੧੦. ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦. ਦਸਮਸ੍ਸ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਬਹੁਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਉਭਯਵੋਮਿਸ੍ਸਕਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵੋਮਿਸ੍ਸਕਾਰਿਨੋ ਕੀਦਿਸੋ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯੋ’’ਤਿ? ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਉਪਗਨ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਰਣਾਸਨ੍ਨਕਾਲੇ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾਯ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦੇਸੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਇਧਾਤਿ ਦੇਸਾਪਦੇਸੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਦੇਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਇਧੇਵ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਸ੍ਸ, ਦੇਵਭੂਤਸ੍ਸ ਮੇ ਸਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੬੯). ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਾਸਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਇਧੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣੋ ਇਧ ਦੁਤਿਯੋ ਸਮਣੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੯; ਅ. ਨਿ. ੪.੨੪੧). ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤੇ ‘‘ਇਧਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭੁਤ੍ਤਾਵੀ ਅਸ੍ਸਂ ਪਵਾਰਿਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦). ਕਤ੍ਥਚਿ ਲੋਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਇਧ ਤਥਾਗਤੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੩.੬੧). ਇਧਾਪਿ ਲੋਕੇ ਏਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਕਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਏਕਂ, ਅਞ੍ਞਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਹਿ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਤਬ੍ਬਿਪਾਕਾਨਞ੍ਚ ਪੂਰਣਤੋ ਮਰਣਵਸੇਨ ਗਲਨਤੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਦੋਸੇਨ ਆਘਾਤੇਨ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦੋਸੇਨ ਰਾਗਾਦਿਨਾ ਪਦੂਸਿਤਚਿਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਏਕਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਂ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਦਾਯਕਕਮ੍ਮਂ ਓਕਾਸਮਕਾਸਿ, ਸੋ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਚ ਅਕੁਸਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲਵਸੇਨ ਓਤਾਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਵਂ ਆਸਨ੍ਨਮਰਣੋ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚੇਤਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨ. ਚੇਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਚ੍ਚਾਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਨਨੁ ਚ ਯਥਾਕਮ੍ਮੁਪਗਞਾਣਸ੍ਸਾਯਂ ਵਿਸਯੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਤਦਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਇਮਮ੍ਹਿ ਚਾਯਂ ਸਮਯੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ, ਇਮਾਯਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗਿਯਂ, ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਜਵਨਵੀਥਿਯਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ ਚੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਕਾਲਂਕਿਰਿਯਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇਤਿ ਯਥਾ ਆਭਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ, ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯੇ ਠਪਿਤੋ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾਤਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾ. ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਗ੍ਗਹਣੇ. ਅਥ ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦਾ. ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਚੁਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ.
ਅਪਾਯਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਨਿਰਯਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਨਿਰਯੋ ਹਿ ਅਯਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸੁਖਾ ਅਪੇਤੋਤਿ ਅਪਾਯੋ; ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਹੇਤੁਭੂਤਾ ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਮਤਾ ਅਯਾ ਅਪੇਤੋਤਿਪਿ ਅਪਾਯੋ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਗਤਿ ਪਟਿਸਰਣਨ੍ਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿ; ਦੋਸਬਹੁਲਤ੍ਤਾ ਵਾ ਦੁਟ੍ਠੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਗਤੀਤਿਪਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿ. ਵਿਵਸਾ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਕਟਕਮ੍ਮਕਾਰਿਨੋ, ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਤਿ ਵਿਨਿਪਾਤੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸਾਦਸਞ੍ਞਿਤੋ ਅਯੋਤਿ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦਟ੍ਠੇਨ ਨਿਰਯੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਪਾਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਹਿ ਅਪਾਯੋ ਸੁਗਤਿਤੋ ਅਪੇਤਤ੍ਤਾ, ਨ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾਨਂ ਨਾਗਰਾਜਾਦੀਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਦੁਗ੍ਗਤਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ. ਸੋ ਹਿ ਅਪਾਯੋ ਚੇਵ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਚ ਸੁਗਤਿਤੋ ਅਪੇਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਗਤਿਭੂਤਤ੍ਤਾ, ਨ ਵਿਨਿਪਾਤੋ ਅਸੁਰਸਦਿਸਂ ਅਵਿਨਿਪਾਤਤ੍ਤਾ. ਵਿਨਿਪਾਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਸੁਰਕਾਯੋ. ਸੋ ਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਅਪਾਯੋ ਚੇਵ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਚ, ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਸ੍ਸਯੇਹਿ ਵਿਨਿਪਤਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਨਿਪਾਤੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਿਰਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਵੀਚਿਆਦਿਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰੋ ਨਿਰਯੋਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਸਬ੍ਬਪਦੇਹਿਪਿ ਨਿਰਯੋਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ.
ਗਾਥਾਸੁ ਪਠਮਗਾਥਾ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਲੇ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕਤ੍ਥੇਰੇਹਿ ਠਪਿਤਾ. ਞਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਕਿਰਿਯਾ. ਞਾਣਪੁਬ੍ਬਕਞ੍ਹਿ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ. ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ ਵਾ ਤ੍ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾ ‘‘ਸੀਹਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਯਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਜਾਨਨਹੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬੁਦ੍ਧੋ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਂ ਪਰਤੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
ਦਸਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.