੇਦਤੋ, ਫਲਤੋ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਭਾਵਤੋ ਪਞ੍ਚਪਿ ਚੇਤਨਾਯੋਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਰਤਿਯੋਪਿ, ਵਿਰਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ਦੇਸਨਾ ਆਗਤਾ. ਯਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਆਰਤਿ ਵਿਰਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਰਤਿ. ਸਾ ਪਭੇਦਤੋ ਤਿਵਿਧਾ – ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿ, ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਰਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਤਿਵਯਬਾਹੁਸਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯੁਤ੍ਤਮੇਤਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਂ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਵਿਰਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿ ਨਾਮ. ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਮਾਦਾਨੇ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਮ੍ਪਿ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਵਿਰਤਿ ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿ ਨਾਮ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਪਨ ਵਿਰਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਰਤਿ ਨਾਮ, ਯਸ੍ਸਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ‘‘ਪਾਣਂ ਘਾਤੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਾਸੁ ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾ.
ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ ਏਤੇਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਤੋਯੇਵ ਹਿ ਵਿਰਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ, ਏਵਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਯੇਵ ਏਤੇ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਨਿ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ਵੇਦਨਤੋ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸੁਖਵੇਦਨਾਵ.
ਮੂਲਤੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਲੋਭਅਦੋਸਅਮੋਹਵਸੇਨ ਤਿਮੂਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਲੋਭਅਦੋਸਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਮੂਲਾ. ਕਮ੍ਮਤੋ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵੇਰਮਣਿ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਸੇਸਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ. ਸਮਾਦਾਨਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਤਂ ਅਲਭਨ੍ਤੇਨ ਸਯਮੇਵ ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਸੀਲਾਨਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਵਾ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭੇਦਤੋ ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ ਯਂ ਯਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਤਂ ਤਦੇਵ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਇਤਰਂ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਗਹਟ੍ਠਾ ਹਿ ਅਨਿਬਦ੍ਧਸੀਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਯਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤਦੇਵ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਪਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ.
ਫਲਤੋਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਚੇਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਜਵਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾ, ਚਾਰੁਤਾ, ਮੁਦੁਤਾ, ਸੁਚਿਤਾ, ਸੂਰਤਾ, ਮਹਬ੍ਬਲਤਾ, ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਵਚਨਤਾ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਿਯਮਨਾਪਤਾ, ਅਭਿਜ੍ਜਪਰਿਸਤਾ, ਅਚ੍ਛਮ੍ਭਿਤਾ, ਦੁਪ੍ਪਧਂਸਿਯਤਾ, ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨ ਅਮਰਣਤਾ, ਮਹਾਪਰਿਵਾਰਤਾ, ਸੁਵਣ੍ਣਤਾ, ਸੁਸਣ੍ਠਾਨਤਾ, ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਾ, ਅਸੋਕਤਾ, ਪਿਯਮਨਾਪੇਹਿ ਅਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ, ਦੀਘਾਯੁਕਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਫਲਾਨਿ.
ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਮਹਾਧਨਧਞ੍ਞਤਾ, ਅਨਨ੍ਤਭੋਗਤਾ, ਥਿਰਭੋਗਤਾ, ਇਚ੍ਛਿਤਾਨਂ ਭੋਗਾਨਂ ਖਿਪ੍ਪਂ ਪਟਿਲਾਭੋ, ਰਾਜਾਦੀਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਭੋਗਤਾ, ਉਲ਼ਾਰਭੋਗਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਜੇਟ੍ਠਕਭਾਵੋ, ਨਤ੍ਥਿਭਾਵਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨਤਾ, ਸੁਖਵਿਹਾਰਿਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ.
ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਵਿਗਤਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਤਾ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਿਯਮਨਾਪਤਾ, ਅਨ੍ਨਪਾਨਵਤ੍ਥਚ੍ਛਾਦਨਾਦੀਨਂ ਲਾਭਿਤਾ, ਸੁਖਸੁਪਨਤਾ, ਸੁਖਪਟਿਬੁਜ੍ਝਨਤਾ, ਅਪਾਯਭਯਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਇਤ੍ਥਿਭਾਵਨਪੁਂਸਕਭਾਵਾਨਂ ਅਭਬ੍ਬਤਾ, ਅਕ੍ਕੋਧਨਤਾ, ਸਚ੍ਚਕਾਰਿਤਾ, ਅਮਙ੍ਕੁਤਾ, ਆਰਾਧਨਸੁਖਤਾ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਾ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਲਕ੍ਖਣਤਾ, ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਤਾ, ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਾ, ਸੁਖਵਿਹਾਰਿਤਾ, ਅਕੁਤੋਭਯਤਾ, ਪਿਯਵਿਪ੍ਪਯੋਗਾਭਾਵੋਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾਵੇਰਮਣਿਯਾ ਫਲਾਨਿਪਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ (ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ).
ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਾ, ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਮਧੁਰਭਾਣਿਤਾ, ਸਮਸਿਤਸੁਦ੍ਧਦਨ੍ਤਤਾ, ਨਾਤਿਥੂਲਤਾ, ਨਾਤਿਕਿਸਤਾ, ਨਾਤਿਰਸ੍ਸਤਾ, ਨਾਤਿਦੀਘਤਾ, ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਤਾ, ਉਪ੍ਪਲਗਨ੍ਧਮੁਖਤਾ, ਸੁਸ੍ਸੂਸਕਪਰਿਸਤਾ, ਆਦੇਯ੍ਯਵਚਨਤਾ, ਕਮਲਦਲਸਦਿਸਮੁਦੁਲੋਹਿਤਤਨੁਜਿਵ੍ਹਤਾ, ਅਲੀਨਤਾ, ਅਨੁਦ੍ਧਤਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ.
ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯੇਸੁ ਅਪ੍ਪਮਾਦਤਾ, ਞਾਣਵਨ੍ਤਤਾ, ਸਦਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿਤਾ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯੇਸੁ ਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਪਟਿਭਾਨਵਨ੍ਤਤਾ, ਅਨਲਸਤਾ, ਅਜਲ਼ਤਾ, ਅਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤਤਾ, ਅਚ੍ਛਮ੍ਭਿਤਾ, ਅਸਾਰਮ੍ਭਿਤਾ, ਅਨਿਸ੍ਸੁਕਿਤਾ, ਅਮਚ੍ਛਰਿਤਾ, ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਤਾ, ਅਪਿਸੁਣਅਫਰੁਸਅਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਵਾਦਿਤਾ, ਕਤਞ੍ਞੁਤਾ, ਕਤਵੇਦਿਤਾ, ਚਾਗਵਨ੍ਤਤਾ, ਸੀਲਵਨ੍ਤਤਾ, ਉਜੁਕਤਾ, ਅਕ੍ਕੋਧਨਤਾ, ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਉਜੁਦਿਟ੍ਠਿਤਾ, ਮਹਨ੍ਤਤਾ, ਪਣ੍ਡਿਤਤਾ, ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਕੁਸਲਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਫਲਾਨਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵੇਰਮਣਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਭਾਵਾਦਿਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸੀਲਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਚਸੀਲਵਸੇਨ ਸੀਲਵਾ. ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਧਮ੍ਮੋ, ਸਰਣਗਮਨਪਰਿਦੀਪਿਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਪਞ੍ਞੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੋ ਪਨ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੇਸੁ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇਸੁ ਚ ਸਯਮ੍ਪਿ ਤਾਦਿਸੋ, ਸੋਪਿ ਅਵਜਾਤੋਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦਯੋ ਹਿ ਇਧ ਅਵਜਾਤਭਾਵਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪਨ ਉਪਾਦਾਯ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤਿਜਾਤਾਦਿਭਾਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.
ਯੋ ਹੋਤਿ ਕੁਲਗਨ੍ਧਨੋਤਿ ਕੁਲਚ੍ਛੇਦਕੋ ਕੁਲਵਿਨਾਸਕੋ. ਛੇਦਨਤ੍ਥੋ ਹਿ ਇਧ ਗਨ੍ਧਸਦ੍ਦੋ, ‘‘ਉਪ੍ਪਲਗਨ੍ਧਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੬੫) ਵਿਯ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਕੁਲਧਂਸਨੋ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ.
ਏਤੇ ਖੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਤੇ ਅਤਿਜਾਤਾਦਯੋ ਤਯੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਏਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ ਪੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ, ਨ ਇਤੋ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਯੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਉਪਾਸਕਾ ਯੇ ਸਰਣਗਮਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਾਸਕਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣੇਨ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦਾ, ਤੇ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ, ਪਞ੍ਚਸੀਲਦਸਸੀਲੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ. ਯਾਚਕਾਨਂ ਵਚਨਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਮੁਖਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਪੂਰਣਤੋਤਿ ਵਦਞ੍ਞੂ, ਤੇਸਂ ਵਾ ‘‘ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਾਨਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਏਵਂਭੂਤਾ, ਮਯਾ ਪਨ ਏਵਂ ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਤਦਤ੍ਥਂ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਞ੍ਞੂ, ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਵਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਦਿਦੀਪਕਂ ਵਚਨਂ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਞ੍ਞੂ. ‘‘ਪਦਞ੍ਞੂ’’ਤਿ ਚ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਪਦਾਨਿਯਾ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਸੀਲਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਵਿਗਤਮਚ੍ਛੇਰਮਲਤ੍ਤਾ ਵੀਤਮਚ੍ਛਰਾ. ਅਬ੍ਭਘਨਾਤਿ ਅਬ੍ਭਸਙ੍ਖਾਤਾ ਘਨਾ, ਘਨਮੇਘਪਟਲਾ ਵਾ ਮੁਤ੍ਤੋ ਚਨ੍ਦੋਵਿਯ, ਉਪਾਸਕਾਦਿਪਰਿਸਾਸੁ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਪਰਿਸਾਸੁ ਚ ਵਿਰੋਚਰੇ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ, ਸੋਭਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪਞ੍ਚਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.