੧੦. ਪਰਿਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੯. ਦਸਮੇ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਵੁਦ੍ਧਿਯਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥਾਯ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਗਤਸ੍ਸ ਪਨ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਨਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ‘‘ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਮਿਤਬ੍ਬਤੋ ਆਰਾਮੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਾਰਾਮੋ. ਕਮ੍ਮੇ ਰਤੋਤਿ ਕਮ੍ਮਰਤੋ. ਕਮ੍ਮਾਰਾਮਤਂ ਕਮ੍ਮਾਭਿਰਤਿਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਮ੍ਮਾਰਾਮਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਚੀਵਰਵਿਚਾਰਣਂ, ਚੀਵਰਕਰਣਂ, ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਂ, ਪਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਕਂ, ਅਂਸਬਨ੍ਧਨਂ, ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਂ, ਧਮਕਰਣਂ, ਆਧਾਰਕਂ, ਪਾਦਕਥਲਿਕਂ, ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨੀਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਉਪਕਰਣਾਨਂ ਕਰਣਂ, ਯਞ੍ਚ ਵਿਹਾਰੇ ਖਣ੍ਡਫੁਲ੍ਲਾਦਿਪਟਿਸਙ੍ਖਰਣਂ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਿ ਏਤਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਕਲਦਿਵਸਂ ਏਤਾਨੇਵ ਕਰੋਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਪਨ ਏਤੇਸਂ ਕਰਣਵੇਲਾਯਮੇਵ ਏਤਾਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਉਦ੍ਦੇਸਵੇਲਾਯਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸਜ੍ਝਾਯਵੇਲਾਯਂ ਸਜ੍ਝਾਯਤਿ, ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਵਤ੍ਤਾਦਿਕਰਣਵੇਲਾਯਂ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਵਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਮਨਸਿਕਾਰਵੇਲਾਯਂ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਪਾਰਿਹਾਰਿਯਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ, ਨ ਸੋ ਕਮ੍ਮਾਰਾਮੋ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ –
‘‘ਯਾਨਿ ਖੋ ਪਨ ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾਨਿ ਕਿਂਕਰਣੀਯਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਦਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ ਅਨਲਸੋ, ਤਤ੍ਰੁਪਾਯਾਯ ਵੀਮਂਸਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਅਲਂ ਕਾਤੁਂ ਅਲਂ ਸਂਵਿਧਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੪੫; ਅ. ਨਿ. ੧੦.੧੮) –
ਆਦਿਨਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਕਰਣਮੇਵ ਹੋਤਿ.
ਭਸ੍ਸਾਰਾਮੋਤਿ ਯੋ ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਰਾਜਕਥਾਦਿਵਸੇਨ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਿ, ਅਯਂ ਭਸ੍ਸੇ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਾਰੀ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਭਸ੍ਸਾਰਾਮੋ ਨਾਮ. ਯੋ ਪਨ ਰਤ੍ਤਿਮ੍ਪਿ ਦਿਵਾਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤਿ, ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਅਯਂ ਅਪ੍ਪਭਸ੍ਸੋ ਭਸ੍ਸੇ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਾਰੀਯੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵਯਂ ਕਰਣੀਯਂ – ਧਮ੍ਮੀ ਵਾ ਕਥਾ, ਅਰਿਯੋ ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੭੩) ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਂਯੇਵ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ.
ਨਿਦ੍ਦਾਰਾਮੋਤਿ ਯੋ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਉਦਰਾਵਦੇਹਕਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਸੁਖਂ, ਪਸ੍ਸਸੁਖਂ, ਮਿਦ੍ਧਸੁਖਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ, ਯੋ ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਪਿ ਠਿਤੋਪਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂਤੋ ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿ, ਅਯਂ ਨਿਦ੍ਦਾਰਾਮੋ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਕਰਜਕਾਯਗੇਲਞ੍ਞੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਰਤਿ, ਨਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦਾਰਾਮੋ, ਤੇਨੇਵਾਹ –
‘‘ਅਭਿਜਾਨਾਮਿ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਅਗ੍ਗਿਵੇਸ੍ਸਨ, ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਚਤੁਗ੍ਗੁਣਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੮੭).
ਏਤ੍ਥ ਚ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕੋਪਿ ਸੇਖੋਤ੍ਵੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਇਤਰੇਸਂ ਉਪਰਿ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਚ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਗਾਥਾਸੁ ਉਦ੍ਧਤੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਕਰੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਉਦ੍ਧਤੋ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤੋ. ਅਪ੍ਪਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਸ੍ਸਪਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇਯੇਵ ਕਰਣਤੋ ਅਪ੍ਪਕਿਚ੍ਚੋ ਅਸ੍ਸ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਅਪ੍ਪਮਿਦ੍ਧੋਤਿ ‘‘ਦਿਵਸਂ ਚਙ੍ਕਮੇਨ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗੇਨ ਨਿਦ੍ਦਾਰਹਿਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਅਨੁਦ੍ਧਤੋਤਿ ਭਸ੍ਸਾਰਾਮਤਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਭਸ੍ਸਾਰਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਨ ਉਦ੍ਧਤੋ ਵੂਪਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਗ੍ਗੇ ਪਠਮਦੁਤਿਯਪਞ੍ਚਮਛਟ੍ਠਸਤ੍ਤਮਅਟ੍ਠਮਨਵਮੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵਟ੍ਟਂ ਕਥਿਤਂ, ਇਤਰੇਸੁ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਂ.
ਦਸਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਤਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.