੬. ਪਞ੍ਚਗ੍ਗਦਾਯਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ

ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਗ੍ਗਦਾਯਕਂ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਸਸ੍ਸੇ ਖੇਤ੍ਤੇ ਠਿਤਕਾਲੇਯੇਵ ਖੇਤ੍ਤਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਦੇਤਿ, ਖਲਕਾਲੇ ਖਲਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਦੇਤਿ, ਖਲਭਣ੍ਡਕਾਲੇ ਖਲਭਣ੍ਡਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਦੇਤਿ, ਉਕ੍ਖਲਿਕਕਾਲੇ ਕੁਮ੍ਭਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਦੇਤਿ, ਪਾਤਿਯਂ ਵਡ੍ਢਿਤਕਾਲੇ ਪਾਤਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਦੇਤੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਦਾਨਾਨਿ ਦੇਤਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਦਤ੍ਵਾ ਨਾਮ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਗ੍ਗਦਾਯਕੋਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਚਸ੍ਸ ਤਿਣ੍ਣਂ ਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭੋਜਨਵੇਲਾਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਦ੍ਵਾਰਪਮੁਖੇ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹਾਭਿਮੁਖੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪਨ ਤਂ ਪਰਿਵਿਸਮਾਨਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਗ੍ਗਂ ਦਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਚ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ. ਸਚੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਤ੍ਤਂ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਨਪਾਹਂ ਪਚਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਏਵਂ ਅਯਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਨ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਤੋ ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤੀ ਓਨਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਂ ਪਾਣਿਨਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਥਾ ਠਿਤਾ ਏਵ ਚ ਪਨ ‘‘ਗਤੋ ਨੁ ਖੋ ਨੋ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਡ੍ਢਕ੍ਖਿਕੇਨ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਨ ਸਵਨਭਯੇਨ ‘‘ਅਤਿਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਨ ਵਦੇਤਿ, ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਸਣਿਕਮੇਵ ‘‘ਅਤਿਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੀਸਂ ਚਾਲੇਸਿ. ਲੋਕਗਰੁਨਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ‘‘ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੀਸੇ ਚਾਲਿਤੇ ਸਾ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਮਹਾਹਸਿਤਂ ਹਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਤ੍ਥਾ ਗੇਹਾਭਿਮੁਖਂ ਓਭਾਸਂ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਯੇਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਹਸਿਤਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਞ੍ਚ ਰਸ੍ਮੀਨਂ ਓਭਾਸਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਨਾਮ ਗਾਮੇ ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਾ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਭੋਤਿ ਨਾਸਿਤੋਮ੍ਹਿ ਤਯਾ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਨਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਭਾਰਿਯਂ ਤੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਭੁਤ੍ਤਂ ਭੋਜਨਪਾਤਿਂ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਹਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਗ੍ਗਂ ਦਤ੍ਵਾਵ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ, ਇਤੋ ਚ ਮੇ ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕੋਵ ਭਤ੍ਤਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਭੁਤ੍ਤੋ, ਏਕੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਅਵਸਿਟ੍ਠੋ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਸਿ ਮੇ ਇਦਂ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਮੇ ਤਵ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਭਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ, ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਭੁਤ੍ਤਭਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਚਰਿਮਕਭਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡੋਪਿ ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ. ਮਯਞ੍ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਦਤ੍ਤੂਪਜੀਵਿਪੇਤਸਦਿਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਯਦਗ੍ਗਤੋ ਮਜ੍ਝਤੋ ਸੇਸਤੋ ਵਾ,

ਪਿਣ੍ਡਂ ਲਭੇਥ ਪਰਦਤ੍ਤੂਪਜੀਵੀ;

ਨਾਲਂ ਥੁਤੁਂ ਨੋਪਿ ਨਿਪਚ੍ਚਵਾਦੀ,

ਤਂ ਵਾਪਿ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੨੧੯);

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਦੀਪਸਾਮਿਕੋ ਨਾਮ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤੋ ‘ਨ ਮੇ ਤਵ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਭਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਕੋਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭੋ ਗੋਤਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵਦਥ, ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਥਂਰੂਪਾ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਸਪ੍ਪਾਯਾ’’ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਨਾ ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ‘ਨਾਮਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਕਥਂ ਸੁਣਿਂਸੁ, ਨਾਮਰੂਪਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਨੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨਾਮੇ ਚ ਰੂਪੇ ਚ ਅਰਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਸੋਚਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੬੭. ‘‘ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਮਿਂ, ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਮਮਾਯਿਤਂ;

ਅਸਤਾ ਚ ਨ ਸੋਚਤਿ, ਸ ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇ ਨਾਮਰੂਪੇ. ਮਮਾਯਿਤਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਾ ਮਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਗਾਹੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਸਤਾ ਚ ਨ ਸੋਚਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਨਾਮਰੂਪੇ ਖਯਵਯਂ ਪਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਮ ਰੂਪਂ ਖੀਣਂ…ਪੇ… ਮਮ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਖੀਣ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਸੋਚਤਿ ਨ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ, ‘‘ਖਯਵਯਧਮ੍ਮਂ ਮੇ ਖੀਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸ ਵੇਤਿ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਨਾਮਰੂਪੇ ਮਮਾਯਿਤਰਹਿਤੋਪਿ ਅਸਤਾਪਿ ਤੇਨ ਅਸੋਚਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਉਭੋਪਿ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਪਞ੍ਚਗ੍ਗਦਾਯਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.